{"id":46360,"date":"2018-06-06T00:00:38","date_gmt":"2018-06-05T23:00:38","guid":{"rendered":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/?p=46360"},"modified":"2018-06-07T14:02:12","modified_gmt":"2018-06-07T13:02:12","slug":"konrad-sierzputowski-sluchajac-hologramu-cielesnosc-wirtualnych-zespolow-animowanych","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2018\/konrad-sierzputowski-sluchajac-hologramu-cielesnosc-wirtualnych-zespolow-animowanych","title":{"rendered":"S\u0142uchaj\u0105c hologramu. Cielesno\u015b\u0107 wirtualnych zespo\u0142\u00f3w animowanych"},"content":{"rendered":"

Rozdzia\u0142 II<\/strong>
\nHISTORIA CIA\u0141A MUZYCZNEGO<\/strong><\/p>\n

They dream of home
\nI dream of life out of here
\nTheir dreams are small
\nMy dreams don’t know fear
\n(Gorillaz, We Got The Power<\/em>)<\/p><\/blockquote>\n

Mit i wiersz<\/strong><\/p>\n

Rozdzia\u0142 o ciele zaczn\u0119 krwaw\u0105 histori\u0105. Istnieje bowiem dobrze zachowana grecka opowie\u015b\u0107 o muzyku Marsjaszu, kt\u00f3ry ws\u0142awi\u0142 si\u0119 gr\u0105 na flecie. W przyp\u0142ywie pychy i z braku rozs\u0105dku przechwala\u0142 si\u0119, \u017ce lepszy jest nawet od syna Latony \u2013 Apolla. B\u00f3g, kt\u00f3ry nie m\u00f3g\u0142 znie\u015b\u0107 ju\u017c wi\u0119cej oszczerstw, przebrany za pi\u0119knego m\u0142odzie\u0144ca z cytr\u0105, wyzwa\u0142 Marsjasza na pojedynek. S\u0119dziami mieli by\u0107 pasterze i pasterki, a wygran\u0105 mo\u017cliwo\u015b\u0107 dowolnego ukarania oponenta. Marsjasz przyj\u0105\u0142 wyzwanie i zagra\u0142 przepi\u0119kn\u0105 melodi\u0119, kt\u00f3ra na d\u0142ugo jeszcze zosta\u0142a w pami\u0119ci s\u0142uchaczy. Po nim wyst\u0105pi\u0142 Apollo, kt\u00f3rego cudowna gra i \u015bpiew by\u0142y niew\u0105tpliwie lepsze od pi\u0119knych dokona\u0144 Marsjasza. Po wygraniu przez boga pojedynku wszyscy spodziewali si\u0119, \u017ce przeciwnika spotka jedynie symboliczna kara, jednak Apollo chwyci\u0142 Marsjasza, przywi\u0105za\u0142 za r\u0119ce do drzewa, tak by jego nogi lekko tylko dotyka\u0142y ziemi, i pocz\u0105\u0142 \u017cywcem obdziera\u0107 go ze sk\u00f3ry. Marsjasz cierpia\u0142 a\u017c do ostatniego zerwanego pasma na nodze, \u015bmier\u0107 bowiem nie przysz\u0142a szybko[1]<\/sup><\/a>.<\/p>\n

\"Konrad<\/a>
Konrad Sierzputowski, \u201eS\u0142uchaj\u0105c hologramu. Cielesno\u015b\u0107 wirtualnych zespo\u0142\u00f3w animowanych\u201d, Instytut Kultury Popularnej, 2018<\/figcaption><\/figure>\n

Przywo\u0142any mit jest tylko jednym z pierwszych opis\u00f3w cielesno\u015bci muzyka w historii[2]<\/sup><\/a>, zar\u00f3wno w wymiarze materii, jak\u0105 jest mi\u0119so (flesh<\/em>), jak i ca\u0142o\u015bciowo uj\u0119te cia\u0142o (body<\/em>). Nie jest to by\u0107 mo\u017ce opis bezpo\u015bredni, jednak cia\u0142o, a raczej proces jego zniekszta\u0142cania, zajmuje r\u00f3wnie du\u017co uwagi, jak pi\u0119kna gra obu muzyk\u00f3w. Apollo obdzieraj\u0105cy Marsjasza ze sk\u00f3ry mo\u017ce zosta\u0107 potraktowany jako spo\u0142eczny re\u017cim objawiaj\u0105cy si\u0119 pozbawieniem cielesno\u015bci muzyk\u00f3w. W ge\u015bcie symbolicznego zdarcia sk\u00f3ry cia\u0142o w ten spos\u00f3b okaleczone musi zosta\u0107 ukryte i umrze\u0107. Mi\u0119so ludzkie, kt\u00f3re jako tkanka nie r\u00f3\u017cni si\u0119 od innych mi\u0119s, nie jest cia\u0142em indywidualnym: to zewn\u0119trzna bariera, jak\u0105 jest sk\u00f3ra, odr\u00f3\u017cnia je od innych cia\u0142. Ten symboliczny muzyk pozbawiony sk\u00f3ry jest jedynie \u017cywym mi\u0119sem, kt\u00f3re przez dziesi\u0119ciolecia stara\u0142o si\u0119 wytworzy\u0107 nowy nask\u00f3rek i opr\u00f3cz narz\u0119dzia do wydobywania muzyki chcia\u0142o zaistnie\u0107 r\u00f3wnie\u017c jako tw\u00f3rca. Gdy dotarli\u015bmy do samego mi\u0119sa muzyka, to warto przyjrze\u0107 si\u0119 ca\u0142emu kalendarium z historii cia\u0142a i muzyki od XVIII do XXI wieku.<\/p>\n

