{"id":47384,"date":"2018-12-21T00:00:22","date_gmt":"2018-12-20T23:00:22","guid":{"rendered":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/?p=47384"},"modified":"2018-12-20T14:27:36","modified_gmt":"2018-12-20T13:27:36","slug":"marcin-borchardt-anioly-nie-znaja-wstydu-transgresja-w-kinie-nowego-jorku","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2018\/marcin-borchardt-anioly-nie-znaja-wstydu-transgresja-w-kinie-nowego-jorku","title":{"rendered":"Anio\u0142y nie znaj\u0105 wstydu. Transgresja w kinie Nowego Jorku"},"content":{"rendered":"

Pokolenie ignorant\u00f3w<\/strong><\/p>\n

9 sierpnia 1974 roku znokautowany afer\u0105 Watergate trzydziesty si\u00f3dmy prezydent Stan\u00f3w Zjednoczonych Richard Milhous Nixon o\u015bwiadczy\u0142 narodowi, \u017ce rezygnuje z dalszego pe\u0142nienia urz\u0119du. Zaledwie miesi\u0105c p\u00f3\u017aniej jego nast\u0119pca Gerald Rudolph Ford jr, kt\u00f3ry przej\u0105\u0142 w\u0142adz\u0119 w wyniku nominacji, a nie wybor\u00f3w powszechnych, niespodziewanie og\u0142osi\u0142 dla niego akt \u0142aski (\u201eProclamation 4311 \u2013 Granting Pardon to Richard Nixon\u201d, 8 wrze\u015bnia 1974). Polityka grubej kreski formalnie uniemo\u017cliwi\u0142a poci\u0105gni\u0119cie skorumpowanego poprzednika do odpowiedzialno\u015bci karnej za domniemane niezgodne z prawem dzia\u0142ania w czasie prezydentury. Hipokryzja na szczytach w\u0142adzy si\u0119gn\u0119\u0142a zenitu. 30 kwietnia 1975 roku upad\u0142 Sajgon. Stolica Wietnamu Po\u0142udniowego podda\u0142a si\u0119 bez walki. Og\u0142oszono bezwarunkow\u0105 kapitulacj\u0119, a genera\u0142 Nguy\u1ec5n V\u0103n Thi\u1ec7u oskar\u017cy\u0142 Waszyngton o zdrad\u0119. Ameryka\u0144scy ch\u0142opcy wycofani z Indochin trzy lata wcze\u015bniej leczyli teraz rany w ojczy\u017anie i nie brali udzia\u0142u w ostatnim akcie wojny. Trwaj\u0105ca kilkana\u015bcie lat krwawa jatka, uznawana w armii za militarny sukces, ko\u0144czy\u0142a si\u0119 ca\u0142kowit\u0105 \u2013 polityczn\u0105, finansow\u0105, spo\u0142eczn\u0105 katastrof\u0105. Kosztowa\u0142a niema\u0142o: \u017cycie ponad pi\u0119\u0107dziesi\u0119ciu o\u015bmiu tysi\u0119cy \u017co\u0142nierzy, zdrowie kolejnych trzystu trzynastu tysi\u0119cy i wed\u0142ug r\u00f3\u017cnych szacunk\u00f3w oko\u0142o stu czterdziestu miliard\u00f3w \u00f3wczesnych dolar\u00f3w. Skutkiem wojny by\u0142 kryzys ekonomiczny, gigantyczna pokoleniowa trauma oraz rozwarstwienie utrwalaj\u0105ce w spo\u0142ecze\u0144stwie dyskryminuj\u0105ce podzia\u0142y na bogatych i biednych. Problemy gospodarcze dodatkowo dramatycznie pog\u0142\u0119bi\u0142 krach na \u015bwiatowych rynkach paliw. Recesja i inflacja zacz\u0119\u0142y zbiera\u0107 obfite \u017cniwo, kiedy pod przewodnictwem Arabii Saudyjskiej pa\u0144stwa zrzeszone w grupie OPEC og\u0142osi\u0142y ograniczenie wydobycia, skokowy wzrost cen oraz embargo na dostawy ropy naftowej do Stan\u00f3w Zjednoczonych i cz\u0119\u015bci kraj\u00f3w Europy Zachodniej po udzieleniu przez te kraje militarnego wsparcia Izraelowi w wojnie Jom Kippur (6\u201326 pa\u017adziernika 1973).<\/p>\n

