{"id":46626,"date":"2018-07-18T08:44:39","date_gmt":"2018-07-18T07:44:39","guid":{"rendered":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/?p=46626"},"modified":"2020-09-01T12:58:29","modified_gmt":"2020-09-01T11:58:29","slug":"facing-india-liryczna-i-drastyczna-indyjska-sztuka-feministyczna","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2018\/facing-india-liryczna-i-drastyczna-indyjska-sztuka-feministyczna","title":{"rendered":"Liryczna i drastyczna indyjska sztuka feministyczna"},"content":{"rendered":"<p>Sztuka pokazywana na <em>Facing India<\/em> jest bez w\u0105tpienia feministyczna, polityczna i zaanga\u017cowana. Ale, jakby jej nie nazwa\u0107, jest to sztuka, kt\u00f3ra dzia\u0142a niezwykle sugestywnie i na d\u0142ugo zapada w pami\u0119\u0107. Pomys\u0142owo\u015b\u0107, wiedza i erudycja artystek, rozmach i energia, z jak\u0105 realizuj\u0105 swoje perfekcyjnie wykonane dzie\u0142a, mnogo\u015b\u0107 technik, materia\u0142\u00f3w i zaskakuj\u0105cych rozwi\u0105za\u0144 przejawia si\u0119 we wszystkich pracach zgromadzonych na parterze Muzeum Sztuki w Wolfsburgu.<\/p>\n<figure id=\"attachment_46633\" aria-describedby=\"caption-attachment-46633\" style=\"width: 540px\" class=\"wp-caption alignnone\"><a href=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2018\/07\/facing-india-2018-07-18-005.jpg\"><img loading=\"lazy\" class=\"size-medium wp-image-46633\" title=\"Prajakta Potnis, \u201eCapsule I\u201d, 2012, (\u017ar\u00f3d\u0142o: \u00a9 dzi\u0119ki uprzejmo\u015bci artystki &amp; Project 88, Mumbai)\" src=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2018\/07\/facing-india-2018-07-18-005-540x325.jpg\" alt=\"Prajakta Potnis, \u201eCapsule I\u201d, 2012, (\u017ar\u00f3d\u0142o: \u00a9 dzi\u0119ki uprzejmo\u015bci artystki &amp; Project 88, Mumbai)\" width=\"540\" height=\"325\" srcset=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2018\/07\/facing-india-2018-07-18-005-540x325.jpg 540w, https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2018\/07\/facing-india-2018-07-18-005-900x543.jpg 900w, https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2018\/07\/facing-india-2018-07-18-005-576x347.jpg 576w, https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2018\/07\/facing-india-2018-07-18-005.jpg 1710w\" sizes=\"(max-width: 540px) 100vw, 540px\" \/><\/a><figcaption id=\"caption-attachment-46633\" class=\"wp-caption-text\">Prajakta Potnis, \u201eCapsule I\u201d, 2012, (\u017ar\u00f3d\u0142o: \u00a9 dzi\u0119ki uprzejmo\u015bci artystki &amp; Project 88, Mumbai)<\/figcaption><\/figure>\n<p>Zamieszka\u0142a przez ponad 1,3 miliarda ludzi Republika Indii jest najwi\u0119ksz\u0105 pod wzgl\u0119dem ludno\u015bci demokracj\u0105 na \u015bwiecie. Wielki kraj, zajmuj\u0105cy wi\u0119kszo\u015b\u0107 subkontynentu indyjskiego, to konglomerat narodowo\u015bciowy, religijny i j\u0119zykowy, pe\u0142en kontrast\u00f3w. Skrajna bieda s\u0105siaduje tam z nieprawdopodobnym bogactwem, nadal, szczeg\u00f3lnie na wsi, obowi\u0105zuje system kastowy. Mimo zagwarantowanego w konstytucji r\u00f3wnouprawnienia, sytuacja kobiet jest bardzo trudna, s\u0105 one poni\u017cane, gwa\u0142cone, palone i mordowane. Krwawe konflikty na tle etnicznym i granicznym trwaj\u0105 do dzi\u015b, szerzy si\u0119 fanatyzm religijny i nacjonalizm. W metropoliach nie ma czym oddycha\u0107 i nawet \u015bwi\u0119te rzeki s\u0105 ska\u017cone. Jednocze\u015bnie Indie s\u0105 jedn\u0105 z najbardziej dynamicznie rozwijaj\u0105cych si\u0119 gospodarek na \u015bwiecie, indyjska bran\u017ca IT od wielu lat uchodzi za niemal bezkonkurencyjn\u0105 w skali mi\u0119dzynarodowej, podczas gdy jedna trzecia mieszka\u0144c\u00f3w Indii to analfabeci. Beneficjentami globalizacji, kt\u00f3ra utrwala i pog\u0142\u0119bia nier\u00f3wno\u015bci spo\u0142eczne, jest klasa \u015brednia i wy\u017csza.<\/p>\n<div id='gallery-1' class='gallery galleryid-46626 gallery-columns-3 gallery-size-thumbnail'><figure class='gallery-item'>\n\t\t\t<div class='gallery-icon landscape'>\n\t\t\t\t<a href='https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2018\/facing-india-liryczna-i-drastyczna-indyjska-sztuka-feministyczna\/facing-india-2018-07-18-004'><img width=\"400\" height=\"240\" src=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2018\/07\/facing-india-2018-07-18-004-400x240.jpg\" class=\"attachment-thumbnail size-thumbnail\" alt=\"Tejal Shah, \u201eLucid Dreaming VII\u201d, 2013, (\u017ar\u00f3d\u0142o: \u00a9 dzi\u0119ki uprzejmo\u015bci artystki; Project 88, Mumbai &amp; Barbara Gross Galerie, Munich)\" loading=\"lazy\" aria-describedby=\"gallery-1-46632\" \/><\/a>\n\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<figcaption class='wp-caption-text gallery-caption' id='gallery-1-46632'>\n\t\t\t\tTejal Shah, \u201eLucid Dreaming VII\u201d, 2013, (\u017ar\u00f3d\u0142o: \u00a9 dzi\u0119ki uprzejmo\u015bci artystki; Project 88, Mumbai &#038; Barbara Gross Galerie, Munich)\n\t\t\t\t<\/figcaption><\/figure><figure class='gallery-item'>\n\t\t\t<div class='gallery-icon landscape'>\n\t\t\t\t<a href='https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2018\/facing-india-liryczna-i-drastyczna-indyjska-sztuka-feministyczna\/facing-india-2018-07-18-005'><img