{"id":46852,"date":"2018-08-27T00:00:36","date_gmt":"2018-08-26T23:00:36","guid":{"rendered":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/?p=46852"},"modified":"2020-10-02T13:22:58","modified_gmt":"2020-10-02T12:22:58","slug":"zuzanna-sokolowska-stambul-dwa-swiaty-jedno-miasto-miedzynarodowe-centrum-kultury-krakow","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2018\/zuzanna-sokolowska-stambul-dwa-swiaty-jedno-miasto-miedzynarodowe-centrum-kultury-krakow","title":{"rendered":"Miasto melancholii"},"content":{"rendered":"<p>W Mi\u0119dzynarodowym Centrum Kultury w Krakowie trwa w\u0142a\u015bnie wystawa po\u015bwi\u0119cona Stambu\u0142owi i jego historii pomi\u0119dzy po\u0142ow\u0105 XIX i XX wieku. <em>Stambu\u0142. Dwa \u015bwiaty. Jedno miasto<\/em> to ekspozycja zbudowana przede wszystkim na archiwach \u2013 fotografiach, poczt\u00f3wkach, miejscami tak\u017ce plakatach \u2013 ilustruj\u0105cych przemiany, jakie w tym okresie nast\u0119powa\u0142y w mie\u015bcie s\u0142usznie nazywanym pe\u0142nym sprzeczno\u015bci \u2013 mie\u015bcie Imperium i jego upadku, bogactwa i skrajnego ub\u00f3stwa, obezw\u0142adniaj\u0105cego pi\u0119kna i nieoczekiwanej brzydoty, tradycji i nowoczesno\u015bci.<\/p>\n<figure id=\"attachment_46859\" aria-describedby=\"caption-attachment-46859\" style=\"width: 540px\" class=\"wp-caption alignnone\"><a href=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2018\/08\/stambul-mck-krakow-2018-08-22-001.jpg\"><img loading=\"lazy\" class=\"size-medium wp-image-46859\" title=\"Modlitwa pi\u0105tkowa (tur. selaml\u0131k) z udzia\u0142em su\u0142tana Abd\u00fclaziza (1861\u20131876) w meczecie Ortak\u00f6y. Fotografia, 1865\u20131870, atelier Pascal S\u00e9bah, kolekcja fotografii Suna ve \u0130nan K\u0131ra\u00e7 Vakf\u0131 (\u017ar\u00f3d\u0142o: materia\u0142y prasowe organizatora)\" src=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2018\/08\/stambul-mck-krakow-2018-08-22-001-540x411.jpg\" alt=\"Modlitwa pi\u0105tkowa (tur. selaml\u0131k) z udzia\u0142em su\u0142tana Abd\u00fclaziza (1861\u20131876) w meczecie Ortak\u00f6y. Fotografia, 1865\u20131870, atelier Pascal S\u00e9bah, kolekcja fotografii Suna ve \u0130nan K\u0131ra\u00e7 Vakf\u0131 (\u017ar\u00f3d\u0142o: materia\u0142y prasowe organizatora)\" width=\"540\" height=\"411\" srcset=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2018\/08\/stambul-mck-krakow-2018-08-22-001-540x411.jpg 540w, https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2018\/08\/stambul-mck-krakow-2018-08-22-001-1400x1067.jpg 1400w, https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2018\/08\/stambul-mck-krakow-2018-08-22-001-1920x1464.jpg 1920w, https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2018\/08\/stambul-mck-krakow-2018-08-22-001-800x610.jpg 800w, https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2018\/08\/stambul-mck-krakow-2018-08-22-001-1536x1171.jpg 1536w, https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2018\/08\/stambul-mck-krakow-2018-08-22-001-2048x1561.jpg 2048w, https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2018\/08\/stambul-mck-krakow-2018-08-22-001-120x90.jpg 120w, https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2018\/08\/stambul-mck-krakow-2018-08-22-001-90x68.jpg 90w, https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2018\/08\/stambul-mck-krakow-2018-08-22-001-320x244.jpg 320w, https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2018\/08\/stambul-mck-krakow-2018-08-22-001-560x427.jpg 560w, https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2018\/08\/stambul-mck-krakow-2018-08-22-001-1160x884.jpg 1160w, https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2018\/08\/stambul-mck-krakow-2018-08-22-001-900x686.jpg 900w, https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2018\/08\/stambul-mck-krakow-2018-08-22-001-576x439.jpg 576w, https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2018\/08\/stambul-mck-krakow-2018-08-22-001-scaled.jpg 2560w\" sizes=\"(max-width: 540px) 100vw, 540px\" \/><\/a><figcaption id=\"caption-attachment-46859\" class=\"wp-caption-text\">Modlitwa pi\u0105tkowa (tur. selaml\u0131k) z udzia\u0142em su\u0142tana Abd\u00fclaziza (1861\u20131876) w meczecie Ortak\u00f6y. Fotografia, 1865\u20131870, atelier Pascal S\u00e9bah, kolekcja fotografii Suna ve \u0130nan K\u0131ra\u00e7 Vakf\u0131 (\u017ar\u00f3d\u0142o: materia\u0142y prasowe organizatora)<\/figcaption><\/figure>\n<p>Pomys\u0142 ekspozycji narodzi\u0142 si\u0119 podczas wystawy <em>Orientalizm w sztuce polskiej (2014\u20132015)<\/em> w Muzeum Pera w Stambule, zorganizowanej w 2014 roku w ramach sze\u015b\u0107setlecia polsko-tureckich stosunk\u00f3w dyplomatycznych. R\u00f3wnie\u017c dlatego pokazywane na wystawie prace zosta\u0142y wzbogacone dzie\u0142ami polskich artyst\u00f3w, kt\u00f3rzy nie kryli swojej fascynacji tym regionem \u015bwiata: Jana Matejki, Jana Ci\u0105gli\u0144skiego czy Stanis\u0142awa Poraja Chlebowskiego. W Krakowie widzowie mog\u0105 ogl\u0105da\u0107 tak\u017ce fragment kolekcji licz\u0105cej ponad siedem tysi\u0119cy zdj\u0119\u0107 starego Stambu\u0142u. I to w\u0142a\u015bnie wok\u00f3\u0142 niej zosta\u0142a zbudowana narracja wystawy \u2013 melancholijna opowie\u015b\u0107 o \u015bwiecie, kt\u00f3rego ju\u017c nie ma. O \u015bwiecie wypartym przez nowoczesno\u015b\u0107 i polityczne transformacje.