{"id":46708,"date":"2018-07-27T09:49:01","date_gmt":"2018-07-27T08:49:01","guid":{"rendered":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/?p=46708"},"modified":"2020-09-01T12:58:28","modified_gmt":"2020-09-01T11:58:28","slug":"henry-moore-wielki-powrot-centrum-rzezby-polskiej-oronsko","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2018\/henry-moore-wielki-powrot-centrum-rzezby-polskiej-oronsko","title":{"rendered":"Wielki powr\u00f3t. Henry Moore w Polsce"},"content":{"rendered":"<blockquote><p>Moore traktowa\u0142 natur\u0119 w swoisty spos\u00f3b \u2013 nie tylko jako si\u0142\u0119 nap\u0119dow\u0105 artystycznych poszukiwa\u0144 i podpowied\u017a w eksplorowaniu rze\u017abiarskich rozwi\u0105za\u0144 formalnych, ale te\u017c w aspekcie filozoficznym, jako rodzaj \u015bwiatopogl\u0105du, w kt\u00f3rym kluczowe jest odkrywanie harmonii z przyrod\u0105, przyswajanie rz\u0105dz\u0105cych ni\u0105 praw i zasad. Z pasj\u0105 zbiera\u0142 znalezione przypadkowo naturalne formy \u2013 kamienie, ko\u015bci, muszle, minera\u0142y i inne przyrodnicze okazy.<\/p><\/blockquote>\n<figure id=\"attachment_46713\" aria-describedby=\"caption-attachment-46713\" style=\"width: 540px\" class=\"wp-caption alignnone\"><a href=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2018\/07\/monika-rydiger-henry-moore-2018-07-27-002.jpg\"><img loading=\"lazy\" class=\"size-medium wp-image-46713\" title=\"Henry Moore, \u201eKnife Edge Two Piece\u201d, 1962\u20131965, \u00a9 Henry Moore Foundation, fot. J. Gaworski (\u017ar\u00f3d\u0142o: materia\u0142y prasowe organizatora)\" src=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2018\/07\/monika-rydiger-henry-moore-2018-07-27-002-540x360.jpg\" alt=\"Henry Moore, \u201eKnife Edge Two Piece\u201d, 1962\u20131965, \u00a9 Henry Moore Foundation, fot. J. Gaworski (\u017ar\u00f3d\u0142o: materia\u0142y prasowe organizatora)\" width=\"540\" height=\"360\" srcset=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2018\/07\/monika-rydiger-henry-moore-2018-07-27-002-540x360.jpg 540w, https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2018\/07\/monika-rydiger-henry-moore-2018-07-27-002-900x601.jpg 900w, https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2018\/07\/monika-rydiger-henry-moore-2018-07-27-002-576x384.jpg 576w, https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2018\/07\/monika-rydiger-henry-moore-2018-07-27-002.jpg 1920w\" sizes=\"(max-width: 540px) 100vw, 540px\" \/><\/a><figcaption id=\"caption-attachment-46713\" class=\"wp-caption-text\">Henry Moore, \u201eKnife Edge Two Piece\u201d, 1962\u20131965, \u00a9 Henry Moore Foundation, fot. J. Gaworski (\u017ar\u00f3d\u0142o: materia\u0142y prasowe organizatora)<\/figcaption><\/figure>\n<p><strong>Mistrz, odkrywca, demiurg w Polsce<\/strong><\/p>\n<p>To szczeg\u00f3lne wra\u017cenie odnie\u015bli niemal wszyscy przybyli w gor\u0105ce kwietniowe popo\u0142udnie do Oro\u0144ska \u2013 pa\u0142acowy ogr\u00f3d pe\u0142en soczystej wiosennej zieleni, ocieniony starymi drzewami, to wprost wymarzona przestrze\u0144 dla monumentalnych, organicznych bry\u0142 <em>Oval with Points<\/em> i <em>Knife Edge Two Pieces<\/em>. Rze\u017aby Henry\u2019ego Moore\u2019a emanuj\u0105 bowiem niezwyk\u0142\u0105 energi\u0105 \u2013 ich klinowe, ob\u0142e, b\u0105d\u017a miejscami ostre i kanciaste formy skontrastowane z pustymi otworami i szczelinami znakomicie wsp\u00f3\u0142graj\u0105 z otaczaj\u0105c\u0105 natur\u0105.<\/p>\n<p>Otwarta 21 kwietnia oro\u0144ska wystawa zainaugurowa\u0142a obszern\u0105 prezentacj\u0119 tw\u00f3rczo\u015bci artysty w Polsce. Przygotowana wsp\u00f3lnie z fundacj\u0105 nosz\u0105c\u0105 jego imi\u0119 ekspozycja <em>Moc natury. Henry Moore w Polsce<\/em>, opr\u00f3cz Centrum Rze\u017aby Polskiej w Oro\u0144sku, przedstawiona zostanie w najbli\u017cszych miesi\u0105cach w Muzeum Narodowym we Wroc\u0142awiu i Muzeum Narodowym w Krakowie, kt\u00f3re zamknie w czerwcu przysz\u0142ego roku wystawowe<em> tourn\u00e9e<\/em> artysty. Tak szeroki pokaz rze\u017ab Moore\u2019a mia\u0142 miejsce blisko sze\u015b\u0107dziesi\u0105t lat temu w 1959 roku, kiedy to prace artysty go\u015bci\u0142y w Warszawie, Krakowie, Poznaniu, Wroc\u0142awiu i Szczecinie. Kolejny wa\u017cny przegl\u0105d przypada na rok 1995, tym razem wy\u0142\u0105cznie w Krakowie, w Galerii BWA, i Warszawie, w Centrum Sztuki Wsp\u00f3\u0142czesnej Zamek Ujazdowski.<\/p>\n<p>Co prawda polska publiczno\u015b\u0107 mia\u0142a mo\u017cliwo\u015b\u0107 poznania artysty ju\u017c w 1947 roku, ale tylko jako rysownika, kt\u00f3rego zaledwie osiem <em>Rysunk\u00f3w ze schronu<\/em> znalaz\u0142o si\u0119 w ramach wi\u0119kszej prezentacji wsp\u00f3\u0142czesnego malarstwa brytyjskiego w Muzeum Narodowym w Warszawie.<\/p>\n<div id='gallery-1' class='gallery galleryid-46708 gallery-columns-3 gallery-size-thumbnail'><figure class='gallery-item'>\n\t\t\t<div class='gallery-icon portrait'>\n\t\t\t\t<a href='https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2018\/henry-moore-wielki-powrot-centrum-rzezby-polskiej-oronsko\/monika-rydiger-henry-moore-2018-07-27-001'><img width=\"400\" height=\"240\" src=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2018\/07\/monika-rydiger-henry-moore-2018-07-27-001-400x240.jpg\" class=\"attachment-thumbnail size-thumbnail\" alt=\"Henry Moore, \u201eOval with Points\u201d, 1968\u20131970, \u00a9 Henry Moore Foundation, fot. J. Gaworski (\u017ar\u00f3d\u0142o: materia\u0142y prasowe organizatora)\" loading=\"lazy\" aria-describedby=\"gallery-1-46712\" \/><\/a>\n\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<figcaption class='wp-caption-text