width=\"80\" height=\"80\" src=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2018\/07\/facing-india-2018-07-18-005-80x80.jpg\" class=\"attachment-thumbnail size-thumbnail\" alt=\"Prajakta Potnis, \u201eCapsule I\u201d, 2012, (\u017ar\u00f3d\u0142o: \u00a9 dzi\u0119ki uprzejmo\u015bci artystki &amp; Project 88, Mumbai)\" loading=\"lazy\" aria-describedby=\"gallery-1-46633\" \/><\/a>\n\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<figcaption class='wp-caption-text gallery-caption' id='gallery-1-46633'>\n\t\t\t\tPrajakta Potnis, \u201eCapsule I\u201d, 2012, (\u017ar\u00f3d\u0142o: \u00a9 dzi\u0119ki uprzejmo\u015bci artystki &#038; Project 88, Mumbai)\n\t\t\t\t<\/figcaption><\/figure><figure class='gallery-item'>\n\t\t\t<div class='gallery-icon landscape'>\n\t\t\t\t<a href='https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2018\/facing-india-liryczna-i-drastyczna-indyjska-sztuka-feministyczna\/facing-india-2018-07-18-006'><img width=\"80\" height=\"80\" src=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2018\/07\/facing-india-2018-07-18-006-80x80.jpg\" class=\"attachment-thumbnail size-thumbnail\" alt=\"Mithu Sen, \u201eBorder Unseen\u201d, 2018, (\u017ar\u00f3d\u0142o: \u00a9 dzi\u0119ki uprzejmo\u015bci artystki, fot. M. Kruszewski)\" loading=\"lazy\" aria-describedby=\"gallery-1-46634\" \/><\/a>\n\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<figcaption class='wp-caption-text gallery-caption' id='gallery-1-46634'>\n\t\t\t\tMithu Sen, \u201eBorder Unseen\u201d, 2018, (\u017ar\u00f3d\u0142o: \u00a9 dzi\u0119ki uprzejmo\u015bci artystki, fot. M. Kruszewski)\n\t\t\t\t<\/figcaption><\/figure><figure class='gallery-item'>\n\t\t\t<div class='gallery-icon landscape'>\n\t\t\t\t<a href='https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2018\/facing-india-liryczna-i-drastyczna-indyjska-sztuka-feministyczna\/facing-india-2018-07-18-001'><img width=\"80\" height=\"80\" src=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2018\/07\/facing-india-2018-07-18-001-80x80.jpg\" class=\"attachment-thumbnail size-thumbnail\" alt=\"Mithu Sen, \u201eMou (Museum of Unbelongings)\u201d, (\u017ar\u00f3d\u0142o: \u00a9 dzi\u0119ki uprzejmo\u015bci artystki, fot. N. Sukhia)\" loading=\"lazy\" aria-describedby=\"gallery-1-46635\" \/><\/a>\n\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<figcaption class='wp-caption-text gallery-caption' id='gallery-1-46635'>\n\t\t\t\tMithu Sen, \u201eMou (Museum of Unbelongings)\u201d, (\u017ar\u00f3d\u0142o: \u00a9 dzi\u0119ki uprzejmo\u015bci artystki, fot. N. Sukhia)\n\t\t\t\t<\/figcaption><\/figure><figure class='gallery-item'>\n\t\t\t<div class='gallery-icon landscape'>\n\t\t\t\t<a href='https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2018\/facing-india-liryczna-i-drastyczna-indyjska-sztuka-feministyczna\/facing-india-2018-07-18-002'><img width=\"80\" height=\"80\" src=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2018\/07\/facing-india-2018-07-18-002-80x80.jpg\" class=\"attachment-thumbnail size-thumbnail\" alt=\"Bharti Kher, \u201eSix Women\u201d, 2013\u20132015, (\u017ar\u00f3d\u0142o: \u00a9 dzi\u0119ki uprzejmo\u015bci artystki i Perrotin, fot. M. Kruszewski)\" loading=\"lazy\" aria-describedby=\"gallery-1-46636\" \/><\/a>\n\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<figcaption class='wp-caption-text gallery-caption' id='gallery-1-46636'>\n\t\t\t\tBharti Kher, \u201eSix Women\u201d, 2013\u20132015, (\u017ar\u00f3d\u0142o: \u00a9 dzi\u0119ki uprzejmo\u015bci artystki i Perrotin, fot. M. Kruszewski)\n\t\t\t\t<\/figcaption><\/figure><figure class='gallery-item'>\n\t\t\t<div class='gallery-icon landscape'>\n\t\t\t\t<a href='https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2018\/facing-india-liryczna-i-drastyczna-indyjska-sztuka-feministyczna\/facing-india-2018-07-18-003'><img width=\"80\" height=\"80\" src=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2018\/07\/facing-india-2018-07-18-003-80x80.jpg\" class=\"attachment-thumbnail size-thumbnail\" alt=\"Reena Saini Kallat, widok wystawy \u201eFacing India\u201d, (\u017ar\u00f3d\u0142o: \u00a9 dzi\u0119ki uprzejmo\u015bci Reena Kallat Studio, fot. M. Kruszewski)\" loading=\"lazy\" aria-describedby=\"gallery-1-46637\" \/><\/a>\n\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<figcaption class='wp-caption-text gallery-caption' id='gallery-1-46637'>\n\t\t\t\tReena Saini Kallat, widok wystawy \u201eFacing India\u201d, (\u017ar\u00f3d\u0142o: \u00a9 dzi\u0119ki uprzejmo\u015bci Reena Kallat Studio, fot. M. Kruszewski)\n\t\t\t\t<\/figcaption><\/figure>\n\t\t<\/div>\n\n<p><strong>Sze\u015b\u0107 kobiet w podobnym wieku<\/strong><\/p>\n<p>Mniej znany jest fakt, \u017ce w tym wielkim kraju pr\u0119\u017cnie rozwija si\u0119 sztuka, nie tylko kulinarna i nie tylko filmowa z Bollywood i Tollywood, ale tak\u017ce i sztuka nowoczesna, w kt\u00f3rej prym wiod\u0105 artystki indyjskie. O ile wsp\u00f3\u0142czesna sztuka japo\u0144ska i chi\u0144ska ju\u017c od do\u015b\u0107 dawna znajduje si\u0119 w mi\u0119dzynarodowym obiegu wystawowym i kolekcjonerskim, o tyle Indie