{"id":47024,"date":"2018-09-24T00:00:47","date_gmt":"2018-09-23T23:00:47","guid":{"rendered":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/?p=47024"},"modified":"2018-09-18T09:33:22","modified_gmt":"2018-09-18T08:33:22","slug":"milczenie-nie-jest-zlotem-edward-st-aubyn-patrick-melrose-recenzja","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2018\/milczenie-nie-jest-zlotem-edward-st-aubyn-patrick-melrose-recenzja","title":{"rendered":"Milczenie nie jest z\u0142otem (Edward St Aubyn, \u201ePatrick Melrose\u201d \u2013 recenzja)"},"content":{"rendered":"<p>Nim ukaza\u0142 si\u0119 literacki debiut Edwarda St Aubyna, brytyjskiego arystokraty, dziennikarza i pisarza, wielu sceptyk\u00f3w podejrzewa\u0142o, \u017ce b\u0119dzie to dzie\u0142o niepotrzebne i bezwarto\u015bciowe \u2013 ot, przedstawiciel klasy wy\u017cszej opisuje swoje zepsute kr\u0119gi towarzyskie. Zak\u0142adano, \u017ce kto\u015b taki jak on w og\u00f3le nie musi pisa\u0107, \u017ce pisa\u0107 nie ma o czym. Tymczasem powie\u015bci <em>Nic takiego<\/em>,<em> Z\u0142e wie\u015bci<\/em>,<em> Jaka\u015b nadzieja<\/em>,<em> Mleko matki<\/em> i <em>W ko\u0144cu<\/em>, sk\u0142adaj\u0105ce si\u0119 na cykl <em>Patrick Melrose<\/em>, okrzykni\u0119te zosta\u0142y bezlitosn\u0105 satyr\u0105 na \u015brodowisko, kt\u00f3rego \u201eja\u0142owe\u201d \u017cycie wype\u0142niaj\u0105 \u201eplotki, alkohol i potajemne romanse\u201d<a class=\"fn-ref-mark\" href=\"#footnote-1\" id=\"refmark-1\"><sup>[1]<\/sup><\/a>.<\/p>\n<figure id=\"attachment_47031\" aria-describedby=\"caption-attachment-47031\" style=\"width: 540px\" class=\"wp-caption alignnone\"><a href=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2018\/09\/edward-st-aubyn-patrick-melrose-2018-09-18.jpg\"><img loading=\"lazy\" class=\"size-medium wp-image-47031\" title=\"Edward, St Aubyn, \u201ePatrick Melrose\u201d, Wydawnictwo W.A.B., Warszawa 2018 (\u017ar\u00f3d\u0142o: materia\u0142y prasowe wydawcy)\" src=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2018\/09\/edward-st-aubyn-patrick-melrose-2018-09-18-540x774.jpg\" alt=\"Edward, St Aubyn, \u201ePatrick Melrose\u201d, Wydawnictwo W.A.B., Warszawa 2018 (\u017ar\u00f3d\u0142o: materia\u0142y prasowe wydawcy)\" width=\"540\" height=\"774\" srcset=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2018\/09\/edward-st-aubyn-patrick-melrose-2018-09-18-540x774.jpg 540w, https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2018\/09\/edward-st-aubyn-patrick-melrose-2018-09-18-1400x2009.jpg 1400w, https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2018\/09\/edward-st-aubyn-patrick-melrose-2018-09-18-800x1148.jpg 800w, https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2018\/09\/edward-st-aubyn-patrick-melrose-2018-09-18-1071x1536.jpg 1071w, https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2018\/09\/edward-st-aubyn-patrick-melrose-2018-09-18-1427x2048.jpg 1427w, https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2018\/09\/edward-st-aubyn-patrick-melrose-2018-09-18-120x172.jpg 120w, https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2018\/09\/edward-st-aubyn-patrick-melrose-2018-09-18-90x129.jpg 90w, https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2018\/09\/edward-st-aubyn-patrick-melrose-2018-09-18-320x459.jpg 320w, https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2018\/09\/edward-st-aubyn-patrick-melrose-2018-09-18-560x803.jpg 560w, https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2018\/09\/edward-st-aubyn-patrick-melrose-2018-09-18-1160x1664.jpg 1160w, https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2018\/09\/edward-st-aubyn-patrick-melrose-2018-09-18-627x900.jpg 627w, https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2018\/09\/edward-st-aubyn-patrick-melrose-2018-09-18-576x826.jpg 