<\/p>\n<div id='gallery-1' class='gallery galleryid-46852 gallery-columns-3 gallery-size-thumbnail'><figure class='gallery-item'>\n\t\t\t<div class='gallery-icon landscape'>\n\t\t\t\t<a href='https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2018\/zuzanna-sokolowska-stambul-dwa-swiaty-jedno-miasto-miedzynarodowe-centrum-kultury-krakow\/stambul-mck-krakow-2018-08-22-001'><img width=\"400\" height=\"240\" src=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2018\/08\/stambul-mck-krakow-2018-08-22-001-400x240.jpg\" class=\"attachment-thumbnail size-thumbnail\" alt=\"Modlitwa pi\u0105tkowa (tur. selaml\u0131k) z udzia\u0142em su\u0142tana Abd\u00fclaziza (1861\u20131876) w meczecie Ortak\u00f6y. Fotografia, 1865\u20131870, atelier Pascal S\u00e9bah, kolekcja fotografii Suna ve \u0130nan K\u0131ra\u00e7 Vakf\u0131 (\u017ar\u00f3d\u0142o: materia\u0142y prasowe organizatora)\" loading=\"lazy\" aria-describedby=\"gallery-1-46859\" \/><\/a>\n\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<figcaption class='wp-caption-text gallery-caption' id='gallery-1-46859'>\n\t\t\t\tModlitwa pi\u0105tkowa (tur. selaml\u0131k) z udzia\u0142em su\u0142tana Abd\u00fclaziza (1861\u20131876) w meczecie Ortak\u00f6y. Fotografia, 1865\u20131870, atelier Pascal S\u00e9bah, kolekcja fotografii Suna ve \u0130nan K\u0131ra\u00e7 Vakf\u0131 (\u017ar\u00f3d\u0142o: materia\u0142y prasowe organizatora)\n\t\t\t\t<\/figcaption><\/figure><figure class='gallery-item'>\n\t\t\t<div class='gallery-icon landscape'>\n\t\t\t\t<a href='https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2018\/zuzanna-sokolowska-stambul-dwa-swiaty-jedno-miasto-miedzynarodowe-centrum-kultury-krakow\/stambul-mck-krakow-2018-08-22-004'><img width=\"80\" height=\"80\" src=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2018\/08\/stambul-mck-krakow-2018-08-22-004-80x80.jpg\" class=\"attachment-thumbnail size-thumbnail\" alt=\"Tak zwani ta\u0144cz\u0105cy derwisze pozuj\u0105 przed budynkiem klasztoru (tur. tekke) mewlewickiego, czyli mewlewiji, na Galacie. Fotografia, koniec XIX w., autor nieznany, kolekcja fotografii Suna ve \u0130nan K\u0131ra\u00e7 Vakf\u0131 (\u017ar\u00f3d\u0142o: materia\u0142y prasowe organizatora)\" loading=\"lazy\" aria-describedby=\"gallery-1-46860\" \/><\/a>\n\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<figcaption class='wp-caption-text gallery-caption' id='gallery-1-46860'>\n\t\t\t\tTak zwani ta\u0144cz\u0105cy derwisze pozuj\u0105 przed budynkiem klasztoru (tur. tekke) mewlewickiego, czyli mewlewiji, na Galacie.  Fotografia, koniec XIX w., autor nieznany, kolekcja fotografii Suna ve \u0130nan K\u0131ra\u00e7 Vakf\u0131 (\u017ar\u00f3d\u0142o: materia\u0142y prasowe organizatora)\n\t\t\t\t<\/figcaption><\/figure><figure class='gallery-item'>\n\t\t\t<div class='gallery-icon landscape'>\n\t\t\t\t<a href='https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2018\/zuzanna-sokolowska-stambul-dwa-swiaty-jedno-miasto-miedzynarodowe-centrum-kultury-krakow\/stambul-mck-krakow-2018-08-22-005'><img width=\"80\" height=\"80\" src=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2018\/08\/stambul-mck-krakow-2018-08-22-005-80x80.jpg\" class=\"attachment-thumbnail size-thumbnail\" alt=\"Uliczne atelier fotograficzne. Fotografia, wczesne lata 30. XX w., Selahattin Giz, kolekcja fotografii Suna ve \u0130nan K\u0131ra\u00e7 Vakf\u0131 (\u017ar\u00f3d\u0142o: materia\u0142y prasowe organizatora)\" loading=\"lazy\" aria-describedby=\"gallery-1-46861\" \/><\/a>\n\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<figcaption class='wp-caption-text gallery-caption' id='gallery-1-46861'>\n\t\t\t\tUliczne atelier fotograficzne.  Fotografia, wczesne lata 30. XX w., Selahattin Giz, kolekcja fotografii Suna ve \u0130nan K\u0131ra\u00e7 Vakf\u0131 (\u017ar\u00f3d\u0142o: materia\u0142y prasowe organizatora)\n\t\t\t\t<\/figcaption><\/figure><figure class='gallery-item'>\n\t\t\t<div class='gallery-icon landscape'>\n\t\t\t\t<a href='https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2018\/zuzanna-sokolowska-stambul-dwa-swiaty-jedno-miasto-miedzynarodowe-centrum-kultury-krakow\/stambul-mck-krakow-2018-08-22-006'><img width=\"80\" height=\"80\" src=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2018\/08\/stambul-mck-krakow-2018-08-22-006-80x80.jpg\" class=\"attachment-thumbnail size-thumbnail\" alt=\"Kobieta g\u0142osuje w zaimprowizowanej komisji wyborczej w wyborach lokalnych. Kobiety otrzyma\u0142y prawo g\u0142osowania w wyborach lokalnych w 1930 roku, a czynne i bierne prawo wyborcze do parlamentu w grudniu 1934 roku. Fotografia, 1931, Selahattin Giz (\u017ar\u00f3d\u0142o: materia\u0142y prasowe organizatora)\" loading=\"lazy\" aria-describedby=\"gallery-1-46862\" \/><\/a>\n\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<figcaption class='wp-caption-text gallery-caption' id='gallery-1-46862'>\n\t\t\t\tKobieta g\u0142osuje w zaimprowizowanej komisji wyborczej w wyborach lokalnych. Kobiety otrzyma\u0142y prawo g\u0142osowania w wyborach lokalnych w 1930 roku, a czynne i bierne prawo wyborcze do parlamentu w grudniu 1934 roku. Fotografia, 1931, Selahattin Giz (\u017ar\u00f3d\u0142o: materia\u0142y prasowe organizatora)\n\t\t\t\t<\/figcaption><\/figure><figure class='gallery-item'>\n\t\t\t<div class='gallery-icon landscape'>\n\t\t\t\t<a href='https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2018\/zuzanna-sokolowska-stambul-dwa-swiaty-jedno-miasto-miedzynarodowe-centrum-kultury-krakow\/stambul-mck-krakow-2018-08-22-002'><img width=\"80\" height=\"80\" src=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2018\/08\/stambul-mck-krakow-2018-08-22-002-80x80.jpg\" class=\"attachment-thumbnail size-thumbnail\" alt=\"Sklep delikatesowy oferuj\u0105cy mi\u0119dzy innymi kie\u0142basy i alkohole. Fotografia, pocz\u0105tek lat 30. XX w., autor nieznany, Kolekcja fotografii Suna ve \u0130nan K\u0131ra\u00e7 Vakf\u0131 (\u017ar\u00f3d\u0142o: materia\u0142y prasowe organizatora)\" loading=\"lazy\" aria-describedby=\"gallery-1-46863\" \/><\/a>\n\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<figcaption class='wp-caption-text gallery-caption' id='gallery-1-46863'>\n\t\t\t\tSklep delikatesowy oferuj\u0105cy mi\u0119dzy innymi kie\u0142basy i alkohole. Fotografia, pocz\u0105tek lat 30. XX w., autor nieznany, Kolekcja fotografii Suna ve \u0130nan K\u0131ra\u00e7 Vakf\u0131 (\u017ar\u00f3d\u0142o: materia\u0142y prasowe organizatora)\n\t\t\t\t<\/figcaption><\/figure><figure class='gallery-item'>\n\t\t\t<div class='gallery-icon landscape'>\n\t\t\t\t<a href='https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2018\/zuzanna-sokolowska-stambul-dwa-swiaty-jedno-miasto-miedzynarodowe-centrum-kultury-krakow\/stambul-mck-krakow-2018-08-22-003'><img width=\"80\" height=\"80\" src=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2018\/08\/stambul-mck-krakow-2018-08-22-003-80x80.jpg\" class=\"attachment-thumbnail size-thumbnail\" alt=\"Stambulskie koty. Fotografia, pocz\u0105tek lat 30. XX w., autor nieznany, kolekcja fotografii Suna ve \u0130nan K\u0131ra\u00e7 Vakf\u0131 (\u017ar\u00f3d\u0142o: materia\u0142y prasowe organizatora)\" loading=\"lazy\" aria-describedby=\"gallery-1-46864\" \/><\/a>\n\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<figcaption