dopiero od niedawna zaczynaj\u0105 si\u0119 w nim pojawia\u0107. Wynika to przede wszystkim z niewidoczno\u015bci tej sztuki, bo w Indiach prawie nie ma miejsc i mo\u017cliwo\u015bci wystawowych. Dlatego, \u017ceby wyrobi\u0107 sobie o niej zdanie, trzeba teraz wybra\u0107 si\u0119 bynajmniej nie do Mumbaju, Delhi czy Bengaluru, ale do niewielkiego miasta Wolfsburga w Dolnej Saksonii. Jest tam g\u0142\u00f3wna siedziba koncernu VW, kt\u00f3ry produkuje samochody tak\u017ce i w Indiach. Ale to nie jedyny pow\u00f3d, \u017ce pierwszy tak obszerny pokaz sztuki indyjskiej odbywa si\u0119 w\u0142a\u015bnie w Kunstmuseum Wolfsburg. Kiedy dwa lata temu jego dyrektorem zosta\u0142 Ralf Beil, obieca\u0142, \u017ce program muzeum b\u0119dzie bardziej globalny i bardziej ni\u017c dotychczas otwarty na sztuk\u0119 kobiet i na ich widzenie \u015bwiata. S\u0142owa dotrzyma\u0142, czego wyrazem jest wystawa<em> Facing India<\/em>, na kt\u00f3rej sze\u015b\u0107 artystek z Indii pokazuje oblicze, a raczej r\u00f3\u017cne oblicza ich kraju. Bharti Kher (*1969), Mithu Sen (*1971), Reena Saini Kallat (*1973), Vibha Galhotra (*1978), Tejal Shah (*1979) i Prajakta Potnis (*1980), wybrane przez kuratork\u0119 Ut\u0119 Ruhkamp podczas jej trzech pobyt\u00f3w w Indiach, nale\u017c\u0105 w wi\u0119kszo\u015bci do pokolenia trzydziesto- i czterdziestolatek. Mimo \u017ce ze wzgl\u0119du na pochodzenie s\u0105 przedstawicielkami klasy uprzywilejowanej, to ich prace w mniej lub bardziej radykalny spos\u00f3b odnosz\u0105 si\u0119 do problem\u00f3w spo\u0142ecznych, politycznych, ekologicznych i obyczajowych powstaj\u0105cych na styku modernizacji i tradycji: a to zaiste nie tylko w Indiach mieszanka do\u015b\u0107 wybuchowa.<\/p>\n<p><strong>Cyfryzacja, degradacja i globalizacja<\/strong><\/p>\n<p>Sztuka pokazywana na <em>Facing India<\/em> jest bez w\u0105tpienia feministyczna, polityczna i zaanga\u017cowana. Ale, jakby jej nie nazwa\u0107, jest to sztuka, kt\u00f3ra dzia\u0142a niezwykle sugestywnie i na d\u0142ugo zapada w pami\u0119\u0107. Pomys\u0142owo\u015b\u0107, wiedza i erudycja artystek, rozmach i energia, z jak\u0105 realizuj\u0105 swoje perfekcyjnie wykonane dzie\u0142a, mnogo\u015b\u0107 technik, materia\u0142\u00f3w i zaskakuj\u0105cych rozwi\u0105za\u0144 przejawia si\u0119 we wszystkich pracach zgromadzonych na parterze Muzeum Sztuki w Wolfsburgu. Mo\u017cna bezpo\u015brednio odczu\u0107, \u017ce tw\u00f3rczo\u015b\u0107 jest dla nich misj\u0105, przes\u0142aniem lub sposobem na wizualizacje tego, co przemilczane, starannie ukryte przed wzrokiem, niewidzialne i nieme, czyli nieistniej\u0105ce. I \u2013 co najwa\u017cniejsze \u2013 tematy, kt\u00f3re podejmuj\u0105 artystki w eksponowanych na <em>Facing India<\/em> dzie\u0142ach, maj\u0105 uniwersalny charakter, bo ju\u017c s\u0105 albo mog\u0105 wkr\u00f3tce pojawi\u0107 si\u0119 i w naszej cz\u0119\u015bci \u015bwiata. \u201eWprawdzie eksperyment jest przeprowadzany w Indiach i z perspektywy Europy wygl\u0105da do\u015b\u0107 drastycznie, s\u0105 to r\u00f3wnie\u017c i nasze aktualne problemy\u201d, pisze Ralf Beil, dyrektor Muzeum Sztuki w Wolfsburgu, w \u015bwietnym katalogu wystawy. Indie s\u0105 jednym z laboratori\u00f3w powodzenia lub pora\u017cki naszej globalnej przysz\u0142o\u015bci. Wszystko wyst\u0119puje tam w skrajnym zag\u0119szczeniu: przemoc seksualna, cyfryzacja, degradacja \u015brodowiska, kwestie narodowo\u015bciowe. Nie jest \u0142atwo zrozumie\u0107, co naprawd\u0119 dzieje si\u0119 w Indiach, bo, zdaniem pisarki Arundhati Roy, \u201emimo panuj\u0105cego na Zachodzie b\u0142\u0119dnego przekonania, \u017ce Indie to spo\u0142ecze\u0144stwo anarchistyczne i chaotyczne, s\u0105 one tak naprawd\u0119 mistrzem stawiania granic. Poza chaotycznym ruchem drogowym, spo\u0142ecze\u0144stwo jest oddzielone od siebie \u017celazn\u0105 krat\u0105 z kast, region\u00f3w i religii\u201d. Podzia\u0142y, wynikaj\u0105ce z tradycji i przemoc, przez t\u0119 tradycj\u0119 i spo\u0142ecze\u0144stwo sankcjonowana, s\u0105 jednym z temat\u00f3w ekspozycji <em>Facing India<\/em> w Muzeum Sztuki w Wolfsburgu.<\/p>\n<p><strong>Faktyczne i metaforyczne granice geograficzne<\/strong><\/p>\n<p>Pierwsze, co rzuca si\u0119 w oczy i uszy zaraz po wej\u015bciu na wystaw\u0119, to wielka mapa \u015bwiata, wygl\u0105daj\u0105ca jakby zosta\u0142a zrobiona szyde\u0142kiem z kolorowej w\u0142\u00f3czki. Z bliska wida\u0107 jednak, \u017ce ta kartograficzna instalacja pod tytu\u0142em <em>Woven Chronicle<\/em> zajmuj\u0105ca ca\u0142\u0105 pomalowan\u0105 na szaro \u015bcian\u0119, wykonana jest z kabli elektrycznych. Z o\u015bmiu g\u0142o\u015bnik\u00f3w umieszczonych na sze\u015bciu kontynentach wydobywa si\u0119 kakofonia d\u017awi\u0119k\u00f3w, na kt\u00f3r\u0105 sk\u0142adaj\u0105 si\u0119 trzaski linii wysokiego napi\u0119cia, bulgotanie wody, sygna\u0142 zaj\u0119tego telefonu, wycie syren fabrycznych i okr\u0119towych, szum skrzyde\u0142 i g\u0142osy klucza ptak\u00f3w w\u0119drownych. <em>Utkana kronika<\/em> jest, jak wyja\u015bnia jej autorka Reena Saini Kallat, kartografi\u0105 historycznych i aktualnych ruch\u00f3w migracyjnych. Mimo \u017ce dzi\u015b, dzi\u0119ki