\"Marcin<\/a>
Marcin Borchardt, \u201eAnio\u0142y nie znaj\u0105 wstydu. Transgresja w kinie Nowego Jorku\u201d, Wydawnictwo Cz\u0119\u015bci Proste, 2018 (\u017ar\u00f3d\u0142o: materia\u0142y prasowe wydawcy)<\/figcaption><\/figure>\n

Nowy Jork \u2013 stolica \u015bwiatowego handlu i finansjery \u2013 od dawna boryka\u0142 si\u0119 z problemami. U szczytu powojennej prosperity<\/em> w latach pi\u0119\u0107dziesi\u0105tych miasto by\u0142o ekonomiczn\u0105 pot\u0119g\u0105. W najwi\u0119kszym porcie \u015bwiata zatrudniano ponad dwie\u015bcie tysi\u0119cy os\u00f3b. Kryzys rozpocz\u0105\u0142 si\u0119 w drugiej po\u0142owie kolejnej dekady, skutkowa\u0142 post\u0119puj\u0105cym spadkiem zatrudnienia, produkcji, rentowno\u015bci, zasob\u00f3w kapita\u0142owych w przemy\u015ble. Choroba trawi\u0142a miasto, ale egocentryzm, w\u0142adza i pieni\u0105dze jeszcze pozwoli\u0142y wznie\u015b\u0107 i 4 kwietnia 1973 roku z pomp\u0105 otworzy\u0107 World Trade Center (WTC, \u015awiatowe Centrum Handlu) \u2013 charakterystyczne czterystumetrowe bli\u017aniacze wie\u017ce zdominowa\u0142y panoram\u0119 Dolnego Manhattanu. R\u00f3s\u0142 d\u0142ug publiczny, inflacja i bezrobocie. Biznes ogranicza\u0142 lub zwija\u0142 interesy. W 1975 roku w\u0142adze stan\u0119\u0142y w obliczu bankructwa. Gigantyczny, p\u00f3\u0142toramiliardowy deficyt wywo\u0142a\u0142 bezprecedensowy kryzys finans\u00f3w i zmusi\u0142 Abrahama D. Beame\u2019a, sto czwartego burmistrza Nowego Jorku \u2013 pierwszego \u017byda na tym stanowisku \u2013 do g\u0142\u0119bokich i chaotycznych ci\u0119\u0107 bud\u017cetowych[1]<\/sup><\/a>. Zamro\u017cono p\u0142ace, drastycznie \u2013 w ci\u0105gu roku o sze\u015b\u0107dziesi\u0105t pi\u0119\u0107 tysi\u0119cy \u2013 zmniejszono zatrudnienie w przedsi\u0119biorstwach komunalnych i policji. Kiedy zwr\u00f3cono si\u0119 o federalne gwarancje finansowe dla wierzycieli, prezydent Gerald Ford odm\u00f3wi\u0142. Obawia\u0142 si\u0119 \u2013 sk\u0105din\u0105d s\u0142usznie \u2013 \u017ce natychmiast podobne \u017c\u0105dania wysun\u0105 inne ameryka\u0144skie metropolie. Po wojnie wietnamskiej wiele, zw\u0142aszcza silnie uprzemys\u0142owionych o\u015brodk\u00f3w walczy\u0142o z podobnymi problemami. 30 pa\u017adziernika dziennik \u201eNew York Daily News\u201d na pierwszej stronie wielkimi czarnymi literami oznajmi\u0142 mieszka\u0144com hiobowe wie\u015bci: \u201eFORD TO THE CITY: DROP DEAD\u201d (\u201eFORD DO MIASTA: JESTE\u015a TRUPEM\u201d). Ron Nessen, rzecznik prasowy, kuriozalnie t\u0142umacz\u0105c trudn\u0105 decyzj\u0119 g\u0142owy pa\u0144stwa, por\u00f3wna\u0142 miasto do narkomana, kt\u00f3remu nie wolno dawa\u0107 got\u00f3wki, bo i tak wszystko wyda na na\u0142\u00f3g.<\/p>\n

