{"id":46394,"date":"2018-06-11T00:00:02","date_gmt":"2018-06-10T23:00:02","guid":{"rendered":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/?p=46394"},"modified":"2018-06-08T10:52:02","modified_gmt":"2018-06-08T09:52:02","slug":"a-to-polska-wlasnie-z-nienawisci-do-kobiet-justyna-kopinska","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2018\/a-to-polska-wlasnie-z-nienawisci-do-kobiet-justyna-kopinska","title":{"rendered":"A to Polska w\u0142a\u015bnie"},"content":{"rendered":"

Jestem przekonana, \u017ce Polska to nie jest kraj Jaros\u0142awa Kaczy\u0144skiego i Grzegorza Schetyny, to nie jest kraj ojca Rydzyka i W\u0142odzimierza Czarzastego. W Polsce s\u0105 zupe\u0142nie inne problemy ni\u017c te, kt\u00f3re dominuj\u0105 w debacie i w mediach. \u017byjemy w kraju, w kt\u00f3rym nawet policjantki m\u00f3wi\u0105 mi, \u017ce nigdy nie zg\u0142osi\u0142yby gwa\u0142tu, bo wiedz\u0105, jak masakruje si\u0119 kobiety w s\u0105dzie[1]<\/sup><\/a>.<\/p><\/blockquote>\n

Mocne s\u0142owa. Cho\u0107 zapewne nie wszyscy byliby sk\u0142onni z miejsca si\u0119 z nimi zgodzi\u0107, lektura najnowszego zbioru reporta\u017cy Justyny Kopi\u0144skiej przynosi odpowied\u017a na \u2013 nasuwaj\u0105ce si\u0119 niejako automatycznie \u2013 pytanie, dlaczego dziennikarka \u015bledcza \u201eDu\u017cego Formatu\u201d i \u201eGazety Wyborczej\u201d, laureatka Nagrody Dziennikarskiej Amnesty International \u2013 Pi\u00f3ro Nadziei, Nagrody PAP im. Ryszarda Kapu\u015bci\u0144skiego, Grand Press, Nagrody Newsweeka im. Teresy Tora\u0144skiej, wyr\u00f3\u017cnienia Radia ZET im. Andrzeja Woyciechowskiego oraz (jako pierwsza Polka) European Press Prize w kategorii \u201eDistinguished Writing Award\u201d, wypowiada je z tak\u0105 stanowczo\u015bci\u0105. I dlaczego scenariusz, w kt\u00f3rym ma racj\u0119, jest o wiele czarniejszy, ni\u017c ten, w kt\u00f3rym si\u0119 myli.<\/p>\n

\"Justyna<\/a>
Justyna Kopi\u0144ska, \u201eZ nienawi\u015bci do kobiet\u201d, Wydawnictwo \u015awiat Ksi\u0105\u017cki, 2018 (\u017ar\u00f3d\u0142o: materia\u0142y prasowe wydawcy)<\/figcaption><\/figure>\n

Wbrew pozorom i pierwszym czytelniczym intuicjom, Z nienawi\u015bci do kobiet<\/em> to zbi\u00f3r o\u015bmiu reporta\u017cy, kt\u00f3re nie koncentruj\u0105 si\u0119 wy\u0142\u0105cznie na p\u0142ci \u017ce\u0144skiej (specyfika opisywanych przez autork\u0119 wydarze\u0144 wyklucza u\u017cycie w tym kontek\u015bcie okre\u015ble\u0144 takich jak \u201ep\u0142e\u0107 pi\u0119kna\u201d czy \u201es\u0142aba p\u0142e\u0107\u201d; nie waha\u0142abym si\u0119 stwierdzi\u0107, \u017ce podwa\u017ca zasadno\u015b\u0107 ich stosowania w og\u00f3le). Charakterystyczn\u0105 wielowarstwowo\u015b\u0107 tekst\u00f3w Kopi\u0144skiej, mo\u017cliwo\u015b\u0107 przechodzenia od og\u00f3\u0142u do szczeg\u00f3\u0142u i z powrotem, ujawnia ju\u017c lektura pierwszego z nich. Motywem przewodnim wydaje si\u0119 by\u0107 odwieczny konflikt: pragnienia jednostki kontra oczekiwania spo\u0142ecze\u0144stwa. Dok\u0142adniej: artystyczne aspiracje, mi\u0142o\u015b\u0107 do muzyki i umi\u0142owanie wolno\u015bci kontra wym\u00f3g ustatkowania si\u0119, czuwania nad domowym ogniskiem i pokornego spe\u0142niania si\u0119 wy\u0142\u0105cznie w odg\u00f3rnie przypisanej roli. Jeszcze dok\u0142adniej: \u201edobry ch\u0142opak\u201d i \u201eza\u0142o\u017cenie rodziny\u201d kontra \u201ejakie\u015b marzenia o scenie\u201d, czyli \u2013 w patriarchalnym skr\u00f3cie \u2013 cechy wielkiej gwiazdy kontra cechy prawdziwej kobiety. Tak oto docieramy do sedna sprawy: Czes\u0142awa Gospodarek kontra Violetta Villas. Najpro\u015bciej by\u0142oby powiedzie\u0107: diwa, kt\u00f3ra za sw\u00f3j sukces zap\u0142aci\u0142a najwy\u017csz\u0105 cen\u0119. Reporterka nie szuka jednak \u0142atwych opowie\u015bci. Dow\u00f3d? G\u0142os oddaje Krzysztofowi \u2013 synowi\u2026 no w\u0142a\u015bnie, Czes\u0142awy czy Violetty? Jakkolwiek brzmi odpowied\u017a, w g\u0142osie tym nie ma \u015bladu roz\u017calenia czy oskar\u017ce\u0144. Nie ma te\u017c sztucznej tkliwo\u015bci. Jest zrozumienie. M\u0119\u017cczyzna wydaje si\u0119 rozumie\u0107, dlaczego nied\u0142ugo po jego urodzeniu matka rozpocz\u0119\u0142a nauk\u0119 w szkole muzycznej; dlaczego wychowywa\u0142a go babka, podczas gdy Villas szturmem zdobywa\u0142a ameryka\u0144skie sceny; dlaczego po rozwodzie bra\u0142a pod uwag\u0119 jedynie partnerskie relacje, dla pojawiaj\u0105cych si\u0119 w jej \u017cyciu m\u0119\u017cczyzn stanowi\u0105ce zbyt du\u017ce wyzwanie. Mimo wszystko gdzie\u015b mi\u0119dzy wierszami czai si\u0119 gorzka konstatacja \u2013 za \u017cycia tego zrozumienia wok\u00f3\u0142 zabrak\u0142o. Depresja, oskar\u017cenia o wsp\u00f3\u0142prac\u0119 z Urz\u0119dem Bezpiecze\u0144stwa, leczenie psychiatryczne, paparazzi wspinaj\u0105cy si\u0119 na drzewa (sic!), byle zrobi\u0107 zdj\u0119cie gwiazdy w szpitalnej sali, wreszcie \u2013 odci\u0119cie si\u0119 nawet od najbli\u017cszych i samotna \u015bmier\u0107. R\u00f3wnoleg\u0142o\u015b\u0107 plan\u00f3w i narracji: obok historii imponuj\u0105cej kariery i jej r\u00f3wnie spektakularnego ko\u0144ca, historia zbuntowanego (a mo\u017ce po prostu zdeterminowanego) cz\u0142owieka. Obok historii o sile, historia o s\u0142abo\u015bci. Obok historii o kobiecie, kt\u00f3ra pragn\u0119\u0142a przede wszystkim by\u0107 artystk\u0105, opowie\u015b\u0107 o ch\u0142opcu, kt\u00f3ry maj\u0105c dwie matki, w pewnym sensie nie mia\u0142 \u017cadnej.<\/p>\n

My\u015bl, \u017ce biografia Violetty Villas to odosobniony przypadek, mog\u0142aby przynosi\u0107 pocieszenie. Mog\u0142aby, lecz nie przynosi. Bo takich przypadk\u00f3w jest wi\u0119cej. W\u0105tek braku wsparcia, samotno\u015bci, spo\u0142ecznego wykluczenia (podkre\u015blmy: nie tylko kobiet, tak\u017ce np. homoseksualnych wierz\u0105cych \u2013 bohater\u00f3w reporta\u017cu zatytu\u0142owanego Gej Twoim bratem w Ko\u015bciele<\/em>) powraca bowiem nieustannie. Bez wzgl\u0119du na form\u0119, jak\u0105 przybiera \u2013 niejednokrotnie to specjalno\u015b\u0107 Kopi\u0144skiej, czyli reporta\u017ce \u015bledcze \u2013 za ka\u017cdym razem bulwersuje z tak\u0105 sam\u0105 moc\u0105. Jak powstrzyma\u0107 emocje, skoro zachowanie ksi\u0119dza-pedofila, kt\u00f3ry z ma\u0142ej dziewczynki uczyni\u0142 seksualn\u0105 niewolnic\u0119, okre\u015blane zosta\u0142o mianem \u201etakiej g\u0142upiej m\u0142odo\u015bci\u201d[2]<\/sup><\/a>? Skoro w\u0142a\u015bciwie unikn\u0105\u0142 on kary, skoro nadal ma kontakt z dzie\u0107mi? Je\u015bli spraw\u0119 molestowania kobiet w polskiej armii s\u0119dzia Janusz Kogut uznaje za \u201edrobn\u0105\u201d, poniewa\u017c \u201epan prokurator nadu\u017cy\u0142 swojego stanowiska, by zyska\u0107 przychylno\u015b\u0107 pa\u0144\u201d, za\u015b jego znajomi wojskowi dziwi\u0105 si\u0119, \u201e\u017ce za tego typu zachowania w og\u00f3le mo\u017ce spotka\u0107 \u017co\u0142nierza jakakolwiek kara[3]<\/sup><\/a>\u201d? Je\u015bli dziecko jest w oczach s\u0105du \u015bwiadkiem o wiele mniej wiarygodnym, ni\u017c kat pe\u0142ni\u0105cy funkcj\u0119 zaufania publicznego? Je\u015bli na sk\u0142adaj\u0105c\u0105 zeznania kobiet\u0119 spada grad kontr-oskar\u017ce\u0144: o rzekom\u0105 rozwi\u0105z\u0142o\u015b\u0107, o nadu\u017cywanie alkoholu i wreszcie o to, \u017ce \u201esama tego chcia\u0142a\u201d?<\/p>\n