mobilno\u015bci ludno\u015bci i b\u0142yskawicznemu przep\u0142ywowi informacji, r\u00f3\u017cne kultury znacznie szybciej mieszaj\u0105 si\u0119 ze sob\u0105 ni\u017c kiedykolwiek wcze\u015bniej, to paradoksalnie nigdy jeszcze tak ostro nie kontrolowano i nadzorowano granic jak obecnie. \u201eKable elektryczne s\u0105 dla mnie tak\u0105 ambiwalentn\u0105 metafor\u0105: z jednej strony \u0142\u0105cz\u0105, z drugiej strony tworz\u0105 linearne formacje w kszta\u0142cie siatek i innych ogrodze\u0144, a wi\u0119c dziel\u0105. Wiara w to, \u017ce dzi\u0119ki globalnej, czyli bezgranicznej komunikacji, przestan\u0105 istnie\u0107 tak\u017ce faktyczne granice geograficzne, etniczne i spo\u0142eczne, okaza\u0142a si\u0119 z\u0142udna. Wr\u0119cz przeciwnie: dzi\u0119ki progresywnej technice mo\u017cna bez problemu propagowa\u0107 stereotypy, w\u0105tpliwe ideologie, nacjonalizmy\u201d.<\/p>\n<figure id=\"attachment_46637\" aria-describedby=\"caption-attachment-46637\" style=\"width: 540px\" class=\"wp-caption alignnone\"><a href=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2018\/07\/facing-india-2018-07-18-003.jpg\"><img loading=\"lazy\" class=\"size-medium wp-image-46637\" title=\"Reena Saini Kallat, widok wystawy \u201eFacing India\u201d, (\u017ar\u00f3d\u0142o: \u00a9 dzi\u0119ki uprzejmo\u015bci Reena Kallat Studio, fot. M. Kruszewski)\" src=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2018\/07\/facing-india-2018-07-18-003-540x360.jpg\" alt=\"Reena Saini Kallat, widok wystawy \u201eFacing India\u201d, (\u017ar\u00f3d\u0142o: \u00a9 dzi\u0119ki uprzejmo\u015bci Reena Kallat Studio, fot. M. Kruszewski)\" width=\"540\" height=\"360\" srcset=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2018\/07\/facing-india-2018-07-18-003-540x360.jpg 540w, https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2018\/07\/facing-india-2018-07-18-003-900x600.jpg 900w, https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2018\/07\/facing-india-2018-07-18-003-576x384.jpg 576w, https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2018\/07\/facing-india-2018-07-18-003.jpg 1112w\" sizes=\"(max-width: 540px) 100vw, 540px\" \/><\/a><figcaption id=\"caption-attachment-46637\" class=\"wp-caption-text\">Reena Saini Kallat, widok wystawy \u201eFacing India\u201d, (\u017ar\u00f3d\u0142o: \u00a9 dzi\u0119ki uprzejmo\u015bci Reena Kallat Studio, fot. M. Kruszewski)<\/figcaption><\/figure>\n<p><strong>Ocali\u0107 cierpienia od zapomnienia<\/strong><\/p>\n<p>Reena Saini Kallat jest artystk\u0105 wszechstronn\u0105: tworzy instalacje \u015bcienne i d\u017awi\u0119kowe, rze\u017abi, maluje i fotografuje. Wida\u0107 i s\u0142ycha\u0107, \u017ce sztuka pami\u0119ci jest jej pasj\u0105. W serii fotografii <em>Crease\u00a0\/\u00a0Crevice\u00a0\/\u00a0Contour<\/em> chce ocali\u0107 od zapomnienia cierpienia kobiet, kt\u00f3re nie tylko podczas wojen mi\u0119dzy Indiami i Pakistanem o Kaszmir by\u0142y pierwszym \u0142upem wojennym. Przemoc seksualna, element ka\u017cdej wojny, odciska na sk\u00f3rze kobiet krwawe znamiona. Nawet je\u017celi s\u0105 one niewidoczne, to cia\u0142o pami\u0119ta. Kallat jest te\u017c autork\u0105 instalacji pod tytu\u0142em <em>Hyphenated Lives<\/em>, kt\u00f3ra wygl\u0105da jak sala muzeum przyrodniczego z obrazkami ro\u015blin i zwierz\u0105t na \u015bcianach i fosyliami w witrynach. Kiedy im si\u0119 dok\u0142adnie przyjrze\u0107, s\u0105 to portrety hybryd symbolizuj\u0105cych podzielone, ale historycznie ze sob\u0105 zwi\u0105zane kraje, kt\u00f3re walcz\u0105 o kontrol\u0119 nad zasobami naturalnymi, g\u0142\u00f3wnie nad wod\u0105. Nosz\u0105 podw\u00f3jne imiona, na przyk\u0142ad <em>Sun-Poe<\/em>: to krzy\u017c\u00f3wka nektarnika palesty\u0144skiego (po angielsku <em>Sunbird<\/em>) z dudkiem (<em>Hoopoe<\/em>), narodowym ptakiem Izraela. Na te kolorowe gwasze z odr\u0119cznym komentarzem artystka nakleja drut kolczasty. Geopolityka dzieli kraje, mimo \u017ce przyrod\u0119 trudno podzieli\u0107 na cz\u0119\u015bci stricte narodowe. \u201eMo\u017cna rozumie\u0107 te hybrydy jako poetyckie prowokacje gatunku, kt\u00f3ry niewykluczone, \u017ce istnia\u0142 w przesz\u0142o\u015bci albo jako propozycj\u0119 na przysz\u0142o\u015b\u0107\u201d, m\u00f3wi Reena Saini Kallat.<\/p>\n<figure id=\"attachment_46635\" aria-describedby=\"caption-attachment-46635\" style=\"width: 540px\" class=\"wp-caption alignnone\"><a href=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2018\/07\/facing-india-2018-07-18-001.jpg\"><img loading=\"lazy\" class=\"size-medium wp-image-46635\" title=\"Mithu Sen, \u201eMou (Museum of Unbelongings)\u201d, (\u017ar\u00f3d\u0142o: \u00a9 dzi\u0119ki uprzejmo\u015bci artystki, fot. N. Sukhia)\" src=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2018\/07\/facing-india-2018-07-18-001-540x403.jpg\" alt=\"Mithu Sen, \u201eMou (Museum of Unbelongings)\u201d, (\u017ar\u00f3d\u0142o: \u00a9 dzi\u0119ki uprzejmo\u015bci artystki, fot. N. Sukhia)\" width=\"540\" height=\"403\" srcset=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2018\/07\/facing-india-2018-07-18-001-540x403.jpg 