Cia\u0142o sentymentalne i cia\u0142o romantyczne<\/strong><\/p>\n

By zrozumie\u0107 wyj\u0105tkowo\u015b\u0107 czasu prze\u0142omu XVIII i XIX wieku, nale\u017cy u\u015bwiadomi\u0107 sobie, \u017ce do tego momentu w historii muzycy byli traktowani funkcjonalnie, a ich obecno\u015b\u0107 by\u0142a nieodzowna do odtworzenia dzie\u0142a, kt\u00f3re skupia\u0142o na sobie ca\u0142\u0105 uwag\u0119 odbiorc\u00f3w. Muzyk by\u0142 konieczny, ale nie by\u0142 istotny. Antoni Buchner tak omawia ten problem:<\/p>\n

S\u0142udzy (\u015bwieccy czy ko\u015bcielni) zostali wyniesieni na prze\u0142omie klasycyzmu i romantyzmu z kategorii \u201emuzyk\u00f3w\u201d (niekiedy nawet \u201emuzykant\u00f3w\u201d) do kategorii \u201egeniuszy\u201d. Ich uwielbienie i oddawana im cze\u015b\u0107 (nieledwie religijna \u2013 w dobie poza tym laicyzacji i \u015bwiatopogl\u0105d\u00f3w naukowych) sprawi\u0142y, \u017ce ich zwi\u0105zek z publiczno\u015bci\u0105 sta\u0142 si\u0119 z jednej strony silniejszy (muzyki zacz\u0119to nareszcie s\u0142ucha\u0107 w milczeniu), ale z drugiej strony zmniejszy\u0142a si\u0119 zale\u017cno\u015b\u0107 kompozytora od publiczno\u015bci. Co najmniej od czas\u00f3w Beethovena kompozytor, przekonany o swojej wielko\u015bci (potwierdzonej potem przez badania muzykologiczne, tzn. naukowe), sta\u0142 si\u0119 \u201etw\u00f3rc\u0105\u201d, przedstawicielem elity, kt\u00f3rej status spo\u0142eczny by\u0142 zasadniczo r\u00f3\u017cny od kondycji publiczno\u015bci z\u0142o\u017conej z \u201eprofan\u00f3w\u201d[3]<\/sup><\/a>.<\/p><\/blockquote>\n

Takim genialnym muzykiem by\u0142 mi\u0119dzy innymi Nicollo Paganini \u2013 jeden z najwi\u0119kszych wirtuoz\u00f3w skrzypiec w historii. W jego karierze niebagateln\u0105 rol\u0119 odegra\u0142y w\u0142a\u015bnie skrzypce \u2013 narz\u0119dzie muzyczne, kt\u00f3re zapewnia graj\u0105cemu ca\u0142kowit\u0105 widoczno\u015b\u0107 i gotowo\u015b\u0107 do bycia obserwowanym \u2013 pocz\u0105wszy od ruchu d\u0142oni, sko\u0144czywszy na wyrazie twarzy. Jak zauwa\u017ca Adam Czech, skrzypce zawsze budzi\u0142y skojarzenia z wirtuozem[4]<\/sup><\/a>. O wirtuozach m\u00f3wiono i pisano wiele, co wi\u0119cej \u2013 ich nazwiska wesz\u0142y do u\u017cycia jako pewnego rodzaju etykiety zwi\u0105zane ze wspania\u0142ym kunsztem i technik\u0105 gry. M\u00f3wi\u0105c \u201ePaganini\u201d, widzimy ogromny warsztat i talent[5]<\/sup><\/a>. Chcia\u0142bym przytoczy\u0107 chyba jeden z najciekawszych literackich opis\u00f3w jego osoby:<\/p>\n

By\u0142 to Paganini w swym czarnym galowym stroju: czarny frak i czarna kamizelka straszliwego kroju […]. D\u0142ugie ramiona zdawa\u0142y si\u0119 jeszcze d\u0142u\u017csze, gdy w jednej r\u0119ce trzyma\u0142 skrzypce, a w drugiej spuszczony smyczek i dotyka\u0142 nim nieomal ziemi […]. W kanciastych krzywiznach jego cia\u0142a tkwi\u0142o co\u015b okropnie drewnianego i jednocze\u015bnie co\u015b \u015bmiesznie zwierz\u0119cego[6]<\/sup><\/a>.<\/p><\/blockquote>\n

Zwr\u00f3\u0107my uwag\u0119 na spos\u00f3b deskrypcji postaci, to ju\u017c nie tylko opis stroju, ale tak\u017ce jej fizyczno\u015bci. D\u0142ugie ramiona, krzywizna cia\u0142a \u2013 to s\u0142owa, kt\u00f3re jednoznacznie odnosz\u0105 si\u0119 nie do sztuki czy nawet techniki gry, to po prostu cia\u0142o muzyka, kt\u00f3re w tym fragmencie jest w stanie spoczynku. Do czego prowadzi nas ten rodzaj opisu percepcji cia\u0142a muzyka? Odpowiedzi mo\u017cna doszukiwa\u0107 si\u0119 w uwarunkowaniach historycznych i pewnych tendencjach spo\u0142ecznych w zakresie recepcji muzyki. Przywo\u0142any spos\u00f3b opisu cia\u0142a Paganiniego jest \u015bladem zmieniaj\u0105cych si\u0119 tendencji w do\u015bwiadczaniu koncert\u00f3w i ich p\u00f3\u017aniejszej deskrypcji.<\/p>\n