Im skrajniejsze reakcje budzi lektura, tym trudniej wyobrazi\u0107 sobie si\u0142\u0119 oddzia\u0142ywania konkretnych historii na Kopi\u0144sk\u0105, konfrontuj\u0105c\u0105 si\u0119 z nimi twarz\u0105 w twarz, nie za\u015b \u2013 jak czytelniczka i czytelnik \u2013 w spos\u00f3b zapo\u015bredniczony. Warte przywo\u0142ania w tym miejscu wydaj\u0105 mi si\u0119 zatem dwie kwestie, powracaj\u0105ce w wypowiedziach reporterki. Pierwsza z nich to swego rodzaju \u201eu\u0142atwienie\u201d wynikaj\u0105ce z charakteru pracy \u2013 spisywanie us\u0142yszanych wypowiedzi, odbytych rozm\u00f3w i zdobytych informacji jej zdaniem daje dziennikarzowi szans\u0119 na przepracowanie ich, uporanie si\u0119 z \u0142adunkiem emocjonalnym, jaki nios\u0105[4]<\/sup><\/a>. Druga wi\u0105\u017ce si\u0119 ze specyficznie definiowan\u0105 etyk\u0105 zawodow\u0105. Autorka Z nienawi\u015bci do kobiet<\/em> tak t\u0142umaczy konsekwentne unikanie odwo\u0142ywania si\u0119 do osobistych odczu\u0107 i emocji: \u201eKiedy my\u015bl\u0119, jak du\u017co prze\u017cyli moi bohaterowie, ile cierpienia, b\u00f3lu, upokorze\u0144 znie\u015bli, to czuj\u0119, \u017ce m\u00f3wienie g\u0142o\u015bno o tym, \u017ce by\u0142o mi trudno, \u017ce \u015bni\u0142y mi si\u0119 koszmary, by\u0142oby nie fair<\/em> wobec tych ludzi\u201d[5]<\/sup><\/a>.<\/p>\n

Bycie fair<\/em> to warto\u015b\u0107, kt\u00f3ra w reporterskim etosie Kopi\u0144skiej zdaje si\u0119 zajmowa\u0107 centralne miejsce. W swoich reporta\u017cach nie ogranicza si\u0119 wi\u0119c ona do jednej perspektywy; dok\u0142ada wszelkich stara\u0144, by przedstawi\u0107 czytelnikowi szerszy plan, a nie tylko w\u0105ski wycinek rzeczywisto\u015bci. Jej posuni\u0119cia s\u0105 demaskatorskie, odwa\u017cne i przez to imponuj\u0105ce, ale te\u017c zawsze g\u0142\u0119boko przemy\u015blane i zaplanowane ze szczeg\u00f3\u0142ami. Trud, jaki sobie zadaje, polega nie tylko na docieraniu do akt, zezna\u0144 i statystyk. To tak\u017ce gotowo\u015b\u0107 \u2013 nierzadko, jak pokazuj\u0105 przyk\u0142ady, nieodwzajemniona \u2013 do rozm\u00f3w z policjantami i policjantkami, prokuratorami i prokuratorkami, s\u0119dziami i s\u0119dzinami, naczelnikami wi\u0119zie\u0144, rzeczniczkami prasowymi, psychologami, psycholo\u017ckami i bieg\u0142ymi s\u0105dowymi. O ra\u017c\u0105cych zaniedbaniach w \u015bledztwach, o niezrozumia\u0142ych decyzjach na najwy\u017cszych szczeblach, o absurdalnych wyrokach, o molestowaniu, o pedofilii, o przemocy s\u0142ownej i fizycznej, o zastraszaniu, o bullyingu, o kolesiostwie, o seksizmie, o motywach konkretnych decyzji i o towarzysz\u0105cym im z perspektywy czasu przemy\u015bleniach. Reporterka stawia na konkret i konkretu si\u0119 domaga; jednocze\u015bnie przyznaje otwarcie, \u017ce jedyne, co mo\u017ce zrobi\u0107, zw\u0142aszcza w obliczu \u201enietykalno\u015bci\u201d niekt\u00f3rych os\u00f3b[6]<\/sup><\/a>, to wymienienie ich z imienia i nazwiska. Sprawienie, by widmo \u015brodowiskowego ostracyzmu zawis\u0142o nad nimi chocia\u017cby na kr\u00f3tk\u0105 chwil\u0119. Moc natychmiastowego naprawienia \u015bwiata to czysta fikcja; sprawstwo walcz\u0105cych pi\u00f3rem jest \u2013 z czego Kopi\u0144ska zdaje sobie spraw\u0119 i o czym m\u00f3wi otwarcie \u2013 mocno ograniczone. Podstawowa zasada tej walki? Cios\u00f3w poni\u017cej pasa si\u0119 nie zadaje; nawet, je\u015bli z odbiorczego punktu widzenia by\u0142yby ca\u0142kowicie usprawiedliwione. Chocia\u017c wojn\u0119 wygra\u0107 trudno, jak pokazuje sprawa siostry Bernadetty[7]<\/sup><\/a> \u2013 zwyci\u0119stwo jako takie nie jest poza zasi\u0119giem.<\/p>\n