540w, https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2018\/07\/facing-india-2018-07-18-001-900x672.jpg 900w, https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2018\/07\/facing-india-2018-07-18-001-576x430.jpg 576w, https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2018\/07\/facing-india-2018-07-18-001.jpg 1920w\" sizes=\"(max-width: 540px) 100vw, 540px\" \/><\/a><figcaption id=\"caption-attachment-46635\" class=\"wp-caption-text\">Mithu Sen, \u201eMou (Museum of Unbelongings)\u201d, (\u017ar\u00f3d\u0142o: \u00a9 dzi\u0119ki uprzejmo\u015bci artystki, fot. N. Sukhia)<\/figcaption><\/figure>\n<p><strong>Ekwilibrystyka (nie)j\u0119zyka<\/strong><\/p>\n<p>Mithu Sen te\u017c lubi prowokowa\u0107 i zaskakiwa\u0107, werbalnie i wizualnie. Karier\u0119 artystyczn\u0105 zaczyna\u0142a jako poetka pisz\u0105ca po bengalsku. Po przeprowadzce do Delhi w 1997 roku musia\u0142a nauczy\u0107 si\u0119 hindi i angielskiego, z czym na pocz\u0105tku mia\u0142a spore trudno\u015bci. Do dzi\u015b wi\u0119kszo\u015b\u0107 jej prac nosi tytu\u0142y, w kt\u00f3rych wyst\u0119puje przedrostek \u201eun\u201d (nie), jeden z g\u0142\u00f3wnych element\u00f3w jej <em>(un)language \u2013 (nie)j\u0119zyka<\/em>. Wiadomo, \u017ce jak si\u0119 ma z\u0119by, albo w ich miejscu z czasem protezy z\u0119bowe, to si\u0119 lepiej m\u00f3wi w ka\u017cdym (nie)j\u0119zyku. Jak wszystkie jej prace, r\u00f3wnie\u017c i instalacja pod tytu\u0142em <em>Border Unseen<\/em> jest wyrazem absurdalnego poczucia humoru. Po niemiecku <em>Unseen<\/em> brzmi fonetycznie jak <em>Unsinn<\/em>, czyli jak nonsens. Sztuczne dzi\u0105s\u0142a, w kt\u00f3rych tkwi\u0105 sztuczne z\u0119by, wygl\u0105daj\u0105 oczywi\u015bcie jak granica, kt\u00f3ra w zamkni\u0119tych ustach jest niewidoczna, ale trudno jej nie dostrzec, kiedy w kszta\u0142cie z\u0119batego wie\u0144ca wisi na \u015bcianie. Swoje rysunki i rze\u017aby artystka nazywa performansami, bo aktywnie uczestniczy w nich publiczno\u015b\u0107. \u015awietnym pomys\u0142em jest na przyk\u0142ad seria czterdziestu grafik i rysunk\u00f3w <em>The Same River Twice<\/em> (<em>Ta sama rzeka dwa razy<\/em>), kt\u00f3r\u0105 ogl\u0105da si\u0119 w zamkni\u0119tym pomieszczeniu. Jest to sztuka zakamuflowana, mo\u017ce przed okiem cenzora, bo dopiero po o\u015bwietleniu bia\u0142ych kartek papieru latark\u0105 wida\u0107 ich drugie dno: erotyczne, nieco pornograficzne igraszki nieheteroseksualnych par. Z kolei kolekcja kiczowatych przedmiot\u00f3w, suwenir\u00f3w i r\u00f3\u017cnych innych bibelot\u00f3w w okr\u0105g\u0142ej gablocie pod szk\u0142em to istna wunderkamera, kt\u00f3ra nazywa si\u0119 <em>Mou<\/em> (<em>Museum Of Unbelongings \u2013 Muzeum Mienia Nieruchomego<\/em>).<\/p>\n<figure id=\"attachment_46634\" aria-describedby=\"caption-attachment-46634\" style=\"width: 540px\" class=\"wp-caption alignnone\"><a href=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2018\/07\/facing-india-2018-07-18-006.jpg\"><img loading=\"lazy\" class=\"size-medium wp-image-46634\" title=\"Mithu Sen, \u201eBorder Unseen\u201d, 2018, (\u017ar\u00f3d\u0142o: \u00a9 dzi\u0119ki uprzejmo\u015bci artystki, fot. M. Kruszewski)\" src=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2018\/07\/facing-india-2018-07-18-006-540x360.jpg\" alt=\"Mithu Sen, \u201eBorder Unseen\u201d, 2018, (\u017ar\u00f3d\u0142o: \u00a9 dzi\u0119ki uprzejmo\u015bci artystki, fot. M. Kruszewski)\" width=\"540\" height=\"360\" srcset=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2018\/07\/facing-india-2018-07-18-006-540x360.jpg 540w, https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2018\/07\/facing-india-2018-07-18-006-900x600.jpg 900w, https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2018\/07\/facing-india-2018-07-18-006-576x384.jpg 576w, https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2018\/07\/facing-india-2018-07-18-006.jpg 1112w\" sizes=\"(max-width: 540px) 100vw, 540px\" \/><\/a><figcaption id=\"caption-attachment-46634\" class=\"wp-caption-text\">Mithu Sen, \u201eBorder Unseen\u201d, 2018, (\u017ar\u00f3d\u0142o: \u00a9 dzi\u0119ki uprzejmo\u015bci artystki, fot. M. Kruszewski)<\/figcaption><\/figure>\n<p><strong>Symfonia czasu czy kakofonia<\/strong><\/p>\n<p>\u201e\u017byjemy w bardzo szybko zmieniaj\u0105cym si\u0119 \u015bwiecie i uznajemy si\u0119 za istoty, zdolne do adaptacji\u201d, m\u00f3wi Vibha Galhotra. \u201ePrzy czym prawie nie przyjmujemy do wiadomo\u015bci skali ska\u017cenia \u015brodowiska i akceptujemy je biernie jako now\u0105 rzeczywisto\u015b\u0107 \u015bwiata\u201d. W multimedialnych, przestrzennych instalacjach, w filmach i fotografiach artystka opiera si\u0119 na plato\u0144skiej teorii pi\u0119ciu \u017cywio\u0142\u00f3w i pokazuje, co sta\u0142o si\u0119 z wod\u0105 \u015bwi\u0119tej rzeki Jamuny, z powietrzem, ziemi\u0105, eterem, czyli przestrzeni\u0105 i ogniem. Po zanurzeniu bia\u0142ej chusty w Jamunie staje si\u0119 ona natychmiast czarna. New Delhi jest najbardziej ska\u017conym miastem \u015bwiata, <em>przypomina komor\u0119 gazow\u0105<\/em>, tak wi\u0119c ludzie musz\u0105 stale nosi\u0107 maski, w kt\u00f3rych wygl\u0105daj\u0105, jakby zgodnie z przepowiedni\u0105 Nostradamusa w miejscu nosa wyros\u0142y im \u015bwi\u0144skie ryje. W miastach zabudowywany jest ka\u017cdy kawa\u0142ek ziemi i nawet w dzielnicach strze\u017conych przez zakamuflowanych ochroniarzy (instalacja Neo Camouflage) dom przylega do domu: to wprawdzie kolorowa, ale betonowa pustynia, bez \u017ad\u017ab\u0142a trawy. W miastach i na ich obrze\u017cach dymi\u0105 ogromne wysypiska \u015bmieci, na i przy kt\u00f3rych mieszkaj\u0105 biedacy. Wielka mapa \u015bwiata pod tytu\u0142em <em>Time Symphony Or Cacophony<\/em> jest coraz czarniejsza, dobiegaj\u0105 z niej okropne d\u017awi\u0119ki: klasyczna symfonia czasu znika, zast\u0119puje j\u0105 kakofonia zniszczenia.