576w, https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2018\/09\/edward-st-aubyn-patrick-melrose-2018-09-18.jpg 1663w\" sizes=\"(max-width: 540px) 100vw, 540px\" \/><\/a><figcaption id=\"caption-attachment-47031\" class=\"wp-caption-text\">Edward, St Aubyn, \u201ePatrick Melrose\u201d, Wydawnictwo W.A.B., Warszawa 2018 (\u017ar\u00f3d\u0142o: materia\u0142y prasowe wydawcy)<\/figcaption><\/figure>\n<p>Faktycznie: bezkompromisowo demaskuj\u0105 snobizm, ob\u0142ud\u0119 i ma\u0142ostkowo\u015b\u0107 oraz wybuja\u0142e ambicje lub zupe\u0142ny ich brak; udowadniaj\u0105, \u017ce przy odpowiedniej dozie dobrych ch\u0119ci (czyt. bezkresnej hipokryzji) brutalno\u015b\u0107 mo\u017ce uchodzi\u0107 za podziwu godn\u0105 zalet\u0119, a przypadki zn\u0119cania si\u0119 nad drugim cz\u0142owiekiem za \u015bwietny materia\u0142 na soczyst\u0105 anegdot\u0119. G\u0142\u0119boko niekorzystne sportretowanie \u015bwiatka brytyjskiej arystokracji jako takiego to jednak nie wszystko. W 1994 roku \u2013 przy okazji udzielania pierwszego wywiadu \u2013 zapytany czy podobnie jak jego literackie alter-ego pad\u0142 w dzieci\u0144stwie ofiar\u0105 molestowania seksualnego, pisarz odpowiedzia\u0142 twierdz\u0105co. Chocia\u017c w swoim \u015brodowisku wywo\u0142a\u0142 burz\u0119, nie widzia\u0142 powodu, dlaczego mia\u0142by nie m\u00f3wi\u0107 o tym g\u0142o\u015bno. Wprost przeciwnie: tak jak napisanie na po\u0142y autobiograficznej powie\u015bci na pewnym etapie \u017cycia sta\u0142o si\u0119 jedyn\u0105 alternatyw\u0105 dla pope\u0142nienia samob\u00f3jstwa, tak opowiedzenie tej historii by\u0142o mo\u017cliwe wy\u0142\u0105cznie po zrezygnowaniu z przemilczenia jej najbardziej kontrowersyjnych fragment\u00f3w:<\/p>\n<blockquote><p>To podr\u00f3\u017c ku prawdzie, autentyczno\u015bci, sprawczo\u015bci, wolno\u015bci \u2013 m\u00f3wi\u0142 w wywiadzie dla \u201eThe New Yorker\u201d \u2013 Jak mia\u0142oby pom\u00f3c zasianie ziarna k\u0142amstwa w samym jej \u015brodku? Z drugiej strony, m\u00f3wi\u0105c prawd\u0119, jednocze\u015bnie zniekszta\u0142cam [sw\u00f3j] przekaz. Proces przemiany czego\u015b potwornego w co\u015b, co \u2013 mam nadziej\u0119 \u2013 jest porz\u0105dnie zrobione i pi\u0119kne, mo\u017ce ulec odwr\u00f3ceniu. Moj\u0105 prawd\u0105 jest prawda ksi\u0105\u017cek. Prawda fakt\u00f3w jest bezpa\u0144ska<a class=\"fn-ref-mark\" href=\"#footnote-2\" id=\"refmark-2\"><sup>[2]<\/sup><\/a>.<\/p><\/blockquote>\n<p>Pomimo i\u017c St Aubyn przez rozmaite przypadki odmienia tak\u017ce kwesti\u0119 uzale\u017cnie\u0144, niewierno\u015bci, rozwi\u0105z\u0142o\u015bci, przemocy, samotno\u015bci, niezrozumienia, snobizmu czy wspomnianej hipokryzji, kluczowy jest w\u0105tek, kt\u00f3ry najtrudniej przepracowa\u0107: zar\u00f3wno w quasi-fikcyjnym \u015bwiecie bohater\u00f3w, jak i w rzeczywisto\u015bci odbiorczej. Autor z niebywa\u0142\u0105 wnikliwo\u015bci\u0105 opisuje postawy oprawc\u00f3w, ofiar i niemych \u015bwiadk\u00f3w rodzinnego dramatu. Oddaje jednostkowe sposoby my\u015blenia i postrzegania rzeczywisto\u015bci; r\u00f3\u017cnicuje przyczyny poszczeg\u00f3lnych zachowa\u0144, kolektywnie przynosz\u0105cych podobny, destrukcyjny dla protagonisty, skutek. Nim Patrick podro\u015bnie na tyle, by m\u00f3c przeciwstawi\u0107 si\u0119 Davidowi Melrose\u2019owi, jedyna droga ucieczki przed ojcowsk\u0105 brutalno\u015bci\u0105 b\u0119dzie wiod\u0142a przez wyobra\u017ani\u0119. Wyobra\u017ani\u0119, kt\u00f3rej meandry autor oddaje tak przekonuj\u0105co i plastycznie, \u017ce doros\u0142y czytelnik pragnie czym pr\u0119dzej przemkn\u0105\u0107 przez dzieci\u0119cy portal i znale\u017a\u0107 si\u0119 w sk\u00f3rze zwierz\u0119cia, na