{"id":46925,"date":"2018-09-13T00:00:52","date_gmt":"2018-09-12T23:00:52","guid":{"rendered":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/?p=46925"},"modified":"2018-09-25T10:58:41","modified_gmt":"2018-09-25T09:58:41","slug":"bwa-wroclaw-gory-wspolczesne-gory-ujarzmione-widmo-brockenu","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2018\/bwa-wroclaw-gory-wspolczesne-gory-ujarzmione-widmo-brockenu","title":{"rendered":"G\u00f3ry wsp\u00f3\u0142czesne, g\u00f3ry ujarzmione"},"content":{"rendered":"

Tematyka g\u00f3rska, stale obecna w tw\u00f3rczo\u015bci wizualnej, na przestrzeni stuleci obros\u0142a w niezwykle obszern\u0105 symbolik\u0119. Motyw ten funkcjonowa\u0142 w sztuce jako znak pot\u0119gi, \u015bwiat\u0142o\u015bci, pokoju, mistyki, samotno\u015bci, umiej\u0119tno\u015bci wejrzenia w g\u0142\u0105b siebie, m\u0105dro\u015bci, swobody czy ludzkich aspiracji i osi\u0105gni\u0119\u0107[1]<\/sup><\/a>. Aby dostrzec bogactwo znacze\u0144 przypisywanych temu elementowi krajobrazu, wystarczy odnie\u015b\u0107 si\u0119 do jednego z najbardziej ikonicznych pejza\u017cy g\u00f3rskich w historii\u00a0\u2013 s\u0142ynnego W\u0119drowca nad morzem mg\u0142y<\/em> Caspara Davida Friedriecha. Dzie\u0142o stanowi nie tylko wyraz szacunku artysty wobec pot\u0119gi natury oraz \u015bwiadectwo uznania swojej nik\u0142o\u015bci w jej obliczu, ale ukazuje te\u017c g\u00f3ry jako swoisty przejaw bosko\u015bci. I chocia\u017c, zdaje si\u0119 m\u00f3wi\u0107 Friedriech, zar\u00f3wno istota ludzka, jak i ka\u017cdy pojedynczy element krajobrazu powsta\u0142 z woli i inicjatywy Stw\u00f3rcy, to o ile bezkresne, wiecznotrwa\u0142e g\u00f3ry dowodz\u0105 Jego wszechmocy, w zestawieniu z nimi cz\u0142owiek w ca\u0142ej swojej niedoskona\u0142o\u015bci i \u015bmiertelno\u015bci okazuje si\u0119 niemal efektem nieudanej zabawy Boga. Oparte na respekcie i podziwie spojrzenie na g\u00f3ry wci\u0105\u017c dostrzegamy w narracji wsp\u00f3\u0142czesnych polskich artyst\u00f3w wizualnych. O tym jak wiele\u00a0 uj\u0119\u0107 tematyki g\u00f3rskiej obecnych jest w aktualnej, rodzimej sztuce, przekona\u0107 mo\u017cemy si\u0119 odwiedzaj\u0105c trwaj\u0105c\u0105 obecnie we wroc\u0142awskim BWA Awangarda wystaw\u0119 pt. Widmo Brockenu<\/em>.<\/p>\n

\"Kornel<\/a>
Kornel Janczy, \u201eUnfortunately\u201d, 2011, wydruk cyfrowy na papierze (\u017ar\u00f3d\u0142o: materia\u0142y prasowe organizatora)<\/figcaption><\/figure>\n