Bezrobocie ros\u0142o w lawinowym tempie, podobnie jak przest\u0119pczo\u015b\u0107 najci\u0119\u017cszego kalibru. W 1975 roku odnotowano tysi\u0105c sze\u015b\u0107set czterdzie\u015bci pi\u0119\u0107 zab\u00f3jstw[2]<\/sup><\/a>. Mieszka\u0144cy \u017cyli w nieustannym strachu. Jednym z najniebezpieczniejszych miejsc by\u0142o metro. Dla przeci\u0119tnego nowojorczyka codzienna jazda do pracy kolejk\u0105 \u2013 nazywan\u0105 od jakiego\u015b czasu Mugger\u2019s Express (Bandycki Ekspres) \u2013 by\u0142a tak samo ryzykowna jak zabawa odbezpieczonym granatem. S\u0142ynny Times Square przypomina\u0142 lunapark wszelkich podejrzanych rozrywek. Szerzy\u0142o si\u0119 str\u0119czycielstwo. Na ulicach, w nocnych klubach, salonach masa\u017cu, peep\u00adshowach i kinach porno pracowa\u0142o czterdzie\u015bci tysi\u0119cy prostytutek, z czego niemal po\u0142ow\u0119 stanowi\u0142y dziewczyny od pi\u0119tnastego do dwudziestego roku \u017cycia. Olbrzymia, szacowana na dwie\u015bcie tysi\u0119cy, armia narkoman\u00f3w by\u0142a uzale\u017cniona od heroiny[3]<\/sup><\/a>. Dilerka odbywa\u0142a si\u0119 niemal na ka\u017cdym rogu. W niekt\u00f3rych dzielnicach narkotyki mo\u017cna by\u0142o kupi\u0107 \u0142atwiej ni\u017c co\u015b do zjedzenia. Przez kilkana\u015bcie miesi\u0119cy miasto terroryzowa\u0142 David Berkowitz, wielokrotny morderca znany jako Son of Sam (Syn Sama) lub 44 Caliber Killer (Zab\u00f3jca Kaliber 44). Uj\u0119ty i skazany na sze\u015bciokrotne do\u017cywocie twierdzi\u0142, \u017ce \u201es\u0142ysza\u0142 g\u0142osy demon\u00f3w\u201d mieszkaj\u0105cych w jego kamienicy i dlatego zabi\u0142 sze\u015b\u0107 przypadkowych os\u00f3b, a kolejnych siedem rani\u0142[4]<\/sup><\/a>. Symbolem bezradno\u015bci w\u0142adz okaza\u0142 si\u0119 s\u0142ynny blackout<\/em>. W \u015brod\u0119 wieczorem z 13 na 14 lipca 1977 roku na skutek uderzenia pioruna dosz\u0142o do awarii w elektrowni. W mie\u015bcie pozbawionym pr\u0105du przez ponad dob\u0119 panowa\u0142 kompletny chaos. Uzbrojone hordy z\u0142odziei wysz\u0142y na ulice. Wybuch\u0142y zamieszki. Odnotowano tysi\u0105c po\u017car\u00f3w, tysi\u0105c sze\u015b\u0107set sklep\u00f3w spl\u0105drowano, zdewastowano kilka dzielnic. Policja aresztowa\u0142a ponad trzy tysi\u0105ce siedemset os\u00f3b, najwi\u0119cej w historii. Kongres oszacowa\u0142 straty na co najmniej trzysta milion\u00f3w dolar\u00f3w.<\/p>\n

