{"id":46367,"date":"2018-06-08T00:00:35","date_gmt":"2018-06-07T23:00:35","guid":{"rendered":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/?p=46367"},"modified":"2020-10-02T13:25:20","modified_gmt":"2020-10-02T12:25:20","slug":"pan-cogito-i-noblistka-korespondencja-wislawa-szymborska-zbigniew-herbert","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2018\/pan-cogito-i-noblistka-korespondencja-wislawa-szymborska-zbigniew-herbert","title":{"rendered":"Pan Cogito i Noblistka"},"content":{"rendered":"

Czytamy listy umar\u0142ych jak bezradni bogowie,
\nale jednak bogowie, bo znamy p\u00f3\u017aniejsze daty
\n\u2013 Wis\u0142awa Szymborska, Listy umar\u0142ych<\/em>[1]<\/sup><\/a>.<\/p><\/blockquote>\n

Ponad 20 lat po \u015bmierci Zbigniewa Herberta i w 6 lat po odej\u015bciu Wis\u0142awy Szymborskiej po raz pierwszy ukazuje si\u0119 wzajemna korespondencja tych dw\u00f3ch wybitnych tw\u00f3rc\u00f3w, zebrana w tomie Jacy\u015b z\u0142o\u015bliwi bogowie zakpili z nas okrutnie. Korespondencja 1955\u20131996<\/em>. Wymiana list\u00f3w mi\u0119dzy nimi trwa\u0142a z (niewielkimi przerwami) ponad 40 lat, przechodz\u0105c od oficjalnych list\u00f3w kierowanych z redakcji czasopism z pro\u015bb\u0105 o przes\u0142anie nowych wierszy, w bardziej poufa\u0142e li\u015bciki i poczt\u00f3wki, okraszone zabawnymi rysunkami i ironicznymi kola\u017cami.<\/p>\n

\"Wis\u0142awa<\/a>
Wis\u0142awa Szymborska, Zbigniew Herbert, \u201eJacy\u015b z\u0142o\u015bliwi bogowie zakpili z nas okrutnie. Korespondencja 1955\u20131996\u201d, Wydawnictwo a5, 2018<\/figcaption><\/figure>\n

Wci\u0105\u017c ukazuj\u0105 si\u0119 kolejne tomy korespondencji wspomnianych wy\u017cej poet\u00f3w. W przypadku Zbigniewa Herberta by\u0142y to Listy do Muzy. Prawdziwa historia niesko\u0144czonej mi\u0142o\u015bci<\/em>[2]<\/sup><\/a>, listy do przyjaci\u00f3\u0142 \u2013 Magdaleny i Zbigniewa Czajkowskich[3]<\/sup><\/a>, korespondencja prowadzona przez poet\u0119 z Jerzym Zawieyskim[4]<\/sup><\/a>, Henrykiem Elzenbergiem[5]<\/sup><\/a>, Jerzym Turowiczem[6]<\/sup><\/a>, Stanis\u0142awem Bara\u0144czakiem[7]<\/sup><\/a> i Czes\u0142awem Mi\u0142oszem[8]<\/sup><\/a>. Niebawem uka\u017c\u0105 si\u0119 tak\u017ce listy autora Pana Cogito<\/em> wymieniane z Heinrichem Kunstmannem[9]<\/sup><\/a>, t\u0142umaczem na j\u0119zyk niemiecki wielu utwor\u00f3w polskich pisarzy, kt\u00f3ry przez Herberta postrzegany by\u0142 jako wa\u017cna znajomo\u015b\u0107, umo\u017cliwiaj\u0105ca zaistnienie poecie na rynku niemieckim. Rok 2016 przyni\u00f3s\u0142 natomiast zbi\u00f3r Najlepiej w \u017cyciu ma Tw\u00f3j kot<\/em>[10]<\/sup><\/a>, scalaj\u0105cy wieloletni\u0105 korespondencj\u0119 Szymborskiej z Kornelem Filipowiczem.<\/p>\n