class='wp-caption-text gallery-caption' id='gallery-1-46864'>\n\t\t\t\tStambulskie koty. Fotografia, pocz\u0105tek lat 30. XX w., autor nieznany, kolekcja fotografii Suna ve \u0130nan K\u0131ra\u00e7 Vakf\u0131 (\u017ar\u00f3d\u0142o: materia\u0142y prasowe organizatora)\n\t\t\t\t<\/figcaption><\/figure>\n\t\t<\/div>\n\n<p>Zwiedzanie ekspozycji rozpoczyna cz\u0119\u015b\u0107 po\u015bwi\u0119cona s\u0142ynnemu Orient Expressowi, a tak\u017ce stopniowemu rozwojowi \u017ceglugi morskiej. W dziewi\u0119tnastowiecznej Europie podr\u00f3\u017c na Wsch\u00f3d by\u0142a czym\u015b modnym, wr\u0119cz obowi\u0105zkowym. Stambu\u0142 rozpala\u0142 wyobra\u017ani\u0119 pisarzy i artyst\u00f3w, zachwycaj\u0105cych si\u0119 niezapomnianymi widokami oraz architektur\u0105 pe\u0142n\u0105 przepychu i egzotyki. Charles King, ameryka\u0144ski historyk, w swojej ksi\u0105\u017cce<em> O P\u00f3\u0142nocy w Pera Palace. Narodziny wsp\u00f3\u0142czesnego Stambu\u0142u<\/em> pisa\u0142, \u017ce wyprawy te by\u0142y najcz\u0119\u015bciej ch\u0119ci\u0105 zaspokojenia fantazji o su\u0142tanach, haremach i derwiszach<a class=\"fn-ref-mark\" href=\"#footnote-1\" id=\"refmark-1\"><sup>[1]<\/sup><\/a>. Miasto stanowi\u0142o przystanek w podr\u00f3\u017cy do Ziemi \u015awi\u0119tej, a ze wzgl\u0119du na liczne luksusowe hotele, czy wspomniany wcze\u015bniej Orient Express, sta\u0142 si\u0119 symbolem bogactwa oraz rozwoju gospodarczego, kt\u00f3ry przyci\u0105ga\u0142 turyst\u00f3w nie tylko z samej Europy, ale i innych zak\u0105tk\u00f3w \u015bwiata. Najs\u0142ynniejszym hotelem w tym mie\u015bcie sta\u0142 si\u0119, zbudowany wed\u0142ug projektu Alexandra Vallaury\u2019ego, Hotel Pera Palace. Powsta\u0142e w najmodniejszej dzielnicy Pera miejsce, jako drugie na \u015bwiecie (po wie\u017cy Eiffla), mia\u0142o wind\u0119 oraz luksusow\u0105, barokow\u0105 jadalni\u0119. Hotel przyci\u0105ga\u0142 zar\u00f3wno osobisto\u015bci ze \u015bwiata polityki i sztuki, jak i wszelkiej ma\u015bci dziwak\u00f3w, samob\u00f3jc\u00f3w i oszust\u00f3w. To tu przebywa\u0142 Ernest Hemingway i Agatha Christie, a tak\u017ce tajni agenci i szpiedzy. Stambu\u0142 by\u0142 idealnym miejscem do pozyskiwania informacji dla tajniak\u00f3w \u2013 prawdopodobnie podczas II wojny \u015bwiatowej w tym mie\u015bcie dzia\u0142a\u0142o a\u017c siedemna\u015bcie ekspozytur obcych wywiad\u00f3w, a w Hotelu Pera Palace obs\u0142uga prosi\u0142a agent\u00f3w na us\u0142ugach samego su\u0142tana o odst\u0119powanie stolik\u00f3w klientom lokalu<a class=\"fn-ref-mark\" href=\"#footnote-2\" id=\"refmark-2\"><sup>[2]<\/sup><\/a>. \u201eGdyby cz\u0142owiek cisn\u0105\u0142 kamieniem z okna dowolnego pierwszorz\u0119dnego hotelu, niemal na pewno trafi\u0142by w tajnego agenta\u201d<a class=\"fn-ref-mark\" href=\"#footnote-3\" id=\"refmark-3\"><sup>[3]<\/sup><\/a> \u2013 mawia\u0142 o Stambule tamtych czas\u00f3w Ira Hirschmann, ameryka\u0144ski przedsi\u0119biorca i autor audycji po\u015bwi\u0119conych muzyce klasycznej, kt\u00f3ry przyczyni\u0142 si\u0119 do uratowania wielu \u017byd\u00f3w podczas II wojny \u015bwiatowej. Pera Palace to tak\u017ce s\u0142ynny, do dzi\u015b stanowi\u0105cy atrakcj\u0119 turystyczn\u0105 miasta, Apartament 101, w kt\u00f3rym przebywa\u0142 tw\u00f3rca Republiki Tureckiej, Mustafa Kemal Atat\u00fcrk.<\/p>\n<figure id=\"attachment_46861\" aria-describedby=\"caption-attachment-46861\" style=\"width: 540px\" class=\"wp-caption alignnone\"><a href=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2018\/08\/stambul-mck-krakow-2018-08-22-005.jpg\"><img loading=\"lazy\" class=\"size-medium wp-image-46861\" title=\"Uliczne atelier fotograficzne.  Fotografia, wczesne lata 30. XX w., Selahattin Giz, kolekcja fotografii Suna ve \u0130nan K\u0131ra\u00e7 Vakf\u0131 (\u017ar\u00f3d\u0142o: materia\u0142y prasowe organizatora)\" src=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2018\/08\/stambul-mck-krakow-2018-08-22-005-540x374.jpg\" alt=\"Uliczne atelier fotograficzne. Fotografia, wczesne lata 30. XX w., Selahattin Giz, kolekcja fotografii Suna ve \u0130nan K\u0131ra\u00e7 Vakf\u0131 (\u017ar\u00f3d\u0142o: materia\u0142y prasowe organizatora)\" width=\"540\" height=\"374\" srcset=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2018\/08\/stambul-mck-krakow-2018-08-22-005-540x374.jpg 540w, https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2018\/08\/stambul-mck-krakow-2018-08-22-005-900x624.jpg 900w, https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2018\/08\/stambul-mck-krakow-2018-08-22-005-576x399.jpg 576w\" sizes=\"(max-width: 540px) 100vw, 540px\" \/><\/a><figcaption id=\"caption-attachment-46861\" class=\"wp-caption-text\">Uliczne atelier fotograficzne. Fotografia, wczesne lata 30. XX w., Selahattin Giz, kolekcja fotografii Suna ve \u0130nan K\u0131ra\u00e7 Vakf\u0131 (\u017ar\u00f3d\u0142o: materia\u0142y prasowe organizatora)<\/figcaption><\/figure>\n<p>W dalszej cz\u0119\u015bci ekspozycja skupia si\u0119 na Stambule, kt\u00f3ry poprzez swoj\u0105 malowniczo\u015b\u0107 sta\u0142 si\u0119 wdzi\u0119cznym obiektem kadrowania. To tak\u017ce doskona\u0142a okazja do przypomnienia sobie historii dagerotypu, jak i dzia\u0142aj\u0105cych na terenie Konstantynopola atelier ulicznych, kt\u00f3re cieszy\u0142y si\u0119 ogromn\u0105 popularno\u015bci\u0105 nie tylko w\u015br\u00f3d turyst\u00f3w, ale i mieszka\u0144c\u00f3w miasta. Najs\u0142ynniejszym studiem sta\u0142 si\u0119 Abdullah Ferres, za\u0142o\u017cony przez Ormianina Vi\u00e7ena Abdullaha, kt\u00f3ry wraz ze swoimi bra\u0107mi stworzy\u0142 fotograficzne imperium, doceniane do dzi\u015b niemal na ca\u0142ym \u015bwiecie. Pracownicy studia fotografowali miasto, w\u0142adc\u00f3w, a w 1893 roku su\u0142tan Abd\u00fclhamid II wys\u0142a\u0142 do Biblioteki Kongresu Stan\u00f3w Zjednoczonych i Muzeum Brytyjskiego po dwa komplety album\u00f3w zawieraj\u0105cych niemal 1800 fotografii<a class=\"fn-ref-mark\" href=\"#footnote-4\" id=\"refmark-4\"><sup>[4]<\/sup><\/a> autorstwa pracownik\u00f3w s\u0142ynnego studia.<\/p>\n<figure id=\"attachment_46860\" aria-describedby=\"caption-attachment-46860\" style=\"width: 540px\" class=\"wp-caption alignnone\"><a href=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2018\/08\/stambul-mck-krakow-2018-08-22-004.jpg\"><img loading=\"lazy\" class=\"size-medium wp-image-46860\" title=\"Tak zwani ta\u0144cz\u0105cy derwisze pozuj\u0105 przed budynkiem klasztoru (tur. tekke) mewlewickiego, czyli mewlewiji, na Galacie.  