{"id":47003,"date":"2018-09-17T14:33:28","date_gmt":"2018-09-17T13:33:28","guid":{"rendered":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/?p=47003"},"modified":"2020-09-01T12:58:24","modified_gmt":"2020-09-01T11:58:24","slug":"martyna-nowicka-krakow-alfabet-reakcyjny-3","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2018\/martyna-nowicka-krakow-alfabet-reakcyjny-3","title":{"rendered":"Krak\u00f3w: alfabet reakcyjny #3"},"content":{"rendered":"

Tekst jest trzeci\u0105 cz\u0119\u015bci\u0105 cyklu Alfabet reakcyjny<\/em>, kt\u00f3ry zacz\u0105\u0142 si\u0119 tradycyjnie, od A i B, czyli Marty Antoniak i Tomka Barana \u2013 dw\u00f3jki artyst\u00f3w, kt\u00f3rzy dziel\u0105 pracowni\u0119. Ka\u017cde z nich opowiedzia\u0142o mi o swojej pracy artystycznej, ka\u017cde te\u017c mia\u0142o za zadanie wskaza\u0107 mi jednego (dowolnie wybranego) tw\u00f3rc\u0119 lub tw\u00f3rczyni\u0119 z Krakowa, z kt\u00f3rymi ich zdaniem powinnam si\u0119 spotka\u0107; interesowa\u0142y mnie te\u017c uzasadnienia ich wybor\u00f3w. Te dwa pocz\u0105tki otworzy\u0142y mi dwie serie spotka\u0144 z krakowskimi artystkami i artystami. Jedna linia zacz\u0119\u0142a si\u0119 od Marty A<\/strong>ntoniak, druga od Tomka B<\/strong>arana, w ka\u017cdym kolejnym odcinku b\u0119d\u0105 si\u0119 one pojawia\u0107 obok siebie. Alfabet reakcyjny<\/em> jest pr\u00f3b\u0105 stworzenia aktualnej mapy krakowskiego \u015brodowiska: poruszaj\u0105c si\u0119 po wyznaczonych mi przez artyst\u00f3w \u015bcie\u017ckach patrz\u0119 nie tylko na ich prace i poszukiwania artystyczne, ale i na \u0142\u0105cz\u0105ce ich relacje.<\/p>\n

Poniewa\u017c aktualny odcinek Alfabetu<\/em> powstawa\u0142 w wakacje, na obu \u015bcie\u017ckach napotka\u0142am przeszkody. Polecona przez Mateusza Oko\u0144skiego graficzka i wsp\u00f3\u0142za\u0142o\u017cycielka New Romana jest jeszcze na wakacjach, a artysta wybrany przez Karolin\u0119 Jab\u0142o\u0144sk\u0105 razem z pozosta\u0142ymi cz\u0142onkami galerii Potencja przebywa wci\u0105\u017c na rezydencji w Lipsku. W zwi\u0105zku z tym artystka polecona przez Mateusza pojawi si\u0119 w nast\u0119pnym odcinku, a z jej rekomendacji spotka\u0142am si\u0119 z Magdalen\u0105 Lazar.<\/p>\n

\"Pracownia<\/a>
Pracownia Michaliny Bigaj, fot. M. Lazar (\u017ar\u00f3d\u0142o: dzi\u0119ki uprzejmo\u015bci artystki)<\/figcaption><\/figure>\n

J<\/strong>ab\u0142o\u0144ska<\/p>\n

Z pracowni Tomasza Kr\u0119cickiego przechodz\u0119 na drugi koniec mieszkania (galerii Potencja), gdzie swoj\u0105 pracowni\u0119 ma Karolina Jab\u0142o\u0144ska. Zaczynamy od jej malarstwa, cho\u0107 ju\u017c na wst\u0119pie podkre\u015bla, \u017ce nie lubi opowiada\u0107 o obrazach: jej praca emocjonalna i intelektualna zawiera si\u0119 w procesie ich malowania.<\/p>\n