<\/p>\n<figure id=\"attachment_46636\" aria-describedby=\"caption-attachment-46636\" style=\"width: 540px\" class=\"wp-caption alignnone\"><a href=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2018\/07\/facing-india-2018-07-18-002.jpg\"><img loading=\"lazy\" class=\"size-medium wp-image-46636\" title=\"Bharti Kher, \u201eSix Women\u201d, 2013\u20132015, (\u017ar\u00f3d\u0142o: \u00a9 dzi\u0119ki uprzejmo\u015bci artystki i Perrotin, fot. M. Kruszewski)\" src=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2018\/07\/facing-india-2018-07-18-002-540x360.jpg\" alt=\"Bharti Kher, \u201eSix Women\u201d, 2013\u20132015, (\u017ar\u00f3d\u0142o: \u00a9 dzi\u0119ki uprzejmo\u015bci artystki i Perrotin, fot. M. Kruszewski)\" width=\"540\" height=\"360\" srcset=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2018\/07\/facing-india-2018-07-18-002-540x360.jpg 540w, https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2018\/07\/facing-india-2018-07-18-002-900x600.jpg 900w, https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2018\/07\/facing-india-2018-07-18-002-576x384.jpg 576w, https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2018\/07\/facing-india-2018-07-18-002.jpg 1112w\" sizes=\"(max-width: 540px) 100vw, 540px\" \/><\/a><figcaption id=\"caption-attachment-46636\" class=\"wp-caption-text\">Bharti Kher, \u201eSix Women\u201d, 2013\u20132015, (\u017ar\u00f3d\u0142o: \u00a9 dzi\u0119ki uprzejmo\u015bci artystki i Perrotin, fot. M. Kruszewski)<\/figcaption><\/figure>\n<p><strong>Kobiety upokorzone, milcz\u0105ce i dr\u0119czone<\/strong><\/p>\n<p>Ma\u0142o optymistyczne s\u0105 te\u017c prace Bharti Kher, jedynej uczestniczki wolfsburskiej wystawy, urodzonej poza Indiami, mianowicie we wschodnim Londynie, kt\u00f3ra w 1992 roku przenios\u0142a si\u0119 na sta\u0142e do stolicy Indii. Artystka, kt\u00f3rej tw\u00f3rczo\u015b\u0107 kr\u0105\u017cy wok\u00f3\u0142 sytuacji kobiet w jej kraju, jest perfekcjonistk\u0105 i estetk\u0105, potrafi\u0105c\u0105 wydoby\u0107 energi\u0119 i pi\u0119kno, tkwi\u0105ce nawet w najbardziej zaskakuj\u0105cym tworzywie. Obok rze\u017ab z br\u0105zu, tkanin, ry\u017cu i relief\u00f3w z bindi, na wystawie pokazuje tak\u017ce kolumn\u0119 z czerwonych bransoletek <em>bangle<\/em> pod tytu\u0142em <em>Bloodline<\/em> (<em>Rodow\u00f3d<\/em>): kobiety s\u0105 wprawdzie podpor\u0105 i d\u017awigni\u0105 spo\u0142ecze\u0144stwa indyjskiego, ale bardzo cz\u0119sto \u017cyj\u0105 w <em>The Deaf Room (G\u0142uchym pokoju)<\/em>, ogrodzone murem, kt\u00f3ry Bharti Kher zbudowa\u0142a z dziesi\u0119ciu ton szklanych cegie\u0142 zrobionych ze stopionych bransoletek i gliny. Nie\u0142atwy jest te\u017c los kobiet pracuj\u0105cych w najstarszym zawodzie \u015bwiata, czego przyk\u0142adem jest grupa sze\u015bciu siedz\u0105cych gipsowych rze\u017ab<em> Six Women<\/em>, przedstawiaj\u0105ca prostytutki z Kolkaty. Te prace to pomniki skrajnie zm\u0119czonych, dr\u0119czonych i codziennie upokarzanych kobiet w Indiach.<\/p>\n<figure id=\"attachment_46632\" aria-describedby=\"caption-attachment-46632\" style=\"width: 540px\" class=\"wp-caption alignnone\"><a href=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2018\/07\/facing-india-2018-07-18-004.jpg\"><img loading=\"lazy\" class=\"size-medium wp-image-46632\" title=\"Tejal Shah, \u201eLucid Dreaming VII\u201d, 2013, (\u017ar\u00f3d\u0142o: \u00a9 dzi\u0119ki uprzejmo\u015bci artystki; Project 88, Mumbai &amp; Barbara Gross Galerie, Munich)\" src=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2018\/07\/facing-india-2018-07-18-004-540x303.jpg\" alt=\"Tejal Shah, \u201eLucid Dreaming VII\u201d, 2013, (\u017ar\u00f3d\u0142o: \u00a9 dzi\u0119ki uprzejmo\u015bci artystki; Project 88, Mumbai &amp; Barbara Gross Galerie, Munich)\" width=\"540\" height=\"303\" srcset=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2018\/07\/facing-india-2018-07-18-004-540x303.jpg 540w, https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2018\/07\/facing-india-2018-07-18-004-800x450.jpg 800w, https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2018\/07\/facing-india-2018-07-18-004-120x68.jpg 120w, https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2018\/07\/facing-india-2018-07-18-004-90x51.jpg 90w, https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2018\/07\/facing-india-2018-07-18-004-320x180.jpg 320w, https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2018\/07\/facing-india-2018-07-18-004-560x315.jpg 