W okresie romantyzmu i poprzedzaj\u0105cego go sentymentalizmu po raz pierwszy arty\u015bci do\u015bwiadczyli zainteresowania ich prac\u0105 jako form\u0105 indywidualnego wyrazu siebie. Sentymentalizm jako nurt estetyczny ko\u0144ca XVIII wieku zak\u0142ada\u0142 istnienie kultury sentyment\u00f3w, czyli preferowanych sposob\u00f3w indywidualnej ekspresji emocji i kolektywnego uczestnictwa w nich. By\u0142a to kultura praktyki w\u0142asnej podmiotowo\u015bci z wykorzystaniem medium afekt\u00f3w i emocji. Sentymentalizm posiada\u0142 okre\u015blone somatyczne sposoby reprezentacji sentyment\u00f3w (smutek, rado\u015b\u0107, melancholi\u0119 i inne, trudne do nazwania emocje oraz stany ducha) wype\u0142niaj\u0105cych podmiot w sferze codzienno\u015bci. Gra na instrumencie nie mog\u0142a zosta\u0107 ograniczona wy\u0142\u0105cznie do harmonicznego uk\u0142adu d\u017awi\u0119k\u00f3w, by\u0142 to tak\u017ce spos\u00f3b u\u0142o\u017cenia d\u0142oni i rzucanie t\u0119sknych spojrze\u0144 na otaczaj\u0105c\u0105 muzyka widowni\u0119. Tak wytworzona emocjonalna relacja pomi\u0119dzy wykonawc\u0105 a odbiorcami by\u0142a form\u0105 reprezentacji kultury sentymentu \u2013 czyli kultury estetycznej autorefleksyjno\u015bci[7]<\/sup><\/a>. Sentyment to przede wszystkim emocjonalne spotkanie, kt\u00f3re w romantyzmie zosta\u0142o przekszta\u0142cone w kult muzycznego geniuszu \u2013 talent, kt\u00f3ry nie tylko budowa\u0142 emocjonalne pomosty pomi\u0119dzy rosn\u0105c\u0105 widowni\u0105, ale tak\u017ce pozwala\u0142 na presti\u017c, a w efekcie na ekonomiczn\u0105 stabilno\u015b\u0107 artysty.<\/p>\n

Pierwszym, kt\u00f3rego dzia\u0142alno\u015b\u0107 tw\u00f3rcza mog\u0142a pozwoli\u0107 na utrzymanie i co wi\u0119cej, na zdobycie ogromnego presti\u017cu i uznania, by\u0142 Ludwig van Beethoven, o kt\u00f3rym tak pisa\u0142 niemiecki muzykolog Alfred Einstein:<\/p>\n

Beethoven jest pierwszym w historii muzykiem absolutnie niezale\u017cnym, kt\u00f3ry stawia czo\u0142o ca\u0142emu \u015bwiatu […] to nie w g\u0142uchocie, lecz w jego niezale\u017cno\u015bci nale\u017cy szuka\u0107 \u017ar\u00f3d\u0142a wszystkich nowych problem\u00f3w technicznych, jakie pojawiaj\u0105 si\u0119 w jego utworach fortepianowych, w kwartetach i symfoniach. Beethoven jest pierwszym kompozytorem, kt\u00f3ry w wielu swoich dzie\u0142ach zdaje si\u0119 stosowa\u0107 zasad\u0119 sztuki dla sztuki […]. Sonaty Beethovena nie s\u0105 ju\u017c kompozycjami pisanymi dla rozrywki, dla socjety, lecz czystymi dzie\u0142ami sztuki. Oczywi\u015bcie i Beethoven wdawa\u0142 si\u0119 cz\u0119sto w kompromisy ze swoj\u0105 epok\u0105. Jednak\u017ce nie tworzy\u0142 ju\u017c dla jakiej\u015b \u015bci\u015ble okre\u015blonej publiczno\u015bci, lecz dla s\u0142uchacza urojonego, dla kt\u00f3rego nie istniej\u0105 ani r\u00f3\u017cnice spo\u0142eczne ani granice narodowe[8]<\/sup><\/a>.<\/p><\/blockquote>\n

Trudno nie zgodzi\u0107 si\u0119 z opini\u0105 zaproponowan\u0105 przez Einsteina; przys\u0142uchuj\u0105c si\u0119 dzie\u0142om wiede\u0144skiego mistrza, da si\u0119 rozr\u00f3\u017cni\u0107 dzie\u0142a tworzone do s\u0142uchania przez wszystkich, ale tak\u017ce takie, kt\u00f3re bardziej ni\u017c rozmow\u0119 przypominaj\u0105 monolog[9]<\/sup><\/a>. Pomimo \u017ce tw\u00f3rczo\u015b\u0107 Beethovena mo\u017ce wydawa\u0107 si\u0119 precedensowa, to jednak nie stanowi ona zjawiska istniej\u0105cego w pr\u00f3\u017cni. Pojawienie si\u0119 artysty tworz\u0105cego dla samej sztuki wzi\u0119\u0142o si\u0119, rzecz jasna, z filozofii romantycznej, kt\u00f3ra przepe\u0142nia\u0142a wielkie o\u015brodki kulturalne (takie jak chocia\u017cby Wiede\u0144) duchem indywidualizmu.<\/p>\n

Romantyzm i sztuka, kt\u00f3ra powsta\u0142a w tym okresie, wybrzmiewaj\u0105 jednostkowo\u015bci\u0105 i autonomiczno\u015bci\u0105. Romantyzm to wiek indywidualizmu, wielkich geniuszy i odkrywc\u00f3w muzycznych \u2013 jak pisa\u0142 o tym okresie Bogus\u0142aw Schaeffer \u2013 to czas wielkich nazwisk i wielkich utwor\u00f3w[10]<\/sup><\/a>. Jednocze\u015bnie, co paradoksalne, ten osobisty, ekspresywny wyraz emocji autorskich o cz\u0119sto bardzo mocnym brzmieniu, wielu uto\u017csamia\u0142o z g\u0142osem samej Natury[11]<\/sup><\/a>. Cia\u0142o muzyka w tym okresie zosta\u0142o dostrze\u017cone jako forma niezale\u017cnego, indywidualnego i, rzecz jasna, genialnego artysty. Cia\u0142o przesta\u0142o pe\u0142ni\u0107 wy\u0142\u0105cznie funkcje narz\u0119dzia do wydobywania d\u017awi\u0119k\u00f3w \u2013 sta\u0142o si\u0119 podmiotem tw\u00f3rczym. Cia\u0142em, kt\u00f3re chce si\u0119 ogl\u0105da\u0107. Cia\u0142em, o kt\u00f3rym si\u0119 rozmawia. Cia\u0142em, kt\u00f3re si\u0119 pami\u0119ta.<\/p>\n

