{"id":46097,"date":"2018-05-09T00:00:55","date_gmt":"2018-05-08T23:00:55","guid":{"rendered":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/?p=46097"},"modified":"2018-05-09T08:31:31","modified_gmt":"2018-05-09T07:31:31","slug":"maja-chiara-faber-krakow-lava-festiwal","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2018\/maja-chiara-faber-krakow-lava-festiwal","title":{"rendered":"Arty\u015bci zn\u00f3w schodz\u0105 do podziemia"},"content":{"rendered":"

Sonia Milewska: Po co miastu Krak\u00f3w kolejny festiwal filmowy?<\/strong><\/p>\n

Maja Chiara Faber: Lava Festiwal nie jest tylko festiwalem filmowym. To wydarzenie, kt\u00f3re wychodzi od filmu, \u017ceby eksplorowa\u0107 inne dziedziny sztuki. My\u015bl\u0119 o filmie jak o medium, kt\u00f3re nie istnieje samoistnie \u2013 film to synestezja otaczaj\u0105cych go sztuk, i nie m\u00f3wi\u0119 tutaj o warto\u015bciowaniu. Medium filmowe wyewoluowa\u0142o czerpi\u0105c z tradycji teatru, literatury, malarstwa, muzyki czy kostiumografii. Film jest najm\u0142odszym z tych medium \u2013 w moim odczuciu, po\u0142\u0105czeniem tego, czego do\u015bwiadczyli\u015bmy wcze\u015bniej w historii sztuki.<\/p>\n

Chc\u0119 jednak podkre\u015bli\u0107, \u017ce film to g\u0142\u00f3wna o\u015b Festiwalu Lava, a w\u015br\u00f3d wydarze\u0144 towarzysz\u0105cych znajdziemy performans, koncerty, instalacj\u0119 teatraln\u0105. Nie jest to kolejny du\u017cy krakowski festiwal filmowy, ale przegl\u0105d wsp\u00f3\u0142czesnej sztuki eksperymentalnej. Patrz\u0105c na wi\u0119ksze festiwale filmowe widzimy, \u017ce prym wiod\u0105 na nich filmy wysokobud\u017cetowe, produkcje z profesjonalna ekip\u0105. Kino eksperymentalne cz\u0119sto jest produkcj\u0105 jednej osoby. Takich produkcji zwykle nie ma gdzie pokazywa\u0107 \u2013 je\u015bli pojawiaj\u0105 si\u0119 na wi\u0119kszych festiwalach to w pobocznych przegl\u0105dach i konkursach, jako egzotyczna ciekawostka. Inny przyk\u0142ad to filmy eksperymentalne prezentowane w przestrzeni publicznej, podczas wystaw w galeriach, muzeach \u2013 tam r\u00f3wnie\u017c nie mog\u0105 by\u0107 w pe\u0142ni odebrane \u2013 widz wchodzi do kubika 2×2 m w 3. minucie filmu, inni ogl\u0105daj\u0105cy go rozpraszaj\u0105, trudno skupi\u0107 si\u0119 na ogl\u0105daniu. Film jest wypowiedzi\u0105 artysty od pocz\u0105tku do ko\u0144ca, dlatego wymy\u015bli\u0142am tak\u0105 formu\u0142\u0119 festiwalu, kt\u00f3ry prezentuje filmy eksperymentalne w ca\u0142o\u015bci na du\u017cym ekranie \u2013 tak jak jeste\u015bmy przyzwyczajeni ogl\u0105da\u0107 produkcje w kinie.<\/p>\n

\"Lava<\/a>
Lava Festiwal, fot. Pola Sobu\u0144 i Polka Polkovska (\u017ar\u00f3d\u0142o: materia\u0142y prasowe organizatora)<\/figcaption><\/figure>\n

Sama tworzysz filmy eksperymentalne, rozumiem, \u017ce na w\u0142asnej sk\u00f3rze odczu\u0142a\u015b brak odpowiedniego miejsca na ich prezentacj\u0119.<\/strong><\/p>\n

Moje do\u015bwiadczenie mia\u0142o wp\u0142yw na to jak festiwal Lava wygl\u0105da. Zrobi\u0142a\u015b film, i co dalej? Chcesz go gdzie\u015b pokaza\u0107, wys\u0142a\u0107 na konkurs, a wi\u0119c zaczynasz szuka\u0107 festiwali, przegl\u0105d\u00f3w. Ja nigdy nie znalaz\u0142am miejsca, w kt\u00f3rym m\u00f3j film trafi\u0142by w adekwatn\u0105 kategori\u0119 \u2013 albo pojawia\u0142by si\u0119 jako papuga na wi\u0119kszym festiwalu, albo jako co\u015b, co miga w tle na wystawie w galerii. St\u0105d wyp\u0142yn\u0105\u0142 m\u00f3j osobisty bunt \u2013 koniec, kocham kino i nie mog\u0119 si\u0119 zgodzi\u0107 z tym, \u017ce nie ma dla takich produkcji godnego miejsca.<\/p>\n