Kiedy Szymborska wysy\u0142a do Herberta pierwszy list, jest 32-letni\u0105 pracownic\u0105 redakcji \u201e\u017bycia Literackiego\u201d, gdzie od 3 lat piastuje stanowisko szefowej dzia\u0142u poezji. 31-letni w\u00f3wczas poeta dopiero przygotowuje si\u0119 do swojego ksi\u0105\u017ckowego debiutu.<\/p>\n

Ramy korespondencji Wis\u0142awy Szymborskiej i Zbigniewa Herberta maj\u0105 wybitnie historyczno-literacki kontekst. Pierwsza wiadomo\u015b\u0107 Szymborskiej by\u0142a pro\u015bb\u0105 do Herberta o przes\u0142anie kilku niepublikowanych wierszy, przeznaczonych do zamieszczenia w s\u0142ynnej kolumnie \u201ePrapremiera pi\u0119ciu poet\u00f3w\u201d, w kt\u00f3rej wybitni krytycy b\u0119d\u0105 rekomendowa\u0107 m\u0142odych poet\u00f3w (Herberta zarekomenduje Jan B\u0142o\u0144ski; opr\u00f3cz tego w \u201ePrapremierze\u2026\u201d uka\u017c\u0105 si\u0119 tak\u017ce teksty i rekomendacje dla Bohdana Drozdowskiego, Mirona Bia\u0142oszewskiego, Jerzego Harasymowicza i Stanis\u0142awa Czycza). Ostatnia wymiana korespondencji mi\u0119dzy Herbertem a Szymborsk\u0105 dotyczy natomiast przyznania tej drugiej Literackiej Nagrody Nobla \u2013 po gratulacjach przes\u0142anych w formie telegramu poetka odpowiada z typowym dla siebie dystansem: \u201eZbyszku, Wielki Poeto!\/ Gdyby to ode mnie zale\u017ca\u0142o, to Ty by\u015b teraz m\u0119czy\u0142 si\u0119 nad przem\u00f3wieniem\u2026\u201d[11]<\/sup><\/a>.<\/p>\n

Za spraw\u0105 charakterystycznego poczucia humoru Wis\u0142awy Szymborskiej i jej zara\u017aliwego sposobu patrzenia na \u015bwiat (vide: wyklejanki) Jacy\u015b z\u0142o\u015bliwi bogowie\u2026<\/em> do pewnego stopnia przypomina wspomniane ju\u017c Najlepiej w \u017cyciu ma Tw\u00f3j kot<\/em>, czyli listy Noblistki i Kornela Filipowicza. W korespondencji prowadzonej z autorem Mojej kochanej, dumnej prowincji<\/em> pojawia si\u0119 bardzo du\u017co czu\u0142o\u015bci i troski o drugiego cz\u0142owieka, a w przypadku list\u00f3w wymienianych z Herbertem mo\u017cna dostrzec wi\u0119cej zdystansowanego humoru i ironicznych, acz zawoalowanych komentarzy wypowiadanych w zwi\u0105zku z \u00f3wczesn\u0105 sytuacj\u0105 polityczn\u0105 i postawami zajmowanymi wtedy przez wsp\u00f3lnych koleg\u00f3w po pi\u00f3rze. Inna jest ranga tej znajomo\u015bci, w kt\u00f3rej poetka mo\u017ce sobie pozwoli\u0107 na takie komentarze pod adresem autora Struny \u015bwiat\u0142a<\/em>, jak: \u201eTwoja wielbicielka przebacza Ci z g\u00f3ry wszystko, nawet to, \u017ce przyje\u017cd\u017casz z Ma\u0142\u017conk\u0105, nawet to, \u017ce nadal piszesz \u015bwietne wiersze i nawet to, \u017ce jeste\u015b gruby\u201d[12]<\/sup><\/a>.<\/p>\n