gallery-caption' id='gallery-1-46712'>\n\t\t\t\tHenry Moore, \u201eOval with Points\u201d, 1968\u20131970, \u00a9 Henry Moore Foundation, fot. J. Gaworski (\u017ar\u00f3d\u0142o: materia\u0142y prasowe organizatora)\n\t\t\t\t<\/figcaption><\/figure><figure class='gallery-item'>\n\t\t\t<div class='gallery-icon landscape'>\n\t\t\t\t<a href='https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2018\/henry-moore-wielki-powrot-centrum-rzezby-polskiej-oronsko\/monika-rydiger-henry-moore-2018-07-27-002'><img width=\"80\" height=\"80\" src=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2018\/07\/monika-rydiger-henry-moore-2018-07-27-002-80x80.jpg\" class=\"attachment-thumbnail size-thumbnail\" alt=\"Henry Moore, \u201eKnife Edge Two Piece\u201d, 1962\u20131965, \u00a9 Henry Moore Foundation, fot. J. Gaworski (\u017ar\u00f3d\u0142o: materia\u0142y prasowe organizatora)\" loading=\"lazy\" aria-describedby=\"gallery-1-46713\" \/><\/a>\n\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<figcaption class='wp-caption-text gallery-caption' id='gallery-1-46713'>\n\t\t\t\tHenry Moore, \u201eKnife Edge Two Piece\u201d, 1962\u20131965, \u00a9 Henry Moore Foundation, fot. J. Gaworski (\u017ar\u00f3d\u0142o: materia\u0142y prasowe organizatora)\n\t\t\t\t<\/figcaption><\/figure><figure class='gallery-item'>\n\t\t\t<div class='gallery-icon landscape'>\n\t\t\t\t<a href='https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2018\/henry-moore-wielki-powrot-centrum-rzezby-polskiej-oronsko\/monika-rydiger-henry-moore-2018-07-27-003'><img width=\"80\" height=\"80\" src=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2018\/07\/monika-rydiger-henry-moore-2018-07-27-003-80x80.jpg\" class=\"attachment-thumbnail size-thumbnail\" alt=\"Henry Moore, \u201eReclining Mother and Child\u201d, 1974\u20131976, \u00a9 Henry Moore Foundation, fot. L. Golec (\u017ar\u00f3d\u0142o: materia\u0142y prasowe organizatora)\" loading=\"lazy\" aria-describedby=\"gallery-1-46714\" \/><\/a>\n\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<figcaption class='wp-caption-text gallery-caption' id='gallery-1-46714'>\n\t\t\t\tHenry Moore, \u201eReclining Mother and Child\u201d, 1974\u20131976, \u00a9 Henry Moore Foundation, fot. L. Golec (\u017ar\u00f3d\u0142o: materia\u0142y prasowe organizatora)\n\t\t\t\t<\/figcaption><\/figure><figure class='gallery-item'>\n\t\t\t<div class='gallery-icon portrait'>\n\t\t\t\t<a href='https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2018\/henry-moore-wielki-powrot-centrum-rzezby-polskiej-oronsko\/monika-rydiger-henry-moore-2018-07-27-004'><img width=\"80\" height=\"80\" src=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2018\/07\/monika-rydiger-henry-moore-2018-07-27-004-80x80.jpg\" class=\"attachment-thumbnail size-thumbnail\" alt=\"Alina Szapocznikow, \u201ePn\u0105ca\u201d, 1959, w\u0142. Muzeum Narodowe, Warszawa, fot. L. Golec (\u017ar\u00f3d\u0142o: materia\u0142y prasowe organizatora)\" loading=\"lazy\" aria-describedby=\"gallery-1-46715\" \/><\/a>\n\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<figcaption class='wp-caption-text gallery-caption' id='gallery-1-46715'>\n\t\t\t\tAlina Szapocznikow, \u201ePn\u0105ca\u201d, 1959, w\u0142. Muzeum Narodowe, Warszawa, fot. L. Golec (\u017ar\u00f3d\u0142o: materia\u0142y prasowe organizatora)\n\t\t\t\t<\/figcaption><\/figure><figure class='gallery-item'>\n\t\t\t<div class='gallery-icon landscape'>\n\t\t\t\t<a href='https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2018\/henry-moore-wielki-powrot-centrum-rzezby-polskiej-oronsko\/monika-rydiger-henry-moore-2018-07-27-005'><img width=\"80\" height=\"80\" src=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2018\/07\/monika-rydiger-henry-moore-2018-07-27-005-80x80.jpg\" class=\"attachment-thumbnail size-thumbnail\" alt=\"Henry Moore, \u201eHorse\u201d, 1984, \u00a9 Henry Moore Foundation (\u017ar\u00f3d\u0142o: materia\u0142y prasowe organizatora)\" loading=\"lazy\" aria-describedby=\"gallery-1-46716\" \/><\/a>\n\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<figcaption class='wp-caption-text gallery-caption' id='gallery-1-46716'>\n\t\t\t\tHenry Moore, \u201eHorse\u201d, 1984, \u00a9 Henry Moore Foundation (\u017ar\u00f3d\u0142o: materia\u0142y prasowe organizatora)\n\t\t\t\t<\/figcaption><\/figure><figure class='gallery-item'>\n\t\t\t<div class='gallery-icon portrait'>\n\t\t\t\t<a href='https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2018\/henry-moore-wielki-powrot-centrum-rzezby-polskiej-oronsko\/monika-rydiger-henry-moore-2018-07-27-006'><img width=\"80\" height=\"80\" src=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2018\/07\/monika-rydiger-henry-moore-2018-07-27-006-80x80.jpg\" class=\"attachment-thumbnail size-thumbnail\" alt=\"Maria Pini\u0144ska-Bere\u015b, \u201eR\u00f3\u017cowe narodziny\u201d, 1956, w\u0142. Muzeum Narodowe, Krak\u00f3w, fot. L. Golec (\u017ar\u00f3d\u0142o: materia\u0142y prasowe organizatora)\" loading=\"lazy\" aria-describedby=\"gallery-1-46717\" \/><\/a>\n\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<figcaption class='wp-caption-text gallery-caption' id='gallery-1-46717'>\n\t\t\t\tMaria Pini\u0144ska-Bere\u015b, \u201eR\u00f3\u017cowe narodziny\u201d, 1956, w\u0142. Muzeum Narodowe, Krak\u00f3w, fot. L. Golec (\u017ar\u00f3d\u0142o: materia\u0142y prasowe organizatora)\n\t\t\t\t<\/figcaption><\/figure>\n\t\t<\/div>\n\n<p>Moore przyjecha\u0142 do Polski w 1958 roku, aby przewodniczy\u0107 obradom mi\u0119dzynarodowego jury konkursu na projekt pomnika upami\u0119tniaj\u0105cego ofiary obozu koncentracyjnego Auschwitz-Birkenau, kt\u00f3ry zosta\u0142 zorganizowany przez komitet by\u0142ych jego