Fotografia, koniec XIX w., autor nieznany, kolekcja fotografii Suna ve \u0130nan K\u0131ra\u00e7 Vakf\u0131 (\u017ar\u00f3d\u0142o: materia\u0142y prasowe organizatora)\" src=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2018\/08\/stambul-mck-krakow-2018-08-22-004-540x429.jpg\" alt=\"Tak zwani ta\u0144cz\u0105cy derwisze pozuj\u0105 przed budynkiem klasztoru (tur. tekke) mewlewickiego, czyli mewlewiji, na Galacie. Fotografia, koniec XIX w., autor nieznany, kolekcja fotografii Suna ve \u0130nan K\u0131ra\u00e7 Vakf\u0131 (\u017ar\u00f3d\u0142o: materia\u0142y prasowe organizatora)\" width=\"540\" height=\"429\" srcset=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2018\/08\/stambul-mck-krakow-2018-08-22-004-540x429.jpg 540w, https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2018\/08\/stambul-mck-krakow-2018-08-22-004-900x716.jpg 900w, https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2018\/08\/stambul-mck-krakow-2018-08-22-004-576x458.jpg 576w\" sizes=\"(max-width: 540px) 100vw, 540px\" \/><\/a><figcaption id=\"caption-attachment-46860\" class=\"wp-caption-text\">Tak zwani ta\u0144cz\u0105cy derwisze pozuj\u0105 przed budynkiem klasztoru (tur. tekke) mewlewickiego, czyli mewlewiji, na Galacie. Fotografia, koniec XIX w., autor nieznany, kolekcja fotografii Suna ve \u0130nan K\u0131ra\u00e7 Vakf\u0131 (\u017ar\u00f3d\u0142o: materia\u0142y prasowe organizatora)<\/figcaption><\/figure>\n<p>Stambu\u0142 to tak\u017ce religia. W przededniu I wojny \u015bwiatowej najwi\u0119ksz\u0105 ilo\u015b\u0107 wyznawc\u00f3w stanowili w tym mie\u015bcie muzu\u0142manie (sunnici i szyici), zaraz po nich znajdowali si\u0119 wierni greckiego prawos\u0142awia, Apostolskiego Ko\u015bcio\u0142a Ormia\u0144skiego, a tak\u017ce nieco mniejsze grupy \u017cyd\u00f3w i katolik\u00f3w<a class=\"fn-ref-mark\" href=\"#footnote-5\" id=\"refmark-5\"><sup>[5]<\/sup><\/a>. W Stambule do dnia dzisiejszego znajduj\u0105 si\u0119 najwa\u017cniejsze i najcenniejsze relikwie islamu. W cz\u0119\u015bci wystawy po\u015bwi\u0119conej religijnemu \u017cyciu miasta, mo\u017cna ogl\u0105da\u0107 pochodz\u0105ce z ko\u0144ca XIX wieku zdj\u0119cia muzu\u0142ma\u0144skich cmentarzy czy kadry meczetu Bajazyda II z pocz\u0105tku XX wieku. Jedna z fotografii z prze\u0142omu XIX i XX wieku przedstawia ch\u0142opc\u00f3w w bia\u0142ych strojach okoliczno\u015bciowych, przyodzianych z okazji ceremonii obrzezania (co ciekawe, podczas gdy w islamie obrzezanie dokonywane jest mi\u0119dzy 8 dniem \u017cycia a wiekiem 14 lat, w Turcji dopiero pomi\u0119dzy 8 a 12 rokiem \u017cycia). Kolejny kadr dokumentuje tymczasem m\u0119\u017cczyzn nios\u0105cych baranki przeznaczone do ofiarowania w <em>Kurban Bayram\u0131<\/em> (\u015awi\u0119to Ofiarowania) \u2013 jedno z najwa\u017cniejszych, upami\u0119tniaj\u0105cych Abrahama, wydarze\u0144 w islamie, podczas kt\u00f3rego sk\u0142ada si\u0119 w ofierze jednoroczne kozy i owce.<\/p>\n<p>Bodaj najciekawszym elementem kulturalnego \u017cycia w Stambule by\u0142 Teatr Cieni, w 2009 roku wpisany na List\u0119 Niematerialnego Dziedzictwa UNESCO. Krakowska wystawa stara si\u0119 przypomnie\u0107 losy tego, wci\u0105\u017c ciesz\u0105cego si\u0119 spor\u0105 popularno\u015bci\u0105, teatru \u2013 po dzi\u015b dzie\u0144 wystawianych jest prawie 50 sztuk nawi\u0105zuj\u0105cych do jego tradycji, z czego 29 z nich uchodzi ju\u017c za klasyk\u0119 gatunku. Teatr Cieni to po prostu teatr kukie\u0142kowy, kt\u00f3rego bohaterami byli Karag\u00f6z i Hacivat, postaci, kt\u00f3re nie wiadomo tak naprawd\u0119 jak trafi\u0142y do tureckiej kultury. Niekt\u00f3rzy badacze twierdz\u0105, \u017ce pochodz\u0105 one z Chin, inni, \u017ce najprawdopodobniej z Jawy, Hiszpanii albo Portugalii. Istnieje tak\u017ce legenda o bohaterach Teatru Cieni: Karag\u00f6z i Hacivat byli robotnikami pracuj\u0105cymi przy budowie meczetu w XIV wieku. Zamiast jednak pracowa\u0107, ci\u0105gle rozmawiali i przerzucali si\u0119 kawa\u0142ami, co wywo\u0142a\u0142o op\u00f3\u017anienia w budowie. Su\u0142tan, poirytowany ich zachowaniem, ostatecznie postanowi\u0142 ich zabi\u0107. Wsp\u00f3\u0142pracownicy i przyjaciele jeszcze przez d\u0142ugi czas wspominali weso\u0142ych kompan\u00f3w, opowiadali o nich anegdoty i legendy, kt\u00f3re z czasem uros\u0142y do rangi w\u0142a\u015bnie teatru. Teatr Cieni to jednak nie tylko \u017cartownisie z budowy. Towarzyszy im plejada r\u00f3\u017cnorodnych bohater\u00f3w: wyznawc\u00f3w innych religii, ulicznych pijaczk\u00f3w i rozb\u00f3jnik\u00f3w, dziwak\u00f3w czy opiumist\u00f3w. Samo przedstawienie okraszone jest za\u015b spor\u0105 dawk\u0105 humoru, przeplatan\u0105 tureckim \u015bpiewem, muzyk\u0105 i ta\u0144cem.<\/p>\n<figure id=\"attachment_46862\" aria-describedby=\"caption-attachment-46862\" style=\"width: 540px\" class=\"wp-caption alignnone\"><a href=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2018\/08\/stambul-mck-krakow-2018-08-22-006.jpg\"><img loading=\"lazy\" class=\"size-medium wp-image-46862\" title=\"Kobieta g\u0142osuje w zaimprowizowanej komisji wyborczej w wyborach lokalnych. Kobiety otrzyma\u0142y prawo g\u0142osowania w wyborach lokalnych w 1930 roku, a czynne i bierne prawo wyborcze do parlamentu w grudniu 1934 roku. Fotografia, 1931, Selahattin Giz (\u017ar\u00f3d\u0142o: materia\u0142y prasowe organizatora)\" src=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2018\/08\/stambul-mck-krakow-2018-08-22-006-540x404.jpg\" alt=\"Kobieta g\u0142osuje w zaimprowizowanej komisji wyborczej w wyborach lokalnych. Kobiety otrzyma\u0142y prawo g\u0142osowania w wyborach lokalnych w 1930 roku, a czynne i bierne prawo wyborcze do parlamentu w grudniu 1934 roku. Fotografia, 1931, Selahattin Giz (\u017ar\u00f3d\u0142o: materia\u0142y prasowe organizatora)\" width=\"540\" height=\"404\" srcset=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2018\/08\/stambul-mck-krakow-2018-08-22-006-540x404.jpg 540w, https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2018\/08\/stambul-mck-krakow-2018-08-22-006-900x674.jpg 900w, https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2018\/08\/stambul-mck-krakow-2018-08-22-006-576x431.jpg 