Morderstwa, handel narkotykami, prostytucja, gwa\u0142ty, napady, rozboje, przemoc wobec dzieci, korupcja i bieda by\u0142y codziennym do\u015bwiadczeniem mieszka\u0144c\u00f3w niemal do po\u0142owy lat dziewi\u0119\u0107dziesi\u0105tych. Nowy Jork by\u0142 miastem upad\u0142ym, dekadentem \u2013 delirycznym, mrocznym, gro\u017anym, ale jednocze\u015bnie wci\u0105\u017c bardzo poci\u0105gaj\u0105cym. Miejscem diametralnie odmiennym od kosmopolitycznej, bogatej i zadowolonej z siebie metropolii, jak\u0105 wydaje si\u0119 by\u0107 dzisiaj.<\/p>\n

Ameryka\u0144ski socjolog, filozof technologii, autor inspiruj\u0105cych studi\u00f3w na temat urbanistyki i architektury Lewis Mumford (1895\u20131990) uwa\u017ca\u0142, \u017ce najistotniejsz\u0105 funkcj\u0105 miasta jest \u201einspirowanie mo\u017cliwie jak najliczniejszych kontakt\u00f3w i interakcji mi\u0119dzy mo\u017cliwie jak najr\u00f3\u017cniejszymi osobami, klasami, grupami\u201d[5]<\/sup><\/a>. Bez w\u0105tpienia Nowy Jork zawsze spe\u0142nia\u0142 te kryteria, przez ca\u0142e lata wch\u0142aniaj\u0105c wielomilionowe t\u0142umy emigrant\u00f3w przybywaj\u0105cych tu niczym do ziemi obiecanej. Kryzys spowodowa\u0142, \u017ce od 1970 roku najwi\u0119ksze miasto w kraju zacz\u0119\u0142o si\u0119 dramatycznie wyludnia\u0107, w takim stopniu, \u017ce w ci\u0105gu dekady jego populacja zmniejszy\u0142a si\u0119 o prawie milion mieszka\u0144c\u00f3w[6]<\/sup><\/a>. Ludzie masowo przeprowadzali si\u0119 na przedmie\u015bcia lub do spokojniejszych dzielnic po\u0142o\u017conych daleko od centrum. Zostawali tylko ci, kt\u00f3rzy nie mieli \u017cadnej innej alternatywy \u2013 kolorowi, emigranci, biedacy, przest\u0119pcy, narkomani i\u2026 arty\u015bci.<\/p>\n

Zrujnowane budynki, pozamykane sklepy, wyludnione ulice, znikomy ruch samochodowy \u2013 niekt\u00f3re dzielnice wygl\u0105da\u0142y jak po przej\u015bciu \u015bmierciono\u015bnego kataklizmu. Prawdziw\u0105 plag\u0105 by\u0142y podpalenia. Ka\u017cdego roku notowano setki po\u017car\u00f3w. W\u0142a\u015bciciele nieruchomo\u015bci niejednokrotnie sami wzniecali ogie\u0144, licz\u0105c na wy\u0142udzenie odszkodowania. By\u0142o to jedyne rozwi\u0105zanie w sytuacji, kiedy nie mogli znale\u017a\u0107 najemc\u00f3w lub gdy ze wzgl\u0119du na wywo\u0142ane kryzysem niskie ceny na rynku nie op\u0142aca\u0142o si\u0119 sprzeda\u0107 budynku. Inn\u0105 strategi\u0105 by\u0142a \u015bwiadoma dewastacja nieruchomo\u015bci. W\u0142a\u015bciciele przymykali oko, kiedy najemcy niszczyli, a nawet podpalali mieszkania z nadziej\u0105, \u017ce miasto w ko\u0144cu przesiedli ich w jakiekolwiek inne miejsce. W rezultacie ludzie koczowali, nierzadko bezprawnie, w opuszczonych, zrujnowanych, zaszczurzonych budynkach, w kt\u00f3rych \u2013 pozbawieni elementarnych wyg\u00f3d \u2013 byli nieustannie nara\u017ceni na napa\u015b\u0107 bandyt\u00f3w albo interwencj\u0119 policji. 