{"id":46292,"date":"2018-05-28T09:32:52","date_gmt":"2018-05-28T08:32:52","guid":{"rendered":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/?p=46292"},"modified":"2020-11-04T14:23:26","modified_gmt":"2020-11-04T13:23:26","slug":"nieznosna-ulotnosc-chmur-thorsten-goldberg","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2018\/nieznosna-ulotnosc-chmur-thorsten-goldberg","title":{"rendered":"Niezno\u015bna ulotno\u015b\u0107 chmur. Thorsten Goldberg"},"content":{"rendered":"

Gigantyczny tamburyn o \u015brednicy 5 metr\u00f3w to praca Thorstena Goldberga o intryguj\u0105cym tytule Opera si\u0119 nie sko\u0144czy, dop\u00f3ki \u015bpiewa gruba dama<\/em> (2017), zrealizowana specjalnie do oro\u0144skiego ogrodu rze\u017aby. Usytuowana na jego obrze\u017cach w pobli\u017cu drogi, tworzy swoist\u0105 ram\u0119 widokow\u0105 dla rozpo\u015bcieraj\u0105cej si\u0119 kilkana\u015bcie metr\u00f3w dalej g\u0119sto zadrzewionej cz\u0119\u015bci parku.<\/p>\n

Thorsten Goldberg to artysta, kt\u00f3ry swoje dzia\u0142ania artystyczne sytuuje w przestrzeni publicznej, szukaj\u0105c miejsc o z\u0142o\u017conym kontek\u015bcie, zar\u00f3wno pod wzgl\u0119dem fizykalnym, jak i znaczeniowym. Intryguj\u0105 go odniesienia danego miejsca do historii, pami\u0119ci, topografii, lokalnej spo\u0142eczno\u015bci. Dzia\u0142ania tw\u00f3rcy s\u0105 zazwyczaj nieagresywne w formie, pomy\u015blane bardziej jako wywa\u017cone interwencje, kt\u00f3re maj\u0105 wytr\u0105ci\u0107 przechodnia z biernego odbierania przestrzeni. Cz\u0119sto sytuuje swoje prace na styku natury i kultury materialnej, dociekaj\u0105c ulotno\u015bci zjawisk b\u0105d\u017a dotykalnej konkretno\u015bci materii.<\/p>\n

\"Thorsten<\/a>
Thorsten Goldberg, \u201eOpera si\u0119 nie sko\u0144czy, dop\u00f3ki \u015bpiewa gruba dama\u201d, 2017, park Centrum Rze\u017aby Polskiej w Oro\u0144sku, fot. Jan Gaworski (\u017ar\u00f3d\u0142o: materia\u0142y kwartalinka)<\/figcaption><\/figure>\n

Kiedy sztuka opu\u015bci\u0142a muzeum<\/strong><\/p>\n

Sztuka Goldberga wpisuje si\u0119 w nurt sztuki publicznej, kt\u00f3ra objawi\u0142a si\u0119 jako odr\u0119bna artystyczna formu\u0142a pod koniec lat sze\u015b\u0107dziesi\u0105tych XX wieku. Jej genezy poszukujemy w zjawiskach zachodz\u0105cych w sztuce na prze\u0142omie lat pi\u0119\u0107dziesi\u0105tych i sze\u015b\u0107dziesi\u0105tych, kiedy to tw\u00f3rcy pop-artu stanowczo podwa\u017cyli \u015bci\u015ble wyznaczon\u0105 granic\u0119 pomi\u0119dzy kultur\u0105 masow\u0105 a sztuk\u0105 wysok\u0105. \u201eJestem za sztuk\u0105, kt\u00f3ra (\u2026) czyni co\u015b innego ni\u017c siedzenie na ty\u0142ku w muzeum\u201d[1]<\/sup><\/a> \u2013 prowokacyjnie twierdzi\u0142 Claes Oldenburg w 1961 roku. Galerie i muzea opu\u015bcili te\u017c autorzy uprawiaj\u0105cy land art<\/em>. Ich dzie\u0142a u\u015bwiadomi\u0142y, \u017ce inna przestrze\u0144 dla dzia\u0142a\u0144 artystycznych jest mo\u017cliwa, ale wyra\u017anie zmieniaj\u0105 si\u0119 w niej relacje pomi\u0119dzy tw\u00f3rc\u0105, dzie\u0142em a odbiorc\u0105. Artysta, tworz\u0105c w krajobrazie, jest \u015bwiadom nie tylko ogranicze\u0144 jakie narzucaj\u0105 naturalne czynniki, ale te\u017c nieprzewidywalno\u015bci reakcji odbiorcy. Akcent zostaje przesuni\u0119ty z relacji artysta \u2013 dzie\u0142o \u2013 widz na zale\u017cno\u015b\u0107 dzie\u0142o \u2013 widz, podobnie jak w przypadku sztuki w przestrzeni publicznej.<\/p>\n