576w, https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2018\/08\/stambul-mck-krakow-2018-08-22-006.jpg 3570w\" sizes=\"(max-width: 540px) 100vw, 540px\" \/><\/a><figcaption id=\"caption-attachment-46862\" class=\"wp-caption-text\">Kobieta g\u0142osuje w zaimprowizowanej komisji wyborczej w wyborach lokalnych. Kobiety otrzyma\u0142y prawo g\u0142osowania w wyborach lokalnych w 1930 roku, a czynne i bierne prawo wyborcze do parlamentu w grudniu 1934 roku. Fotografia, 1931, Selahattin Giz (\u017ar\u00f3d\u0142o: materia\u0142y prasowe organizatora)<\/figcaption><\/figure>\n<p>Inn\u0105 ulubion\u0105 rozrywk\u0105 Turk\u00f3w, opr\u00f3cz oczywi\u015bcie sp\u0119dzania czasu w kawiarenkach, herbaciarniach czy palarniach nargili, s\u0105 do dzi\u015b tak zwane \u201et\u0142uste\u201d zapasy. Uczestnicy smaruj\u0105 oliw\u0105 cia\u0142o i w\u0142asne spodnie, a nast\u0119pnie staj\u0105 w szranki o zwyci\u0119stwo, o czym przypomina kolorowa poczt\u00f3wka z ko\u0144ca XIX wieku, przedstawiaj\u0105ca mistrza \u015bwiata 1898 roku, Koca Yusufa, oraz jednego z jego najwi\u0119kszych rywali, Kara Ahmeda. Krakowska wystawa powraca tak\u017ce do czas\u00f3w po\u017car\u00f3w dom\u00f3w mieszkalnych w Stambule pod koniec XIX wieku. Miasto, le\u017c\u0105ce w sferze aktywnej sejsmicznie, trawione by\u0142o kl\u0119skami \u017cywio\u0142owymi, zw\u0142aszcza trz\u0119sieniami ziemi. Aby ograniczy\u0107 liczb\u0119 ofiar, za panowania Osman\u00f3w istnia\u0142y przepisy nakazuj\u0105ce wznoszenie budynk\u00f3w z drewna zamiast kamienia. Labirynty w\u0105skich uliczek sprzyja\u0142y po\u017carom, kt\u00f3re niszczy\u0142y ca\u0142e dzielnice i poch\u0142ania\u0142y wiele istnie\u0144. Dzia\u0142a\u0142 w tym przypadku tal\u017ce czynnik ludzki spowodowany przepychankami i strzelaninami Janczar\u00f3w, kt\u00f3re wznieca\u0142y p\u0142omienie. Jak pisze Charles King, \u201ezjawisko to by\u0142o tak powszechne, \u017ce od XVII wieku w stambulskiej literaturze ludowej znane by\u0142y \u00abpo\u017cogowe eposy\u00bb, d\u0142u\u017csze poematy opowiadaj\u0105ce o walce z ogniem i cudownych ocaleniach<a class=\"fn-ref-mark\" href=\"#footnote-6\" id=\"refmark-6\"><sup>[6]<\/sup><\/a>\u201d. Po\u017cary gasili <em>tulumbac\u0131<\/em>, stra\u017cacy wyposa\u017ceni w pomp\u0119 r\u0119czn\u0105 i przera\u017aliwy okrzyk <em>Yang\u0131n Var!<\/em> (pol. Pali si\u0119!), kt\u00f3rym mogli zbudzi\u0107 nawet umar\u0142ego. Przy wi\u0119kszych po\u017carach burzono domy, aby zapobiec rozprzestrzenianiu si\u0119 ognia na dalsze zak\u0105tki miasta<a class=\"fn-ref-mark\" href=\"#footnote-7\" id=\"refmark-7\"><sup>[7]<\/sup><\/a>.<\/p>\n<p>Ta cz\u0119\u015b\u0107 wystawy nawi\u0105zuje tak\u017ce do przemian spo\u0142ecznych, jakie nast\u0105pi\u0142y w czasach Republiki, w tym sformalizowania praw kobiet w systemie r\u00f3wno\u015bci wobec prawa. Jednak zmiana ta powsta\u0142a tak naprawd\u0119 na m\u0119skich i religijnych warunkach, kt\u00f3re wiele kobiet pozostawi\u0142o podporz\u0105dkowanymi niemal wy\u0142\u0105cznie \u017cyciu rodzinnemu i macierzy\u0144stwu. Do dnia dzisiejszego w Turcji znacznie mniej dziewczynek ni\u017c ch\u0142opc\u00f3w ucz\u0119szcza do szk\u00f3\u0142, w niekt\u00f3rych rejonach kraju wci\u0105\u017c \u017cywe s\u0105 tradycje aran\u017cowanych ma\u0142\u017ce\u0144stw i honorowych zab\u00f3jstw, kobiety padaj\u0105 ofiar\u0105 seksualnej i fizycznej przemocy.<\/p>\n<figure id=\"attachment_46864\" aria-describedby=\"caption-attachment-46864\" style=\"width: 540px\" class=\"wp-caption alignnone\"><a href=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2018\/08\/stambul-mck-krakow-2018-08-22-003.jpg\"><img loading=\"lazy\" class=\"size-medium wp-image-46864\" title=\"Stambulskie koty. Fotografia, pocz\u0105tek lat 30. XX w., autor nieznany, kolekcja fotografii Suna ve \u0130nan K\u0131ra\u00e7 Vakf\u0131 (\u017ar\u00f3d\u0142o: materia\u0142y prasowe organizatora)\" src=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2018\/08\/stambul-mck-krakow-2018-08-22-003-540x414.jpg\" alt=\"Stambulskie koty. Fotografia, pocz\u0105tek lat 30. XX w., autor nieznany, kolekcja fotografii Suna ve \u0130nan K\u0131ra\u00e7 Vakf\u0131 (\u017ar\u00f3d\u0142o: materia\u0142y prasowe organizatora)\" width=\"540\" height=\"414\" srcset=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2018\/08\/stambul-mck-krakow-2018-08-22-003-540x414.jpg 540w, https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2018\/08\/stambul-mck-krakow-2018-08-22-003-900x690.jpg 900w, https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2018\/08\/stambul-mck-krakow-2018-08-22-003-576x442.jpg 576w, https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2018\/08\/stambul-mck-krakow-2018-08-22-003.jpg 2582w\" sizes=\"(max-width: 540px) 100vw, 540px\" \/><\/a><figcaption id=\"caption-attachment-46864\" class=\"wp-caption-text\">Stambulskie koty. Fotografia, pocz\u0105tek lat 30. XX w., autor nieznany, kolekcja fotografii Suna ve \u0130nan K\u0131ra\u00e7 Vakf\u0131 (\u017ar\u00f3d\u0142o: materia\u0142y prasowe organizatora)<\/figcaption><\/figure>\n<p>Pisz\u0105c o Stambule, nie spos\u00f3b nie wspomnie\u0107 jeszcze o najbardziej ikonicznych mieszka\u0144cach tego miasta \u2013 kotach. Film <em>Kedi. Sekretne \u017cycie kot\u00f3w<\/em> (2016, re\u017c. Ceyda Torun) b\u0119d\u0105cy tak naprawd\u0119 dokumentem o \u017cyciu tych zwierz\u0105t w mie\u015bcie, pokazuje, jak wielk\u0105 czci\u0105 otaczane s\u0105 w\u0142a\u015bnie te stworzenia, przez niekt\u00f3rych uznawane za wcielenia istot pozaziemskich. Pierwotnie to psy podbi\u0142y turecki krajobraz, dopiero XX wiek sta\u0142 si\u0119 er\u0105 ca\u0142kowitej dominacji kocich osobnik\u00f3w, kt\u00f3re traktowane s\u0105 jako nieod\u0142\u0105czny element miasta. Do dzi\u015b buduj\u0105 charakter miejskiej przestrzeni Stambu\u0142u; dbaj\u0105 o nie nie tylko sami mieszka\u0144cy, ale i lokalne w\u0142adze. Jedno z pochodz\u0105cych z pocz\u0105tku lat 30. ubieg\u0142ego wieku zdj\u0119\u0107 przedstawia dw\u00f3ch u\u015bmiechni\u0119tych m\u0119\u017cczyzn, kt\u00f3rzy trzymaj\u0105 w swoich d\u0142oniach wa\u0142\u0119saj\u0105ce si\u0119 koty. Ta fotografia staje si\u0119 niejako tureckim symbolem naturalnej relacji pomi\u0119dzy zwierz\u0119tami a cz\u0142owiekiem. Jednak kocia historia ma swoje drugie, okrutne oblicze. Na pocz\u0105tku XX wieku tury\u015bci przebywaj\u0105cy w Stambule, zacz\u0119li obawia\u0107 si\u0119 o swoje bezpiecze\u0144stwo, panicznie boj\u0105c si\u0119 bezpa\u0144skich sfor ps\u00f3w, wa\u0142\u0119saj\u0105cych si\u0119 po ulicach. \u00d3wczesne w\u0142adze w latach 1909\u20131910 przy pomocy oddzia\u0142\u00f3w policji Kurd\u00f3w, postanowi\u0142o raz na zawsze rozwi\u0105za\u0107 psi\u0105 kwesti\u0119. Zwierz\u0119ta zosta\u0142y wywiezione na skalist\u0105 wysp\u0119 Oxia, bez wody i picia, gdzie w okrutnych cierpieniach dokona\u0142y swojego \u017cywota. Mieszka\u0144cy Stambu\u0142u jeszcze przez d\u0142ugi czas s\u0142ysze\u0107 mieli przera\u017aliwe wycie ps\u00f3w, kt\u00f3re z ka\u017cdym dniem stawa\u0142o si\u0119 coraz cichsze, a\u017c pewnego dnia usta\u0142o ca\u0142kowicie.