{"id":47231,"date":"2018-10-26T08:42:02","date_gmt":"2018-10-26T07:42:02","guid":{"rendered":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/?p=47231"},"modified":"2018-10-26T08:59:37","modified_gmt":"2018-10-26T07:59:37","slug":"niewidzialne-53-wojny-recenzja-ewa-bukowska","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2018\/niewidzialne-53-wojny-recenzja-ewa-bukowska","title":{"rendered":"Niewidzialne (\u201e53 wojny\u201d, re\u017c. Ewa Bukowska)"},"content":{"rendered":"

53 wojny<\/em> to film nie\u0142atwy. Z wielu wzgl\u0119d\u00f3w. Pierwszy problem pojawia si\u0119 ju\u017c w chwili, gdy zadamy sobie pytanie \u2013 a w\u0142a\u015bciwie dwa pytania \u2013 zasadnicze: o czym opowiada i kto jest w nim centraln\u0105 postaci\u0105? Pierwsza z nasuwaj\u0105cych si\u0119 odpowiedzi brzmi mniej wi\u0119cej tak: to kino kobiece, w ka\u017cdym calu. Bynajmniej nie o gatunkow\u0105 deprecjacj\u0119 tutaj chodzi, lecz o fakty: mamy do czynienia z opowie\u015bci\u0105 o kobiecie (Anka), z kobiet\u0105 w roli g\u0142\u00f3wnej (Magdalena Pop\u0142awska), wyre\u017cyserowan\u0105 przez kobiet\u0119 (Ewa Bukowska), na motywach ksi\u0105\u017cki autorstwa kobiety (Gra\u017cyna Jagielska). Tak ukierunkowana interpretacja domaga si\u0119 jednak natychmiastowego przypisu, by nie rzec: sprostowania. Protagonistce brak bowiem sprawczo\u015bci, ba, podmiotowo\u015bci. \u017byje, aby jej m\u0105\u017c m\u00f3g\u0142 \u017cy\u0107. On sam postrzega j\u0105 jako sw\u00f3j immunitet, gwarancj\u0119 nietykalno\u015bci. On, czyli Witek (Micha\u0142 \u017burawski), korespondent wojenny. Cho\u0107 na ekranie pojawia si\u0119 o wiele rzadziej \u2013 bez udzia\u0142u Pop\u0142awskiej nie rozgrywa si\u0119 praktycznie \u017cadna scena \u2013 to w\u0142a\u015bnie jego niebezpieczna pasja, i wynikaj\u0105ca z niej chroniczna nieobecno\u015b\u0107, najsilniej kszta\u0142tuj\u0105 \u015bwiat przedstawiony. R\u00f3wnie zasadne by\u0142oby wi\u0119c stwierdzenie, \u017ce tak naprawd\u0119 wszystko kr\u0119ci si\u0119 wok\u00f3\u0142 m\u0119\u017cczyzny. Tymczasem wachlarz mo\u017cliwo\u015bci jest jeszcze szerszy. W gr\u0119 wchodz\u0105 tak\u017ce: wojna, choroba, obsesja, mi\u0142o\u015b\u0107, rodzina, pasja, samotno\u015b\u0107, po\u015bwi\u0119cenie i jego granice.<\/p>\n

\"\u201e53<\/a>
\u201e53 wojny\u201d, re\u017c. Ewa Bukowska, fot. Robert Jaworski, Next Film, Polska 2018 (\u017ar\u00f3d\u0142o: materia\u0142y prasowe dystrybutora)<\/figcaption><\/figure>\n