G\u0142os od cia\u0142a oddzielony<\/strong><\/p>\n

Nied\u0142ugo po dokonaniach Paganiniego i Beethovena oraz innych muzyk\u00f3w doby romantyzmu, cia\u0142o artystyczne prze\u017cy\u0142o kolejn\u0105, o wiele bardziej radykaln\u0105 (r)ewolucj\u0119, cho\u0107 trzeba przyzna\u0107, \u017ce jej pocz\u0105tek wydaje si\u0119 do\u015b\u0107 anegdotyczny. To bowiem 6 grudnia 1877 roku, w Melno Park w New Jersey, dzieci\u0119ca rymowanka Mary Had a Little Lamb<\/em> zosta\u0142a wyrecytowana dwukrotnie. Raz przez Thomasa Edisona, a drugi raz przez maszyn\u0119 \u2013 fonograf[12]<\/sup><\/a>. Oczywi\u015bcie, by\u0142 to pierwszy krok ku umasowieniu muzyki i jej (pozornej) egalitaryzacji. Kolejne udoskonalenia zapisu d\u017awi\u0119ku oraz gramofon Emila Berlinera wp\u0142yn\u0119\u0142y i nadal wp\u0142ywaj\u0105 na rynek muzyczny. Nie to jednak wzbudza moje najwi\u0119ksze zainteresowanie, nie zapominajmy przecie\u017c, \u017ce dzieci\u0119ca rymowanka stanowi\u0142a moment oddzielenia ludzkiego g\u0142osu od cia\u0142a swojego w\u0142a\u015bciciela, a tak\u017ce moment narodzin nowoczesnego rynku muzycznego, do czego wr\u00f3c\u0119.<\/p>\n

Cia\u0142o muzyczne, kt\u00f3re romantyzm w symboliczny spos\u00f3b odkry\u0142, a nast\u0119pnie wyni\u00f3s\u0142 na scen\u0119, mog\u0142o teraz zosta\u0107 na nowo ukryte, ale na zupe\u0142nie innych zasadach. Cia\u0142o wyst\u0119powa\u0142o nadal, ale teraz jego performatywno\u015b\u0107 mog\u0142a rozci\u0105ga\u0107 si\u0119 w czasie i przestrzeni, raz zarejestrowane wykonanie mog\u0142o by\u0107 odtwarzane w ka\u017cdym miejscu oraz ka\u017cdym czasie i by\u0107 percypowane przez ka\u017cdego dowolnego odbiorc\u0119, a nie jedynie konkretnego s\u0142uchacza uczestnicz\u0105cego w czasie trwania wyst\u0105pienia. Zbli\u017ca nas to do Kantowskiej estetyki transcendentalnej, m\u00f3wimy w ko\u0144cu o dw\u00f3ch podstawowych formach apriorycznej naoczno\u015bci \u2013 przestrzeni i czasie. Filozof z Kr\u00f3lewca w Estetyce transcendentalnej<\/em> pisa\u0142, \u017ce czas i przestrze\u0144 s\u0105 dwoma \u017ar\u00f3d\u0142ami poznania, z kt\u00f3rych mo\u017cna czerpa\u0107 a priori<\/em> r\u00f3\u017cne syntezy do\u015bwiadczenia. Staraj\u0105c si\u0119 przybli\u017cy\u0107 i przy\u00adpomnie\u0107 g\u0142\u00f3wne tezy estetyki Kantowskiej, musz\u0119 zaznaczy\u0107, \u017ce poznanie odnosi si\u0119 do przedmiot\u00f3w przez naoczno\u015b\u0107 (ogl\u0105danie) i to niezale\u017cnie od stosowanych w tym celu \u015brodk\u00f3w, samo poznanie mo\u017cliwe jest, gdy przedmiot jest nam dany, a to mo\u017cliwe jest dlatego, \u017ce ka\u017cdy przedmiot pobudza nasz umys\u0142 do my\u015blenia. T\u0119 zdolno\u015b\u0107 do uzyskiwania wyobra\u017ce\u0144 Kant nazywa zmys\u0142owo\u015bci\u0105, kt\u00f3ra jako pewna kategoria dostarcza nam danych naocznych, a te dzi\u0119ki intelektowi s\u0105 przek\u0142adane na poj\u0119cia. Nale\u017cy zaznaczy\u0107, \u017ce przedmiot dany jest zawsze wy\u0142\u0105cznie przez zmys\u0142owo\u015b\u0107. W tym wypadku skutkiem oddzia\u0142ywania przedmiotu na ogl\u0105daj\u0105cego jest wra\u017cenie. Tym, co w zjawisku odpowiada wra\u017ceniu, jest materia, natomiast tym, co sprawia, \u017ce to, co w zjawisku r\u00f3\u017cnorodne, mo\u017cna odpowiednio przyporz\u0105dkowa\u0107 wedle pewnych stosunk\u00f3w, jest w rozumieniu Kanta form\u0105 zjawiska. Filozof podkre\u015bla, \u017ce forma zjawiska jest dana a priori<\/em>, natomiast materia a posteriori<\/em>, co prowadzi do konkluzji, \u017ce czystym (transcendentalnym) Kant nazywa wszelkie przedstawienie, w kt\u00f3rym nie znajduje si\u0119 nic, co by\u0142oby wra\u017ceniem. Inaczej m\u00f3wi\u0105c jest to czysta naoczno\u015b\u0107, czyli czysta forma zmys\u0142owych tre\u015bci naocznych, w kt\u00f3rej ogl\u0105damy to, co r\u00f3\u017cnorodne w zjawiskach (a wi\u0119c z pomini\u0119ciem na przyk\u0142ad materii).<\/p>\n