Opr\u00f3cz tego poeci wymieniaj\u0105 mn\u00f3stwo uwag na temat swojej bie\u017c\u0105cej pracy literackiej, planowanych podr\u00f3\u017cy, ewentualnych stypendi\u00f3w. Komentuj\u0105 i chwal\u0105 nowe teksty wsp\u00f3\u0142rozm\u00f3wcy, wyra\u017caj\u0105 podziw nad w\u0142a\u015bciwym doborem s\u0142\u00f3w i dobrym przyj\u0119ciem tekstu po\u015br\u00f3d czytelnik\u00f3w.<\/p>\n

W toku kolejnych rozm\u00f3w dwojga literat\u00f3w zostaje powo\u0142any do \u017cycia fikcyjny poeta o nazwisku Fr\u0105ckowiak (zapisywanym czasem jako Fronckowiak), kwintesencja grafomanii i z\u0142ego stylu, zajmuj\u0105cy si\u0119 masow\u0105 produkcj\u0105 sonet\u00f3w, kt\u00f3rym to wsp\u00f3lnie strasz\u0105 koleg\u00f3w po pi\u00f3rze[13]<\/sup><\/a>. Od czasu do czasu Fr\u0105ckowiak \u201episuje\u201d do Szymborskiej listy w imieniu swego chlebodawcy, a skargi na z\u0142e humory swego pana cz\u0119sto okrasza b\u0142\u0119dami ortograficznymi i \u017ale dobranymi do okazji cytatami. Mimo tego poetka zapewnia niedocenianego autora sonet\u00f3w o swej przyja\u017ani i dodaje otuchy, chwal\u0105c rzekomy post\u0119p i rozw\u00f3j na niwie literackiej.<\/p>\n

Nie o ka\u017cdym fragmencie ksi\u0105\u017cki Jacy\u015b z\u0142o\u015bliwi bogowie\u2026<\/em> mo\u017cna powiedzie\u0107, \u017ce jest to lekka korespondencja prowadzona w tonie buffo, pojawia si\u0119 tam bowiem wiele kwestii wypowiedzianych jak najbardziej serio. Nale\u017cy zaliczy\u0107 do nich m.in. wszelkie uwagi po\u015bwi\u0119cone niemocy tw\u00f3rczej, trudnej sytuacji finansowej i problemom ze zdrowiem. A tak\u017ce jedno z wielu wa\u017cnych pyta\u0144 zadanych przez Herberta: \u201eNapisz zaraz czy dobro\u0107 to znaczy s\u0142abo\u015b\u0107. Gn\u0119bi mnie to od 38 lat\u201d[14]<\/sup><\/a>.<\/p>\n

Tom korespondencji wiele opowiada o czasach, w kt\u00f3rych powstawa\u0142. Lekkie, ironiczne komentarze m\u00f3wi\u0105ce nie wprost o \u00f3wczesnej sytuacji politycznej i pos\u0142ugiwanie si\u0119 inicja\u0142ami bliskich znajomych przypominaj\u0105 o funkcjonowaniu cenzury. S\u0142abej jako\u015bci kartki pocztowe, w wi\u0119kszo\u015bci kiczowate lub bardzo siermi\u0119\u017cne, za\u015bwiadczaj\u0105 o brakach w zaopatrzeniu i niech\u0119ci wobec sztuki wysokiej. Na powik\u0142ane losy niekt\u00f3rych poczt\u00f3wek r\u00f3wnie\u017c mo\u017cna patrze\u0107 jako metafor\u0119 tamtych czas\u00f3w: korespondencja nie zawsze trafia\u0142a do odbiorcy, ale zdarza\u0142y si\u0119 i takie kartki, kt\u00f3re dociera\u0142y mimo braku szczeg\u00f3\u0142owego adresu. Ryszard Krynicki, redaktor tomu Jacy\u015b z\u0142o\u015bliwi bogowie\u2026<\/em> zwraca uwag\u0119 na brak wielu dat i kopert zawieraj\u0105cych stemple pocztowe, co w przypadku cz\u0119\u015bci list\u00f3w i poczt\u00f3wek wymienianych mi\u0119dzy Herbertem a Szymborsk\u0105 uniemo\u017cliwia jednoznaczne okre\u015blenie daty powstania niekt\u00f3rych tekst\u00f3w. Aby unikn\u0105\u0107 potencjalnych b\u0142\u0119d\u00f3w, chronologi\u0119 i inne sporne kwestie redaktor konsultowano z wdow\u0105 po autorze Rovigo<\/em>, Katarzyn\u0105 Herbertow\u0105. Do zbioru zosta\u0142y w\u0142\u0105czone tak\u017ce dedykacje wpisane na stronach tytu\u0142owych kolejnych tomik\u00f3w pisarzy.<\/p>\n