Wszyscy maj\u0105 si\u0119 dobrze<\/strong><\/p>\n

Niebagateln\u0105 rol\u0119 w rozgrywaj\u0105cej si\u0119 dwadzie\u015bcia-trzydzie\u015bci lat temu historii odgrywa choroba. Bezradno\u015b\u0107 najbli\u017cszych bohaterki wobec stanu, w jaki popada, nie wynika z braku troski o ni\u0105, lecz z niewiedzy, jak reagowa\u0107 w\u0142a\u015bciwie, jak rozpoznawa\u0107 objawy depresji czy innych schorze\u0144 natury psychicznej. Grana przez King\u0119 Preis przyjaci\u00f3\u0142ka Anki bezskutecznie pr\u00f3buje posprz\u0105ta\u0107 jej mieszkanie, wyci\u0105gn\u0105\u0107 na obiad; twardo st\u0105paj\u0105ca po ziemi matka (znakomita Dorota Kolak) najpierw doradza rozw\u00f3d, potem przejmuje opiek\u0119 nad wnukami, a\u017c wreszcie, w szczytowym momencie kryzysu, wchodzi w tryb czysto zadaniowy. W interakcji z c\u00f3rk\u0105 uruchamia najlepiej znany i najbardziej podstawowy schemat relacji rodzic-dziecko: pomaga jej si\u0119 rozebra\u0107 i umy\u0107, jednocze\u015bnie przemawiaj\u0105c jak do dziewczynki, a nie doros\u0142ej kobiety (\u201ewyk\u0105piemy si\u0119\u201d). Przestrzega jedynaczk\u0119, by wzi\u0119\u0142a si\u0119 w gar\u015b\u0107, inaczej trafi \u201edo czubk\u00f3w\u201d. Spo\u0142ecznie napi\u0119tnowane i stabuizowane, leczenie w zak\u0142adzie zamkni\u0119tym stanowi alternatyw\u0119 ostateczn\u0105, niepo\u017c\u0105dan\u0105, napawaj\u0105c\u0105 groz\u0105. Tymczasem dopiero specjali\u015bci s\u0105 w stanie postawi\u0107 diagnoz\u0119: PTSD (zesp\u00f3\u0142 stresu bojowego\/pourazowego). Fakt, grana przez Pop\u0142awsk\u0105 bohaterka nigdy nie zbli\u017cy\u0142a si\u0119 do linii frontu. Jej m\u0105\u017c bra\u0142 jednak udzia\u0142 w pi\u0119\u0107dziesi\u0119ciu trzech wojnach. A ona razem z nim, tyle tylko, \u017ce bez wychodzenia z domu.<\/p>\n

Dla niej wojna rozgrywa\u0142a si\u0119 przed telewizorem i przy telefonie. W bezczasie, w permanentnym napi\u0119ciu, w strachu, kt\u00f3ry stopniowo przepoczwarzy\u0142 si\u0119 w wyniszczaj\u0105c\u0105 obsesj\u0119. Bohaterka nie pracuje, nie zajmuje si\u0119 ani sob\u0105, ani dzie\u0107mi, ani psem, ani domem. Nie sypia, nie je, nie wychodzi do ludzi. Tylko czeka. Na telefon. Od m\u0119\u017ca albo od kogo\u015b, kto poinformuje o jego \u015bmierci. Post\u0119puj\u0105cy latami \u2013 w filmie skondensowany do p\u00f3\u0142torej godziny \u2013 proces depersonalizacji sprawia, \u017ce Anka przestaje by\u0107 kobiet\u0105, dziennikark\u0105, \u017con\u0105, matk\u0105. Nie jest ju\u017c nawet osob\u0105. Ca\u0142a jest obaw\u0105 i oczekiwaniem. Nie cudu. Ko\u0144ca.<\/p>\n