Zwyci\u0119stwo to mo\u017ce by\u0107 rozumiane rozmaicie \u2013 ukaranie sprawc\u00f3w; napi\u0119tnowanie postaw, kt\u00f3re przyczyniaj\u0105 si\u0119 do konserwowania rozmaitych patologii, zamiast wspomaga\u0107 zaradzanie im; wydobycie na \u015bwiat\u0142o dzienne spraw przez lata zamiatanych pod dywan; ujawnienie ra\u017c\u0105cych, uwarunkowanych spo\u0142ecznie dysproporcji w stosunku do ofiar i sprawc\u00f3w. Dla mnie reporterskie zwyci\u0119stwo Kopi\u0144skiej polega tak\u017ce na wskazaniu wewn\u0119trznego zr\u00f3\u017cnicowania wsp\u00f3lnoty wykluczonych i potraktowaniu ich wszystkich z jednakow\u0105 uwag\u0105. Bohaterka reporta\u017cu W obliczu z\u0142a<\/em> to srebrna medalistka Igrzysk Olimpijskich w Judo, z\u0142ota medalistka na Mistrzostwach \u015awiata w Judo dla Nies\u0142ysz\u0105cych \u2013 Natalia Brzykcy[8]<\/sup><\/a>. To zarazem schizofreniczka z wad\u0105 s\u0142uchu, dr\u0119czona i molestowana, zgwa\u0142cona w wieku 16 lat. Jej babcia niemal\u017ce zastrasza\u0142a wnuczk\u0119 opowie\u015bciami o dzieci\u0144stwie sp\u0119dzonym w sieroci\u0144cu; matka, dla odmiany, o tym okresie \u017cycia nie m\u00f3wi\u0142a zupe\u0142nie nic. W gimnazjum podj\u0119\u0142a pierwsz\u0105 pr\u00f3b\u0119 samob\u00f3jcz\u0105. Realia szpitala psychiatrycznego \u2013 miejsca, w kt\u00f3rym z za\u0142o\u017cenia mia\u0142a poczu\u0107 si\u0119 lepiej \u2013 by\u0142y r\u00f3wnie okrutne. \u201eMo\u017ce wtedy pomy\u015bla\u0142am, \u017ce nie chc\u0119 \u017cy\u0107 w takim \u015bwiecie\u201d[9]<\/sup><\/a>, wspomina. Na poczucie bezpiecze\u0144stwa pracowa\u0142a d\u0142ugo i mozolnie; tyle\u017c banalne, co domagaj\u0105ce si\u0119 zadania pytanie brzmi, dlaczego w og\u00f3le musia\u0142a? Dlaczego przez te wszystkie lata cz\u0119\u015bciej podnoszono na ni\u0105 r\u0119k\u0119, ni\u017c jej j\u0105 podawano? Dlaczego dopiero zdobycie ponad trzystu medali zaowocowa\u0142o pewno\u015bci\u0105, \u017ce ju\u017c nikt nie odwa\u017cy si\u0119 wzgl\u0119dem niej na przemoc? Drugi biegun opowie\u015bci: bohater reporta\u017cu Ostatni Klezmer<\/em> to Leopold Koz\u0142owski. Jako o\u015bmiolatek, podczas lekcji pianina pobieranych u ukrai\u0144skiej nauczycielki, wierzy\u0142 w urodzenie si\u0119 \u201ew najlepszym z mo\u017cliwych \u015bwiat\u00f3w\u201d[10]<\/sup><\/a>. Tymczasem kilkana\u015bcie lat p\u00f3\u017aniej, jako wi\u0119\u017ania obozu zag\u0142ady, zmuszano go do gry na akordeonie dla biesiaduj\u0105cych esesman\u00f3w; nago, po\u015br\u00f3d pe\u0142nych jedzenia p\u00f3\u0142misk\u00f3w, z wepchni\u0119t\u0105 w odbyt (zapalon\u0105) \u015bwieczk\u0105. W 1944 roku jego pr\u00f3b\u0119 samob\u00f3jcz\u0105 udaremni\u0142 przyjaciel, Tadeusz Klimko, zapewniaj\u0105c, \u017ce \u201enie po to si\u0119 uratowa\u0142\u201d[11]<\/sup><\/a>. Jako dziecko Brzykcy mog\u0142a liczy\u0107 jedynie na wyimaginowan\u0105 przyjaci\u00f3\u0142k\u0119, Ani\u0119 \u2013 dop\u00f3ki nie znikn\u0119\u0142a, dziewczynka nie czu\u0142a si\u0119 samotna. Koz\u0142owski sp\u0119dzi\u0142 pi\u0119\u0107dziesi\u0105t pi\u0119\u0107 lat z kobiet\u0105, z kt\u00f3r\u0105 o\u017ceni\u0142 si\u0119 po dw\u00f3ch tygodniach znajomo\u015bci. Z czu\u0142o\u015bci\u0105 m\u00f3wi o c\u00f3rce, Marcie, tak\u017ce \u017cyj\u0105cej muzyk\u0105. Te dwa \u015bwiaty r\u00f3wnie wiele \u0142\u0105czy, co dzieli. Nie tylko te dwa. Analogie daj\u0105ce si\u0119 wytropi\u0107 pomi\u0119dzy poszczeg\u00f3lnymi reporta\u017cami nie ograniczaj\u0105 si\u0119 wy\u0142\u0105cznie do utartych wzorc\u00f3w zachowa\u0144 czy serii zaniedba\u0144, kt\u00f3re daj\u0105 efekt domina i ostatecznie