15 czerwca 1974 roku w\u0142adze stanowe, walcz\u0105c z patologi\u0105, znowelizowa\u0142y prawo lokalowe (ETPA \u2013 Emergency Tenant Protection Act, ch. 576). Ustawa mia\u0142a powstrzyma\u0107 fal\u0119 nielegalnego zasiedlania pustostan\u00f3w oraz zapobiega\u0107 wymuszaniu niesprawiedliwych, nieuzasadnionych i opresyjnych czynsz\u00f3w, narzucanych najemcom przez w\u0142a\u015bcicieli nieruchomo\u015bci. Paradoksalnie, bardzo wielu marz\u0105cym o s\u0142awie m\u0142odym artystom, zw\u0142aszcza tym pochodz\u0105cym z prowincjonalnych dzielnic lub z innych stan\u00f3w, ta administracyjna decyzja otworzy\u0142a drog\u0119 do przeprowadzki na Dolny Manhattan i wynaj\u0119cia za grosze (lub do nielegalnego zasiedlenia) pustych loft\u00f3w[7]<\/sup><\/a>.<\/p>\n

Manhattan \u2013 synonim i wizyt\u00f3wka Nowego Jorku, materialne \u015bwiadectwo pot\u0119gi Stan\u00f3w Zjednoczonych. To miejsce, gdzie wszystko zawsze musia\u0142o by\u0107 najwi\u0119ksze, najnowsze, najdro\u017csze, najwspanialsze. Sercem wyspy jest po\u0142o\u017cony na po\u0142udnie od 14 Ulicy (14th Street) Dolny Manhattan (Lower Manhattan), umownie nazywany Downtown. Poza \u015bwiatowej s\u0142awy finansowym centrum, kt\u00f3rego symbolem jest Wall Street i drapacze chmur tworz\u0105ce spektakularn\u0105 panoram\u0119, znajduje si\u0119 tu wiele bardzo charakterystycznych mniejszych dzielnic (mi\u0119dzy innymi Greenwich Village, TriBeCa, SoHo, East Village, Lower East Side), kt\u00f3re gdzie\u015b od po\u0142owy XIX wieku w r\u00f3\u017cnym czasie i w r\u00f3\u017cnym nat\u0119\u017ceniu katalizowa\u0142y tw\u00f3rczy ferment nowojorskiej bohemy, pozostaj\u0105c zawsze w wyra\u017anej kontrze do tego, co p\u0142yn\u0119\u0142o z zamo\u017cnych dzielnic \u015arodkowego (Midtown Manhattan) i G\u00f3rnego Manhattanu (Upper Manhattan, Uptown), siedzib niezliczonych, instytucjonalnie ufortyfikowanych bastion\u00f3w nauki, edukacji, rozrywki i kultury wysokiej, takich jak Columbia University, Museum of Modern Art (MoMA), Broadway, Carnegie Hall czy Lincoln Center.<\/p>\n

Nowojorski krytyk, znawca awangardy Richard Cory Kostelantez twierdzi, \u017ce s\u0142owo Downtown zacz\u0119\u0142o zdobywa\u0107 popularno\u015b\u0107 w ko\u0144cu lat pi\u0119\u0107dziesi\u0105tych, kiedy sta\u0142o si\u0119 synonimem dzia\u0142a\u0144 radykalnie my\u015bl\u0105cych artyst\u00f3w zamieszkuj\u0105cych dzielnice po\u0142o\u017cone poni\u017cej 14 Ulicy, mi\u0119dzy innymi kompozytora Johna Cage\u2019a. \u201eTermin \u00abDowntown\u00bb odr\u00f3\u017cnia\u0142 metamuzyczne prace Cage\u2019a od bardziej tradycyjnych (czytaj: serialistycznych) utwor\u00f3w komponowanych przez kompozytor\u00f3w \u00abUptown\u00bb, zwi\u0105zanych z Columbi\u0105\u201d[8]<\/sup><\/a>. Niezwyk\u0142\u0105 energi\u0119, kt\u00f3ra charakteryzowa\u0142a Downtown, doskonale oddaj\u0105 s\u0142owa pioniera filmowego podziemia Jacka Smitha: \u201eSzko\u0142a artystyczna? Szko\u0142a artystyczna? Nie mia\u0142em luksusu ucz\u0119szczania do szko\u0142y