wi\u0119\u017ani\u00f3w. Mimo nieporozumie\u0144 do jakich dosz\u0142o pomi\u0119dzy jury a komitetem w zwi\u0105zku z rozbie\u017cn\u0105 ocen\u0105 wyr\u00f3\u017cnionego projektu, ta kr\u00f3tka wizyta, rezonans w prasie, a tak\u017ce nawi\u0105zane przez Moore\u2019a kontakty niew\u0105tpliwie zadecydowa\u0142y, \u017ce par\u0119 miesi\u0119cy p\u00f3\u017aniej uda\u0142o si\u0119 zorganizowa\u0107 wspomnian\u0105 ju\u017c wystaw\u0119 prezentowan\u0105 a\u017c w pi\u0119ciu miastach. Po warszawskim pokazie w Zach\u0119cie, kt\u00f3ry zapisa\u0142 si\u0119 w pami\u0119ci publiczno\u015bci jako wyj\u0105tkowa aran\u017cacja dzie\u0142 Moore\u2019a zaprojektowana przez Stanis\u0142awa Zamecznika i Wojciecha Zamecznika, wystawa pow\u0119drowa\u0142a do Krakowa i Poznania. Kolejnym miejscem by\u0142 Wroc\u0142aw, gdzie uroczy\u015bcie otwarto j\u0105 13 stycznia 1960 roku w Starym Ratuszu, \u00f3wczesnym Oddziale Muzeum \u015al\u0105skiego. Wystawowe<em> tourn\u00e9e<\/em> zamyka\u0142a ekspozycja w Szczecinie trwaj\u0105ca do 27 marca 1960 roku. Spragniona i ciekawa zachodniej sztuki publiczno\u015b\u0107 entuzjastycznie odnios\u0142a si\u0119 do ogl\u0105danych rze\u017ab. Nie mniej euforycznie zareagowali te\u017c polscy krytycy, pisz\u0105c: \u201eMoore demiurg, Moore odkrywca\u201d. W prasie popularnej pojawi\u0142y si\u0119 bardzo pochlebne i rekomenduj\u0105ce wystaw\u0119 recenzje. Jak to by\u0142o mo\u017cliwe, \u017ce \u00f3wczesnej komunistycznej w\u0142adzy nie przeszkadza\u0142 tak spektakularny sukces ekspozycji \u201eimperialistycznego\u201d zachodniego artysty, formalisty i przedstawiciela bur\u017cuazyjnego \u015bwiatopogl\u0105du \u201ezara\u017caj\u0105cego \u015bwiadomo\u015b\u0107 klasy robotniczej\u201d, jak g\u0142osi\u0142a pod koniec lat czterdziestych stalinowska propaganda<a class=\"fn-ref-mark\" href=\"#footnote-1\" id=\"refmark-1\"><sup>[1]<\/sup><\/a>. Rok 1959, kiedy to w Zach\u0119cie 15 pa\u017adziernika otworzono pierwsz\u0105 ods\u0142on\u0119 wystawy Moore\u2019a w Polsce, by\u0142 kolejnym rokiem tzw. odwil\u017cy, jaka zapanowa\u0142a po \u015bmierci Stalina i kt\u00f3ra przynios\u0142a po polskim pa\u017adzierniku\u201956 bardziej liberaln\u0105 polityk\u0119, a w sztuce odej\u015bcie od doktryny socrealizmu. Niew\u0105tpliwie skromne pochodzenie rze\u017abiarza, kt\u00f3ry urodzi\u0142 si\u0119 w wielodzietnej g\u00f3rniczej rodzinie w przemys\u0142owym mie\u015bcie Castleford w Yorkshire nie by\u0142o bez znaczenia. Jego ojciec by\u0142 tam jednym z czo\u0142owych dzia\u0142aczy Zwi\u0105zku Zawodowego G\u00f3rnik\u00f3w i Partii Pracy. M\u0142odzie\u0144cze lata Moore\u2019a przypad\u0142y na traumatyczny czas I wojny \u015bwiatowej, w kt\u00f3rej bra\u0142 udzia\u0142 wraz z Regimentem Strzelc\u00f3w Armii Brytyjskiej, walcz\u0105c we Francji pod Cambrai, gdzie zosta\u0142 zatruty gazem musztardowym. Pocz\u0105tkowo kariera rze\u017abiarza nie rozwija\u0142a si\u0119 bynajmniej spektakularnie. Fundusze na zdobycie artystycznego wykszta\u0142cenia zapewni\u0142 mu wojskowy grant. Praca po studiach w Royal College, a potem w Chelsea School of Art na niepe\u0142nych etatach dawa\u0142y jaki\u015b sta\u0142y doch\u00f3d. Pierwsze powa\u017cne zlecenie otrzyma\u0142 w 1928 roku na relief <em>West Wind<\/em> dla nowego budynku London Underground Railway. Momentem zwrotnym sta\u0142a si\u0119 w 1946 roku retrospektywna wystawa w Museum of Modern Art w Nowym Jorku, kiedy Moore mia\u0142 ju\u017c blisko pi\u0119\u0107dziesi\u0105t lat. Prawdziwym za\u015b sukcesem okaza\u0142o si\u0119 dwa lata p\u00f3\u017aniej Biennale w Wenecji, na kt\u00f3rym otrzyma\u0142 presti\u017cow\u0105 mi\u0119dzynarodow\u0105 nagrod\u0119 w dziedzinie rze\u017aby. \u015awiatowa kariera Moore\u2019a nabra\u0142a tempa w 1955 roku, szczeg\u00f3lnie dzi\u0119ki presti\u017cowemu zleceniu na du\u017c\u0105 wolno stoj\u0105c\u0105 rze\u017ab\u0119, kt\u00f3ra mia\u0142a znale\u017a\u0107 si\u0119 przed siedzib\u0105 Sekretariatu UNESCO w Pary\u017cu. Potem posypa\u0142y si\u0119 kolejne zam\u00f3wienia z ca\u0142ego \u015bwiata. Te dzi\u015b najbardziej znane to: <em>Knife Edge Two Piece<\/em> (1962\u20131965) naprzeciw londy\u0144skiego gmachu parlamentu, <em>Reclining Figure<\/em> (1963\u20131965) dla Lincoln Centre w Nowym Jorku, czy umiejscowiony przed ratuszem w Toronto <em>The Archer<\/em> [<em>Three Way Piece No. 2<\/em>] (1966).<\/p>\n<figure id=\"attachment_46714\" aria-describedby=\"caption-attachment-46714\" style=\"width: 540px\" class=\"wp-caption alignnone\"><a href=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2018\/07\/monika-rydiger-henry-moore-2018-07-27-003.jpg\"><img loading=\"lazy\" class=\"size-medium wp-image-46714\" title=\"Henry Moore, \u201eReclining Mother and Child\u201d, 1974\u20131976, \u00a9 Henry Moore Foundation, fot. L. Golec (\u017ar\u00f3d\u0142o: materia\u0142y prasowe organizatora)\" src=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2018\/07\/monika-rydiger-henry-moore-2018-07-27-003-540x368.jpg\" alt=\"Henry Moore, \u201eReclining Mother and Child\u201d, 1974\u20131976, \u00a9 Henry Moore Foundation, fot. L. Golec (\u017ar\u00f3d\u0142o: materia\u0142y prasowe organizatora)\" width=\"540\" height=\"368\" srcset=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2018\/07\/monika-rydiger-henry-moore-2018-07-27-003-540x368.jpg 540w, https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2018\/07\/monika-rydiger-henry-moore-2018-07-27-003-900x613.jpg 900w, https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2018\/07\/monika-rydiger-henry-moore-2018-07-27-003-576x392.jpg 