suficie lub w ogrodzie \u2013 byle dalej od m\u0119\u017cczyzny gwa\u0142c\u0105cego kilkuletniego syna. Wci\u0105\u017c mam w pami\u0119ci emocje, jakie towarzyszy\u0142y mi w czasie lektury tego wstrz\u0105saj\u0105cego fragmentu i nie mog\u0119 si\u0119 oprze\u0107 wra\u017ceniu, \u017ce chodzi o co\u015b wi\u0119cej, ni\u017c tylko ch\u0119\u0107 oddalenia si\u0119 od konkretnej sytuacji. W szerszej perspektywie to tak\u017ce pod\u015bwiadome pragnienie ucieczki przed ci\u0119\u017carem odpowiedzialno\u015bci, czyli pragnienie powielenia wzorca prezentowanego przez doros\u0142ych bohater\u00f3w powie\u015bci \u2013 niejednokrotnie pot\u0119pianych podczas lektury. Dla matki ch\u0142opca, Eleanor, uleg\u0142o\u015b\u0107 \u201estanowi\u0142a wielk\u0105 pokus\u0119\u201d, poniewa\u017c pozwala\u0142a jej \u201epo\u015bwi\u0119ci\u0107 rzeczy, w kt\u00f3re nie chcia\u0142a wierzy\u0107 \u2013 dobre maniery, godno\u015b\u0107, dum\u0119 \u2013 dla czego\u015b, w co wierzy\u0107 chcia\u0142a: tym czym\u015b by\u0142 duch po\u015bwi\u0119cenia\u201d<a class=\"fn-ref-mark\" href=\"#footnote-3\" id=\"refmark-3\"><sup>[3]<\/sup><\/a>, z kolei ojcowska \u201egnu\u015bno\u015b\u0107 i wzgarda\u201d wydawa\u0142y si\u0119 nieraz \u201emask\u0105 cz\u0142owieka, kt\u00f3ry \u017ca\u0142uje swojego nieudanego \u017cycia, lecz w przyt\u0142aczaj\u0105cej obecno\u015bci Davida owo proste wyja\u015bnienie rozwiewa\u0142o si\u0119 jak dym\u201d<a class=\"fn-ref-mark\" href=\"#footnote-4\" id=\"refmark-4\"><sup>[4]<\/sup><\/a>. Ani przekonuj\u0105ce portrety psychologiczne rodzic\u00f3w, ani postaci drugoplanowych nie s\u0105 w stanie powstrzyma\u0107 pyta\u0144 tak oczywistych, i\u017c niemal tendencyjnych, wykraczaj\u0105cych poza ramy fikcyjnej rzeczywisto\u015bci i odnosz\u0105cych si\u0119 r\u00f3wnie\u017c do sytuacji znanych z codziennego \u017cycia. Czy naprawd\u0119 nikt nic nie widzia\u0142, nie s\u0142ysza\u0142? Albo inaczej: jak bardzo trzeba si\u0119 stara\u0107, \u017ceby niczego nie widzie\u0107 i nie s\u0142ysze\u0107? W du\u017cym uproszczeniu (wbrew woli St Aubyna, kt\u00f3ry od uproszcze\u0144 stroni, uznaj\u0105c je za niebezpieczne), problemy Patricka mo\u017cna uzna\u0107 za pok\u0142osie wszelkich mo\u017cliwych przemilcze\u0144, jakich w dzieci\u0144stwie pad\u0142 ofiar\u0105 i jakich sam si\u0119 dopuszcza\u0142. W li\u015bcie, kt\u00f3ry autor otrzyma\u0142 od jednej ze swoich francuskich nia\u0144 nied\u0142ugo po literackim debiucie, przeprasza\u0142a go ona w\u0142a\u015bnie za milczenie. Codziennie, jak pisa\u0142a, s\u0142ysza\u0142a echo ch\u0142opi\u0119cego krzyku nios\u0105ce si\u0119 po korytarzu. Wiedzia\u0142a, \u017ce dzieje si\u0119 co\u015b z\u0142ego, nic z tym jednak nie zrobi\u0142a. Poczucie winy towarzyszy\u0107 jej mia\u0142o przez ca\u0142e \u017cycie. O ile z zasady nie jestem zwolenniczk\u0105 licytowania si\u0119 na krzywdy, o tyle nie s\u0105dz\u0119, by trauma molestowanego dziecka dawa\u0142a si\u0119 por\u00f3wna\u0107 z traum\u0105 niemego \u015bwiadka jego dramatu. W tym przypadku chodzi o co\u015b zgo\u0142a innego: brak reakcji to tak\u017ce reakcja \u2013 kto wie czy nie najgorsza z mo\u017cliwych. Stosunkowo szybko mo\u017cna si\u0119 przekona\u0107, \u017ce naturaln\u0105 reakcj\u0119 na wszelkiego rodzaju sytuacje stanowi\u0105 dla tytu\u0142owego bohatera sarkazm i ironia. Sam St Aubyn za ironist\u0119 bynajmniej si\u0119 nie uwa\u017ca; wed\u0142ug niego \u201eto, z czym mamy do czynienia w tej powie\u015bci, to raczej bezlitosne spojrzenie na porz\u0105dek \u017cycia\u201d<a class=\"fn-ref-mark\" href=\"#footnote-5\" id=\"refmark-5\"><sup>[5]<\/sup><\/a>. Jak twierdzi, od ironii woli kontrapunktowanie. I rzeczywi\u015bcie: bywaj\u0105 