artystycznej. Musia\u0142em przyjecha\u0107 do Nowego Jorku i zasuwa\u0107 prosto do roboty, robi\u0107 sztuk\u0119\u201d[9]<\/sup><\/a>. M\u0142oda sztuka zawsze szuka alternatyw. Arty\u015bci b\u0142yskawicznie dostrzegli nadarzaj\u0105c\u0105 si\u0119 okazj\u0119 i zaadaptowali na swoje potrzeby mo\u017cliwo\u015bci p\u0142yn\u0105ce z recesji na rynku nieruchomo\u015bci. Ju\u017c w pa\u017adzierniku 1968 roku marszandka Paula Cooper jako pierwsza otworzy\u0142a galeri\u0119 poni\u017cej Houston Street. Wszyscy pukali si\u0119 w czo\u0142o, kiedy Paula Cooper Gallery inaugurowa\u0142a dzia\u0142alno\u015b\u0107 przy 96 Prince Street w SoHo[10]<\/sup><\/a>. Podczas wernisa\u017cu i politycznej antywojennej zbi\u00f3rki pieni\u0119dzy na rzecz organizacji Student Mobilization Committee to End the War in Vietnam (Studencki Ruch na rzecz Zako\u0144czenia Wojny w Wietnamie) zaprezentowano prace minimalist\u00f3w: Donalda Judda, Roberta Rymana, Carla Andrego, Jo Baer, Dana Flavina, oraz jeden z pierwszych rysunk\u00f3w na \u015bcianie Sola LeWitta. Nowe miejsce szybko zdefiniowano jako wa\u017cny punkt na mapie ameryka\u0144skiego minimalizmu i konceptualizmu. \u015aladem Cooper poszli inni handlarze sztuki \u2013 Leo Castelli, Max Hutchinson, Ivan C. Karp, Charles Cowles. W dzielnicy nie brakowa\u0142o zabytkowych budynk\u00f3w, kt\u00f3re sta\u0142y puste, odk\u0105d przesta\u0142y by\u0107 atrakcyjne dla przemys\u0142u lub handlu. Na najwy\u017cszych kondygnacjach znajdowa\u0142y si\u0119 lofty. Przestrzenie idealne dla artyst\u00f3w \u2013 przestronne, wysokie, o\u015bwietlane naturalnym \u015bwiat\u0142em s\u0142onecznym. Kosztowa\u0142y grosze, ale wynajem powierzchni fabrycznych na cele inne ni\u017c produkcyjne obwarowany by\u0142 licznymi regulacjami. Zgodnie z obowi\u0105zuj\u0105cym prawem budowlanym nie nadawa\u0142y si\u0119 do zamieszkania. Przymykano na to oko, dop\u00f3ki nie by\u0142o popytu. Kiedy SoHo znalaz\u0142o si\u0119 na celowniku artyst\u00f3w, administracja miasta w obawie przed utrat\u0105 przemys\u0142owego charakteru tych miejsc zaostrzy\u0142a liberalny dotychczas kurs. Marszand Charles Cowles wspomina: \u201eStale mieli\u015bmy stracha, \u017ce kto\u015b nas nakryje [\u2026]. Ka\u017cdy mia\u0142 sk\u0142adane \u0142\u00f3\u017cko i musia\u0142 chowa\u0107 prysznic\u201d[11]<\/sup><\/a>. W 1974 roku SoHo by\u0142o ju\u017c szpanersk\u0105 dzielnic\u0105 sztuki. \u201eNew York Magazine\u201d na pierwszej stronie og\u0142osi\u0142, \u017ce to \u201enajbardziej ekscytuj\u0105ce miejsce do \u017cycia w mie\u015bcie\u201d[12]<\/sup><\/a>, a wewn\u0105trz numeru zamie\u015bci\u0142 przewodnik po galeriach i loftach. Czynsze oczywi\u015bcie szybowa\u0142y w g\u00f3r\u0119, za wynaj\u0119cie loftu trzeba by\u0142o teraz zap\u0142aci\u0107 co najmniej trzysta dolar\u00f3w miesi\u0119cznie, nic wi\u0119c dziwnego, \u017ce tw\u00f3rcza migracja obra\u0142a wkr\u00f3tce nowy kierunek \u2013 na wsch\u00f3d, do po\u0142o\u017conych nieopodal i wci\u0105\u017c relatywnie tanich dzielnic: East Village i Lower East Side.<\/p>\n