576w, https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2018\/07\/monika-rydiger-henry-moore-2018-07-27-003.jpg 1320w\" sizes=\"(max-width: 540px) 100vw, 540px\" \/><\/a><figcaption id=\"caption-attachment-46714\" class=\"wp-caption-text\">Henry Moore, \u201eReclining Mother and Child\u201d, 1974\u20131976, \u00a9 Henry Moore Foundation, fot. L. Golec (\u017ar\u00f3d\u0142o: materia\u0142y prasowe organizatora)<\/figcaption><\/figure>\n<p><strong>Pierwsza ods\u0142ona \u2013 Moore w Oro\u0144sku<\/strong><\/p>\n<p>Kuratorki obecnej, oro\u0144skiej ekspozycji, Eulalia Domanowska i Hannah Higham, postawi\u0142y akcent na dwa istotne w\u0105tki \u2013 obecno\u015b\u0107 natury w tw\u00f3rczo\u015bci rze\u017abiarza oraz wp\u0142yw wypracowanej przez niego formu\u0142y rze\u017aby na m\u0142odych polskich tw\u00f3rc\u00f3w poszukuj\u0105cych w\u0142asnej ekspresji pod koniec lat pi\u0119\u0107dziesi\u0105tych.<\/p>\n<p>Jak zauwa\u017ca w kuratorskim eseju Hannah Higham: \u201eZainteresowanie form\u0105 organiczn\u0105 sam artysta przypisuje swej dzieci\u0119cej fascynacji naturalnym i stworzonym przez cz\u0142owieka pejza\u017com Yorkshire. To wczesnom\u0142odzie\u0144cze do\u015bwiadczenie mia\u0142o by\u0107 odpowiedzialne za uruchomienie w nim pragnienia reinterpretacji form organicznych na ca\u0142e \u017cycie\u201d<a class=\"fn-ref-mark\" href=\"#footnote-2\" id=\"refmark-2\"><sup>[2]<\/sup><\/a>.<\/p>\n<p>Moore traktowa\u0142 natur\u0119 w swoisty spos\u00f3b \u2013 nie tylko jako si\u0142\u0119 nap\u0119dow\u0105 artystycznych poszukiwa\u0144 i podpowied\u017a w eksplorowaniu rze\u017abiarskich rozwi\u0105za\u0144 formalnych, ale te\u017c w aspekcie filozoficznym, jako rodzaj \u015bwiatopogl\u0105du, w kt\u00f3rym kluczowe jest odkrywanie harmonii z przyrod\u0105, przyswajanie rz\u0105dz\u0105cych ni\u0105 praw i zasad. Z pasj\u0105 zbiera\u0142 znalezione przypadkowo naturalne formy \u2013 kamienie, ko\u015bci, muszle, minera\u0142y i inne przyrodnicze okazy.<\/p>\n<p>\u201eMoim zdaniem wszystko, ka\u017cdy kszta\u0142t, ka\u017cdy kawa\u0142ek naturalnej formy, zwierz\u0119ta, ludzie, kamyki, muszle, wszystko, co ci si\u0119 spodoba, mo\u017ce pom\u00f3c w stworzeniu rze\u017aby \u2013 przekonywa\u0142 Henry Moore. \u2013 I je\u015bli chodzi o mnie, to kolekcjonuj\u0119 dziwne kawa\u0142ki wyrzuconego przez wod\u0119 drewna \u2013 cokolwiek znajd\u0119, a ma kszta\u0142t, kt\u00f3ry mnie zaintryguje, trzymam w tym ma\u0142ym studio, wi\u0119c je\u015bli za dnia lub wieczorem wejd\u0119 tam, to wiem, \u017ce w ci\u0105gu pi\u0119ciu lub dziesi\u0119ciu minut sp\u0119dzonych w tym ma\u0142ym pokoju b\u0119dzie tam co\u015b, co mog\u0119 wybra\u0107 lub spojrze\u0107 na to, a co podsunie mi nowy pomys\u0142\u201d<a class=\"fn-ref-mark\" href=\"#footnote-3\" id=\"refmark-3\"><sup>[3]<\/sup><\/a>.<\/p>\n<figure id=\"attachment_46712\" aria-describedby=\"caption-attachment-46712\" style=\"width: 540px\" class=\"wp-caption alignnone\"><a href=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2018\/07\/monika-rydiger-henry-moore-2018-07-27-001.jpg\"><img loading=\"lazy\" class=\"size-medium wp-image-46712\" title=\"Henry Moore, \u201eOval with Points\u201d, 1968\u20131970, \u00a9 Henry Moore Foundation, fot. J. Gaworski (\u017ar\u00f3d\u0142o: materia\u0142y prasowe organizatora)\" src=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2018\/07\/monika-rydiger-henry-moore-2018-07-27-001-540x676.jpg\" alt=\"Henry Moore, \u201eOval with Points\u201d, 1968\u20131970, \u00a9 Henry Moore Foundation, fot. J. Gaworski (\u017ar\u00f3d\u0142o: materia\u0142y prasowe organizatora)\" width=\"540\" height=\"676\" srcset=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2018\/07\/monika-rydiger-henry-moore-2018-07-27-001-540x676.jpg 540w, https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2018\/07\/monika-rydiger-henry-moore-2018-07-27-001-1400x1753.jpg 1400w, https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2018\/07\/monika-rydiger-henry-moore-2018-07-27-001-800x1002.jpg 800w, https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2018\/07\/monika-rydiger-henry-moore-2018-07-27-001-1226x1536.jpg 1226w, https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2018\/07\/monika-rydiger-henry-moore-2018-07-27-001-120x150.jpg 120w, https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2018\/07\/monika-rydiger-henry-moore-2018-07-27-001-90x113.jpg 90w, https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2018\/07\/monika-rydiger-henry-moore-2018-07-27-001-320x401.jpg 320w, https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2018\/07\/monika-rydiger-henry-moore-2018-07-27-001-560x701.jpg 560w, https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2018\/07\/monika-rydiger-henry-moore-2018-07-27-001-1160x1453.jpg 1160w, https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2018\/07\/monika-rydiger-henry-moore-2018-07-27-001-718x900.jpg 718w, https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2018\/07\/monika-rydiger-henry-moore-2018-07-27-001-576x721.jpg 576w, https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2018\/07\/monika-rydiger-henry-moore-2018-07-27-001.jpg 1533w\" sizes=\"(max-width: 540px) 100vw, 540px\" \/><\/a><figcaption id=\"caption-attachment-46712\" class=\"wp-caption-text\">Henry Moore, \u201eOval with Points\u201d, 1968\u20131970, \u00a9 Henry Moore Foundation, fot. J. Gaworski (\u017ar\u00f3d\u0142o: materia\u0142y prasowe organizatora)<\/figcaption><\/figure>\n<p>Artysta przywi\u0105zywa\u0142 ogromn\u0105 wag\u0119 do tworzywa i w\u0142a\u015bciwo\u015bci materia\u0142u \u2013 barwy, struktury, twardo\u015bci. Do respektowania szczero\u015bci materia\u0142u zainspirowa\u0142a go lektura eseju o rze\u017abie afryka\u0144skiej, znanego krytyka i malarza zwi\u0105zanego z grup\u0105 Bloomsbury, Rogera Fry\u2019a z 1920 roku, zamieszczonego w tomie <em>Vision and Design<\/em>. Moore zreszt\u0105 odkuwa\u0142 w\u0142asnor\u0119cznie wi\u0119kszo\u015b\u0107 swoich prac, co w latach kiedy zaczyna\u0142 swoj\u0105 karier\u0119 rze\u017abiarsk\u0105 nie by\u0142o wcale cz\u0119sto praktykowane. Swoje realizacje zawsze postrzega\u0142 w powi\u0105zaniu z krajobrazem. Topografie terenu, otoczenie traktowa\u0142 jako istotny walor przestrzennej percepcji rze\u017aby.