Na podkre\u015blenie zas\u0142uguje tak\u017ce praca edytorska, kt\u00f3ra wykonana zosta\u0142a nad tym tomem korespondencji. Czytelnik mo\u017ce zapozna\u0107 si\u0119 z warstw\u0105 tekstow\u0105 list\u00f3w i poczt\u00f3wek oraz z wysokiej jako\u015bci kolorowymi fotografiami tych\u017ce, prezentuj\u0105cymi zabawne rysunki i abstrakcyjne kola\u017ce. Ca\u0142o\u015b\u0107 uzupe\u0142niaj\u0105 niezb\u0119dne przypisy oraz aneks, w kt\u00f3rym znalaz\u0142y si\u0119 m.in. wzmiankowane w korespondencji wiersze, u\u0142atwiaj\u0105c tym samym zrozumienie kontekstu ca\u0142ej wypowiedzi.<\/p>\n

W\u0105tek wieloletniej przyja\u017ani pomi\u0119dzy Zbigniewem Herbertem a Wis\u0142aw\u0105 Szymborsk\u0105 nie by\u0142 dot\u0105d zbytnio eksponowany nawet w najlepszej pod wzgl\u0119dem merytorycznym biografii Noblistki, Pami\u0105tkowych rupieciach<\/em>, pi\u00f3ra Joanny Szcz\u0119snej i Anny Bikont[15]<\/sup><\/a>. Z tego wzgl\u0119du uznanie nale\u017cy si\u0119 ksi\u0105\u017cce, kt\u00f3ra uzupe\u0142nia powy\u017csz\u0105 luk\u0119 i umo\u017cliwia naoczny wgl\u0105d w wieloletni\u0105 relacj\u0119 dw\u00f3jki wybitnych literat\u00f3w. Zbi\u00f3r Jacy\u015b z\u0142o\u015bliwi bogowie\u2026<\/em> nie jest bowiem wy\u0142\u0105cznie dowodem przyja\u017ani, ale tak\u017ce kronik\u0105 prowadzon\u0105 w trakcie poruszania si\u0119 pisarsk\u0105 drog\u0105: map\u0105 zw\u0105tpie\u0144, niemocy, rzadkich chwil euforii. Droga ta sw\u00f3j pocz\u0105tek bierze z \u017cycia \u2013 materii, z kt\u00f3rej utkana jest sama literatura.<\/p>\n