Poka\u017c przypisy<\/span>    (\u21b5 returns to text)<\/p>\n
    \n
  1. W czasie kadencji Beame z pomoc\u0105 funduszy federalnych zr\u00f3wnowa\u017cy\u0142 bud\u017cet, ale po kolejnych wyborach zap\u0142aci\u0142 za to utrat\u0105 stanowiska. E. J. McMahon, F. Siegel, Gotham\u2019s Fiscal Crisis. Lessons Unlearned<\/em>, \u201eThe Public Interest\u201d 2005, No. 158 (Winter), s. 96\u2013110.\u21b5<\/a><\/li>\n
  2. Informacja opublikowana przez biuro burmistrza Nowego Jorku Michaela R. Bloomberga (The City of New York, Office of the Mayor, Mayor Bloomberg and Police Commissioner Kelly announce 2012 sets all-time record for fewest murders and fewest shootings in New York City history<\/a>, PR48912, December 28, 2012, (data dost\u0119pu: 21 czerwca 2015).\u21b5<\/a><\/li>\n
  3. B. Frank, An Overview of Heroin Trends in New York City. Past, Present and Future<\/em><\/a>\u00a0(data dost\u0119pu: 19 marca 2018).\u21b5<\/a><\/li>\n
  4. W czasie \u015bledztwa okaza\u0142o si\u0119, \u017ce Berkowitz rzeczywi\u015bcie s\u0142ysza\u0142, ale nie \u201eg\u0142osy\u201d, tylko szczekanie czarnego labradora retrievera nale\u017c\u0105cego do w\u0142a\u015bciciela posesji, co doprowadza\u0142o go do szale\u0144stwa.\u21b5<\/a><\/li>\n
  5. L. Mumford, cyt. za: E. Winnicka, Nowy Jork zbuntowany. Miasto w czasach prohibicji, jazzu i gangster\u00f3w<\/em>, Warszawa 2013, s. 27.\u21b5<\/a><\/li>\n
  6. W 1970 roku miasto liczy\u0142o 7 894 862 mieszka\u0144c\u00f3w, w 1980 ju\u017c tylko 7 071 639. Szokuj\u0105cy spadek wyni\u00f3s\u0142 10,4%. Zob. C. Gibson, Population of the 100 Largest Cities and Other Urban Places in the United States: 1790 to 1990<\/em><\/a>, Washington 1998, (data dost\u0119pu: 19 marca 2018).\u21b5<\/a><\/li>\n
  7. Por. J. Hawkins (ed.), Downtown Film and TV Culture 1975\u20132001, Chicago 2015, s. 45 [ebook]\u21b5<\/a><\/li>\n
  8. M. J. Taylor, Playing the Field. The Downtown Scene and Cultural Production<\/em>, [w:] idem, Downtown Book. The New York Art Scene 1974\u20131984<\/em>, Princeton\u2013Oxford 2006, s. 18.\u21b5<\/a><\/li>\n
  9. J. Smith, cyt. za: Captured. A Film & Video History of the Lower East Side<\/em>, ed. by C. Patterson, New York 2005, s. IV.\u21b5<\/a><\/li>\n
  10. Nazwa SoHo bezpo\u015brednio odnosi si\u0119 do po\u0142o\u017cenia dzielnicy na wsch\u00f3d od Houston Street, czyli South of Houston Street. Na tej samej zasadzie: TriBeCa to Triangle Below Canal Street, NoLita \u2013 North of Little Italy. Pomys\u0142 nazywania miejsc i dzielnic w zgodzie z logik\u0105 akronimu przypisywany jest nowojorskiemu urbani\u015bcie Chesterowi A. Rapkinowi.\u21b5<\/a><\/li>\n