Festiwal Lava tytularnie nawi\u0105zuje do awangardy. Czym zainspirowa\u0142 Ci\u0119 ten kierunek podczas tworzenia programu?<\/strong><\/p>\n

Przede wszystkim kontr\u0105 do tego, co dzieje si\u0119 w mainstreamowej, komercyjnej sztuce. Mo\u017ce nawet instytucjonalnej. W programie Lava Festiwalu wiele pozycji to wyst\u0105pienia, wydarzenia, kt\u00f3re nie odby\u0142yby si\u0119 w przestrzeni instytucjonalnej. Historia sztuki pokazuje, \u017ce podobnie dzia\u0142o si\u0119 w \u015bwiecie awangardy. Arty\u015bci schodzili ze swoimi eksperymentami do podziemia, gdzie wyst\u0119powali bez skr\u0119powania, bez cenzury. Ufam zaproszonym przez siebie tw\u00f3rcom, nie ingeruj\u0119 w to, jak performans, kompozycja lub inna wypowied\u017a artystyczna ma wygl\u0105da\u0107. Oczywi\u015bcie umawiamy si\u0119 na koncept, jaki pokazany zostanie na Lavie, ale nie wcielam si\u0119 w rol\u0119 szalonego kuratora i nie nadzoruj\u0119 ka\u017cdego ruchu artysty. W przypadku Mai Deren \u2013 bohaterki pierwszej edycji \u2013 jej film\u00f3w nie chcia\u0142y wy\u015bwietla\u0107 \u017cadne kina, artystka sama je\u017adzi\u0142a ze swoimi kliszami i wy\u015bwietla\u0142a je na uniwersytetach, a przede wszystkim w swoim mieszkaniu. To nie tak, \u017ce my odchodzimy od instytucji, mainstreamu, odwracamy si\u0119 ty\u0142em i za wszelk\u0105 cen\u0119 chcemy dzia\u0142a\u0107 w kontrze \u2013 bardzo cz\u0119sto to ten g\u0142\u00f3wny nurt odwraca si\u0119 od nas.<\/p>\n

\"Maja<\/a>
Maja Chiara Faber, fot. Milena Liebe (\u017ar\u00f3d\u0142o: materia\u0142y prasowe organizatora)<\/figcaption><\/figure>\n

Wspomnia\u0142a\u015b Maj\u0119 Deren. Pierwsza edycja Lava Festiwalu by\u0142a po\u015bwi\u0119cona kobietom, z Deren na czele. Teraz oddasz g\u0142os m\u0119\u017cczyznom?<\/strong><\/p>\n

Bohaterem drugiej edycji b\u0119dzie Kenneth Anger \u2013 to dla mnie naturalny wyb\u00f3r je\u015bli popatrzymy na histori\u0119 awangardy filmowej. Anger b\u0119d\u0105c m\u0142odym cz\u0142owiekiem za\u0142o\u017cy\u0142 ze swoim przyjacielem firm\u0119 dystrybucyjn\u0105, a pierwsze dystrybuowane przez nich filmy to eksperymenty Mai Deren \u2013 dzi\u0119ki niemu trafi\u0142y po raz pierwszy do og\u00f3lnego obiegu. A dzi\u0119ki tw\u00f3rczo\u015bci Deren, Anger odkry\u0142, \u017ce chce by\u0107 filmowcem. Dla mnie to jest naturalna kolej rzeczy i tak jak tytu\u0142owa \u201elava\u201d p\u0142ynie, zmienia kszta\u0142ty, ta materia wci\u0105\u017c wychodzi jednak z jednej macierzy. Podczas drugiej edycji festiwalu mo\u017cemy zobaczy\u0107 co dalej dzia\u0142o si\u0119 w historii filmu eksperymentalnego \u2013 wyszli\u015bmy od Deren i przechodzimy do Angera, kt\u00f3remu w 1996 roku przyznano ostatni\u0105 nagrod\u0119 im. Mai Deren za wybitne osi\u0105gni\u0119cia w niezale\u017cnej kinematografii. Wiele ich \u0142\u0105czy \u2013 wychowali si\u0119 na ameryka\u0144skim podw\u00f3rku, poszukiwali swojej to\u017csamo\u015bci: Deren jako emigrantka, Anger jako homoseksualista z nieszablonowymi zainteresowaniami takimi jak okultyzm, spirytualizm, ezoteryka \u2013 emigrant na w\u0142asnej ziemi.<\/p>\n