momenty \u2013 buduj\u0105ce autentyczno\u015b\u0107 i atrakcyjno\u015b\u0107 Melrose\u2019a jako postaci \u2013 gdy zamiast zwyczajowej drapie\u017cno\u015bci i osch\u0142o\u015bci, to jego wulnerabilno\u015b\u0107 ukazuje si\u0119 w pe\u0142nej krasie. Jak czytamy w<em> Jakiej\u015b nadziei<\/em>:<\/p>\n<blockquote><p>Czu\u0142 si\u0119 wyczerpany towarzysz\u0105c\u0105 mu przez ca\u0142e \u017cycie potrzeb\u0105 bycia w dw\u00f3ch miejscach naraz: w swoim ciele i poza nim, na \u0142\u00f3\u017cku i na karniszu, w \u017cyle i wewn\u0105trz strzykawki, w oku zakrytym przepask\u0105 i w oku patrz\u0105cym na t\u0119 przepask\u0119; ucieka\u0142 w nie\u015bwiadomo\u015b\u0107 przed konieczno\u015bci\u0105 obserwacji, a potem, chc\u0105c nie chc\u0105c, obserwowa\u0142 obrze\u017ca nie\u015bwiadomo\u015bci i czyni\u0142 mrok widzialnym; zarzuca\u0142 w p\u00f3\u0142 drogi wszelkie wysi\u0142ki, lecz jego apatia by\u0142a ska\u017cona nerwowym niepokojem; mia\u0142 sk\u0142onno\u015b\u0107 do kalambur\u00f3w, ale brzydzi\u0142 si\u0119 wirusem dwuznaczno\u015bci; ch\u0119tnie dzieli\u0142 zdania na dwoje, opieraj\u0105c ich \u015brodek na ostro\u017cnym \u201eale\u201d, i zarazem pragn\u0105\u0142 jak gekon rozwin\u0105\u0107 sw\u00f3j zwini\u0119ty j\u0119zyk, by szybkim, pewnym ruchem z\u0142owi\u0107 oddalon\u0105 much\u0119; chcia\u0142 si\u0119 uwolni\u0107 od asekuranckiej ironii i m\u00f3wi\u0107 to, co naprawd\u0119 my\u015bla\u0142, ale to, co naprawd\u0119 my\u015bla\u0142, da\u0142o si\u0119 wyrazi\u0107 jedynie za pomoc\u0105 ironii<a class=\"fn-ref-mark\" href=\"#footnote-6\" id=\"refmark-6\"><sup>[6]<\/sup><\/a>.<\/p><\/blockquote>\n<p>Kolejna istotna kwestia: podobnie jak sw\u00f3j bohater, St Aubyn ma obsesj\u0119 kontroli. W przeciwie\u0144stwie do zmagaj\u0105cego si\u0119 z uzale\u017cnieniami i demonami przesz\u0142o\u015bci Patricka, pisarz nigdy tej kontroli nie traci. Pilnuje, by ani kropla ckliwo\u015bci, bana\u0142u lub pretensjonalno\u015bci nie zatru\u0142a dopracowanej w ka\u017cdym szczeg\u00f3le narracji. Fabu\u0142\u0119 powie\u015bci r\u00f3wnie\u017c konstruuje z chirurgiczn\u0105 precyzj\u0105, wedle okre\u015blonych zasad: ka\u017cda cz\u0119\u015b\u0107 cyklu zastaje bohatera na innym etapie \u017cycia; akcja czterech z pi\u0119ciu zamyka si\u0119 w dobie, kiedy to wydarza si\u0119 co\u015b dla protagonisty kluczowego; pr\u00f3cz tera\u017aniejszej perspektywy, za ka\u017cdym razem funduje si\u0119 czytelnikowi wachlarz retrospekcji, refleksji i zmian perspektyw \u2013 chocia\u017c Patrick pozostaje postaci\u0105 centraln\u0105, skupieni wok\u00f3\u0142 niego bohaterowie nie pozwalaj\u0105 si\u0119 sprowadzi\u0107 do rangi t\u0142a: jedni fascynuj\u0105, drudzy nu\u017c\u0105, jeszcze inni wzbudzaj\u0105 wsp\u00f3\u0142czucie, sympati\u0119 lub odraz\u0119. Fragmenty po\u015bwi\u0119cone pr\u00f3bom zdobycia narkotyku, wbicia si\u0119 w \u017cy\u0142\u0119 i odzyskania przytomno\u015bci po psychodelicznym haju obfituj\u0105 w szczeg\u00f3\u0142y tak samo, jak te opisuj\u0105ce przebieg wystawnego przyj\u0119cia: pe\u0142nego <em>small-talk\u00f3w<\/em>, uszczypliwo\u015bci i zajad\u0142ej walki o zachowanie swojego miejsca w hierarchii. Czytelnik b\u0142yskawicznie wsi\u0105ka w prezentowan\u0105 przez autora rzeczywisto\u015b\u0107 i \u2013 bez wzgl\u0119du na to czy rzecz dzieje si\u0119 w szemranych zak\u0105tkach Nowego Jorku, we francuskiej willi z ogrodem, czy w wystawnym namiocie gdzie\u015b w Wielkiej Brytanii \u2013 ma jej serdecznie do\u015b\u0107. Paradoksalnie: od ksi\u0105\u017cki oderwa\u0107 si\u0119 nie chce i nie potrafi. Przesi\u0105kni\u0119ta aur\u0105 krzywdy, koszmaru i kpiny proza stawia op\u00f3r, a jednocze\u015bnie wci\u0105ga bez