Na pocz\u0105tku malowa\u0142a zwierz\u0119ta \u2013 urodzona w Niedomicach Karolina Jab\u0142o\u0144ska chcia\u0142a by\u0107 weterynarzem. Zreszt\u0105 Weterynarz<\/em>, przedstawiaj\u0105cy dziewczyn\u0119 w bia\u0142ym kitlu i \u017c\u00f3\u0142tych r\u0119kawicach wykonuj\u0105c\u0105 klaczy badanie per rectum<\/em> to jej pierwszy obraz, kt\u00f3ry zosta\u0142 zauwa\u017cony i doceniony. Widziana od ty\u0142u bohaterka to sama Jab\u0142o\u0144ska, kt\u00f3ra z charakterystycznym blond kucykiem wyst\u0105pi\u0142a na wi\u0119kszo\u015bci swoich prac. Dlaczego zwierz\u0119ta? Na pocz\u0105tku studi\u00f3w nie znosi\u0142a malowa\u0107 ludzi: dopiero kiedy przekona\u0142a si\u0119, \u017ce mo\u017ce to robi\u0107 na sw\u00f3j spos\u00f3b, lekko ich przerysowuj\u0105c, zacz\u0119li si\u0119 cz\u0119\u015bciej pojawia\u0107 na jej obrazach. Najpierw jednak by\u0142y to psy i koty, chocia\u017c cz\u0119sto obdarzone cechami ludzkimi, troch\u0119 jak bohaterowie bajek ezopowych (chocia\u017c Jab\u0142o\u0144ska zdecydowanie nie jest moralistk\u0105). Potem, powoli, p\u0142\u00f3tna si\u0119 zaludnia\u0142y \u2013 pocz\u0105tkowo g\u0142\u00f3wnie sam\u0105 Karolin\u0105, wcielaj\u0105c\u0105 si\u0119 w r\u00f3\u017cne role \u2013 lekarki, bokserki, sekretarki czy pokoj\u00f3wki \u2013 dalej kolejnymi postaciami i fragmentami cia\u0142.<\/p>\n

Znakiem rozpoznawczym Jab\u0142o\u0144skiej d\u0142ugo pozostawa\u0142y wyraziste kolory \u2013 najpierw w zestawieniach, kt\u00f3re ona sama nazywa jaskrawymi, p\u00f3\u017aniej \u2013 kontrastowane z czerni\u0105. Od pocz\u0105tku tego roku troch\u0119 si\u0119 to zmieni\u0142o. Proces rozpocz\u0105\u0142 si\u0119 prozaicznie \u2013 Karolina chcia\u0142a sobie kupi\u0107 farby olejne \u015bwietnej jako\u015bci, a w sklepie plastycznym by\u0142a akurat promocja na Hardinga w intensywnym, fioletowym kolorze. Od tego czasu obrazy Jab\u0142o\u0144skiej s\u0105 jakby mroczniejsze, w tonacji fioletowo-niebieskiej, troch\u0119 jakby widziane w upiornej po\u015bwiacie niebieskiego \u015bwiat\u0142a telefonu kom\u00f3rkowego. Niepokoj\u0105ce s\u0105 te\u017c malowane przez ni\u0105 sceny: klubowe parkiety wype\u0142niaj\u0105 walcz\u0105cy ze sob\u0105 ludzie, ozdobiona krwistymi paznokciami r\u0119ka odstawionej na imprez\u0119 dziewczyny si\u0119ga w stron\u0119 niewidocznej twarzy, \u017ceby obetrze\u0107 p\u0142yn\u0105ce \u0142zy. Malarka m\u00f3wi, \u017ce na pewno jest w nich wi\u0119cej rozczarowania. Chocia\u017c pocz\u0105tki gniewu i \u0142zy, chocia\u017c raczej \u0142zy w\u015bciek\u0142o\u015bci, wida\u0107 by\u0142o w jej pracach ju\u017c od jakiego\u015b czasu.<\/p>\n