<\/p>\n<p>Na wystawie zatem mo\u017cemy zobaczy\u0107 sp\u00f3jny i intencjonalny wyb\u00f3r dzie\u0142 Moore\u2019a, kt\u00f3re uciele\u015bniaj\u0105 to g\u0142\u0119bokie i przemy\u015blane zainteresowanie rze\u017abiarza natur\u0105. Spor\u0105 grup\u0119 stanowi\u0105 prace o motywach zwierz\u0119cych, w kt\u00f3rych artysta unikn\u0105\u0142 dos\u0142owno\u015bci, tworz\u0105c syntetyczne formy, czasem ledwo sugeruj\u0105ce animalny kszta\u0142t, wr\u0119cz nieomal abstrakcyjny, jak cho\u0107by w odlewie roboczego modelu s\u0142ynnej <em>Sheep Piece<\/em>, monumentalnej rze\u017aby usytuowanej na pastwiskach Perry Green (niegdy\u015b maj\u0105tek artysty a obecnie tereny Fundacji Henry\u2019ego Moore\u2019a). Ale te\u017c stosowa\u0142 zabieg niepe\u0142nej, fragmentarycznej figury, np. w uroczej rze\u017abie konia (<em>Horse<\/em>, 1984), skupiaj\u0105c si\u0119 przede wszystkim na muskulaturze g\u00f3rnej partii cia\u0142a zwierz\u0119cia, przedstawi\u0142 go bez ko\u0144czyn poni\u017cej kolan. Podobnie w pracy <em>Animal Turned Head<\/em> (1983), gdzie zaledwie sugeruje posta\u0107 jagni\u0119cia, a w <em>Resting Animal<\/em> (1980) niewykluczone, \u017ce artysta zawar\u0142 aluzj\u0119 do wspomnie\u0144 o jednym z jego ulubionych ps\u00f3w.<\/p>\n<p>Jak przyznawa\u0142 sam: \u201eWidz\u0119 wiele zwi\u0105zk\u00f3w mi\u0119dzy zwierz\u0119tami a lud\u017ami, mam takie same odczucia w kontakcie ze zwierz\u0119ciem, jak z cz\u0142owiekiem. Jest tu i jurno\u015b\u0107, godno\u015b\u0107, ale tak\u017ce delikatno\u015b\u0107 i wra\u017cliwo\u015b\u0107. Dla mnie to wszystko jest jednym organicznym \u017cyciem\u201d<a class=\"fn-ref-mark\" href=\"#footnote-4\" id=\"refmark-4\"><sup>[4]<\/sup><\/a>.<\/p>\n<p>W\u015br\u00f3d prezentowanych prac wyr\u00f3\u017cniaj\u0105 si\u0119 r\u00f3\u017cne warianty spoczywaj\u0105cych figur \u2013 jednego z najbardziej charakterystycznych dla Moore\u2019a temat\u00f3w. Cz\u0142owieka bowiem postrzega\u0142 jako integralny komponent natury i cz\u0119sto kszta\u0142t figury por\u00f3wnywa\u0142 i odnosi\u0142 do linii krajobrazu. Analogie do biomorficznych, op\u0142ywowych kszta\u0142t\u00f3w znajdowa\u0142 w zarysie wzg\u00f3rz i dolin, w\u0105woz\u00f3w, rozpadlin.<\/p>\n<figure id=\"attachment_46716\" aria-describedby=\"caption-attachment-46716\" style=\"width: 540px\" class=\"wp-caption alignnone\"><a href=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2018\/07\/monika-rydiger-henry-moore-2018-07-27-005.jpg\"><img loading=\"lazy\" class=\"size-medium wp-image-46716\" title=\"Henry Moore, \u201eHorse\u201d, 1984, \u00a9 Henry Moore Foundation (\u017ar\u00f3d\u0142o: materia\u0142y prasowe organizatora)\" src=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2018\/07\/monika-rydiger-henry-moore-2018-07-27-005-540x360.jpg\" alt=\"Henry Moore, \u201eHorse\u201d, 1984, \u00a9 Henry Moore Foundation (\u017ar\u00f3d\u0142o: materia\u0142y prasowe organizatora)\" width=\"540\" height=\"360\" srcset=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2018\/07\/monika-rydiger-henry-moore-2018-07-27-005-540x360.jpg 540w, https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2018\/07\/monika-rydiger-henry-moore-2018-07-27-005-900x601.jpg 900w, https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2018\/07\/monika-rydiger-henry-moore-2018-07-27-005-576x384.jpg 576w, https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2018\/07\/monika-rydiger-henry-moore-2018-07-27-005.jpg 1316w\" sizes=\"(max-width: 540px) 100vw, 540px\" \/><\/a><figcaption id=\"caption-attachment-46716\" class=\"wp-caption-text\">Henry Moore, \u201eHorse\u201d, 1984, \u00a9 Henry Moore Foundation (\u017ar\u00f3d\u0142o: materia\u0142y prasowe organizatora)<\/figcaption><\/figure>\n<p><strong>Moda na Moore\u2019a<\/strong><\/p>\n<p>Drugim, wspomnianym ju\u017c, w\u0105tkiem obecnej wystawy jest wp\u0142yw tw\u00f3rczo\u015bci Henry\u2019ego Moore\u2019a na polskich rze\u017abiarzy w drugiej po\u0142owie lat pi\u0119\u0107dziesi\u0105tych XX wieku. Podejmuj\u0105c ten problem, autorki oro\u0144skiej ekspozycji zaaran\u017cowa\u0142y rodzaj przestrzennego dialogu pomi\u0119dzy mistrzem a polskimi tw\u00f3rcami, kt\u00f3rzy znale\u017ali w jego rze\u017abie \u017ar\u00f3d\u0142o inspiracji \u2013 Barbar\u0105 Zbro\u017cyn\u0105, Tadeuszem \u0141odzian\u0105, Alin\u0105 Szapocznikow, Jerzym Jarnuszkiewiczem, Alin\u0105 \u015aliesi\u0144sk\u0105, Adamem Prockim, Zofia Wo\u017an\u0105, Ludmi\u0142\u0105 Stehnov\u0105, Magdalen\u0105 Wi\u0119cek, Mari\u0105 Pini\u0144sk\u0105-Bere\u015b. Nadzwyczajny sukces objazdowej wystawy Henry\u2019ego Moore\u2019a w Polsce w 1959 roku zbieg\u0142 si\u0119 niew\u0105tpliwie z czasem silnej determinacji polskich artyst\u00f3w, aby odrobi\u0107 stracone lata izolacji i zastoju jakie zapanowa\u0142y w polskiej sztuce w okresie narzuconej przez komunistyczne w\u0142adze doktryny socrealistycznej. A rze\u017aba angielska w\u00f3wczas zdobywa\u0142a coraz wi\u0119ksze mi\u0119dzynarodowe uznanie. Obok coraz bardziej