<\/p>\n<p>Orhan Pamuk w swojej ksi\u0105\u017cce <em>Stambu\u0142. Wspomnienia i miasto<\/em> pisa\u0142, \u017ce jego dzieci\u0144stwo by\u0142o jak czarno-bia\u0142e fotografie tego miasta \u2013 \u201edwubarwne, zatopione w stalowoszarym p\u00f3\u0142mroku\u201d<a class=\"fn-ref-mark\" href=\"#footnote-8\" id=\"refmark-8\"><sup>[8]<\/sup><\/a>. Dlatego te\u017c tak bardzo uwielbia\u0142 stambulsk\u0105, szar\u0105 jesie\u0144, zw\u0142aszcza ten moment, kiedy zapada\u0142 zmierzch, a ludzie w ciemnych uliczkach szybko przemykali do domu, by schroni\u0107 si\u0119 przed ch\u0142odnym wiatrem. \u201eKiedy ciemno\u015b\u0107 nocy okrywa mi\u0119kkim kocem nasze \u017cycie, nasze ulice oraz nale\u017c\u0105ce do nas przedmioty, a my jeste\u015bmy bezpieczni w swoich domach, sypialniach i \u0142\u00f3\u017ckach, mo\u017cemy wr\u00f3ci\u0107 w snach do minionej \u015bwietno\u015bci i dawnych legend\u201d<a class=\"fn-ref-mark\" href=\"#footnote-9\" id=\"refmark-9\"><sup>[9]<\/sup><\/a> \u2013 pisa\u0142 Pamuk, dla kt\u00f3rego kluczem do m\u00f3wienia o mie\u015bcie sta\u0142o si\u0119 poj\u0119cie <em>h\u00fcz\u00fcn<\/em> \u2013 rodzaj melancholii, t\u0119sknoty za przesz\u0142o\u015bci\u0105 \u2013 definiuj\u0105ce stan psychiczny mieszka\u0144c\u00f3w Stambu\u0142u. Taka te\u017c jest krakowska wystawa, b\u0119d\u0105ca inspiruj\u0105c\u0105 w\u0119dr\u00f3wk\u0105 po czarno-bia\u0142ych i kolorowych zakamarkach Stambu\u0142u, w kt\u00f3rych kryje si\u0119 historia, intymna biografia oraz jaki\u015b podsk\u00f3rnie odczuwalny brak, kt\u00f3rego precyzyjny opis da\u0142 tak\u017ce G\u00e9rard de Nerval w dziele <em>Podr\u00f3\u017c na Wsch\u00f3d<\/em>. Dla Nervala, w\u0119dr\u00f3wka ulicami Stambu\u0142u przypomina\u0142a spacer po Pary\u017cu. Pisarz zachwycony by\u0142 smakami, kolorami, luksusowymi witrynami sklepowymi, cukierniami i ambasadami, by nagle, z przestrzeni t\u0119tni\u0105cej \u017cyciem, znale\u017a\u0107 si\u0119 w miejscach pozbawionych jakiejkolwiek energii, przyt\u0142aczaj\u0105cych swoj\u0105 bied\u0105 i pustk\u0105.<\/p>\n<figure id=\"attachment_46863\" aria-describedby=\"caption-attachment-46863\" style=\"width: 540px\" class=\"wp-caption alignnone\"><a href=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2018\/08\/stambul-mck-krakow-2018-08-22-002.jpg\"><img loading=\"lazy\" class=\"size-medium wp-image-46863\" title=\"Sklep delikatesowy oferuj\u0105cy mi\u0119dzy innymi kie\u0142basy i alkohole. Fotografia, pocz\u0105tek lat 30. XX w., autor nieznany, Kolekcja fotografii Suna ve \u0130nan K\u0131ra\u00e7 Vakf\u0131 (\u017ar\u00f3d\u0142o: materia\u0142y prasowe organizatora)\" src=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2018\/08\/stambul-mck-krakow-2018-08-22-002-540x394.jpg\" alt=\"Sklep delikatesowy oferuj\u0105cy mi\u0119dzy innymi kie\u0142basy i alkohole. Fotografia, pocz\u0105tek lat 30. XX w., autor nieznany, Kolekcja fotografii Suna ve \u0130nan K\u0131ra\u00e7 Vakf\u0131 (\u017ar\u00f3d\u0142o: materia\u0142y prasowe organizatora)\" width=\"540\" height=\"394\" srcset=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2018\/08\/stambul-mck-krakow-2018-08-22-002-540x394.jpg 540w, https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2018\/08\/stambul-mck-krakow-2018-08-22-002-900x657.jpg 900w, https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2018\/08\/stambul-mck-krakow-2018-08-22-002-576x420.jpg 576w, https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2018\/08\/stambul-mck-krakow-2018-08-22-002.jpg 2580w\" sizes=\"(max-width: 540px) 100vw, 540px\" \/><\/a><figcaption id=\"caption-attachment-46863\" class=\"wp-caption-text\">Sklep delikatesowy oferuj\u0105cy mi\u0119dzy innymi kie\u0142basy i alkohole. Fotografia, pocz\u0105tek lat 30. XX w., autor nieznany, Kolekcja fotografii Suna ve \u0130nan K\u0131ra\u00e7 Vakf\u0131 (\u017ar\u00f3d\u0142o: materia\u0142y prasowe organizatora)<\/figcaption><\/figure>\n<p>Krakowska wystawa, k\u0142ad\u0105ca przede wszystkim nacisk na \u017cycie miasta na prze\u0142omie wiek\u00f3w, daleka jest od powracania do krwawych kart historii Turcji, kt\u00f3re ukszta\u0142towa\u0142y niepowtarzalny charakter Stambu\u0142u, dzi\u015b dalekiego od emocjonalnych uniesie\u0144 i t\u0119sknot, tak charakterystycznych dla literatury Pamuka. Jak pisze Max Cegielski w swojej ksi\u0105\u017cce <em>Oko \u015bwiata. Od Konstantynopola do Stambu\u0142u<\/em>, to\u017csamo\u015b\u0107 tego miasta ukszta\u0142towana jest przede wszystkim przez ci\u0119\u017ck\u0105, codzienn\u0105 prac\u0119 ludzi walcz\u0105cych o swoje by\u0107 albo nie by\u0107, raptown\u0105 dubaizacj\u0119, cz\u0119sto kosztem teren\u00f3w zielonych<a class=\"fn-ref-mark\" href=\"#footnote-10\" id=\"refmark-10\"><sup>[10]<\/sup><\/a> czy pomniejszych dzielnic, jak historycznie zamieszkiwana przez mniejszo\u015b\u0107 romsk\u0105 Sulukule<a class=\"fn-ref-mark\" href=\"#footnote-11\" id=\"refmark-11\"><sup>[11]<\/sup><\/a>. Stambu\u0142 ogl\u0105dany na tej arcyciekawej i \u015bwietnie zaaran\u017cowanej wystawie ju\u017c nie istnieje, ale mo\u017cna cho\u0107 przez chwil\u0119 poczu\u0107 w trakcie jej zwiedzania niezwyk\u0142\u0105 atmosfer\u0119 i osobliwy charakter miejsca, w kt\u00f3rym mieszka\u0144cy \u017cyj\u0105 po\u015br\u00f3d ruin dw\u00f3ch Imperi\u00f3w \u2013 Bizanty\u0144skiego i Osma\u0144skiego \u2013 o kt\u00f3rych histori\u0119 mo\u017cna si\u0119 potkn\u0105\u0107 niemal na ka\u017cdym kroku. Ogl\u0105dane na wystawie zdj\u0119cia, obrazy i poczt\u00f3wki, owiewaj\u0105 nas dzi\u015b oddechem przesz\u0142o\u015bci. Przesz\u0142o\u015bci, kt\u00f3ra ju\u017c nie wr\u00f3ci.