\"Pracownia<\/a>
Pracownia Karoliny Jab\u0142o\u0144skiej, fot. S. Milewska (\u017ar\u00f3d\u0142o: dzi\u0119ki uprzejmo\u015bci autorki)<\/figcaption><\/figure>\n

Pozornie na obrazach Karoliny trudno znale\u017a\u0107 odniesienia do historii sztuki. Tymczasem ona sama m\u00f3wi, \u017ce gdy brakuje jej pomys\u0142u na obraz, si\u0119ga po albumy \u2013 ostatnio g\u0142\u00f3wnie po Ingresa i Caravaggia, wcze\u015bniej po celnika Rousseau czy Masaccia. Poszukuje w nich wsp\u00f3\u0142czesnych motyw\u00f3w, kt\u00f3re przetwarza w swoim stylu. Kiedy rozmawiamy o jej zm\u0119czeniu fioletem (spotka\u0142y\u015bmy si\u0119 jeszcze przed wyjazdem Potencji do Lipska, z Instagrama wnioskuj\u0119, \u017ce porzuci\u0142a go na rzecz pomara\u0144czu), opowiada o tym, \u017ce pracuje najcz\u0119\u015bciej nieu\u015bwiadomionymi cyklami. Je\u015bli jaki\u015b motyw lub kolor zaczyna do niej wraca\u0107, coraz bardziej jej odpowiada, nagle potrafi obsesyjnie wraca\u0107 do oczu czy malowa\u0107 wszystko na fioletowo. Potem ma do\u015b\u0107, szuka czego\u015b nowego. Najlepiej by by\u0142o, m\u00f3wi, robi\u0107 wystaw\u0119 po ka\u017cdej takiej serii, robi\u0107 premier\u0119 obraz\u00f3w, \u017ceby m\u00f3c si\u0119 nimi nacieszy\u0107. W\u0142a\u015bnie dlatego te nowe, mroczniejsze, planuje pokaza\u0107 jesieni\u0105 \u2013 albo w Potencji, albo gdzie indziej \u2013 ale jeszcze nie chce zapesza\u0107.<\/p>\n

Zreszt\u0105 na wystaw\u0119 przy Rakowickiej by\u0142by najwy\u017cszy czas \u2013 chocia\u017c to jej wystawa inaugurowa\u0142a dzia\u0142alno\u015b\u0107 Potencji (jeszcze w Telpodzie), od tego czasu nie pokazywa\u0142a si\u0119 w galerii grupy. Karolina opowiada mi, \u017ce galeri\u0119 za\u0142o\u017cyli po pierwsze dlatego, \u017ce dobrze im si\u0119 razem pracowa\u0142o, lubi\u0105 te same filmy i s\u0142uchaj\u0105 podobnej muzyki. Drugi pow\u00f3d jest taki, \u017ce nikt im nie odpisywa\u0142 na maile. \u201ePo studiach wysy\u0142ali\u015bmy portfolia do r\u00f3\u017cnych galerii i nic, cisza. Dopiero kiedy za\u0142o\u017cyli\u015bmy adres mailowy, wszystko si\u0119 zmieni\u0142o i nagle zacz\u0119li\u015bmy dostawa\u0107 odpowiedzi.\u201d \u2013 m\u00f3wi. Rekomendacja jest wi\u0119c dla niej oczywista \u2013 \u201eSkoro wspieramy si\u0119 od pocz\u0105tku, nie b\u0119dziemy przecie\u017c przestawa\u0107 teraz. Jest \u015bwietnym malarzem, artyst\u0105 z zupe\u0142nie innym warsztatem ni\u017c ja. Jego konsekwentne podej\u015bcie zawsze mi imponowa\u0142o, a do tego mia\u0142 w\u0142a\u015bnie wystaw\u0119 indywidualn\u0105 w Galerii Potencja\u201d.<\/p>\n