Wbrew gor\u0105cym zapewnieniom Witka, momentami ocieraj\u0105cymi si\u0119 wr\u0119cz o szanta\u017c emocjonalny, posta\u0107 Pop\u0142awskiej nie ma \u017cadnej w\u0142adzy nad jego losem. Nie kontroluje niczego, a jednocze\u015bnie musi mie\u0107 si\u0119 dobrze \u2013 od tego zale\u017cy m\u0119\u017cowska nietykalno\u015b\u0107. Pozbawieni takiej nietykalno\u015bci ludzie gin\u0105 lub sami sobie zadaj\u0105 \u015bmier\u0107. Tyle teoria. Co to wszystko oznacza w praktyce? Anka mo\u017ce sp\u0119dza\u0107 noce i dnie w k\u0105cie mi\u0119dzy szafk\u0105 kuchenn\u0105 a \u015bcian\u0105; mo\u017ce le\u017ce\u0107 skulona na dywanie przed nieustannie w\u0142\u0105czonym odbiornikiem; mo\u017ce rozwala\u0107 s\u0142uchawk\u0119 telefonu, non stop s\u0142ysz\u0105c wydobywaj\u0105ce si\u0119 z niej trzaski. Nie mo\u017ce tylko odpowiedzie\u0107 na wezwanie Witka niezgodnie z przyj\u0119tym schematem, czyli szczerze. Kwestia braku komunikacji powraca w filmie wielokrotnie. M\u0105\u017c ani razu nie pyta \u017cony wprost, jak si\u0119 naprawd\u0119 czuje; pr\u00f3buje si\u0119 tego dowiedzie\u0107 od ich starszego syna, kt\u00f3ry odpowiada, \u017ce nie wie, \u201ejak si\u0119 mama ma\u201d. I trudno mu nie wierzy\u0107, skoro co rusz odbiera sprzeczne sygna\u0142y: co innego widzi, co innego s\u0142yszy. Od zap\u0142akanej, skrytej za murem z klock\u00f3w matki dowiaduje si\u0119, \u017ce jest \u201epo prostu zm\u0119czona\u201d. Tymczasem chodzi o co\u015b wi\u0119cej, ni\u017c zwyk\u0142e zm\u0119czenie. Chodzi o stan skrajnego \u2013 psychicznego i fizycznego \u2013 wyczerpania, sprawiaj\u0105cego, \u017ce tylko najmroczniejsza wizja stanowi pocieszenie. Jak opisywa\u0142a to Jagielska:<\/p>\n

Wyobra\u017cam sobie \u015bmier\u0107 swojego m\u0119\u017ca, poniewa\u017c to mi przynosi ulg\u0119. Jestem ju\u017c po drugiej stronie, wiem, jak b\u0119dzie, kiedy to si\u0119 stanie. Daj\u0119 sobie rad\u0119. Po prostu si\u0119 upewniam, \u017ce umiem to zrobi\u0107. Moja ucieczka polega na tym, \u017ce ju\u017c jest po wszystkim, najgorsze jest za mn\u0105[1]<\/sup><\/a>.<\/p><\/blockquote>\n

\"\u201e53<\/a>
\u201e53 wojny\u201d, re\u017c. Ewa Bukowska, fot. Robert Jaworski, Next Film, Polska 2018 (\u017ar\u00f3d\u0142o: materia\u0142y prasowe dystrybutora)<\/figcaption><\/figure>\n

Czego oczy nie widz\u0105<\/strong><\/p>\n

W jednym z pocz\u0105tkowych fragment\u00f3w filmu matka bohaterki kwestionuje etyczno\u015b\u0107 wykonywanego przez zi\u0119cia zawodu: zarabianie pieni\u0119dzy na ogl\u0105daniu i opisywaniu ludzkiego cierpienia. Nied\u0142ugo po tej wymianie zda\u0144 Anka dostrzega na przystanku autobusowym wydrukowan\u0105 w formie plakatu stron\u0119 \u201eGazety Wyborczej\u201d z reporta\u017cem autorstwa m\u0119\u017ca. Pop\u0142awska daje w\u00f3wczas jeden z pierwszych popis\u00f3w aktorskich mo\u017cliwo\u015bci: na jej twarzy tocz\u0105 ze sob\u0105 b\u00f3j wykluczaj\u0105ce si\u0119 wzajemnie uczucia \u2013 duma z zawodowego sukcesu ukochanego kontra poczucie winy wywo\u0142ane niedawnymi, nie ca\u0142kiem przecie\u017c bezzasadnymi, zarzutami.<\/p>\n