W estetyce transcendentalnej m\u00f3wi\u0107 mo\u017cna tylko o przestrzeni i czasie. Wszystkie inne zjawiska \u0142\u0105cz\u0105 si\u0119 z do\u015bwiadczeniem empirycznym[13]<\/sup><\/a>. Odnosz\u0105c si\u0119 do samej przestrzeni, Kant zaznacza, \u017ce to za po\u015brednictwem zmys\u0142u zewn\u0119trznego przedstawiamy sobie przedmioty jako b\u0119d\u0105ce poza nami, a wszystkie te przedmioty razem wzi\u0119te jako b\u0119d\u0105ce w przestrzeni. To w przestrzeni mo\u017ce by\u0107 okre\u015blony ich (zjawisk) kszta\u0142t, wielko\u015b\u0107, wzajemne stosunki. Przestrze\u0144 nie jest wi\u0119c poj\u0119ciem empirycznym wysnuwanym z do\u015bwiadcze\u0144 zewn\u0119trznych, a wyobra\u017cenie przestrzeni nie mo\u017ce by\u0107 zapo\u017cyczone ze stosunk\u00f3w wyst\u0119puj\u0105cych w zjawisku zewn\u0119trznym, ale na odwr\u00f3t, tylko przez wyobra\u017cenie przestrzeni mo\u017cliwe staje si\u0119 (a posteriori<\/em>) jej zewn\u0119trzne do\u015bwiadczenie. To prowadzi do wniosku, \u017ce przestrze\u0144 jest koniecznym wyobra\u017ceniem a priori<\/em>, le\u017c\u0105cym u pod\u0142o\u017ca wszelkich zewn\u0119trznych danych naocznych.<\/p>\n

Kantowski czas nie jest poj\u0119ciem empirycznym, wyprowadzonym abstrakcyjnie z jakiegokolwiek do\u015bwiadczenia. Kant twierdzi, \u017ce nie mo\u017cna ze zjawisk usun\u0105\u0107 czasu, ale z czasu mo\u017cna usun\u0105\u0107 zjawiska. Kr\u00f3tko m\u00f3wi\u0105c: czasu nie da si\u0119 w ca\u0142o\u015bci \u201eusun\u0105\u0107\u201d. Istotny jest fakt, \u017ce czas jest podmiotowym warunkiem, pod kt\u00f3rym jedynie mog\u0105 si\u0119 w nas odbywa\u0107 naoczne ogl\u0105dania, a to oznacza, \u017ce czas nie jest niczym innym, jak tylko form\u0105 zmys\u0142u wewn\u0119trznego, kt\u00f3ry okre\u015bla stosunek przedstawie\u0144 w naszym stanie wewn\u0119trznym. Nie odnosi si\u0119 wi\u0119c bezpo\u015brednio do zjawisk zewn\u0119trznych. Jednak samo wyobra\u017cenie czasu jest dan\u0105 naoczn\u0105, poniewa\u017c wszystkie jego stosunki dadz\u0105 si\u0119 wyrazi\u0107 w zewn\u0119trznych danych naocznych. W tym przypadku przestrze\u0144 jako czysta forma wszelkiej zewn\u0119trznej naoczno\u015bci jest jako warunek a priori<\/em> ograniczona tylko do zjawisk zewn\u0119trznych, natomiast wszelkie zjawiska w og\u00f3le, to jest wszelkie przedmioty zmys\u0142\u00f3w, s\u0105 w czasie i pozostaj\u0105 z konieczno\u015bci w stosunkach czasowych. Podsumowuj\u0105c \u2013 czas jest podmiotowym warunkiem ludzkiej naoczno\u015bci zmys\u0142owej.<\/p>\n

Mimo to jest z konieczno\u015bci obiektywny w odniesieniu do wszelkich zjawisk. Kant uwa\u017ca, i\u017c transcendentalna idealno\u015b\u0107 czasu polega na tym, \u017ce je\u017celi pomija si\u0119 podmiotowe warunki zmys\u0142owej naoczno\u015bci, czas nie jest w posiadaniu przedmiot\u00f3w i nie mo\u017cna go przypisa\u0107 przedmiotom samym w sobie \u2013 ani jako czego\u015b, co by w nich by\u0142o podmiotem w\u0142asno\u015bci, ani te\u017c jako czego\u015b, co by im przys\u0142ugiwa\u0142o jako cecha. Raz jeszcze: czas jest rzeczywist\u0105 form\u0105 wewn\u0119trznej naoczno\u015bci, co oznacza, \u017ce czas nie jest przywi\u0105zany do przedmiot\u00f3w, a do podmiotu, kt\u00f3ry je ogl\u0105da[14]<\/sup><\/a>.<\/p>\n

Kantowskie rozumienie czasu i przestrzeni wyja\u015bnia wyj\u0105tkowo\u015b\u0107 istnienia g\u0142osu muzyka w oderwaniu od jego cia\u0142a. Dzi\u0119ki wynalazkowi Edisona do\u015bwiadczenie cia\u0142a muzycznego sta\u0142o si\u0119 aprioryczne, uderzaj\u0105ce w dotychczasowe rozumienie czasu i przestrzeni. Performuj\u0105ce cia\u0142o nie tylko sta\u0142o si\u0119 niewidzialne, ale tak\u017ce rozci\u0105gni\u0119te czasowo i przestrzennie. Rejestracja d\u017awi\u0119ku zak\u0142ada wykroczenie (a wi\u0119c transcendencj\u0119) poza jedn\u0105 dost\u0119pn\u0105 tera\u017aniejszo\u015b\u0107 do\u015bwiadczaj\u0105cego podmiotu. W nagraniu g\u0142osu zawarty jest czas (tera\u017aniejszy) dokonywania nagrania, ale tak\u017ce pragnienie i mo\u017cliwo\u015b\u0107 odtwarzania tej tera\u017aniejszo\u015bci w czasie przysz\u0142ym (a wi\u0119c kolejnych tera\u017aniejszo\u015bciach, ka\u017cdego kolejnego ods\u0142uchania). Cia\u0142o muzyka przekroczy\u0142o ograniczenia czasu i przestrzeni ka\u017cdego wykonania. Sta\u0142o si\u0119 powszechne, a poniek\u0105d tak\u017ce nie\u015bmiertelne. Do tematu przestrzeni, czasu i cia\u0142a muzycznego powr\u00f3c\u0119 jeszcze w rozdziale po\u015bwi\u0119conym koncertom grup wirtualnych, kt\u00f3re znacz\u0105co naginaj\u0105 rozumienie czystej naoczno\u015bci.<\/p>\n