nara\u017caj\u0105 na szwank ca\u0142y system (a przede wszystkim: wt\u0142oczonego w ten system cz\u0142owieka). Dotycz\u0105 w\u0105tk\u00f3w kryminalnych, \u015bwiatopogl\u0105dowych, kulturowych i spo\u0142ecznych. Przede wszystkim \u2013 dotycz\u0105 ludzi i ich reakcji na sytuacje kryzysowe, alarmuj\u0105ce, niepokoj\u0105ce: tego, \u017ce kto\u015b co\u015b zrobi\u0142 w por\u0119 albo \u017ce nie zrobi\u0142 nic; \u017ce kto\u015b zrobi\u0142 co\u015b zupe\u0142nie bezrefleksyjnie, a kto\u015b inny zachowa\u0142 trze\u017awo\u015b\u0107 umys\u0142u; \u017ce kto\u015b kierowa\u0142 si\u0119 liter\u0105 prawa, a kto\u015b koneksjami lub dba\u0142o\u015bci\u0105 o statystyki. Na \u0142a\u0144cuch opisywanych zdarze\u0144 najwi\u0119kszy wp\u0142yw ma tzw. czynnik ludzki \u2013 nie za\u015b abstrakcyjne poj\u0119cia w rodzaju pecha, szcz\u0119\u015bcia lub losu.<\/p>\n

Bierno\u015b\u0107 spo\u0142ecze\u0144stwa \u2013 bezkarno\u015b\u0107 winnych \u2013 bezradno\u015b\u0107 ofiar. Reporta\u017ce Kopi\u0144skiej demaskuj\u0105 istnienie triady, kt\u00f3ra nap\u0119dza machin\u0119 patologii i uniemo\u017cliwia jej skuteczne zatrzymanie. Po fazie gor\u0105cego oburzenia i pal\u0105cej niezgody na funkcjonowanie w takiej rzeczywisto\u015bci spo\u0142ecznej nast\u0119puje moment konfrontacji z demonem o wiele straszniejszym \u2013 \u015bwiadomo\u015bci\u0105 g\u0142\u0119bokiego zakorzenienia niekt\u00f3rych prze\u015bwiadcze\u0144 i przeds\u0105d\u00f3w; tak g\u0142\u0119bokiego, i\u017c przechodzi si\u0119 nad nimi do porz\u0105dku dziennego. Ci, kt\u00f3rzy na w\u0142asnej sk\u00f3rze nie do\u015bwiadczyli opisywanych krzywd, \u017cyj\u0105 w b\u0142ogiej nie\u015bwiadomo\u015bci. Z tego stanu wyrywa lektura: pokazuje sprawy spychane na margines publicznej debaty, pal\u0105ce kwestie, jakim nie pozwala si\u0119 zaistnie\u0107 w dyskursie. Jak m\u00f3wi autorka, historie sp\u0142ywaj\u0105 do niej same \u2013 ludzie chc\u0105 je opowiada\u0107. Chc\u0105, by ich g\u0142os us\u0142yszano. By dano mu wiar\u0119. By nie zosta\u0142 z miejsca zdyskredytowany, podwa\u017cony, o\u015bmieszony. Ksi\u0105\u017cka Z nienawi\u015bci do kobiet<\/em> mo\u017ce wi\u0119c by\u0107 czytana jako zach\u0119ta do uwa\u017cno\u015bci, wr\u0119cz wyczulenia na to, co dzieje si\u0119 wok\u00f3\u0142. Istotnych tym bardziej, \u017ce zwykle \u201emi\u0119dzy s\u0142owem a czynami granica jest niewielka\u201d[12]<\/sup><\/a>.<\/p>\n

Poka\u017c przypisy<\/span>    (\u21b5 returns to text)<\/p>\n
    \n
  1. Justyna Kopi\u0144ska, Justyna Kopi\u0144ska nie odwraca oczu<\/em><\/a>, (dost\u0119p: 25.05.2018).\u21b5<\/a><\/li>\n
  2. Justyna Kopi\u0144ska, Z nienawi\u015bci do kobiet<\/em>, [w:] Tej\u017ce, Z nienawi\u015bci do kobiet<\/em>, Warszawa 2018, s. 49.\u21b5<\/a><\/li>\n
  3. Tam\u017ce, s. 78-79.\u21b5<\/a><\/li>\n
  4. \u201eKrzysztof Miller [fotoreporter wojenny – przyp. red.] stwierdzi\u0142 kiedy\u015b, \u017ce za du\u017co robi\u0119 ci\u0119\u017ckich temat\u00f3w, a wkr\u00f3tce potem pope\u0142ni\u0142 samob\u00f3jstwo. My\u015bl\u0119 jednak, \u017ce jest r\u00f3\u017cnica mi\u0119dzy prac\u0105 fotoreportera a dziennikarza. Fotograf robi zdj\u0119cie, co trwa trzy sekundy, i zostaje z tym, co zobaczy\u0142. Dziennikarz pisze d\u0142ugo, i to mu daje czas na wylanie z siebie emocji, uwolnienie demon\u00f3w, kt\u00f3re tkwi\u0105 w m\u00f3zgu od chwili, gdy zaczyna si\u0119 zbiera\u0107 dokumentacj\u0119\u201d. Nina Harbuz, “Ja chyba ju\u017c jestem moj\u0105 prac\u0105”. Justyna Kopi\u0144ska ukrywa si\u0119 za swoimi bohaterami<\/em><\/a>, (dost\u0119p: 25.05.2018).\u21b5<\/a><\/li>\n