Jako adresat\u00f3w przemocowych obraz\u00f3w Susan Sontag wskazywa\u0142a ludzi \u201epozornie tylko zatroskanych jak\u0105\u015b brudn\u0105 wojn\u0105 tocz\u0105c\u0105 si\u0119 w innym kraju\u201d[2]<\/sup><\/a>. I rzeczywi\u015bcie, niejednokrotnie udowadniano, \u017ce im cz\u0119\u015bciej naszym oczom ukazuj\u0105 si\u0119 brutalne materia\u0142y z targanych konfliktami rejon\u00f3w, tym bardziej na nie oboj\u0119tniejemy. Strategia re\u017cyserki i scenarzystki polega na \u2013 brutalnym, trzeba przyzna\u0107 \u2013 rozbudzeniu u\u015bpionej empatii. Na skonfrontowaniu odbiorcy z cierpieniem wielowymiarowym, zmultiplikowanym. Widoczne na ma\u0142ym ekranie telewizora nagrania z krwawych konflikt\u00f3w w Czeczeni czy Afganistanie Bukowska niejednokrotnie przenosi na wielki kinowy ekran, uniemo\u017cliwiaj\u0105c ucieczk\u0119 przed tym, w co regularnie wpatruje si\u0119 protagonistka. W jednej ze scen rozhisteryzowana kobieta zakazuje synowi wy\u0142\u0105cza\u0107 odbiornik, bo \u201egdzie\u015b tam mo\u017ce by\u0107 tata\u201d. W przed-internetowej erze zagraniczne kana\u0142y newsowe i telefony stacjonarne stanowi\u0105 jej jedyne \u017ar\u00f3d\u0142o informacji. Widz z kolei na w\u0142asnej sk\u00f3rze odczuwa zasadno\u015b\u0107 powtarzanych przez ekspert\u00f3w konstatacji: patrzenie na cierpienie anonimowych, obcych os\u00f3b to co\u015b zgo\u0142a innego, ni\u017c patrzenie na cierpienie jednostki, kt\u00f3rej to\u017csamo\u015b\u0107 znamy, kt\u00f3ra odchodzi od zmys\u0142\u00f3w we w\u0142asnym domu, a nie gdzie\u015b na drugim ko\u0144cu \u015bwiata. W\u0142a\u015bciwie nie by\u0142oby przesad\u0105 stwierdzenie, \u017ce widzowie nie tyle ogl\u0105daj\u0105, co podgl\u0105daj\u0105 (wra\u017cenie daleko posuni\u0119tego voyeuryzmu skutecznie wytr\u0105ca ze strefy komfortu) bohaterk\u0119 tak\u0105, jak\u0105 widz\u0105 j\u0105 dzieci, matka, przyjaci\u00f3\u0142ka, s\u0105siad wyprowadzaj\u0105cy psa. Jakiej nie widzi i nie chce widzie\u0107 Witek. Kochaj\u0105c si\u0119 z \u017con\u0105 po powrocie z kolejnej wyprawy, wtulony w kobiece cia\u0142o, nie dostrzega \u0142ez Anki. W\u0142a\u015bnie za spraw\u0105 tego niespodziewanego osamotnienia wyzuta z erotyzmu, tylko pozornie intymna scena, napawa przejmuj\u0105cym smutkiem i poczuciem osamotnienia.<\/p>\n