560w, https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2018\/07\/facing-india-2018-07-18-004-900x506.jpg 900w, https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2018\/07\/facing-india-2018-07-18-004-576x324.jpg 576w, https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2018\/07\/facing-india-2018-07-18-004.jpg 1112w\" sizes=\"(max-width: 540px) 100vw, 540px\" \/><\/a><figcaption id=\"caption-attachment-46632\" class=\"wp-caption-text\">Tejal Shah, \u201eLucid Dreaming VII\u201d, 2013, (\u017ar\u00f3d\u0142o: \u00a9 dzi\u0119ki uprzejmo\u015bci artystki; Project 88, Mumbai &amp; Barbara Gross Galerie, Munich)<\/figcaption><\/figure>\n<p><strong>Niedobrze mie\u0107 trzeci\u0105 p\u0142e\u0107<\/strong><\/p>\n<p>Tejal Shah te\u017c jest wszechstronnie uzdolniona, robi fantastyczne filmy animowane, \u015bwietnie rysuje i fotografuje, o czym \u015bwiadczy seria zdj\u0119\u0107 <em>Women like us<\/em>. Przedstawia ona Kobiety takie jak my, kt\u00f3re nie zgadzaj\u0105 si\u0119 na odgrywanie przypisanych im r\u00f3l p\u0142ciowych, bo czuj\u0105 si\u0119 jak m\u0119\u017cczy\u017ani. Problematyka gender jest tym, co najbardziej interesuje t\u0119 artystk\u0119, kt\u00f3rej radykalna sztuka d\u0142ugo nie mog\u0142a by\u0107 pokazywana w Indiach. A to dlatego, \u017ce zajmowa\u0142a si\u0119 sprawami, kt\u00f3re chciano przemilcze\u0107: przemoc\u0105 wobec hid\u017ar\u00f3w, oficjalnie czczonych jako b\u00f3stwa trzeciej p\u0142ci, faktycznie, co wida\u0107 na foto- i wideoinstalacji pod tytu\u0142em <em>Untitled<\/em> (<em>On Violence<\/em>), ofiar masowych gwa\u0142t\u00f3w: kaleczonych, obsikiwanych, mordowanych.<\/p>\n<p>Na <em>Facing India<\/em> s\u0105 te\u017c mniej drastyczne, zabawne i ironiczne prace. Najm\u0142odsza jej uczestniczka, 28-letnia Prajakta Potnis, aran\u017cuje i fotografuje niezwyk\u0142e pejza\u017ce i martwe natury w specyficznych wn\u0119trzach. Na drukach cyfrowych z serii <em>Capsule<\/em> wida\u0107 ruchome schody ustawione na plastykowej serwetce w lod\u00f3wce, na <em>Still Life<\/em> kalafiory w zamra\u017calnikach, wygl\u0105daj\u0105ce jak grzyb atomowy. Czy (martwa) natura kalafiora mo\u017ce by\u0107 albo nie by\u0107 wybuchowa; oto jest pytanie.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Sztuka pokazywana na <em>Facing India<\/em> jest bez w\u0105tpienia feministyczna, polityczna i zaanga\u017cowana. Ale, jakby jej nie nazwa\u0107, jest to sztuka, kt\u00f3ra dzia\u0142a niezwykle sugestywnie i na d\u0142ugo zapada w pami\u0119\u0107. Pomys\u0142owo\u015b\u0107, wiedza i erudycja artystek, rozmach i energia, z jak\u0105 realizuj\u0105 swoje perfekcyjnie wykonane dzie\u0142a, mnogo\u015b\u0107 technik, materia\u0142\u00f3w i zaskakuj\u0105cych rozwi\u0105za\u0144 przejawia si\u0119 we wszystkich pracach zgromadzonych na parterze Muzeum Sztuki w Wolfsburgu.<\/p>\n","protected":false},"author":592,"featured_media":46632,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[1],"tags":[7021,7022,7020,7026,7023,7025,4075,7027,7024],"powerkit_post_featured":[],"coauthors":[4048],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v18.7 - https:\/\/yoast.com\/wordpress\/plugins\/seo\/ -->\n<title>Facing India. Liryczna i drastyczna indyjska sztuka feministyczna<\/title>\n<meta name=\"description\" content=\"Sztuka pokazywana na Facing India jest bez w\u0105tpienia feministyczna, polityczna i zaanga\u017cowana. Ale, jakby jej nie nazwa\u0107, jest to sztuka, kt\u00f3ra dzia\u0142a niezwykle sugestywnie i na d\u0142ugo zapada w pami\u0119\u0107.\" \/>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2018\/facing-india-liryczna-i-drastyczna-indyjska-sztuka-feministyczna\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\/\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/#website\",\"url\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/\",\"name\":\"Ownetic Magazine\",\"description\":\"Magazine\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":\"required name=search_term_string\"}],\"inLanguage\":\"pl-PL\"},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"@id\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2018\/facing-india-liryczna-i-drastyczna-indyjska-sztuka-feministyczna#primaryimage\",\"url\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2018\/07\/facing-india-2018-07-18-004.jpg\",\"contentUrl\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2018\/07\/facing-india-2018-07-18-004.jpg\",\"width\":1112,\"height\":626,\"caption\":\"Tejal Shah, \u201eLucid Dreaming VII\u201d, 2013, (\u017ar\u00f3d\u0142o: \u00a9 dzi\u0119ki uprzejmo\u015bci artystki; Project 88, Mumbai & Barbara Gross Galerie, Munich)\"},{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2018\/facing-india-liryczna-i-drastyczna-indyjska-sztuka-feministyczna#webpage\",\"url\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2018\/facing-india-liryczna-i-drastyczna-indyjska-sztuka-feministyczna\",\"name\":\"Facing India. Liryczna i drastyczna indyjska sztuka feministyczna\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2018\/facing-india-liryczna-i-drastyczna-indyjska-sztuka-feministyczna#primaryimage\"},\"datePublished\":\"2018-07-18T07:44:39+00:00\",\"dateModified\":\"2020-09-01T11:58:29+00:00\",\"author\":{\"@id\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/#\/schema\/person\/a53916652ce26ddbf2817450f766fae4\"},\"description\":\"Sztuka pokazywana na Facing India jest bez w\u0105tpienia feministyczna, polityczna i zaanga\u017cowana. Ale, jakby jej nie nazwa\u0107, jest to sztuka, kt\u00f3ra dzia\u0142a niezwykle sugestywnie i na d\u0142ugo zapada w pami\u0119\u0107.