reszty. Niema\u0142a w tym zas\u0142uga sensualnego j\u0119zyka i oddzia\u0142uj\u0105cych na wyobra\u017ani\u0119, plastycznych metafor, kt\u00f3rych St Aubyn jest prawdziwym mistrzem. Przyk\u0142adowo: jeden z bohater\u00f3w wylewa z siebie \u201eg\u0119sty, bulgocz\u0105cy potok komplement\u00f3w, niczym przewr\u00f3cona butelka syropu\u201d<a class=\"fn-ref-mark\" href=\"#footnote-7\" id=\"refmark-7\"><sup>[7]<\/sup><\/a>, z kolei \u201eweekend ko\u0144czy[\u0142] si\u0119 dopiero we wtorek, kiedy ze sk\u00f3rek i \u0142odyg soboty i niedzieli wyciska[\u0142o] si\u0119 ostatnie krople cierpkiego soku\u201d<a class=\"fn-ref-mark\" href=\"#footnote-8\" id=\"refmark-8\"><sup>[8]<\/sup><\/a>. Odpowiedni dob\u00f3r s\u0142\u00f3w to nie wszystko \u2013 piorunuj\u0105ce wra\u017cenie robi na pierwszy rzut oka niezauwa\u017calne rozgraniczanie tego, co daje si\u0119 opisa\u0107 i tego, co niewypowiadalne. Sam St Aubyn otwarcie przyznaje, i\u017c na styl jego prozy mia\u0142a wp\u0142yw dysleksja z czas\u00f3w dzieci\u0144stwa i stanowi\u0105cy jej pok\u0142osie zwyczaj bardzo powolnego czytania. \u201eZacz\u0105\u0142em interesowa\u0107 si\u0119 brzmieniem s\u0142\u00f3w i rytmem zda\u0144 w\u0142a\u015bnie dlatego, \u017ce tak d\u0142ugo zaj\u0119\u0142o mi dobrni\u0119cie do ich ko\u0144ca\u201d, wyja\u015bnia\u0142 w rozmowie z Ianem Parkerem. Skoro ju\u017c mowa o pocz\u0105tkach i ko\u0144cach: jedynym mankamentem najnowszego, zbiorowego wydania pi\u0119ciu powie\u015bci St Aubyna jest (pr\u00f3cz nieco niepor\u0119cznej, mi\u0119kkiej oprawy) umieszczenie komentarza Zadie Smith jako przedmowy, zamiast jako pos\u0142owia. Trudno nie straci\u0107 czytelniczego zapa\u0142u i entuzjazmu (jeszcze trudniej opanowa\u0107 alergiczn\u0105 reakcj\u0119 na obfituj\u0105ce w szczeg\u00f3\u0142y spojlery), je\u015bli na wst\u0119pie dowiadujemy si\u0119, kto co robi, kto kiedy umiera, z jakimi uzale\u017cnieniami i emocjonalnym wybojami mierzy si\u0119 g\u0142\u00f3wny bohater, co my\u015bli, co m\u00f3wi, co nim kieruje. Podzielam zachwyt Smith i nie mam nic przeciwko dowodzeniu, \u017ce Patrick Melrose fascynuj\u0105c\u0105 postaci\u0105 jest; wola\u0142abym jednak m\u00f3c konfrontowa\u0107 nasze czytelnicze wra\u017cenia po przeczytaniu kilkusetstronicowej ca\u0142o\u015bci, a nie jej kilkustronicowego streszczenia. Patologii, kt\u00f3re z bezlitosn\u0105 niekiedy wnikliwo\u015bci\u0105 w latach 1992\u20132012 opisywa\u0142 St Aubyn, nie spos\u00f3b, niestety, uzna\u0107 za relikt przesz\u0142o\u015bci lub chorob\u0119 tocz\u0105c\u0105 wy\u0142\u0105cznie organizm angielskiej klasy wy\u017cszej. To nie kwestia odebranego wychowania, zer na koncie lub szeroko\u015bci geograficznej. Stawk\u0105 nie jest wcale atrakcyjna literacko karykatura okre\u015blonego \u015brodowiska. Chodzi raczej o przerwanie milczenia, o g\u0142o\u015bny, \u015bmia\u0142y, potrzebny manifest si\u0142y, kt\u00f3rej przejawem jest publiczne zabranie g\u0142osu w debacie \u2013 je\u015bli taka si\u0119 toczy \u2013 lub sprowokowanie dyskusji \u2013 je\u015bli dot\u0105d jej unikano. Przyznawa\u0107 przecie\u017c powinno si\u0119 do winy, a nie do tego, \u017ce zosta\u0142o si\u0119 skrzywdzonym; tymczasem z poczuciem wstydu, strachem, zagubieniem, niemo\u017cno\u015bci\u0105 przepracowania traum i brakiem j\u0119zyka na ich wyra\u017cenie niejednokrotnie mierz\u0105 si\u0119 nie sprawcy, lecz ofiary. Pozostaje mie\u0107 \u2013 by\u0107 mo\u017ce z\u0142udn\u0105 \u2013 nadziej\u0119, \u017ce brawurowo opowiedziana historia trafi na podatny grunt, rozwi\u0105\u017ce niejeden j\u0119zyk i z impetem wzbije zamieciony niegdy\u015b pod dywan kurz. Jak bowiem pokazuj\u0105 losy Patricka Melrose\u2019a \u2013 milczenie, zamiast z\u0142otem, niejednokrotnie bywa przekle\u0144stwem.        <\/p>\n<div id=\"footnote-list\" style=\"display:inherit\"><span id=fn-heading>Poka\u017c przypisy<\/span> &nbsp;&nbsp;&nbsp;(\u21b5 returns to text)<\/p>\n<ol>\n<li id=\"footnote-1\" class=\"fn-text\">Edward St Aubyn, <em>Patrick Melrose<\/em>, prze\u0142. \u0141ukasz Witczak, Warszawa 2018, s. 336.<a href=\"#refmark-1\">\u21b5<\/a><\/li>\n<li id=\"footnote-2\" class=\"fn-text\">Ian Parker, <em>Inheritance. How Edward St Aubyn made literature out of a poisoned legacy<\/em>, <a href=\"https:\/\/www.newyorker.com\/magazine\/2014\/06\/02\/inheritance\">https:\/\/www.newyorker.com\/magazine\/2014\/06\/02\/inheritance<\/a> (dost\u0119p: 13.09.2018).<a href=\"#refmark-2\">\u21b5<\/a><\/li>\n<li id=\"footnote-3\" class=\"fn-text\">E. St Aubyn, dz. cyt., s. 27.<a href=\"#refmark-3\">\u21b5<\/a><\/li>\n<li id=\"footnote-4\" class=\"fn-text\">Tam\u017ce, s. 43.<a href=\"#refmark-4\">\u21b5<\/a><\/li>\n<li id=\"footnote-5\" class=\"fn-text\">Juliusz Kurkiewicz, <em>Kim jest Edward St Aubyn. Heroinista we fraku<\/em>, <a href=\"http:\/\/multimedia.wyborcza.pl\/patrick-melrose\/autor\/\" target=\"_blank\">http:\/\/multimedia.wyborcza.pl\/patrick-melrose\/autor\/<\/a> (dost\u0119p: 13.09.2018).<a href=\"#refmark-5\">\u21b5<\/a><\/li>\n<li id=\"footnote-6\" class=\"fn-text\">Tam\u017ce, s. 316.<a href=\"#refmark-6\">\u21b5<\/a><\/li>\n<li id=\"footnote-7\" class=\"fn-text\">Tam\u017ce, s. 48.<a href=\"#refmark-7\">\u21b5<\/a><\/li>\n<li id=\"footnote-8\" class=\"fn-text\">Tam\u017ce, s. 44.<a href=\"#refmark-8\">\u21b5<\/a><\/li>\n<\/ol>\n<\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Nim ukaza\u0142 si\u0119 literacki debiut Edwarda St Aubyna, brytyjskiego arystokraty, dziennikarza i pisarza, wielu sceptyk\u00f3w podejrzewa\u0142o, \u017ce b\u0119dzie to dzie\u0142o niepotrzebne i bezwarto\u015bciowe \u2013 ot, przedstawiciel klasy wy\u017cszej opisuje swoje zepsute kr\u0119gi towarzyskie. Zak\u0142adano, \u017ce kto\u015b taki jak on w og\u00f3le nie musi pisa\u0107, \u017ce pisa\u0107 nie ma o czym. Tymczasem powie\u015bci <em>Nic takiego<\/em>, <em>Z\u0142e wie\u015bci<\/em>, <em>Jaka\u015b nadzieja<\/em>, <em>Mleko matki<\/em> i <em>W ko\u0144cu<\/em>, sk\u0142adaj\u0105ce si\u0119 na cykl <em>Patrick Melrose<\/em>, okrzykni\u0119te zosta\u0142y bezlitosn\u0105 satyr\u0105 na \u015brodowisko, kt\u00f3rego \u201eja\u0142owe\u201d \u017cycie wype\u0142niaj\u0105 \u201eplotki, alkohol i potajemne romanse\u201d<\/p>\n","protected":false},"author":843,"featured_media":47031,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[1],"tags":[6954,7128,1131],"powerkit_post_featured":[],"coauthors":[6958],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v18.7 - https:\/\/yoast.com\/wordpress\/plugins\/seo\/ -->\n<title>Milczenie nie jest z\u0142otem (Edward St Aubyn, Patrick Melrose \u2013 recenzja)<\/title>\n<meta name=\"description\" content=\"Nim ukaza\u0142 si\u0119 literacki debiut Edwarda St Aubyna, brytyjskiego arystokraty, dziennikarza i pisarza, wielu sceptyk\u00f3w podejrzewa\u0142o, \u017ce b\u0119dzie to dzie\u0142o niepotrzebne i bezwarto\u015bciowe \u2013 ot, przedstawiciel klasy wy\u017cszej opisuje swoje zepsute kr\u0119gi towarzyskie. Zak\u0142adano, \u017ce kto\u015b taki jak on w og\u00f3le nie musi pisa\u0107, \u017ce pisa\u0107 nie ma o czym. Tymczasem Patrick Melrose okrzykni\u0119ty zosta\u0142 bezlitosn\u0105 satyr\u0105 na \u015brodowisko.