Te dwie postaci \u0142\u0105czy wiele w\u0105tk\u00f3w, ale opowiedz o r\u00f3\u017cnicach. Czym zaskoczy nas program festiwalu?<\/strong><\/p>\n

Kino Deren wyp\u0142ywa z innych tradycji. By\u0142a osob\u0105, kt\u00f3ra w bardzo m\u0142odym wieku uko\u0144czy\u0142a trzy kierunki studi\u00f3w, jej ojciec by\u0142 psychiatr\u0105, wi\u0119c mia\u0142a du\u017c\u0105 wiedz\u0119 na temat chocia\u017cby psychoanalizy. Jej kino zdaje si\u0119 bardziej analityczne, osadzone w psychoanalizie i niezwykle poetyckie. Natomiast Anger jest totalnym hipisem, buntownikiem, kt\u00f3ry uciek\u0142 z domu i zerwa\u0142 wi\u0119zi z rodzin\u0105. Poszed\u0142 w \u015bwiat ameryka\u0144skiego rock and rolla, przyja\u017ani\u0142 si\u0119 z Mickiem Jaggerem. Tworzy kino dzikie, w kt\u00f3rym mierzy si\u0119 z tematem seksualno\u015bci \u2013 to ju\u017c nie patrzenie do wewn\u0105trz, jak w przypadku Deren, ale na zewn\u0105trz, na cia\u0142o. Anger komentuje hipermaskulinizm, osoby wyst\u0119puj\u0105ce w jego filmach to przedstawiciele stereotypowego macho \u2013 motocykli\u015bci w sk\u00f3rach, \u015bwietnie zbudowani marynarze. Artysta analizuje w swojej tw\u00f3rczo\u015bci wp\u0142yw czynnik\u00f3w zewn\u0119trznych na to kim jeste\u015bmy \u2013 jak na nas wp\u0142ywaj\u0105 subkultury, otoczenie, mitologie czy religie.<\/p>\n

\"Lava<\/a>
Lava Festiwal, fot. Pola Sobu\u0144 i Polka Polkovska (\u017ar\u00f3d\u0142o: materia\u0142y prasowe organizatora)<\/figcaption><\/figure>\n

Anger jest postaci\u0105 zwi\u0105zan\u0105 z kinem queerowym. W drugiej edycji Lava Festiwalu oddajesz g\u0142os tak\u017ce tej spo\u0142eczno\u015bci.<\/strong><\/p>\n

Anger stanowi g\u0142\u00f3wn\u0105 o\u015b tej edycji, wi\u0119c b\u0119dzie mocno queerowo. W poprzednim roku by\u0142o mocno feministycznie \u2013 90% programu stanowi\u0142y kobiety. W tym roku stawiamy na queer \u2013 z jednej strony z powodu Angera, z drugiej, nie ma co ukrywa\u0107 \u2013 ze wzgl\u0119du na nasz\u0105 obecn\u0105 sytuacj\u0119 polityczn\u0105. Decyduj\u0119 si\u0119 na odwa\u017cne rozwi\u0105zania w tegorocznym programie \u2013 \u015bmieszne, \u017ce m\u00f3wi\u0119, \u017ce wyst\u0119p Belli \u0106wir jest odwa\u017cny, ale po ostatnich do\u015bwiadczeniach tej artystki w Poznaniu, widzimy, \u017ce jej tw\u00f3rczo\u015b\u0107 stanowi problem dla obecnego uk\u0142adu si\u0142. Nasz festiwal ma nie\u015b\u0107 za sob\u0105 gest informuj\u0105cy o tym, \u017ce jeste\u015bmy \u2013 ludzie queer istniej\u0105 i b\u0119d\u0105 tworzy\u0107. Artystka Vala, kt\u00f3ra b\u0119dzie gospodyni\u0105 pierwszego dnia festiwalu w Krak\u00f3w Art House, podczas wystawy w Izraelu zosta\u0142a ocenzurowana przez Polsk\u0105 Ambasad\u0119. Nie zgadzamy si\u0119 z takimi dzia\u0142aniami i chcemy nie\u015b\u0107 zmian\u0119 w \u015bwiadomo\u015bci spo\u0142ecznej \u2013 na festiwal zapraszam wszystkich, szczeg\u00f3lnie tych, kt\u00f3rzy nie s\u0105 przekonani do os\u00f3b o odmiennej to\u017csamo\u015bci, orientacji, poniewa\u017c programujemy wszystkie wydarzenia tak, \u017ceby by\u0107 heterofriendly i pokaza\u0107 w nienachalny spos\u00f3b \u015brodowisko queerowe.<\/p>\n