  5. Tam\u017ce.\u21b5<\/a><\/li>\n
  6. Kopi\u0144ska pisze o tym w reporta\u017cu pt. Ile mamy trup\u00f3w w szafach?<\/em>, po\u015bwi\u0119conym sprawie zab\u00f3jstwa dw\u00f3ch ma\u0142\u017ce\u0144stw: Doroty i Zbigniewa Soba\u0144skich (w roku 2001) oraz Paw\u0142a i Ma\u0142gorzaty Siudzi\u0144skich (w 2004). Ow\u0105 nietykaln\u0105 na \u015al\u0105sku postaci\u0105 mia\u0142aby by\u0107 prokurator Dorota Wac\u0142awowicz \u2013 w wyniku jej decyzji (jak dowodzi autorka: wysoce kontrowersyjnej, g\u0142\u0119boko nielogicznej i \u0142atwo podwa\u017calnej) w sprawie Soba\u0144skich wszcz\u0119to dochodzenie o kradzie\u017c zamiast o uprowadzenie. Reporterka cytuje wypowied\u017a jednego z morderc\u00f3w, odsiaduj\u0105cego wyrok do\u017cywocia Tobiasza \u2013 \u017ca\u0142uje on, \u017ce nie zosta\u0142 z\u0142apany wcze\u015bniej, poniewa\u017c powstrzyma\u0142oby go to przed pope\u0142nieniem kolejnej zbrodni. Wspomniana ju\u017c Wac\u0142awowicz stanowczo odmawia odpowiedzi na zadawane jej przez dziennikark\u0119 pytania. Por. Justyna Kopi\u0144ska, Ile mamy trup\u00f3w w szafach?<\/em> [w:] Tej\u017ce, op.cit.<\/em>, s. 143\u2013171.\u21b5<\/a><\/li>\n
  7. Por. Justyna Kopi\u0144ska, Czy B\u00f3g wybaczy siostrze Bernadetcie?<\/em><\/a>, (dost\u0119p: 250.05.2018). Jak czytamy w artykule z maja 2014 roku: \u201eW kwietniu s\u0105d zdecydowa\u0142, \u017ce siostra Bernadetta odb\u0119dzie kar\u0119 dw\u00f3ch lat wi\u0119zienia. Zosta\u0142a skazana za bicie wychowank\u00f3w i przyzwalanie na przemoc seksualn\u0105\u201d. Anna Malinowska, Marcin Pietraszewski, Siostra Bernadetta siedzi w wi\u0119zieniu. Policja zabra\u0142a j\u0105 do zak\u0142adu we Wroc\u0142awiu<\/a> (dost\u0119p: 25.05.2018).\u21b5<\/a><\/li>\n
  8. Imi\u0119 i nazwisko bohaterki nie zostaje w reporta\u017cu podane wprost, jednak ju\u017c kr\u00f3tki research<\/em> (chocia\u017cby uzyskane tytu\u0142y) pozwala \u201eodkry\u0107\u201d jej dane.\u21b5<\/a><\/li>\n
  9. J. Kopi\u0144ska, Z nienawi\u015bci do kobiet<\/em>, [w:] Tej\u017ce, op.cit.<\/em>, s. 179.\u21b5<\/a><\/li>\n
  10. J. Kopi\u0144ska, Ostatni Klezmer<\/em>, [w:] Tej\u017ce, op.cit.<\/em>, s. 137.\u21b5<\/a><\/li>\n
  11. Tam\u017ce, 132.\u21b5<\/a><\/li>\n
  12. Tam\u017ce, 134.\u21b5<\/a><\/li>\n<\/ol>\n<\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

    Wbrew pozorom i pierwszym czytelniczym intuicjom, Z nienawi\u015bci do kobiet<\/em> to zbi\u00f3r o\u015bmiu reporta\u017cy, kt\u00f3re nie koncentruj\u0105 si\u0119 wy\u0142\u0105cznie na p\u0142ci \u017ce\u0144skiej (specyfika opisywanych przez autork\u0119 wydarze\u0144 wyklucza u\u017cycie w tym kontek\u015bcie okre\u015ble\u0144 takich jak \u201ep\u0142e\u0107 pi\u0119kna\u201d czy \u201es\u0142aba p\u0142e\u0107\u201d; nie waha\u0142abym si\u0119 stwierdzi\u0107, \u017ce podwa\u017ca zasadno\u015b\u0107 ich stosowania w og\u00f3le). Charakterystyczn\u0105 wielowarstwowo\u015b\u0107 tekst\u00f3w Kopi\u0144skiej, mo\u017cliwo\u015b\u0107 przechodzenia od og\u00f3\u0142u do szczeg\u00f3\u0142u i z powrotem, ujawnia ju\u017c lektura pierwszego z nich. Motywem przewodnim wydaje si\u0119 by\u0107 odwieczny konflikt: pragnienia jednostki kontra oczekiwania spo\u0142ecze\u0144stwa. <\/p>\n","protected":false},"author":843,"featured_media":46403,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[1],"tags":[6954,6991,6651],"powerkit_post_featured":[],"coauthors":[6958],"yoast_head":"\nA to Polska w\u0142a\u015bnie \u2013 Justyna Kopi\u0144ska, Z nienawi\u015bci do kobiet<\/title>\n<meta name=\"description\" content=\"Sprawienie, by widmo \u015brodowiskowego ostracyzmu zawis\u0142o nad nimi chocia\u017cby na kr\u00f3tk\u0105 chwil\u0119. Moc natychmiastowego naprawienia \u015bwiata to czysta fikcja; sprawstwo walcz\u0105cych pi\u00f3rem jest \u2013 z czego Kopi\u0144ska zdaje sobie spraw\u0119 i o czym m\u00f3wi otwarcie \u2013 mocno ograniczone.