G\u00f3ry pi\u0119kne i pot\u0119\u017cne<\/strong><\/p>\n

Wroc\u0142awski pokaz wskazuje na bardzo interesuj\u0105c\u0105 zale\u017cno\u015b\u0107, a mianowicie na to, \u017ce klasyczne \u2013 jak, upraszczaj\u0105c mo\u017cna powiedzie\u0107\u00a0\u2013 oparte na respekcie i fascynacji spojrzenie na motyw g\u00f3r przek\u0142adane jest przez wsp\u00f3\u0142czesnych, polskich artyst\u00f3w wizualnych w g\u0142\u00f3wnej mierze na tradycyjne medium, jakim jest malarstwo. Mowa tu na przyk\u0142ad o zaprezentowanych na wystawie dzie\u0142ach Andrzeja Klimczaka-Dobrzenieckiego czy zmar\u0142ego w 2015 roku J\u00f3zefa Ha\u0142asa. Wymienionych artyst\u00f3w \u0142\u0105czy nie tylko fakt, i\u017c ka\u017cdy z namalowanych przez nich g\u00f3rskich pejza\u017cy stanowi sentymentaln\u0105 podr\u00f3\u017c do czas\u00f3w dzieci\u0144stwa i krajobrazu rodzinnych stron czy wspomnienia odbywanych niegdy\u015b podr\u00f3\u017cy. Obaj tw\u00f3rcy w swojej malarskiej praktyce d\u0105\u017c\u0105 do mo\u017cliwie najbardziej syntetycznego, przechodz\u0105cego niemal w abstrakcj\u0119, uj\u0119cia g\u00f3rskiego pejza\u017cu. Dla Klimczaka-Dobrzenieckiego pe\u0142na logiki i harmonii rytmika przyrody stanowi asumpt do prze\u0142o\u017cenia jej na w\u0142asny wizualny j\u0119zyk skonstruowany z element\u00f3w takich, jak figury geometryczne, piktogramy czy litery. Tworz\u0105c punkt styku pomi\u0119dzy porz\u0105dkiem natury i kultury, artysta konstruuje pytania o miejsce cz\u0142owieka w \u015bwiecie. Podobnych formalnych przekszta\u0142ce\u0144 pejza\u017cu dokonuje J\u00f3zef Ha\u0142as. Za pomoc\u0105 powtarzalnych, prostych znak\u00f3w tworzy p\u0142asko malowane g\u00f3rskie widoki stanowi\u0105ce swoist\u0105 sublimacj\u0119 obecnego w przyrodzie \u0142adu, dyscypliny i sensu, w kt\u00f3rych artysta dostrzega \u017ar\u00f3d\u0142o najwi\u0119kszego pi\u0119kna i m\u0105dro\u015bci.<\/p>\n

Podczas gdy dwaj wspomniani tw\u00f3rcy ca\u0142y podziw wobec pot\u0119gi, tajemniczo\u015bci i dostojno\u015bci g\u00f3r koduj\u0105 w niemal abstrakcyjnych formach, jeden z czo\u0142owych reprezentant\u00f3w m\u0142odego polskiego malarstwa, \u0141ukasz Patelczyk, wiernie, z akademick\u0105 wr\u0119cz precyzj\u0105, odtwarza obiekt swej fascynacji. W nawi\u0105zuj\u0105cych form\u0105 do romantycznych pejza\u017cy obrazach i \u015bciennych realizacjach tw\u00f3rca podkre\u015bla mistyk\u0119 g\u00f3r kolorystyk\u0105 ograniczon\u0105 wy\u0142\u0105cznie do czerni i r\u00f3\u017cnych odcieni szaro\u015bci. Ciemne, metafizyczne krajobrazy Patelczyka egzystuj\u0105 samotnie, bezludnie, niemal natr\u0119tnie manifestuj\u0105c swoj\u0105 niezale\u017cno\u015b\u0107 od cz\u0142owieka. Ch\u0142odn\u0105 powag\u0119 dzie\u0142 m\u0142odego artysty prze\u0142amuj\u0105 jednak jego niekt\u00f3re na wskro\u015b wsp\u00f3\u0142czesne rozwi\u0105zania malarskie (przyk\u0142adowo zakrycie cz\u0119\u015bci pejza\u017cu nachalnym prostok\u0105tem bieli) lub medialne (murale wzbogacone kompozycj\u0105 z hipnotyzuj\u0105cych biel\u0105 lamp).<\/p>\n