<\/p>\n<div id=\"footnote-list\" style=\"display:inherit\"><span id=fn-heading>Poka\u017c przypisy<\/span> &nbsp;&nbsp;&nbsp;(\u21b5 returns to text)<\/p>\n<ol>\n<li id=\"footnote-1\" class=\"fn-text\">Ch. King, <em>O p\u00f3\u0142nocy w Pera Palace. Narodziny wsp\u00f3\u0142czesnego Stambu\u0142u<\/em>, Wydawnictwo Czarne, Wo\u0142owiec 2016, s.18.<a href=\"#refmark-1\">\u21b5<\/a><\/li>\n<li id=\"footnote-2\" class=\"fn-text\">Tam\u017ce, s.299.<a href=\"#refmark-2\">\u21b5<\/a><\/li>\n<li id=\"footnote-3\" class=\"fn-text\">Cyt za Ch. King, tam\u017ce. s. 296.<a href=\"#refmark-3\">\u21b5<\/a><\/li>\n<li id=\"footnote-4\" class=\"fn-text\">W. Nowicki, <em>Historia fotografii. Widok Konstantynopola<\/em>, [w:] \u201eCo Jest Grane 24\u201d, Krak\u00f3w, 15.06.2018, s. 3.<a href=\"#refmark-4\">\u21b5<\/a><\/li>\n<li id=\"footnote-5\" class=\"fn-text\">Ch. King, <em>O p\u00f3\u0142nocy w Pera Palace. Narodziny wsp\u00f3\u0142czesnego Stambu\u0142u<\/em>, Wydawnictwo Czarne, Wo\u0142owiec 2016, s. 69.<a href=\"#refmark-5\">\u21b5<\/a><\/li>\n<li id=\"footnote-6\" class=\"fn-text\">Tam\u017ce, s.33.<a href=\"#refmark-6\">\u21b5<\/a><\/li>\n<li id=\"footnote-7\" class=\"fn-text\">Tam\u017ce, s. 33.<a href=\"#refmark-7\">\u21b5<\/a><\/li>\n<li id=\"footnote-8\" class=\"fn-text\">O. Pamuk,<em> Stambu\u0142. Wspomnienia i miasto<\/em>, Wydawnictwo Literackie, Krak\u00f3w 2008, s. 52.<a href=\"#refmark-8\">\u21b5<\/a><\/li>\n<li id=\"footnote-9\" class=\"fn-text\">Tam\u017ce, s. 52.<a href=\"#refmark-9\">\u21b5<\/a><\/li>\n<li id=\"footnote-10\" class=\"fn-text\">Zob. Ruch Occupy Gezi (2013).<a href=\"#refmark-10\">\u21b5<\/a><\/li>\n<li id=\"footnote-11\" class=\"fn-text\">M. Cegielski, <em>Oko \u015bwiata. Od Konstantynopola do Stambu\u0142u<\/em>, Wydawnictwo W.A.B., Warszawa 2009, s.122\u2013123.<a href=\"#refmark-11\">\u21b5<\/a><\/li>\n<\/ol>\n<\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>W Krakowie widzowie mog\u0105 ogl\u0105da\u0107 fragment kolekcji licz\u0105cej ponad siedem tysi\u0119cy zdj\u0119\u0107 starego Stambu\u0142u. I to w\u0142a\u015bnie wok\u00f3\u0142 niej zosta\u0142a zbudowana narracja wystawy \u2013 melancholijna opowie\u015b\u0107 o \u015bwiecie, kt\u00f3rego ju\u017c nie ma. O \u015bwiecie wypartym przez nowoczesno\u015b\u0107 i polityczne transformacje.<\/p>\n","protected":false},"author":26,"featured_media":46859,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[1],"tags":[7094,5744,7093,489,7092,92],"powerkit_post_featured":[],"coauthors":[14401],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v18.7 - https:\/\/yoast.com\/wordpress\/plugins\/seo\/ -->\n<title>Mi\u0119dzynarodowe Centrum Kultury \u2013 Stambu\u0142. Dwa \u015bwiaty. Jedno miasto<\/title>\n<meta name=\"description\" content=\"Mi\u0119dzynarodowe Centrum Kultury zaprasza na wystaw\u0119 Stambu\u0142. Dwa \u015bwiaty. Jedno miasto. Ekspozycja zbudowana zosta\u0142a na archiwach \u2013 fotografiach, poczt\u00f3wkach, miejscami tak\u017ce plakatach \u2013 ilustruj\u0105cych przemiany, jakie w tym okresie nast\u0119powa\u0142y w mie\u015bcie s\u0142usznie nazywanym pe\u0142nym sprzeczno\u015bci \u2013 mie\u015bcie Imperium i jego upadku, bogactwa i skrajnego ub\u00f3stwa, obezw\u0142adniaj\u0105cego pi\u0119kna i nieoczekiwanej brzydoty, tradycji i nowoczesno\u015bci.\" \/>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2018\/zuzanna-sokolowska-stambul-dwa-swiaty-jedno-miasto-miedzynarodowe-centrum-kultury-krakow\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\/\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/#website\",\"url\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/\",\"name\":\"Ownetic Magazine\",\"description\":\"Magazine\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":\"required name=search_term_string\"}],\"inLanguage\":\"pl-PL\"},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"@id\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2018\/zuzanna-sokolowska-stambul-dwa-swiaty-jedno-miasto-miedzynarodowe-centrum-kultury-krakow#primaryimage\",\"url\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2018\/08\/stambul-mck-krakow-2018-08-22-001-scaled.jpg\",\"contentUrl\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2018\/08\/stambul-mck-krakow-2018-08-22-001-scaled.jpg\",\"width\":2560,\"height\":1952,\"caption\":\"Modlitwa pi\u0105tkowa (tur. selaml\u0131k) z udzia\u0142em su\u0142tana Abd\u00fclaziza (1861\u20131876) w meczecie Ortak\u00f6y. Fotografia, 1865\u20131870, atelier Pascal S\u00e9bah, kolekcja fotografii Suna ve \u0130nan K\u0131ra\u00e7 Vakf\u0131 (\u017ar\u00f3d\u0142o: materia\u0142y prasowe organizatora)\"},{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2018\/zuzanna-sokolowska-stambul-dwa-swiaty-jedno-miasto-miedzynarodowe-centrum-kultury-krakow#webpage\",\"url\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2018\/zuzanna-sokolowska-stambul-dwa-swiaty-jedno-miasto-miedzynarodowe-centrum-kultury-krakow\",\"name\":\"Mi\u0119dzynarodowe Centrum Kultury \u2013 Stambu\u0142. Dwa \u015bwiaty. Jedno miasto\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2018\/zuzanna-sokolowska-stambul-dwa-swiaty-jedno-miasto-miedzynarodowe-centrum-kultury-krakow#primaryimage\"},\"datePublished\":\"2018-08-26T23:00:36+00:00\",\"dateModified\":\"2020-10-02T12:22:58+00:00\",\"author\":{\"@id\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/#\/schema\/person\/ac1bdf883946a5d13a834ff1dad9a7c5\"},\"description\":\"Mi\u0119dzynarodowe Centrum Kultury zaprasza na wystaw\u0119 Stambu\u0142. Dwa \u015bwiaty. Jedno miasto. Ekspozycja zbudowana zosta\u0142a na archiwach \u2013 fotografiach, poczt\u00f3wkach, miejscami tak\u017ce plakatach \u2013 ilustruj\u0105cych przemiany, jakie w tym okresie nast\u0119powa\u0142y w mie\u015bcie s\u0142usznie nazywanym pe\u0142nym sprzeczno\u015bci \u2013 mie\u015bcie Imperium i jego upadku, bogactwa i skrajnego ub\u00f3stwa, obezw\u0142adniaj\u0105cego pi\u0119kna i nieoczekiwanej brzydoty, tradycji i nowoczesno\u015bci.