Najbardziej wstrz\u0105saj\u0105cy jest jednak moment, kiedy zabaw\u0119 Anki z synkiem przerywa nag\u0142e pojawienie si\u0119 w kuchni Witka (o swoich powrotach nigdy rodziny nie uprzedza\u0142). Nie zdj\u0105wszy plecaka, od razu zaczyna opowiada\u0107 o kolejnej, maj\u0105cej nast\u0105pi\u0107 za kilka dni, wyprawie. \u017badnych powita\u0144, \u017cadnych czu\u0142o\u015bci, \u017cadnego przekierowania uwagi. \u201eOn mnie nie widzi\u201d, konstatuje \u2013 zaskakuj\u0105co trafnie i bezpo\u015brednio \u2013 kilkuletni ch\u0142opiec. P\u00f3\u017aniej, wskutek choroby, przestaje go dostrzega\u0107 r\u00f3wnie\u017c matka. Nie dziwi wi\u0119c, \u017ce dziecko stara si\u0119 wej\u015b\u0107 w rol\u0119 nieobecnej g\u0142owy rodziny: przypomina o zapisaniu m\u0142odszego brata do przedszkola, proponuje herbat\u0119, pyta czy jest smutna. Cho\u0107 ze wzgl\u0119du na wiek nikt nie traktuje go jako pe\u0142noprawnego rozm\u00f3wcy, tylko on pr\u00f3buje otwarcie rozmawia\u0107 o skrajnie trudnych emocjach. Na podobny wyczyn nie zdobywa si\u0119, niestety, \u017caden doros\u0142y.<\/p>\n

Do zupe\u0142nie innego rejestru, ni\u017c wiwisekcja rodzinnego dramatu, przynale\u017c\u0105 sceny rozgrywaj\u0105ce si\u0119 w szpitalu psychiatrycznym. \u015amiem twierdzi\u0107, i\u017c obliczone na ca\u0142kowite zdezorientowanie widza, kt\u00f3ry b\u0142yskawicznie zaczyna w\u0105tpi\u0107 czy nadal mo\u017ce wierzy\u0107 w\u0142asnym oczom. Mimowolnie popada w ob\u0142\u0119d razem z bohaterk\u0105, przechwytuje jej perspektyw\u0119 postrzegania rzeczywisto\u015bci. I pragnie powrotu do normalno\u015bci pewnie nawet bardziej, ni\u017c ona.<\/p>\n

\"\u201e53<\/a>
\u201e53 wojny\u201d, re\u017c. Ewa Bukowska, fot. Robert Jaworski, Next Film, Polska 2018 (\u017ar\u00f3d\u0142o: materia\u0142y prasowe dystrybutora)<\/figcaption><\/figure>\n

D\u0142ugo\u015b\u0107 d\u017awi\u0119ku samotno\u015bci<\/strong><\/p>\n

J\u0119zyk wizualny nie jest jedynym, za pomoc\u0105 kt\u00f3rego 53 wojny<\/em> chc\u0105 dotrze\u0107 do widza. Wiele dzieje si\u0119 tak\u017ce w sferze d\u017awi\u0119kowej: promuj\u0105cy film utw\u00f3r Nathalie and the Loners Superstar<\/em>, jak \u0142atwo si\u0119 domy\u015bli\u0107, wybrzmiewa dopiero w trakcie napis\u00f3w ko\u0144cowych. Wcze\u015bniej odbiorca zostaje niejako uwi\u0119ziony w audiosferze bohaterki: wspomniany ju\u017c sygna\u0142 dzwoni\u0105cego telefonu to gwa\u0142townie przerywa cisz\u0119, to zn\u00f3w ka\u017ce na siebie czeka\u0107 zbyt d\u0142ugo. Odg\u0142osy charakterystyczne dla przerywanego, s\u0142abej jako\u015bci po\u0142\u0105czenia prze\u015bladuj\u0105 Ank\u0119 wsz\u0119dzie: na ulicy, w sklepie. Granicz\u0105ce z ob\u0142\u0119dem przekonanie o \u015bmierci ukochanego rozpoczyna si\u0119 w momencie, gdy po drugiej stronie s\u0142uchawki s\u0142yszy eksplozj\u0119. J\u0119ki ofiar i karabinowe salwy w materia\u0142ach telewizyjnych; g\u0142uchy stukot g\u0142owy uderzaj\u0105cej o \u015bcian\u0119; sycz\u0105cy odg\u0142os towarzysz\u0105cy przypalaniu sk\u00f3ry, rozdzieraj\u0105co-b\u0142agalne wo\u0142anie matki czy wreszcie kneblowanie ust m\u0119\u017cowi, kt\u00f3ry jedn\u0105 nog\u0105 jest jeszcze w poprzedniej wyprawie, a drug\u0105 ju\u017c wkracza w kolejn\u0105 \u2013 jak pokazuje Bukowska, cierpienie da si\u0119 nie tylko zobaczy\u0107, mo\u017cna je tak\u017ce us\u0142ysze\u0107.<\/p>\n