\" \/>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2018\/milczenie-nie-jest-zlotem-edward-st-aubyn-patrick-melrose-recenzja\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\/\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/#website\",\"url\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/\",\"name\":\"Ownetic Magazine\",\"description\":\"Magazine\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":\"required name=search_term_string\"}],\"inLanguage\":\"pl-PL\"},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"@id\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2018\/milczenie-nie-jest-zlotem-edward-st-aubyn-patrick-melrose-recenzja#primaryimage\",\"url\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2018\/09\/edward-st-aubyn-patrick-melrose-2018-09-18.jpg\",\"contentUrl\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2018\/09\/edward-st-aubyn-patrick-melrose-2018-09-18.jpg\",\"width\":1663,\"height\":2386,\"caption\":\"Edward, St Aubyn, \u201ePatrick Melrose\u201d, Wydawnictwo W.A.B., Warszawa 2018 (\u017ar\u00f3d\u0142o: materia\u0142y prasowe wydawcy)\"},{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2018\/milczenie-nie-jest-zlotem-edward-st-aubyn-patrick-melrose-recenzja#webpage\",\"url\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2018\/milczenie-nie-jest-zlotem-edward-st-aubyn-patrick-melrose-recenzja\",\"name\":\"Milczenie nie jest z\u0142otem (Edward St Aubyn, Patrick Melrose \u2013 recenzja)\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2018\/milczenie-nie-jest-zlotem-edward-st-aubyn-patrick-melrose-recenzja#primaryimage\"},\"datePublished\":\"2018-09-23T23:00:47+00:00\",\"dateModified\":\"2018-09-18T08:33:22+00:00\",\"author\":{\"@id\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/#\/schema\/person\/e273161eb76dfee70b49a892ee384931\"},\"description\":\"Nim ukaza\u0142 si\u0119 literacki debiut Edwarda St Aubyna, brytyjskiego arystokraty, dziennikarza i pisarza, wielu sceptyk\u00f3w podejrzewa\u0142o, \u017ce b\u0119dzie to dzie\u0142o niepotrzebne i bezwarto\u015bciowe \u2013 ot, przedstawiciel klasy wy\u017cszej opisuje swoje zepsute kr\u0119gi towarzyskie. Zak\u0142adano, \u017ce kto\u015b taki jak on w og\u00f3le nie musi pisa\u0107, \u017ce pisa\u0107 nie ma o czym. Tymczasem Patrick Melrose okrzykni\u0119ty zosta\u0142 bezlitosn\u0105 satyr\u0105 na \u015brodowisko.\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2018\/milczenie-nie-jest-zlotem-edward-st-aubyn-patrick-melrose-recenzja#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2018\/milczenie-nie-jest-zlotem-edward-st-aubyn-patrick-melrose-recenzja\"]}]},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2018\/milczenie-nie-jest-zlotem-edward-st-aubyn-patrick-melrose-recenzja#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Milczenie nie jest z\u0142otem (Edward St Aubyn, \u201ePatrick Melrose\u201d \u2013 recenzja)\"}]},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/#\/schema\/person\/e273161eb76dfee70b49a892ee384931\",\"name\":\"Aleksandra Kumala\",\"url\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/author\/akumala\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Milczenie nie jest z\u0142otem (Edward St Aubyn, Patrick Melrose \u2013 recenzja)","description":"Nim ukaza\u0142 si\u0119 literacki debiut Edwarda St Aubyna, brytyjskiego arystokraty, dziennikarza i pisarza, wielu sceptyk\u00f3w podejrzewa\u0142o, \u017ce b\u0119dzie to dzie\u0142o niepotrzebne i bezwarto\u015bciowe \u2013 ot, przedstawiciel klasy wy\u017cszej opisuje swoje zepsute kr\u0119gi towarzyskie. Zak\u0142adano, \u017ce kto\u015b taki jak on w og\u00f3le nie musi pisa\u0107, \u017ce pisa\u0107 nie ma o czym. Tymczasem Patrick Melrose okrzykni\u0119ty zosta\u0142 bezlitosn\u0105 satyr\u0105 na \u015brodowisko.","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2018\/milczenie-nie-jest-zlotem-edward-st-aubyn-patrick-melrose-recenzja","schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/#website","url":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/","name":"Ownetic