Poka\u017c przypisy<\/span>    (\u21b5 returns to text)<\/p>\n
    \n
  1. Wis\u0142awa Szymborska, Wszelki wypadek<\/em>, 1972.\u21b5<\/a><\/li>\n
  2. Zbigniew Herbert, Listy do Muzy. Prawdziwa historia niesko\u0144czonej mi\u0142o\u015bci<\/em>, Ma\u0142gorzata Marchlewska Wydawnictwo, Gdynia\u00a02000.\u21b5<\/a><\/li>\n
  3. \u00bbKochane Zwierz\u0105tka…\u00ab. Listy Zbigniewa Herberta do przyjaci\u00f3\u0142 \u2013 Magdaleny i Zbigniewa Czajkowskich<\/em>, red. i komentarze: Magdalena Czajkowska, Pa\u0144stwowy Instytut Wydawniczy, Warszawa 2000.\u21b5<\/a><\/li>\n
  4. Zbigniew Herbert, Jerzy Zawieyski, Korespondencja 1949\u20131967<\/em>, wst\u0119p: Jacek \u0141ukasiewicz, wyb\u00f3r i przypisy: Pawe\u0142 K\u0105dziela, Biblioteka \u201eWi\u0119zi\u201d, Warszawa\u00a02002.\u21b5<\/a><\/li>\n
  5. Zbigniew Herbert, Henryk Elzenberg, Korespondencja<\/em>, red. i pos\u0142owie: Barbara Toru\u0144czyk, przypisy: Barbara Toru\u0144czyk, Pawe\u0142 K\u0105dziela, Fundacja\u00a0Zeszyt\u00f3w Literackich, 2002.\u21b5<\/a><\/li>\n
  6. Zbigniew Herbert, Jerzy Turowicz, Korespondencja<\/em>, Wydawnictwo a5, Krak\u00f3w\u00a02005.\u21b5<\/a><\/li>\n
  7. Zbigniew Herbert, Stanis\u0142aw Bara\u0144czak, Korespondencja<\/em>, Fundacja Zeszyt\u00f3w Literackich, 2005.\u21b5<\/a><\/li>\n
  8. Zbigniew Herbert, Czes\u0142aw Mi\u0142osz, Korespondencja<\/em>, Zeszyty Literackie, 2006.\u21b5<\/a><\/li>\n
  9. Zbigniew Herbert, Heinrich Kunstmann, \u00bbBardzo potrzebna mi jest przyja\u017a\u0144 Pana\u00ab. Listy 1958\u20131970,<\/em> oprac. Marek Zybura, Universitas, Krak\u00f3w 2018 (zapowied\u017a, premiera przewidziana jest na 30.09.2018).\u21b5<\/a><\/li>\n
  10. Wis\u0142awa Szymborska, Kornel Filipowicz, Najlepiej w \u017cyciu ma tw\u00f3j kot. Listy<\/em>, red. Tomasz Fia\u0142kowski, Sebastian Kudas, SIW Znak, Krak\u00f3w 2016.\u21b5<\/a><\/li>\n