Wydaje si\u0119, \u017ce mo\u017cna go r\u00f3wnie\u017c dotkn\u0105\u0107: w przywo\u0142ywanej ju\u017c scenie \u0142azienkowej Anka rzuca si\u0119 matce w ramiona z tak\u0105 gwa\u0142towno\u015bci\u0105, jakby chcia\u0142a si\u0119 w niej ukry\u0107. Bohaterka grana przez Kolak sprawia wra\u017cenie, jakby nie bardzo wiedzia\u0142a, co zrobi\u0107 z r\u0119kami. Jakby nie by\u0142a sobie w stanie zmierzy\u0107 si\u0119 z tak desperack\u0105 potrzeb\u0105 blisko\u015bci. Fizycznego kontaktu z przyjaci\u00f3\u0142k\u0105 podczas jej niezapowiedzianej wizyty protagonistka unika jak ognia. Rzucanie si\u0119 na szyj\u0119 powracaj\u0105cemu z wypraw m\u0119\u017cowi zast\u0119puje zadanie mu \u015bmiertelnego ciosu. Z pocz\u0105tku nie wiadomo: rzeczywiste czy urojone.<\/p>\n

Jedno jest pewne: nie chodzi o to, by wskazywa\u0107 winnych. Raczej o to, by pokaza\u0107, \u017ce historie kobiet stoj\u0105cych za sukcesami swoich m\u0119\u017cczyzn warto i trzeba opowiada\u0107. Zw\u0142aszcza wtedy, gdy zar\u00f3wno po lekturze literackiego pierwowzoru, jak i po emocjonalnie wyczerpuj\u0105cej, popisowo zagranej adaptacji nadal trudno w nie uwierzy\u0107. I doj\u015b\u0107 do siebie.<\/p>\n

Poka\u017c przypisy<\/span>    (\u21b5 returns to text)<\/p>\n
    \n
  1. Gra\u017cyna Jagielska, Mi\u0142o\u015b\u0107 z kamienia. \u017bycie z korespondentem wojennym<\/em>, Krak\u00f3w 2013, s. 186.\u21b5<\/a><\/li>\n
  2. Susan Sontag, Widok cudzego cierpienia<\/em>, t\u0142um. S\u0142awomir Magala, Krak\u00f3w 2010, s. 13\u201314.\u21b5<\/a><\/li>\n<\/ol>\n<\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