Magazine","description":"Magazine","potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/?s={search_term_string}"},"query-input":"required name=search_term_string"}],"inLanguage":"pl-PL"},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pl-PL","@id":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2018\/milczenie-nie-jest-zlotem-edward-st-aubyn-patrick-melrose-recenzja#primaryimage","url":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2018\/09\/edward-st-aubyn-patrick-melrose-2018-09-18.jpg","contentUrl":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2018\/09\/edward-st-aubyn-patrick-melrose-2018-09-18.jpg","width":1663,"height":2386,"caption":"Edward, St Aubyn, \u201ePatrick Melrose\u201d, Wydawnictwo W.A.B., Warszawa 2018 (\u017ar\u00f3d\u0142o: materia\u0142y prasowe wydawcy)"},{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2018\/milczenie-nie-jest-zlotem-edward-st-aubyn-patrick-melrose-recenzja#webpage","url":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2018\/milczenie-nie-jest-zlotem-edward-st-aubyn-patrick-melrose-recenzja","name":"Milczenie nie jest z\u0142otem (Edward St Aubyn, Patrick Melrose \u2013 recenzja)","isPartOf":{"@id":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2018\/milczenie-nie-jest-zlotem-edward-st-aubyn-patrick-melrose-recenzja#primaryimage"},"datePublished":"2018-09-23T23:00:47+00:00","dateModified":"2018-09-18T08:33:22+00:00","author":{"@id":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/#\/schema\/person\/e273161eb76dfee70b49a892ee384931"},"description":"Nim ukaza\u0142 si\u0119 literacki debiut Edwarda St Aubyna, brytyjskiego arystokraty, dziennikarza i pisarza, wielu sceptyk\u00f3w podejrzewa\u0142o, \u017ce b\u0119dzie to dzie\u0142o niepotrzebne i bezwarto\u015bciowe \u2013 ot, przedstawiciel klasy wy\u017cszej opisuje swoje zepsute kr\u0119gi towarzyskie. Zak\u0142adano, \u017ce kto\u015b taki jak on w og\u00f3le nie musi pisa\u0107, \u017ce pisa\u0107 nie ma o czym. Tymczasem Patrick Melrose okrzykni\u0119ty zosta\u0142 bezlitosn\u0105 satyr\u0105 na \u015brodowisko.","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2018\/milczenie-nie-jest-zlotem-edward-st-aubyn-patrick-melrose-recenzja#breadcrumb"},"inLanguage":"pl-PL","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2018\/milczenie-nie-jest-zlotem-edward-st-aubyn-patrick-melrose-recenzja"]}]},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2018\/milczenie-nie-jest-zlotem-edward-st-aubyn-patrick-melrose-recenzja#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Milczenie nie jest z\u0142otem (Edward St Aubyn, \u201ePatrick Melrose\u201d \u2013 recenzja)"}]},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/#\/schema\/person\/e273161eb76dfee70b49a892ee384931","name":"Aleksandra Kumala","url":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/author\/akumala"}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/47024"}],"collection":[{"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/users\/843"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=47024"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/47024\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/media\/47031"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=47024"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=47024"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=47024"},{"taxonomy":"powerkit_post_featured","embeddable":true,"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/powerkit_post_featured?post=47024"},{"taxonomy":"author","embeddable":true,"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/coauthors?post=47024"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}