  11. W. Szymborska, Z. Herbert, Jacy\u015b z\u0142o\u015bliwi bogowie zakpili z nas okrutnie. Korespondencja 1955\u20131996<\/em>, Wydawnictwo a5, Krak\u00f3w 2018, s. 147.\u21b5<\/a><\/li>\n
  12. Tam\u017ce, s. 76.\u21b5<\/a><\/li>\n
  13. Tak o pocz\u0105tkach Fr\u0105ckowiaka opowiada\u0142a Wis\u0142awa Szymborska: \u201eOt\u00f3\u017c po d\u0142ugich, d\u0142ugich staraniach pod\u0142\u0105czono mi do mieszkania telefon i w t\u0119 uroczyst\u0105, wstrz\u0105saj\u0105c\u0105 chwil\u0119 przyszed\u0142 akurat Herbert. \u00bbTo sprawdzimy, jak dzia\u0142a\u00ab \u2013 wyci\u0105gn\u0105\u0142 notes, w kt\u00f3rym by\u0142o du\u017co jakich\u015b krakowskich adres\u00f3w: koleg\u00f3w, redaktor\u00f3w, przyjaci\u00f3\u0142 i zacz\u0105\u0142 wydzwania\u0107, przedstawiaj\u0105c si\u0119 w ten spos\u00f3b: \u00bbMoje nazwisko nic panu nie powie, nazywam si\u0119 Fr\u0105ckowiak, przyjecha\u0142em z Jas\u0142a i mam przy sobie walizk\u0119 z wierszami, to jest dwa tysi\u0105ce sonet\u00f3w i chcia\u0142by bardzo prosi\u0107, \u017ceby pan zechcia\u0142 je przeczyta\u0107 i oceni\u0107\u00ab. Wtedy oczywi\u015bcie zapada\u0142a tragiczna cisza, po pewnym czasie odzywa\u0142 si\u0119 tam g\u0142os: \u00bbDobrze, ale ja w tej chwili wyje\u017cd\u017cam\u00ab. Albo je\u017celi \u017cony odbiera\u0142y telefon, to broni\u0142y jak lwice swoich m\u0119\u017c\u00f3w: \u00bbProsz\u0119 pana, on jest chory\u00ab albo: \u00bbProsz\u0119 pana, on ko\u0144czy w tej chwili ksi\u0105\u017ck\u0119, nie mo\u017cna mu przeszkadza\u0107\u00ab. Jednym s\u0142owem, biedny Fr\u0105ckowiak nie mia\u0142 specjalnie szcz\u0119\u015bcia i z tymi dwoma tysi\u0105cami sonet\u00f3w zostawa\u0142\u2026\u201d [w:] W. Szymborska, Z. Herbert, Jacy\u015b z\u0142o\u015bliwi bogowie\u2026, s. 10-11.\u21b5<\/a><\/li>\n
  14. Tam\u017ce, s. 43.\u21b5<\/a><\/li>\n
  15. A. Bikont, J. Szcz\u0119sna, Pami\u0105tkowe rupiecie. Biografia Wis\u0142awy Szymborskiej<\/em>, Znak, Krak\u00f3w 2012.\u21b5<\/a><\/li>\n<\/ol>\n<\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