s\u0142awnego Moore\u2019a, szerokim echem odbi\u0142 si\u0119 konkurs na pomnik Nieznanego Wi\u0119\u017ania Politycznego, og\u0142oszony w 1953 roku przez londy\u0144ski Institute of Contemporary Art (ICA), a zw\u0142aszcza zwyci\u0119ski, nowatorski projekt Rega Butlera. Rze\u017aby Lynna Chadwicka, Kennetha Armitage\u2019a, Eduardo Paolozziego \u2013 wprowadzaj\u0105ce zupe\u0142nie nowy j\u0119zyk formalny \u2013 cieszy\u0142y si\u0119 rosn\u0105cym zainteresowaniem krytyk\u00f3w, kt\u00f3rzy zwracali uwag\u0119 na niezwyk\u0142y rozkwit i potencja\u0142 rze\u017aby brytyjskiej. Moore by\u0142 znany polskiej publiczno\u015bci jeszcze przed odwil\u017cowym zwrotem, ale paradoksalnie \u2013 jako ulubiony przyk\u0142ad medialnej stalinowskiej propagandy, kt\u00f3ra pi\u0119tnowa\u0142a jego rze\u017aby, widz\u0105c w nich przyk\u0142ad zdegenerowanej imperialistycznej zachodniej sztuki. Jak pisze w katalogu wystawy Katarzyna Murawska-Muthesius: \u201eFaktycznie, to w\u0142a\u015bnie stygmatyzacja Moore\u2019a w stalinistycznych mediach, jego destabilizuj\u0105ca obecno\u015b\u0107 w koszmarze \u017cdanowszczyzny uwznio\u015bli\u0142a go i zapewni\u0142a jego powr\u00f3t w roli \u00abzimnowojennego wojownika\u00bb po 1956 roku\u201d<a class=\"fn-ref-mark\" href=\"#footnote-5\" id=\"refmark-5\"><sup>[5]<\/sup><\/a>.<\/p>\n<figure id=\"attachment_46717\" aria-describedby=\"caption-attachment-46717\" style=\"width: 540px\" class=\"wp-caption alignnone\"><a href=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2018\/07\/monika-rydiger-henry-moore-2018-07-27-006.jpg\"><img loading=\"lazy\" class=\"size-medium wp-image-46717\" title=\"Maria Pini\u0144ska-Bere\u015b, \u201eR\u00f3\u017cowe narodziny\u201d, 1956, w\u0142. Muzeum Narodowe, Krak\u00f3w, fot. L. Golec (\u017ar\u00f3d\u0142o: materia\u0142y prasowe organizatora)\" src=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2018\/07\/monika-rydiger-henry-moore-2018-07-27-006-540x663.jpg\" alt=\"Maria Pini\u0144ska-Bere\u015b, \u201eR\u00f3\u017cowe narodziny\u201d, 1956, w\u0142. Muzeum Narodowe, Krak\u00f3w, fot. L. Golec (\u017ar\u00f3d\u0142o: materia\u0142y prasowe organizatora)\" width=\"540\" height=\"663\" srcset=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2018\/07\/monika-rydiger-henry-moore-2018-07-27-006-540x663.jpg 540w, https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2018\/07\/monika-rydiger-henry-moore-2018-07-27-006-732x900.jpg 732w, https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2018\/07\/monika-rydiger-henry-moore-2018-07-27-006-576x708.jpg 576w, https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2018\/07\/monika-rydiger-henry-moore-2018-07-27-006.jpg 960w\" sizes=\"(max-width: 540px) 100vw, 540px\" \/><\/a><figcaption id=\"caption-attachment-46717\" class=\"wp-caption-text\">Maria Pini\u0144ska-Bere\u015b, \u201eR\u00f3\u017cowe narodziny\u201d, 1956, w\u0142. Muzeum Narodowe, Krak\u00f3w, fot. L. Golec (\u017ar\u00f3d\u0142o: materia\u0142y prasowe organizatora)<\/figcaption><\/figure>\n<p>Grunt do pe\u0142nej recepcji i afirmacji estetyki Moore\u2019a przygotowa\u0142a wystawa <em>Rze\u017aba w ogrodzie<\/em>, kt\u00f3r\u0105 zorganizowa\u0142a w ogrodach Foksal Jadwiga Jarnuszkiewiczowa w 1957 roku. Biomorficzne prawie abstrakcyjne formy rze\u017ab w powi\u0105zaniu z naturalnym otoczeniem by\u0142y pr\u00f3b\u0105 nadania nowego kierunku polskiej rze\u017abie, kierunku, w kt\u00f3rym ju\u017c na dobre, od lat pod\u0105\u017ca\u0142 Moore. Jerzy Jarnuszkiewicz ju\u017c w 1956 roku zrezygnowa\u0142 z realistycznego j\u0119zyka form. Jak zauwa\u017ca Eulalia Domanowska, jego rze\u017aby <em>Dwoje<\/em>, Wio\u015blarze II i p\u0142askorze\u017aba <em>Wio\u015blarze I<\/em> wyra\u017anie nawi\u0105zuj\u0105 do tw\u00f3rczo\u015bci brytyjskiego artysty. Niew\u0105tpliwie inspirowa\u0142a si\u0119 ni\u0105 r\u00f3wnie\u017c Barbara Zbro\u017cyna, co ujawniaj\u0105 cho\u0107by rze\u017aby <em>Erotyk<\/em> czy te\u017c <em>Macierzy\u0144stwo<\/em>, kt\u00f3re znalaz\u0142y si\u0119 na oro\u0144skiej ekspozycji. W\u0142\u0105czone do niej prace Tadeusza \u0141odziany <em>Siedz\u0105ca<\/em> (1956) i <em>Le\u017c\u0105ca<\/em> (1957) o syntetycznych, p\u0142ynnych formach i bardzo lapidarnych odniesieniach do anatomii cia\u0142a ujawniaj\u0105 co prawda zbie\u017cno\u015b\u0107 artystycznych poszukiwa\u0144 z Moorem, ale wyr\u00f3\u017cniaj\u0105 si\u0119 wyrazist\u0105 i bardzo indywidualn\u0105 ekspresj\u0105. Pracami Moore\u2019a interesowa\u0142a si\u0119 Alina Szapocznikow na etapie poszukiwa\u0144 w\u0142asnej indywidualnej koncepcji rze\u017aby, co ujawnia <em>Ekshumowany<\/em> (1957), w kt\u00f3rym Piotr Krakowski dostrzeg\u0142 wyra\u017ane echa moore\u2019owskiego <em>Wojownika z tarcz\u0105<\/em><a class=\"fn-ref-mark\" href=\"#footnote-6\" id=\"refmark-6\"><sup>[6]<\/sup><\/a>.<\/p>\n<p>Lekcja Moore\u2019a zatem okaza\u0142a si\u0119 wa\u017cnym etapem dla polskich tw\u00f3rc\u00f3w na drodze do wypracowania indywidualnych ekspresji i styl\u00f3w po latach przymusowego rze\u017abienia w socrealistycznej konwencji.<\/p>\n<p>Jak pisze w katalogu Agata Ma\u0142odobry, wsp\u00f3\u0142kuratorka czuwaj\u0105ca nad krakowsk\u0105 edycj\u0105 obecnej wystawy: \u201eObok grupy rze\u017abiarzy, kt\u00f3rzy prze\u0142o\u017cyli oddzia\u0142ywanie Moore\u2019a na w\u0142asny j\u0119zyk artystyczny, wykraczaj\u0105cy poza wizualne podobie\u0144stwo, istnia\u0142a te\u017c grupa na\u015bladowc\u00f3w p\u0142ynnych linii i asymetrycznych wydr\u0105\u017ce\u0144. Formalne pod\u0105\u017canie \u015bcie\u017ck\u0105 wytyczon\u0105 przez Moore\u2019a by\u0142o dla licznych artyst\u00f3w synonimem tworzenia we wsp\u00f3\u0142czesnym idiomie\u201d<a class=\"fn-ref-mark\" href=\"#footnote-7\" id=\"refmark-7\"><sup>[7]<\/sup><\/a>.