\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2018\/facing-india-liryczna-i-drastyczna-indyjska-sztuka-feministyczna#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2018\/facing-india-liryczna-i-drastyczna-indyjska-sztuka-feministyczna\"]}]},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2018\/facing-india-liryczna-i-drastyczna-indyjska-sztuka-feministyczna#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Liryczna i drastyczna indyjska sztuka feministyczna\"}]},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/#\/schema\/person\/a53916652ce26ddbf2817450f766fae4\",\"name\":\"Urszula Usakowska-Wolff\",\"url\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/author\/urszula-usakowska-wolff\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Facing India. Liryczna i drastyczna indyjska sztuka feministyczna","description":"Sztuka pokazywana na Facing India jest bez w\u0105tpienia feministyczna, polityczna i zaanga\u017cowana. Ale, jakby jej nie nazwa\u0107, jest to sztuka, kt\u00f3ra dzia\u0142a niezwykle sugestywnie i na d\u0142ugo zapada w pami\u0119\u0107.","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2018\/facing-india-liryczna-i-drastyczna-indyjska-sztuka-feministyczna","schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/#website","url":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/","name":"Ownetic Magazine","description":"Magazine","potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/?s={search_term_string}"},"query-input":"required name=search_term_string"}],"inLanguage":"pl-PL"},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pl-PL","@id":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2018\/facing-india-liryczna-i-drastyczna-indyjska-sztuka-feministyczna#primaryimage","url":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2018\/07\/facing-india-2018-07-18-004.jpg","contentUrl":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2018\/07\/facing-india-2018-07-18-004.jpg","width":1112,"height":626,"caption":"Tejal Shah, \u201eLucid Dreaming VII\u201d, 2013, (\u017ar\u00f3d\u0142o: \u00a9 dzi\u0119ki uprzejmo\u015bci artystki; Project 88, Mumbai & Barbara Gross Galerie, Munich)"},{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2018\/facing-india-liryczna-i-drastyczna-indyjska-sztuka-feministyczna#webpage","url":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2018\/facing-india-liryczna-i-drastyczna-indyjska-sztuka-feministyczna","name":"Facing India. Liryczna i drastyczna indyjska sztuka feministyczna","isPartOf":{"@id":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2018\/facing-india-liryczna-i-drastyczna-indyjska-sztuka-feministyczna#primaryimage"},"datePublished":"2018-07-18T07:44:39+00:00","dateModified":"2020-09-01T11:58:29+00:00","author":{"@id":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/#\/schema\/person\/a53916652ce26ddbf2817450f766fae4"},"description":"Sztuka pokazywana na Facing India jest bez w\u0105tpienia feministyczna, polityczna i zaanga\u017cowana. Ale, jakby jej nie nazwa\u0107, jest to sztuka, kt\u00f3ra dzia\u0142a niezwykle sugestywnie i na d\u0142ugo zapada w pami\u0119\u0107.","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2018\/facing-india-liryczna-i-drastyczna-indyjska-sztuka-feministyczna#breadcrumb"},"inLanguage":"pl-PL","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2018\/facing-india-liryczna-i-drastyczna-indyjska-sztuka-feministyczna"]}]},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2018\/facing-india-liryczna-i-drastyczna-indyjska-sztuka-feministyczna#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Liryczna i drastyczna indyjska sztuka feministyczna"}]},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/#\/schema\/person\/a53916652ce26ddbf2817450f766fae4","name":"Urszula Usakowska-Wolff","url":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/author\/urszula-usakowska-wolff"}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/46626"}],"collection":[{"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/users\/592"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=46626"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/46626\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/media\/46632"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=46626"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=46626"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=46626"},{"taxonomy":"powerkit_post_featured","embeddable":true,"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/powerkit_post_featured?post=46626"},{"taxonomy":"author","embeddable":true,"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/coauthors?post=46626"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}