\" \/>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2018\/a-to-polska-wlasnie-z-nienawisci-do-kobiet-justyna-kopinska\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\/\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/#website\",\"url\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/\",\"name\":\"Ownetic Magazine\",\"description\":\"Magazine\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":\"required name=search_term_string\"}],\"inLanguage\":\"pl-PL\"},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"@id\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2018\/a-to-polska-wlasnie-z-nienawisci-do-kobiet-justyna-kopinska#primaryimage\",\"url\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2018\/06\/justyna-kopinska-z-nienawisci-2018-06-08.jpg\",\"contentUrl\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2018\/06\/justyna-kopinska-z-nienawisci-2018-06-08.jpg\",\"width\":1601,\"height\":2528,\"caption\":\"Justyna Kopi\u0144ska, \u201eZ nienawi\u015bci do kobiet\u201d, Wydawnictwo \u015awiat Ksi\u0105\u017cki, 2018 (\u017ar\u00f3d\u0142o: materia\u0142y prasowe wydawcy)\"},{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2018\/a-to-polska-wlasnie-z-nienawisci-do-kobiet-justyna-kopinska#webpage\",\"url\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2018\/a-to-polska-wlasnie-z-nienawisci-do-kobiet-justyna-kopinska\",\"name\":\"A to Polska w\u0142a\u015bnie \u2013 Justyna Kopi\u0144ska, Z nienawi\u015bci do kobiet\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2018\/a-to-polska-wlasnie-z-nienawisci-do-kobiet-justyna-kopinska#primaryimage\"},\"datePublished\":\"2018-06-10T23:00:02+00:00\",\"dateModified\":\"2018-06-08T09:52:02+00:00\",\"author\":{\"@id\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/#\/schema\/person\/e273161eb76dfee70b49a892ee384931\"},\"description\":\"Sprawienie, by widmo \u015brodowiskowego ostracyzmu zawis\u0142o nad nimi chocia\u017cby na kr\u00f3tk\u0105 chwil\u0119. Moc natychmiastowego naprawienia \u015bwiata to czysta fikcja; sprawstwo walcz\u0105cych pi\u00f3rem jest \u2013 z czego Kopi\u0144ska zdaje sobie spraw\u0119 i o czym m\u00f3wi otwarcie \u2013 mocno ograniczone.\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2018\/a-to-polska-wlasnie-z-nienawisci-do-kobiet-justyna-kopinska#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2018\/a-to-polska-wlasnie-z-nienawisci-do-kobiet-justyna-kopinska\"]}]},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2018\/a-to-polska-wlasnie-z-nienawisci-do-kobiet-justyna-kopinska#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"A to Polska w\u0142a\u015bnie\"}]},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/#\/schema\/person\/e273161eb76dfee70b49a892ee384931\",\"name\":\"Aleksandra Kumala\",\"url\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/author\/akumala\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"A to Polska w\u0142a\u015bnie \u2013 Justyna Kopi\u0144ska, Z nienawi\u015bci do kobiet","description":"Sprawienie, by widmo \u015brodowiskowego ostracyzmu zawis\u0142o nad nimi chocia\u017cby na kr\u00f3tk\u0105 chwil\u0119. Moc natychmiastowego naprawienia \u015bwiata to czysta fikcja; sprawstwo walcz\u0105cych pi\u00f3rem jest \u2013 z czego Kopi\u0144ska zdaje sobie spraw\u0119 i o czym m\u00f3wi otwarcie \u2013 mocno