<\/p>\n<p>Jaki b\u0119dzie rezonans tegorocznego wielkiego powrotu mistrza po blisko sze\u015b\u0107dziesi\u0119ciu latach? Czy tylko jest on przyczynkiem do cennych naukowych refleksji i weryfikacji dla historyk\u00f3w i krytyk\u00f3w sztuki, czy te\u017c polscy tw\u00f3rcy \u2013 tak jak ich brytyjscy koledzy \u2013 dostrzeg\u0105 w sztuce Moore\u2019a nieodzown\u0105 lekcj\u0119 jak\u0105 odebrali ich poprzednicy?<\/p>\n<div id=\"footnote-list\" style=\"display:inherit\"><span id=fn-heading>Poka\u017c przypisy<\/span> &nbsp;&nbsp;&nbsp;(\u21b5 returns to text)<\/p>\n<ol>\n<li id=\"footnote-1\" class=\"fn-text\">K. Murawska-Muthesius, <em>Henry Moore w Polsce 1946\u20131960<\/em>, [w:]\u00a0<em>Moc natury. Henry Moore w Polsce<\/em>, (red.) E. Domanowska, Oro\u0144sko 2018, Centrum Rze\u017aby Polskiej w Oro\u0144sku, katalog wystawy, s. 98.<a href=\"#refmark-1\">\u21b5<\/a><\/li>\n<li id=\"footnote-2\" class=\"fn-text\">H. Higham, <em>Nowe perspektywy uniwersalnych form. Henry Moore i Polska<\/em>, [w:] <em>Moc natury. Henry Moore w Polsce<\/em>, <em>op. cit.<\/em>, przypis 1, s. 17.<a href=\"#refmark-2\">\u21b5<\/a><\/li>\n<li id=\"footnote-3\" class=\"fn-text\">Cyt. wg <em>Henry Moore. Sculptures, drawings, and graphics 1922\u20131984<\/em>, New Delhi 1987, National Gallery of Modern Art, s. z il. 83.<a href=\"#refmark-3\">\u21b5<\/a><\/li>\n<li id=\"footnote-4\" class=\"fn-text\">Cyt. wg <em>Moc natury. Henry Moore w Polsce<\/em>,<em> op. cit.<\/em>, s. 66.<a href=\"#refmark-4\">\u21b5<\/a><\/li>\n<li id=\"footnote-5\" class=\"fn-text\">K. Murawska-Muthesius,<em> op. cit.<\/em>, s. 99.<a href=\"#refmark-5\">\u21b5<\/a><\/li>\n<li id=\"footnote-6\" class=\"fn-text\">P. Krakowski, <em>Henry Moore a rze\u017aba polska<\/em>, w: <em>Henry Moore. Retrospektywa<\/em>, Krak\u00f3w 1995, Galeria BWA, s. 42.<a href=\"#refmark-6\">\u21b5<\/a><\/li>\n<li id=\"footnote-7\" class=\"fn-text\">A. Ma\u0142odobry, <em>Rze\u017abiarz. Odkrywca. Demiurg. Henry Moore jako jeden z mit\u00f3w polskiej sztuki powojennej<\/em>, [w:] <em>Moc natury. Henry Moore w Polsce<\/em>, <em>op. cit.<\/em>, s. 134.<a href=\"#refmark-7\">\u21b5<\/a><\/li>\n<\/ol>\n<\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Moore traktowa\u0142 natur\u0119 w swoisty spos\u00f3b \u2013 nie tylko jako si\u0142\u0119 nap\u0119dow\u0105 artystycznych poszukiwa\u0144 i podpowied\u017a w eksplorowaniu rze\u017abiarskich rozwi\u0105za\u0144 formalnych, ale te\u017c w aspekcie filozoficznym, jako rodzaj \u015bwiatopogl\u0105du, w kt\u00f3rym kluczowe jest odkrywanie harmonii z przyrod\u0105, przyswajanie rz\u0105dz\u0105cych ni\u0105 praw i zasad. Z pasj\u0105 zbiera\u0142 znalezione przypadkowo naturalne formy \u2013 kamienie, ko\u015bci, muszle, minera\u0142y i inne przyrodnicze okazy.<\/p>\n","protected":false},"author":846,"featured_media":46712,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[1],"tags":[7063,7062,1477,7060,186,7059,6327,7065,7066,1013,790,7068,7064],"powerkit_post_featured":[],"coauthors":[7058],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v18.7 - https:\/\/yoast.com\/wordpress\/plugins\/seo\/ -->\n<title>Wielki powr\u00f3t. Henry Moore w Polsce<\/title>\n<meta name=\"description\" content=\"Otwarta 21 kwietnia oro\u0144ska wystawa zainaugurowa\u0142a obszern\u0105 prezentacj\u0119 tw\u00f3rczo\u015bci artysty w Polsce. Przygotowana wsp\u00f3lnie z fundacj\u0105 nosz\u0105c\u0105 jego imi\u0119 ekspozycja Moc natury. Henry Moore w Polsce, opr\u00f3cz Centrum Rze\u017aby Polskiej w Oro\u0144sku, przedstawiona zostanie w najbli\u017cszych miesi\u0105cach w Muzeum Narodowym we Wroc\u0142awiu i Muzeum Narodowym w Krakowie, kt\u00f3re zamknie w czerwcu przysz\u0142ego roku wystawowe tourn\u00e9e artysty.\" \/>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2018\/henry-moore-wielki-powrot-centrum-rzezby-polskiej-oronsko\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\/\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/#website\",\"url\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/\",\"name\":\"Ownetic Magazine\",\"description\":\"Magazine\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":\"required name=search_term_string\"}],\"inLanguage\":\"pl-PL\"},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"@id\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2018\/henry-moore-wielki-powrot-centrum-rzezby-polskiej-oronsko#primaryimage\",\"url\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2018\/07\/monika-rydiger-henry-moore-2018-07-27-001.jpg\",\"contentUrl\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2018\/07\/monika-rydiger-henry-moore-2018-07-27-001.jpg\",\"width\":1533,\"height\":1920,\"caption\":\"Henry Moore, \u201eOval with Points\u201d, 1968\u20131970, \u00a9 Henry Moore Foundation, fot. J. Gaworski (\u017ar\u00f3d\u0142o: materia\u0142y prasowe organizatora)\"},{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2018\/henry-moore-wielki-powrot-centrum-rzezby-polskiej-oronsko#webpage\",\"url\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2018\/henry-moore-wielki-powrot-centrum-rzezby-polskiej-oronsko\",\"name\":\"Wielki powr\u00f3t. Henry Moore w Polsce\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2018\/henry-moore-wielki-powrot-centrum-rzezby-polskiej-oronsko#primaryimage\"},\"datePublished\":\"2018-07-27T08:49:01+00:00\",\"dateModified\":\"2020-09-01T11:58:28+00:00\",\"author\":{\"@id\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/#\/schema\/person\/eeaee4efa9c9bf3cfa1aedc28c690368\"},\"description\":\"Otwarta 21 kwietnia oro\u0144ska wystawa zainaugurowa\u0142a obszern\u0105 prezentacj\u0119 tw\u00f3rczo\u015bci artysty w Polsce. Przygotowana wsp\u00f3lnie z fundacj\u0105 nosz\u0105c\u0105 jego imi\u0119 ekspozycja Moc natury. Henry Moore w Polsce, opr\u00f3cz Centrum Rze\u017aby Polskiej w Oro\u0144sku, przedstawiona zostanie w najbli\u017cszych miesi\u0105cach w Muzeum Narodowym we Wroc\u0142awiu i Muzeum Narodowym w Krakowie, kt\u00f3re zamknie w czerwcu przysz\u0142ego roku wystawowe tourn\u00e9e artysty.