    Ramy korespondencji Wis\u0142awy Szymborskiej i Zbigniewa Herberta maj\u0105 wybitnie historyczno-literacki kontekst. Pierwsza wiadomo\u015b\u0107 Szymborskiej by\u0142a pro\u015bb\u0105 do Herberta o przes\u0142anie kilku niepublikowanych wierszy, przeznaczonych do zamieszczenia w s\u0142ynnej kolumnie \u201ePrapremiera pi\u0119ciu poet\u00f3w\u201d, w kt\u00f3rej wybitni krytycy b\u0119d\u0105 rekomendowa\u0107 m\u0142odych poet\u00f3w (Herberta zarekomenduje Jan B\u0142o\u0144ski; opr\u00f3cz tego w \u201ePrapremierze\u2026\u201d uka\u017c\u0105 si\u0119 tak\u017ce teksty i rekomendacje dla Bohdana Drozdowskiego, Mirona Bia\u0142oszewskiego, Jerzego Harasymowicza i Stanis\u0142awa Czycza). Ostatnia wymiana korespondencji mi\u0119dzy Herbertem a Szymborsk\u0105 dotyczy natomiast przyznania tej drugiej Literackiej Nagrody Nobla \u2013 po gratulacjach przes\u0142anych w formie telegramu poetka odpowiada z typowym dla siebie dystansem: \u201eZbyszku, Wielki Poeto!\/ Gdyby to ode mnie zale\u017ca\u0142o, to Ty by\u015b teraz m\u0119czy\u0142 si\u0119 nad przem\u00f3wieniem\u2026\u201d.<\/p>\n","protected":false},"author":581,"featured_media":46389,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[1],"tags":[3184,2925,5576],"powerkit_post_featured":[],"coauthors":[14093],"yoast_head":"\nWis\u0142awa Szymborska, Zbigniew Herbert, Jacy\u015b z\u0142o\u015bliwi bogowie zakpili z nas okrutnie. Korespondencja 1955\u20131996<\/title>\n<meta name=\"description\" content=\"Kiedy Szymborska wysy\u0142a do Herberta pierwszy list, jest 32-letni\u0105 pracownic\u0105 redakcji \u201e\u017bycia Literackiego\u201d, gdzie od 3 lat piastuje stanowisko szefowej dzia\u0142u poezji. 31-letni w\u00f3wczas poeta dopiero przygotowuje si\u0119 do swojego ksi\u0105\u017ckowego debiutu.\" \/>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2018\/pan-cogito-i-noblistka-korespondencja-wislawa-szymborska-zbigniew-herbert\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\/\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/#website\",\"url\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/\",\"name\":\"Ownetic Magazine\",\"description\":\"Magazine\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":\"required name=search_term_string\"}],\"inLanguage\":\"pl-PL\"},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"@id\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2018\/pan-cogito-i-noblistka-korespondencja-wislawa-szymborska-zbigniew-herbert#primaryimage\",\"url\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2018\/06\/herbert-szymborska-korespondencja-2018-06-05.jpg\",\"contentUrl\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2018\/06\/herbert-szymborska-korespondencja-2018-06-05.jpg\",\"width\":600,\"height\":741,\"caption\":\"Wis\u0142awa Szymborska, Zbigniew Herbert, \u201eJacy\u015b z\u0142o\u015bliwi bogowie zakpili z nas okrutnie. Korespondencja 1955\u20131996\u201d, Wydawnictwo a5, 2018\"},{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2018\/pan-cogito-i-noblistka-korespondencja-wislawa-szymborska-zbigniew-herbert#webpage\",\"url\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2018\/pan-cogito-i-noblistka-korespondencja-wislawa-szymborska-zbigniew-herbert\",\"name\":\"Wis\u0142awa Szymborska, Zbigniew Herbert, Jacy\u015b z\u0142o\u015bliwi bogowie zakpili z nas okrutnie. Korespondencja 1955\u20131996\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2018\/pan-cogito-i-noblistka-korespondencja-wislawa-szymborska-zbigniew-herbert#primaryimage\"},\"datePublished\":\"2018-06-07T23:00:35+00:00\",\"dateModified\":\"2020-10-02T12:25:20+00:00\",\"author\":{\"@id\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/#\/schema\/person\/8c222bea4b1ef4615245240a9bf87eb6\"},\"description\":\"Kiedy Szymborska wysy\u0142a do Herberta pierwszy list, jest 32-letni\u0105 pracownic\u0105 redakcji \u201e\u017bycia Literackiego\u201d, gdzie od 3 lat piastuje stanowisko szefowej dzia\u0142u poezji. 31-letni w\u00f3wczas poeta dopiero przygotowuje si\u0119 do swojego ksi\u0105\u017ckowego debiutu.\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2018\/pan-cogito-i-noblistka-korespondencja-wislawa-szymborska-zbigniew-herbert#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2018\/pan-cogito-i-noblistka-korespondencja-wislawa-szymborska-zbigniew-herbert\"]}]},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2018\/pan-cogito-i-noblistka-korespondencja-wislawa-szymborska-zbigniew-herbert#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Pan Cogito i Noblistka\"}]},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/#\/schema\/person\/8c222bea4b1ef4615245240a9bf87eb6\",\"name\":\"Anna Michalik\",\"description\":\"ANNA MICHALIK \u2013 doktorantka na Wydziale Polonistyki Uniwersytetu Jagiello\u0144skiego. Interesuje si\u0119 literatur\u0105 XX i XXI wieku, now\u0105 polsk\u0105 fantastyk\u0105 oraz religioznawstwem.