\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2018\/zuzanna-sokolowska-stambul-dwa-swiaty-jedno-miasto-miedzynarodowe-centrum-kultury-krakow#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2018\/zuzanna-sokolowska-stambul-dwa-swiaty-jedno-miasto-miedzynarodowe-centrum-kultury-krakow\"]}]},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2018\/zuzanna-sokolowska-stambul-dwa-swiaty-jedno-miasto-miedzynarodowe-centrum-kultury-krakow#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Miasto melancholii\"}]},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/#\/schema\/person\/ac1bdf883946a5d13a834ff1dad9a7c5\",\"name\":\"Zuzanna Soko\u0142owska\",\"description\":\"ZUZANNA SOKO\u0141OWSKA (1982) \u2013 absolwentka historii i filozofii, wyk\u0142adowca akademicki. Publikowa\u0142a na \u0142amach Arteonu, Polskiego Portalu Kultury O.pl, Rity Baum, artPapieru oraz czasopisma kulturalnego Fragile.\",\"url\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/author\/zuzanna-sokolowska\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Mi\u0119dzynarodowe Centrum Kultury \u2013 Stambu\u0142. Dwa \u015bwiaty. Jedno miasto","description":"Mi\u0119dzynarodowe Centrum Kultury zaprasza na wystaw\u0119 Stambu\u0142. Dwa \u015bwiaty. Jedno miasto. Ekspozycja zbudowana zosta\u0142a na archiwach \u2013 fotografiach, poczt\u00f3wkach, miejscami tak\u017ce plakatach \u2013 ilustruj\u0105cych przemiany, jakie w tym okresie nast\u0119powa\u0142y w mie\u015bcie s\u0142usznie nazywanym pe\u0142nym sprzeczno\u015bci \u2013 mie\u015bcie Imperium i jego upadku, bogactwa i skrajnego ub\u00f3stwa, obezw\u0142adniaj\u0105cego pi\u0119kna i nieoczekiwanej brzydoty, tradycji i nowoczesno\u015bci.","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2018\/zuzanna-sokolowska-stambul-dwa-swiaty-jedno-miasto-miedzynarodowe-centrum-kultury-krakow","schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/#website","url":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/","name":"Ownetic Magazine","description":"Magazine","potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/?s={search_term_string}"},"query-input":"required name=search_term_string"}],"inLanguage":"pl-PL"},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pl-PL","@id":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2018\/zuzanna-sokolowska-stambul-dwa-swiaty-jedno-miasto-miedzynarodowe-centrum-kultury-krakow#primaryimage","url":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2018\/08\/stambul-mck-krakow-2018-08-22-001-scaled.jpg","contentUrl":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2018\/08\/stambul-mck-krakow-2018-08-22-001-scaled.jpg","width":2560,"height":1952,"caption":"Modlitwa pi\u0105tkowa (tur. selaml\u0131k) z udzia\u0142em su\u0142tana Abd\u00fclaziza (1861\u20131876) w meczecie Ortak\u00f6y. Fotografia, 1865\u20131870, atelier Pascal S\u00e9bah, kolekcja fotografii Suna ve \u0130nan K\u0131ra\u00e7 Vakf\u0131 (\u017ar\u00f3d\u0142o: materia\u0142y prasowe organizatora)"},{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2018\/zuzanna-sokolowska-stambul-dwa-swiaty-jedno-miasto-miedzynarodowe-centrum-kultury-krakow#webpage","url":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2018\/zuzanna-sokolowska-stambul-dwa-swiaty-jedno-miasto-miedzynarodowe-centrum-kultury-krakow","name":"Mi\u0119dzynarodowe Centrum Kultury \u2013 Stambu\u0142. Dwa \u015bwiaty. Jedno miasto","isPartOf":{"@id":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2018\/zuzanna-sokolowska-stambul-dwa-swiaty-jedno-miasto-miedzynarodowe-centrum-kultury-krakow#primaryimage"},"datePublished":"2018-08-26T23:00:36+00:00","dateModified":"2020-10-02T12:22:58+00:00","author":{"@id":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/#\/schema\/person\/ac1bdf883946a5d13a834ff1dad9a7c5"},"description":"Mi\u0119dzynarodowe Centrum Kultury zaprasza na wystaw\u0119 Stambu\u0142. Dwa \u015bwiaty. Jedno miasto. Ekspozycja zbudowana zosta\u0142a na archiwach \u2013 fotografiach, poczt\u00f3wkach, miejscami tak\u017ce plakatach \u2013 ilustruj\u0105cych przemiany, jakie w tym okresie nast\u0119powa\u0142y w mie\u015bcie s\u0142usznie nazywanym pe\u0142nym sprzeczno\u015bci \u2013 mie\u015bcie Imperium i jego upadku, bogactwa i skrajnego ub\u00f3stwa, obezw\u0142adniaj\u0105cego pi\u0119kna i nieoczekiwanej brzydoty, tradycji i nowoczesno\u015bci.","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2018\/zuzanna-sokolowska-stambul-dwa-swiaty-jedno-miasto-miedzynarodowe-centrum-kultury-krakow#breadcrumb"},"inLanguage":"pl-PL","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2018\/zuzanna-sokolowska-stambul-dwa-swiaty-jedno-miasto-miedzynarodowe-centrum-kultury-krakow"]}]},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2018\/zuzanna-sokolowska-stambul-dwa-swiaty-jedno-miasto-miedzynarodowe-centrum-kultury-krakow#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Miasto melancholii"}]},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/#\/schema\/person\/ac1bdf883946a5d13a834ff1dad9a7c5","name":"Zuzanna Soko\u0142owska","description":"ZUZANNA SOKO\u0141OWSKA (1982) \u2013 absolwentka historii i filozofii, wyk\u0142adowca akademicki. Publikowa\u0142a na \u0142amach Arteonu, Polskiego Portalu Kultury O.pl, Rity Baum, artPapieru oraz czasopisma kulturalnego Fragile.","url":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/author\/zuzanna-sokolowska"}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/46852"}],"collection":[{"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/users\/26"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=46852"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/46852\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":48391,"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/46852\/revisions\/48391"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/media\/46859"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=46852"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=46852"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=46852"},{"taxonomy":"powerkit_post_featured","embeddable":true,"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/powerkit_post_featured?post=46852"},{"taxonomy":"author","embeddable":true,"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/coauthors?post=46852"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}