ograniczone.","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2018\/a-to-polska-wlasnie-z-nienawisci-do-kobiet-justyna-kopinska","schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/#website","url":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/","name":"Ownetic Magazine","description":"Magazine","potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/?s={search_term_string}"},"query-input":"required name=search_term_string"}],"inLanguage":"pl-PL"},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pl-PL","@id":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2018\/a-to-polska-wlasnie-z-nienawisci-do-kobiet-justyna-kopinska#primaryimage","url":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2018\/06\/justyna-kopinska-z-nienawisci-2018-06-08.jpg","contentUrl":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2018\/06\/justyna-kopinska-z-nienawisci-2018-06-08.jpg","width":1601,"height":2528,"caption":"Justyna Kopi\u0144ska, \u201eZ nienawi\u015bci do kobiet\u201d, Wydawnictwo \u015awiat Ksi\u0105\u017cki, 2018 (\u017ar\u00f3d\u0142o: materia\u0142y prasowe wydawcy)"},{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2018\/a-to-polska-wlasnie-z-nienawisci-do-kobiet-justyna-kopinska#webpage","url":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2018\/a-to-polska-wlasnie-z-nienawisci-do-kobiet-justyna-kopinska","name":"A to Polska w\u0142a\u015bnie \u2013 Justyna Kopi\u0144ska, Z nienawi\u015bci do kobiet","isPartOf":{"@id":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2018\/a-to-polska-wlasnie-z-nienawisci-do-kobiet-justyna-kopinska#primaryimage"},"datePublished":"2018-06-10T23:00:02+00:00","dateModified":"2018-06-08T09:52:02+00:00","author":{"@id":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/#\/schema\/person\/e273161eb76dfee70b49a892ee384931"},"description":"Sprawienie, by widmo \u015brodowiskowego ostracyzmu zawis\u0142o nad nimi chocia\u017cby na kr\u00f3tk\u0105 chwil\u0119. Moc natychmiastowego naprawienia \u015bwiata to czysta fikcja; sprawstwo walcz\u0105cych pi\u00f3rem jest \u2013 z czego Kopi\u0144ska zdaje sobie spraw\u0119 i o czym m\u00f3wi otwarcie \u2013 mocno ograniczone.","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2018\/a-to-polska-wlasnie-z-nienawisci-do-kobiet-justyna-kopinska#breadcrumb"},"inLanguage":"pl-PL","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2018\/a-to-polska-wlasnie-z-nienawisci-do-kobiet-justyna-kopinska"]}]},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2018\/a-to-polska-wlasnie-z-nienawisci-do-kobiet-justyna-kopinska#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"A to Polska w\u0142a\u015bnie"}]},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/#\/schema\/person\/e273161eb76dfee70b49a892ee384931","name":"Aleksandra Kumala","url":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/author\/akumala"}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/46394"}],"collection":[{"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/users\/843"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=46394"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/46394\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/media\/46403"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=46394"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=46394"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=46394"},{"taxonomy":"powerkit_post_featured","embeddable":true,"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/powerkit_post_featured?post=46394"},{"taxonomy":"author","embeddable":true,"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/coauthors?post=46394"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}