Poka\u017c przypisy<\/span>    (\u21b5 returns to text)<\/p>\n
    \n
  1. R. Graves, Mity greckie<\/em>, przek\u0142. H. Krzeczkowski, Warszawa 1967, s. 81.\u21b5<\/a><\/li>\n
  2. Mit o Marsjaszu wykorzysta\u0142 Zbigniew Herbert, kt\u00f3ry skupi\u0142 si\u0119 na zaakcentowaniu i wydobyciu ca\u0142ego potencja\u0142u cielesnego, jaki drzemie w tragedii \u015bpiewaka. Poni\u017cej kilka fragment\u00f3w wiersza Apollo i Marsjasz: \u201emocno przywi\u0105zany do drzewa \/ dok\u0142adnie odarty ze sk\u00f3ry \/ Marsjasz \/ krzyczy \/ zanim krzyk jego \/ dojdzie \/ do jego wysokich uszu \/ wypoczywa w cieniu tego krzyku \/ […] \/ tylko z pozoru \/ g\u0142os Marsjasza \/ jest monotonny \/ i sk\u0142ada si\u0119 z jednej samog\u0142oski \/ A \/ w istocie \/ opowiada \/ Marsjasz\/ nieprzebrane bogactwo \/ swego cia\u0142a\/ \u0142yse g\u00f3ry w\u0105troby \/ pokarm\u00f3w bia\u0142e w\u0105wozy \/ szumi\u0105ce lasy p\u0142uc \/ s\u0142odkie pag\u00f3rki mi\u0119\u015bni \/ stawy \u017c\u00f3\u0142\u0107 krew i dreszcze \/ zimowy wiatr ko\u015bci \/ nad sol\u0105 pami\u0119ci \/ wstrz\u0105sany dreszczem obrzydzenia \/ Apollo czy\u015bci sw\u00f3j instrument \/\u201d (Z. Herbert, Wiersze wybrane, Krak\u00f3w 2004, s. 110-111). Utw\u00f3r, skomponowany na podstawie przeciwie\u0144stw, uwydatnia tym ca\u0142kowit\u0105 naturalno\u015b\u0107 (rozumian\u0105 literalnie) cia\u0142a muzyka. Oczywi\u015bcie, interpretacji tego krwawego aktu mo\u017ce by\u0107 niesko\u0144czenie wiele, moja opiera si\u0119 na wskazaniu dystynkcji w dyskursie muzycznym. Marsjasz mo\u017ce zosta\u0107 odczytany jako krwiste biologiczne uciele\u015bnienie formy artystycznej. Apollo jest reprezentacj\u0105 chirurgicznej precyzji wykonania muzycznego \u2013 symbolem Akademii. Herbert wskazuje, \u017ce obrzydzenie instytucji bierze si\u0119 z jej niezrozumienia pi\u0119kna tego uciele\u015bnionego, wy\u015bpiewuj\u0105cego cia\u0142a \u2013 Marsjasz staje si\u0119 tkank\u0105 muzyki popularnej \u2013 tej, kt\u00f3ra porusza cia\u0142a. Posta\u0107 Apolla\/Akademii stara si\u0119 u\u015bmierci\u0107 t\u0119 materi\u0119 i zdystansowa\u0107 si\u0119 od wykonania utworu \u201eA\u201d (\u201etylko z pozoru \/ g\u0142os Marsjasza \/ jest monotonny \/ i sk\u0142ada si\u0119 z jednej samog\u0142oski \/ A\u201d) \u2013 staje si\u0119 przy tym kamiennym pos\u0105giem.\u21b5<\/a><\/li>\n
  3. A. Buchner, Muzykologia w kontek\u015bcie historii \u2013 pami\u0119\u0107 Zag\u0142ady<\/em>, \u201eMuzykalia VII\u201d 2009, nr Judaica 2, s. 2.\u21b5<\/a><\/li>\n
  4. A. Czech, Ordynaci i tr\u0119dowaci. Spo\u0142eczne role instrument\u00f3w muzycznych<\/em>, Gda\u0144sk 2013, s. 11.\u21b5<\/a><\/li>\n
  5. Tam\u017ce, s. 12.\u21b5<\/a><\/li>\n
  6. H. Heine, Noce florenckie<\/em>, cyt. za H. Salmi, Europa XIX wieku. Historia kulturowa<\/em>, przek\u0142. A. Szurek, Krak\u00f3w 2010, s. 40.\u21b5<\/a><\/li>\n
  7. Krytyczn\u0105 analiz\u0119 kultury sentyment\u00f3w w perspektywie somatycznej zaproponowa\u0142a mi\u0119dzy innymi Adelheid Voskuhl w ksi\u0105\u017cce Androids in the Enlightment. Mechanics, Artisans and Culture of the Self<\/em>, Chicago 2013.\u21b5<\/a><\/li>\n
  8. A. Einstein, Muzyka w epoce romantyzmu<\/em>, przek\u0142. M. i S. Jaroci\u0144scy, Warszawa 1965, s. 21.\u21b5<\/a><\/li>\n
  9. Tam\u017ce, s. 21.\u21b5<\/a><\/li>\n
  10. B. Schaeffer, Dzieje muzyki<\/em>, Warszawa 1983, s. 264.\u21b5<\/a><\/li>\n
  11. Zob. A. Jarz\u0119bska, Sp\u00f3r o pi\u0119kno muzyki. Wprowadzenie do kultury muzycznej XX wieku<\/em>, Wroc\u0142aw 2004, s. 23\u201324.\u21b5<\/a><\/li>\n
  12. M. Kominek, Zacz\u0119\u0142o si\u0119 od fonografu…<\/em>, Krak\u00f3w 1986, s. 35.\u21b5<\/a><\/li>\n
  13. Por. I. Kant, Krytyka czystego rozumu<\/em>, przek\u0142. R. Ingarden, Warszawa 1957, t. 1, cz. I, Estetyka transcendentalna<\/em>, s. 93\u2013137.\u21b5<\/a><\/li>\n
  14. Por. tam\u017ce, s. 93\u2013137.\u21b5<\/a><\/li>\n<\/ol>\n<\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