\",\"url\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/author\/anna-michalik\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Wis\u0142awa Szymborska, Zbigniew Herbert, Jacy\u015b z\u0142o\u015bliwi bogowie zakpili z nas okrutnie. Korespondencja 1955\u20131996","description":"Kiedy Szymborska wysy\u0142a do Herberta pierwszy list, jest 32-letni\u0105 pracownic\u0105 redakcji \u201e\u017bycia Literackiego\u201d, gdzie od 3 lat piastuje stanowisko szefowej dzia\u0142u poezji. 31-letni w\u00f3wczas poeta dopiero przygotowuje si\u0119 do swojego ksi\u0105\u017ckowego debiutu.","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2018\/pan-cogito-i-noblistka-korespondencja-wislawa-szymborska-zbigniew-herbert","schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/#website","url":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/","name":"Ownetic Magazine","description":"Magazine","potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/?s={search_term_string}"},"query-input":"required name=search_term_string"}],"inLanguage":"pl-PL"},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pl-PL","@id":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2018\/pan-cogito-i-noblistka-korespondencja-wislawa-szymborska-zbigniew-herbert#primaryimage","url":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2018\/06\/herbert-szymborska-korespondencja-2018-06-05.jpg","contentUrl":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2018\/06\/herbert-szymborska-korespondencja-2018-06-05.jpg","width":600,"height":741,"caption":"Wis\u0142awa Szymborska, Zbigniew Herbert, \u201eJacy\u015b z\u0142o\u015bliwi bogowie zakpili z nas okrutnie. Korespondencja 1955\u20131996\u201d, Wydawnictwo a5, 2018"},{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2018\/pan-cogito-i-noblistka-korespondencja-wislawa-szymborska-zbigniew-herbert#webpage","url":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2018\/pan-cogito-i-noblistka-korespondencja-wislawa-szymborska-zbigniew-herbert","name":"Wis\u0142awa Szymborska, Zbigniew Herbert, Jacy\u015b z\u0142o\u015bliwi bogowie zakpili z nas okrutnie. Korespondencja 1955\u20131996","isPartOf":{"@id":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2018\/pan-cogito-i-noblistka-korespondencja-wislawa-szymborska-zbigniew-herbert#primaryimage"},"datePublished":"2018-06-07T23:00:35+00:00","dateModified":"2020-10-02T12:25:20+00:00","author":{"@id":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/#\/schema\/person\/8c222bea4b1ef4615245240a9bf87eb6"},"description":"Kiedy Szymborska wysy\u0142a do Herberta pierwszy list, jest 32-letni\u0105 pracownic\u0105 redakcji \u201e\u017bycia Literackiego\u201d, gdzie od 3 lat piastuje stanowisko szefowej dzia\u0142u poezji. 31-letni w\u00f3wczas poeta dopiero przygotowuje si\u0119 do swojego ksi\u0105\u017ckowego debiutu.","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2018\/pan-cogito-i-noblistka-korespondencja-wislawa-szymborska-zbigniew-herbert#breadcrumb"},"inLanguage":"pl-PL","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2018\/pan-cogito-i-noblistka-korespondencja-wislawa-szymborska-zbigniew-herbert"]}]},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2018\/pan-cogito-i-noblistka-korespondencja-wislawa-szymborska-zbigniew-herbert#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Pan Cogito i Noblistka"}]},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/#\/schema\/person\/8c222bea4b1ef4615245240a9bf87eb6","name":"Anna Michalik","description":"ANNA MICHALIK \u2013 doktorantka na Wydziale Polonistyki Uniwersytetu Jagiello\u0144skiego. Interesuje si\u0119 literatur\u0105 XX i XXI wieku, now\u0105 polsk\u0105 fantastyk\u0105 oraz religioznawstwem.","url":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/author\/anna-michalik"}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/46367"}],"collection":[{"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/users\/581"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=46367"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/46367\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":48395,"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/46367\/revisions\/48395"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/media\/46389"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=46367"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=46367"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=46367"},{"taxonomy":"powerkit_post_featured","embeddable":true,"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/powerkit_post_featured?post=46367"},{"taxonomy":"author","embeddable":true,"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/coauthors?post=46367"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}