Kolejnym krokiem w otwarciu si\u0119 tw\u00f3rc\u00f3w na przestrze\u0144 publiczn\u0105 sta\u0142a si\u0119 bez w\u0105tpienia teoria \u201erze\u017aby spo\u0142ecznej\u201d, sformu\u0142owana przez Josepha Beuysa w latach siedemdziesi\u0105tych, wed\u0142ug kt\u00f3rej artystycznym tworzywem ma by\u0107 ca\u0142a otaczaj\u0105ca rzeczywisto\u015b\u0107, za\u015b autor powinien przyj\u0105\u0107 na siebie rol\u0119 wykraczaj\u0105cego poza sam artyzm szamana \u2013 terapeuty rozwi\u0105zuj\u0105cego problemy wsp\u00f3\u0142czesno\u015bci[2]<\/sup><\/a>.<\/p>\n

\u201eLubi\u0119 pracowa\u0107 w miejscach, kt\u00f3re maj\u0105 w\u0142asne \u017cycie i zmieniaj\u0105 si\u0119 na przestrzeni lat \u2013 przyznaje Goldberg. \u2013 Komunikacja artystyczna w przestrzeni publicznej jest bardziej z\u0142o\u017cona ni\u017c we wn\u0119trzu sterylnej galerii. To jak szukanie partnera. Wa\u017cne jest, by na ko\u0144cu wszystko dobrze ze sob\u0105 gra\u0142o. Nie maj\u0105 znaczenia pocz\u0105tkowe warunki: to czy instalacja by\u0142a pierwsza i szuka si\u0119 do niej przestrzeni, czy odwrotnie \u2013 \u015brodowisko inspiruje do stworzenia konkretnego dzie\u0142a\u201d[3]<\/sup><\/a>.<\/p>\n

Dla swoich prac i projekt\u00f3w celowo wybiera przestrzenie z\u0142o\u017cone i niejednoznaczne, jak np. w niezrealizowanym projekcie dla Berlina Die Potsdamer<\/em> (2005), w kt\u00f3rym \u201etworzywem\u201d mia\u0142a by\u0107 jedna z wa\u017cniejszych ulic, s\u0142ynna i ruchliwa Potsdamer Strasse, czy te\u017c w pracy Milch & Honig<\/em> (2003) przeznaczonej dla stacji kolejki miejskiej Unter den Linden, przy jednej z najpi\u0119kniejszych alei miasta. Ingeruj\u0105c w owe miejsca, artysta przeanalizowa\u0142 je bardzo wnikliwie. W pierwszym z nich interesowa\u0142a go kwestia hipotetycznej pustki i ciszy, kt\u00f3ra przewarto\u015bciowa\u0142aby recepcj\u0119 tej t\u0119tni\u0105cej \u017cyciem ulicy. Stacja kolejki pos\u0142u\u017cy\u0142a jako kontekst do artystycznej narracji opartej na projekcji slajdu przedstawiaj\u0105cego siedemnastowieczn\u0105 map\u0119 utopijnego kontynentu stworzon\u0105 przez niemieckiego kartografa Johanna Baptyst\u0119 Homanna. Praca Goldberga, nie wygl\u0105daj\u0105ca na pierwszy rzut oka na dzie\u0142o sztuki, ujawnia ukryt\u0105 w sztuce publicznej sprzeczno\u015b\u0107 \u2013 cho\u0107 w za\u0142o\u017ceniu jest ona \u201edla ka\u017cdego\u201d, w rzeczywisto\u015bci zdana jest na przypadkowych widz\u00f3w i r\u00f3\u017cne reakcje, a zatem niekoniecznie odbierana jest tylko przez estetycznie wyrobionych odbiorc\u00f3w. Spo\u0142eczny kontekst jej funkcjonowania jest niesp\u00f3jny i w znacznym stopniu nieprzewidywalny.<\/p>\n