    53 wojny<\/em> to film nie\u0142atwy. Z wielu wzgl\u0119d\u00f3w. Pierwszy problem pojawia si\u0119 ju\u017c w chwili, gdy zadamy sobie pytanie \u2013 a w\u0142a\u015bciwie dwa pytania \u2013 zasadnicze: o czym opowiada i kto jest w nim centraln\u0105 postaci\u0105? Pierwsza z nasuwaj\u0105cych si\u0119 odpowiedzi brzmi mniej wi\u0119cej tak: to kino kobiece, w ka\u017cdym calu. Bynajmniej nie o gatunkow\u0105 deprecjacj\u0119 tutaj chodzi, lecz o fakty: mamy do czynienia z opowie\u015bci\u0105 o kobiecie (Anka), z kobiet\u0105 w roli g\u0142\u00f3wnej (Magdalena Pop\u0142awska), wyre\u017cyserowan\u0105 przez kobiet\u0119 (Ewa Bukowska), na motywach ksi\u0105\u017cki autorstwa kobiety (Gra\u017cyna Jagielska). Tak ukierunkowana interpretacja domaga si\u0119 jednak natychmiastowego przypisu, by nie rzec: sprostowania. Protagonistce brak bowiem sprawczo\u015bci, ba, podmiotowo\u015bci. \u017byje, aby jej m\u0105\u017c m\u00f3g\u0142 \u017cy\u0107.<\/p>\n","protected":false},"author":843,"featured_media":47235,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[1],"tags":[7160,7161,7159,7162,7163],"powerkit_post_featured":[],"coauthors":[6958],"yoast_head":"\nNiewidzialne. 53 wojny, re\u017c. Ewa Bukowska \u2013 recenzja<\/title>\n<meta name=\"description\" content=\"Pierwsza z nasuwaj\u0105cych si\u0119 odpowiedzi brzmi mniej wi\u0119cej tak: to kino kobiece, w ka\u017cdym calu. Bynajmniej nie o gatunkow\u0105 deprecjacj\u0119 tutaj chodzi, lecz o fakty: mamy do czynienia z opowie\u015bci\u0105 o kobiecie (Anka), z kobiet\u0105 w roli g\u0142\u00f3wnej (Magdalena Pop\u0142awska), wyre\u017cyserowan\u0105 przez kobiet\u0119 (Ewa Bukowska), na motywach ksi\u0105\u017cki autorstwa kobiety (Gra\u017cyna Jagielska).\" \/>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2018\/niewidzialne-53-wojny-recenzja-ewa-bukowska\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\/\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/#website\",\"url\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/\",\"name\":\"Ownetic Magazine\",\"description\":\"Magazine\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":\"required name=search_term_string\"}],\"inLanguage\":\"pl-PL\"},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"@id\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2018\/niewidzialne-53-wojny-recenzja-ewa-bukowska#primaryimage\",\"url\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2018\/10\/ewa-bukowska-53-wojny-2018-10-26-001-scaled.jpg\",\"contentUrl\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2018\/10\/ewa-bukowska-53-wojny-2018-10-26-001-scaled.jpg\",\"width\":2560,\"height\":1440,\"caption\":\"\u201e53 wojny\u201d, re\u017c. Ewa Bukowska, fot. Robert Jaworski, Next Film, Polska 2018 (\u017ar\u00f3d\u0142o: materia\u0142y prasowe dystrybutora)\"},{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2018\/niewidzialne-53-wojny-recenzja-ewa-bukowska#webpage\",\"url\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2018\/niewidzialne-53-wojny-recenzja-ewa-bukowska\",\"name\":\"Niewidzialne. 53 wojny, re\u017c. Ewa Bukowska \u2013 recenzja\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2018\/niewidzialne-53-wojny-recenzja-ewa-bukowska#primaryimage\"},\"datePublished\":\"2018-10-26T07:42:02+00:00\",\"dateModified\":\"2018-10-26T07:59:37+00:00\",\"author\":{\"@id\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/#\/schema\/person\/e273161eb76dfee70b49a892ee384931\"},\"description\":\"Pierwsza z nasuwaj\u0105cych si\u0119 odpowiedzi brzmi mniej wi\u0119cej tak: to kino kobiece, w ka\u017cdym calu. Bynajmniej nie o gatunkow\u0105 deprecjacj\u0119 tutaj chodzi, lecz o fakty: mamy do czynienia z opowie\u015bci\u0105 o kobiecie (Anka), z kobiet\u0105 w roli g\u0142\u00f3wnej (Magdalena Pop\u0142awska), wyre\u017cyserowan\u0105 przez kobiet\u0119 (Ewa Bukowska), na motywach ksi\u0105\u017cki autorstwa kobiety (Gra\u017cyna Jagielska).\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2018\/niewidzialne-53-wojny-recenzja-ewa-bukowska#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2018\/niewidzialne-53-wojny-recenzja-ewa-bukowska\"]}]},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2018\/niewidzialne-53-wojny-recenzja-ewa-bukowska#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Niewidzialne (\u201e53 wojny\u201d, re\u017c. Ewa Bukowska)\"}]},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/#\/schema\/person\/e273161eb76dfee70b49a892ee384931\",\"name\":\"Aleksandra Kumala\",\"url\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/author\/akumala\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Niewidzialne. 