\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2018\/henry-moore-wielki-powrot-centrum-rzezby-polskiej-oronsko#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2018\/henry-moore-wielki-powrot-centrum-rzezby-polskiej-oronsko\"]}]},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2018\/henry-moore-wielki-powrot-centrum-rzezby-polskiej-oronsko#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Wielki powr\u00f3t. Henry Moore w Polsce\"}]},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/#\/schema\/person\/eeaee4efa9c9bf3cfa1aedc28c690368\",\"name\":\"Monika Rydiger\",\"url\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/author\/mrydiger\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Wielki powr\u00f3t. Henry Moore w Polsce","description":"Otwarta 21 kwietnia oro\u0144ska wystawa zainaugurowa\u0142a obszern\u0105 prezentacj\u0119 tw\u00f3rczo\u015bci artysty w Polsce. Przygotowana wsp\u00f3lnie z fundacj\u0105 nosz\u0105c\u0105 jego imi\u0119 ekspozycja Moc natury. Henry Moore w Polsce, opr\u00f3cz Centrum Rze\u017aby Polskiej w Oro\u0144sku, przedstawiona zostanie w najbli\u017cszych miesi\u0105cach w Muzeum Narodowym we Wroc\u0142awiu i Muzeum Narodowym w Krakowie, kt\u00f3re zamknie w czerwcu przysz\u0142ego roku wystawowe tourn\u00e9e artysty.","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2018\/henry-moore-wielki-powrot-centrum-rzezby-polskiej-oronsko","schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/#website","url":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/","name":"Ownetic Magazine","description":"Magazine","potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/?s={search_term_string}"},"query-input":"required name=search_term_string"}],"inLanguage":"pl-PL"},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pl-PL","@id":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2018\/henry-moore-wielki-powrot-centrum-rzezby-polskiej-oronsko#primaryimage","url":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2018\/07\/monika-rydiger-henry-moore-2018-07-27-001.jpg","contentUrl":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2018\/07\/monika-rydiger-henry-moore-2018-07-27-001.jpg","width":1533,"height":1920,"caption":"Henry Moore, \u201eOval with Points\u201d, 1968\u20131970, \u00a9 Henry Moore Foundation, fot. J. Gaworski (\u017ar\u00f3d\u0142o: materia\u0142y prasowe organizatora)"},{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2018\/henry-moore-wielki-powrot-centrum-rzezby-polskiej-oronsko#webpage","url":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2018\/henry-moore-wielki-powrot-centrum-rzezby-polskiej-oronsko","name":"Wielki powr\u00f3t. Henry Moore w Polsce","isPartOf":{"@id":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2018\/henry-moore-wielki-powrot-centrum-rzezby-polskiej-oronsko#primaryimage"},"datePublished":"2018-07-27T08:49:01+00:00","dateModified":"2020-09-01T11:58:28+00:00","author":{"@id":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/#\/schema\/person\/eeaee4efa9c9bf3cfa1aedc28c690368"},"description":"Otwarta 21 kwietnia oro\u0144ska wystawa zainaugurowa\u0142a obszern\u0105 prezentacj\u0119 tw\u00f3rczo\u015bci artysty w Polsce. Przygotowana wsp\u00f3lnie z fundacj\u0105 nosz\u0105c\u0105 jego imi\u0119 ekspozycja Moc natury. Henry Moore w Polsce, opr\u00f3cz Centrum Rze\u017aby Polskiej w Oro\u0144sku, przedstawiona zostanie w najbli\u017cszych miesi\u0105cach w Muzeum Narodowym we Wroc\u0142awiu i Muzeum Narodowym w Krakowie, kt\u00f3re zamknie w czerwcu przysz\u0142ego roku wystawowe tourn\u00e9e artysty.","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2018\/henry-moore-wielki-powrot-centrum-rzezby-polskiej-oronsko#breadcrumb"},"inLanguage":"pl-PL","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2018\/henry-moore-wielki-powrot-centrum-rzezby-polskiej-oronsko"]}]},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2018\/henry-moore-wielki-powrot-centrum-rzezby-polskiej-oronsko#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Wielki powr\u00f3t. Henry Moore w Polsce"}]},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/#\/schema\/person\/eeaee4efa9c9bf3cfa1aedc28c690368","name":"Monika Rydiger","url":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/author\/mrydiger"}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/46708"}],"collection":[{"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/users\/846"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=46708"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/46708\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/media\/46712"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=46708"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=46708"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=46708"},{"taxonomy":"powerkit_post_featured","embeddable":true,"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/powerkit_post_featured?post=46708"},{"taxonomy":"author","embeddable":true,"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/coauthors?post=46708"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}