    Rozdzia\u0142 o ciele zaczn\u0119 krwaw\u0105 histori\u0105. Istnieje bowiem dobrze zachowana grecka opowie\u015b\u0107 o muzyku Marsjaszu, kt\u00f3ry ws\u0142awi\u0142 si\u0119 gr\u0105 na flecie. W przyp\u0142ywie pychy i z braku rozs\u0105dku przechwala\u0142 si\u0119, \u017ce lepszy jest nawet od syna Latony \u2013 Apolla. B\u00f3g, kt\u00f3ry nie m\u00f3g\u0142 znie\u015b\u0107 ju\u017c wi\u0119cej oszczerstw, przebrany za pi\u0119knego m\u0142odzie\u0144ca z cytr\u0105, wyzwa\u0142 Marsjasza na pojedynek. S\u0119dziami mieli by\u0107 pasterze i pasterki, a wygran\u0105 mo\u017cliwo\u015b\u0107 dowolnego ukarania oponenta. Marsjasz przyj\u0105\u0142 wyzwanie i zagra\u0142 przepi\u0119kn\u0105 melodi\u0119, kt\u00f3ra na d\u0142ugo jeszcze zosta\u0142a w pami\u0119ci s\u0142uchaczy. Po nim wyst\u0105pi\u0142 Apollo, kt\u00f3rego cudowna gra i \u015bpiew by\u0142y niew\u0105tpliwie lepsze od pi\u0119knych dokona\u0144 Marsjasza. Po wygraniu przez boga pojedynku wszyscy spodziewali si\u0119, \u017ce przeciwnika spotka jedynie symboliczna kara, jednak Apollo chwyci\u0142 Marsjasza, przywi\u0105za\u0142 za r\u0119ce do drzewa, tak by jego nogi lekko tylko dotyka\u0142y ziemi, i pocz\u0105\u0142 \u017cywcem obdziera\u0107 go ze sk\u00f3ry. Marsjasz cierpia\u0142 a\u017c do ostatniego zerwanego pasma na nodze, \u015bmier\u0107 bowiem nie przysz\u0142a szybko.<\/p>\n","protected":false},"author":804,"featured_media":46361,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[1],"tags":[6989,6737],"powerkit_post_featured":[],"coauthors":[6687],"yoast_head":"\nKonrad Sierzputowski, S\u0142uchaj\u0105c hologramu. Cielesno\u015b\u0107 wirtualnych zespo\u0142\u00f3w animowanych \u2013 fragment.<\/title>\n<meta name=\"description\" content=\"Konrad Sierzputowski: Rozdzia\u0142 o ciele zaczn\u0119 krwaw\u0105 histori\u0105. Istnieje bowiem dobrze zachowana grecka opowie\u015b\u0107 o muzyku Marsjaszu, kt\u00f3ry ws\u0142awi\u0142 si\u0119 gr\u0105 na flecie.\" \/>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2018\/konrad-sierzputowski-sluchajac-hologramu-cielesnosc-wirtualnych-zespolow-animowanych\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\/\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/#website\",\"url\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/\",\"name\":\"Ownetic Magazine\",\"description\":\"Magazine\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":\"required name=search_term_string\"}],\"inLanguage\":\"pl-PL\"},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"@id\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2018\/konrad-sierzputowski-sluchajac-hologramu-cielesnosc-wirtualnych-zespolow-animowanych#primaryimage\",\"url\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2018\/06\/konrad-sierzputowski-sluchajac-hologramu-2018-06-04-scaled.jpg\",\"contentUrl\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2018\/06\/konrad-sierzputowski-sluchajac-hologramu-2018-06-04-scaled.jpg\",\"width\":1834,\"height\":2560,\"caption\":\"Konrad Sierzputowski, \u201eS\u0142uchaj\u0105c hologramu. Cielesno\u015b\u0107 wirtualnych zespo\u0142\u00f3w animowanych\u201d, Instytut Kultury Popularnej, 2018\"},{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2018\/konrad-sierzputowski-sluchajac-hologramu-cielesnosc-wirtualnych-zespolow-animowanych#webpage\",\"url\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2018\/konrad-sierzputowski-sluchajac-hologramu-cielesnosc-wirtualnych-zespolow-animowanych\",\"name\":\"Konrad Sierzputowski, S\u0142uchaj\u0105c hologramu. Cielesno\u015b\u0107 wirtualnych zespo\u0142\u00f3w animowanych \u2013 fragment.\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2018\/konrad-sierzputowski-sluchajac-hologramu-cielesnosc-wirtualnych-zespolow-animowanych#primaryimage\"},\"datePublished\":\"2018-06-05T23:00:38+00:00\",\"dateModified\":\"2018-06-07T13:02:12+00:00\",\"author\":{\"@id\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/#\/schema\/person\/37ee923d34f63ebb0119b272bc667c59\"},\"description\":\"Konrad Sierzputowski: Rozdzia\u0142 o ciele zaczn\u0119 krwaw\u0105 histori\u0105. Istnieje bowiem dobrze zachowana grecka opowie\u015b\u0107 o muzyku Marsjaszu, kt\u00f3ry ws\u0142awi\u0142 si\u0119 gr\u0105 na flecie.\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2018\/konrad-sierzputowski-sluchajac-hologramu-cielesnosc-wirtualnych-zespolow-animowanych#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2018\/konrad-sierzputowski-sluchajac-hologramu-cielesnosc-wirtualnych-zespolow-animowanych\"]}]},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2018\/konrad-sierzputowski-sluchajac-hologramu-cielesnosc-wirtualnych-zespolow-animowanych#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"S\u0142uchaj\u0105c hologramu. Cielesno\u015b\u0107 wirtualnych zespo\u0142\u00f3w animowanych\"}]},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/#\/schema\/person\/37ee923d34f63ebb0119b272bc667c59\",\"name\":\"Konrad Sierzputowski\",\"description\":\"KONRAD SIERZPUTOWSKI \u2013 doktorant w Katedrze Antropologii Literatury i Bada\u0144 Kulturowych Wydzia\u0142u Polonistyki UJ, badacz zwi\u0105zk\u00f3w muzyki i cia\u0142a oraz kolekcjoner kurioz\u00f3w i osobliwo\u015bci polskiej kultury XX i XXI wieku.