53 wojny, re\u017c. Ewa Bukowska \u2013 recenzja","description":"Pierwsza z nasuwaj\u0105cych si\u0119 odpowiedzi brzmi mniej wi\u0119cej tak: to kino kobiece, w ka\u017cdym calu. Bynajmniej nie o gatunkow\u0105 deprecjacj\u0119 tutaj chodzi, lecz o fakty: mamy do czynienia z opowie\u015bci\u0105 o kobiecie (Anka), z kobiet\u0105 w roli g\u0142\u00f3wnej (Magdalena Pop\u0142awska), wyre\u017cyserowan\u0105 przez kobiet\u0119 (Ewa Bukowska), na motywach ksi\u0105\u017cki autorstwa kobiety (Gra\u017cyna Jagielska).","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2018\/niewidzialne-53-wojny-recenzja-ewa-bukowska","schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/#website","url":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/","name":"Ownetic Magazine","description":"Magazine","potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/?s={search_term_string}"},"query-input":"required name=search_term_string"}],"inLanguage":"pl-PL"},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pl-PL","@id":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2018\/niewidzialne-53-wojny-recenzja-ewa-bukowska#primaryimage","url":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2018\/10\/ewa-bukowska-53-wojny-2018-10-26-001-scaled.jpg","contentUrl":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2018\/10\/ewa-bukowska-53-wojny-2018-10-26-001-scaled.jpg","width":2560,"height":1440,"caption":"\u201e53 wojny\u201d, re\u017c. Ewa Bukowska, fot. Robert Jaworski, Next Film, Polska 2018 (\u017ar\u00f3d\u0142o: materia\u0142y prasowe dystrybutora)"},{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2018\/niewidzialne-53-wojny-recenzja-ewa-bukowska#webpage","url":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2018\/niewidzialne-53-wojny-recenzja-ewa-bukowska","name":"Niewidzialne. 53 wojny, re\u017c. Ewa Bukowska \u2013 recenzja","isPartOf":{"@id":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2018\/niewidzialne-53-wojny-recenzja-ewa-bukowska#primaryimage"},"datePublished":"2018-10-26T07:42:02+00:00","dateModified":"2018-10-26T07:59:37+00:00","author":{"@id":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/#\/schema\/person\/e273161eb76dfee70b49a892ee384931"},"description":"Pierwsza z nasuwaj\u0105cych si\u0119 odpowiedzi brzmi mniej wi\u0119cej tak: to kino kobiece, w ka\u017cdym calu. Bynajmniej nie o gatunkow\u0105 deprecjacj\u0119 tutaj chodzi, lecz o fakty: mamy do czynienia z opowie\u015bci\u0105 o kobiecie (Anka), z kobiet\u0105 w roli g\u0142\u00f3wnej (Magdalena Pop\u0142awska), wyre\u017cyserowan\u0105 przez kobiet\u0119 (Ewa Bukowska), na motywach ksi\u0105\u017cki autorstwa kobiety (Gra\u017cyna Jagielska).","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2018\/niewidzialne-53-wojny-recenzja-ewa-bukowska#breadcrumb"},"inLanguage":"pl-PL","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2018\/niewidzialne-53-wojny-recenzja-ewa-bukowska"]}]},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2018\/niewidzialne-53-wojny-recenzja-ewa-bukowska#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Niewidzialne (\u201e53 wojny\u201d, re\u017c. Ewa Bukowska)"}]},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/#\/schema\/person\/e273161eb76dfee70b49a892ee384931","name":"Aleksandra Kumala","url":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/author\/akumala"}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/47231"}],"collection":[{"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/users\/843"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=47231"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/47231\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/media\/47235"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=47231"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=47231"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=47231"},{"taxonomy":"powerkit_post_featured","embeddable":true,"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/powerkit_post_featured?post=47231"},{"taxonomy":"author","embeddable":true,"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/coauthors?post=47231"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}