\",\"url\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/author\/ksierzputowski\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Konrad Sierzputowski, S\u0142uchaj\u0105c hologramu. Cielesno\u015b\u0107 wirtualnych zespo\u0142\u00f3w animowanych \u2013 fragment.","description":"Konrad Sierzputowski: Rozdzia\u0142 o ciele zaczn\u0119 krwaw\u0105 histori\u0105. Istnieje bowiem dobrze zachowana grecka opowie\u015b\u0107 o muzyku Marsjaszu, kt\u00f3ry ws\u0142awi\u0142 si\u0119 gr\u0105 na flecie.","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2018\/konrad-sierzputowski-sluchajac-hologramu-cielesnosc-wirtualnych-zespolow-animowanych","schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/#website","url":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/","name":"Ownetic Magazine","description":"Magazine","potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/?s={search_term_string}"},"query-input":"required name=search_term_string"}],"inLanguage":"pl-PL"},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pl-PL","@id":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2018\/konrad-sierzputowski-sluchajac-hologramu-cielesnosc-wirtualnych-zespolow-animowanych#primaryimage","url":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2018\/06\/konrad-sierzputowski-sluchajac-hologramu-2018-06-04-scaled.jpg","contentUrl":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2018\/06\/konrad-sierzputowski-sluchajac-hologramu-2018-06-04-scaled.jpg","width":1834,"height":2560,"caption":"Konrad Sierzputowski, \u201eS\u0142uchaj\u0105c hologramu. Cielesno\u015b\u0107 wirtualnych zespo\u0142\u00f3w animowanych\u201d, Instytut Kultury Popularnej, 2018"},{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2018\/konrad-sierzputowski-sluchajac-hologramu-cielesnosc-wirtualnych-zespolow-animowanych#webpage","url":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2018\/konrad-sierzputowski-sluchajac-hologramu-cielesnosc-wirtualnych-zespolow-animowanych","name":"Konrad Sierzputowski, S\u0142uchaj\u0105c hologramu. Cielesno\u015b\u0107 wirtualnych zespo\u0142\u00f3w animowanych \u2013 fragment.","isPartOf":{"@id":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2018\/konrad-sierzputowski-sluchajac-hologramu-cielesnosc-wirtualnych-zespolow-animowanych#primaryimage"},"datePublished":"2018-06-05T23:00:38+00:00","dateModified":"2018-06-07T13:02:12+00:00","author":{"@id":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/#\/schema\/person\/37ee923d34f63ebb0119b272bc667c59"},"description":"Konrad Sierzputowski: Rozdzia\u0142 o ciele zaczn\u0119 krwaw\u0105 histori\u0105. Istnieje bowiem dobrze zachowana grecka opowie\u015b\u0107 o muzyku Marsjaszu, kt\u00f3ry ws\u0142awi\u0142 si\u0119 gr\u0105 na flecie.","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2018\/konrad-sierzputowski-sluchajac-hologramu-cielesnosc-wirtualnych-zespolow-animowanych#breadcrumb"},"inLanguage":"pl-PL","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2018\/konrad-sierzputowski-sluchajac-hologramu-cielesnosc-wirtualnych-zespolow-animowanych"]}]},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2018\/konrad-sierzputowski-sluchajac-hologramu-cielesnosc-wirtualnych-zespolow-animowanych#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"S\u0142uchaj\u0105c hologramu. Cielesno\u015b\u0107 wirtualnych zespo\u0142\u00f3w animowanych"}]},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/#\/schema\/person\/37ee923d34f63ebb0119b272bc667c59","name":"Konrad Sierzputowski","description":"KONRAD SIERZPUTOWSKI \u2013 doktorant w Katedrze Antropologii Literatury i Bada\u0144 Kulturowych Wydzia\u0142u Polonistyki UJ, badacz zwi\u0105zk\u00f3w muzyki i cia\u0142a oraz kolekcjoner kurioz\u00f3w i osobliwo\u015bci polskiej kultury XX i XXI wieku.","url":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/author\/ksierzputowski"}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/46360"}],"collection":[{"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/users\/804"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=46360"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/46360\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/media\/46361"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=46360"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=46360"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=46360"},{"taxonomy":"powerkit_post_featured","embeddable":true,"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/powerkit_post_featured?post=46360"},{"taxonomy":"author","embeddable":true,"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/coauthors?post=46360"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}