  11. T. Lawrence, Hold On to Your Dreams. Arthur Russell and Downtown Music Scene: 1973\u20131992<\/em>, Durham\u2013London, s. 49.\u21b5<\/a><\/li>\n
  12. D. Seiberling, The Most Exciting Place to Live in the City<\/em>, New York, 20 May 1974, 52, cyt. za: T. Lawrence, Hold On to Your Dreams, s. 49\u201350.\u21b5<\/a><\/li>\n<\/ol>\n<\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

    9 sierpnia 1974 roku znokautowany afer\u0105 Watergate trzydziesty si\u00f3dmy prezydent Stan\u00f3w Zjednoczonych Richard Milhous Nixon o\u015bwiadczy\u0142 narodowi, \u017ce rezygnuje z dalszego pe\u0142nienia urz\u0119du. Zaledwie miesi\u0105c p\u00f3\u017aniej jego nast\u0119pca Gerald Rudolph Ford jr, kt\u00f3ry przej\u0105\u0142 w\u0142adz\u0119 w wyniku nominacji, a nie wybor\u00f3w powszechnych, niespodziewanie og\u0142osi\u0142 dla niego akt \u0142aski (\u201eProclamation 4311 \u2013 Granting Pardon to Richard Nixon\u201d, 8 wrze\u015bnia 1974).<\/p>\n","protected":false},"author":867,"featured_media":47400,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[1],"tags":[7181,7182],"powerkit_post_featured":[],"coauthors":[7180],"yoast_head":"\nMarcin Borchardt. Anio\u0142y nie znaj\u0105 wstydu. Transgresja w kinie Nowego Jorku<\/title>\n<meta name=\"description\" content=\"Marcin Borchardt. Anio\u0142y nie znaj\u0105 wstydu. Transgresja w kinie Nowego Jorku, fragment: 9 sierpnia 1974 roku znokautowany afer\u0105 Watergate trzydziesty si\u00f3dmy prezydent Stan\u00f3w Zjednoczonych Richard Milhous Nixon o\u015bwiadczy\u0142 narodowi, \u017ce rezygnuje z dalszego pe\u0142nienia urz\u0119du.\" \/>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2018\/marcin-borchardt-anioly-nie-znaja-wstydu-transgresja-w-kinie-nowego-jorku\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\/\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/#website\",\"url\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/\",\"name\":\"Ownetic Magazine\",\"description\":\"Magazine\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":\"required name=search_term_string\"}],\"inLanguage\":\"pl-PL\"},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"@id\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2018\/marcin-borchardt-anioly-nie-znaja-wstydu-transgresja-w-kinie-nowego-jorku#primaryimage\",\"url\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2018\/12\/anioly-nie-znaja-wstudy-czesci-proste-2018-12-20-scaled.jpg\",\"contentUrl\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2018\/12\/anioly-nie-znaja-wstudy-czesci-proste-2018-12-20-scaled.jpg\",\"width\":1645,\"height\":2560,\"caption\":\"Marcin Borchardt, \u201eAnio\u0142y nie znaj\u0105 wstydu. Transgresja w kinie Nowego Jorku\u201d, Wydawnictwo Cz\u0119\u015bci Proste, 2018 (\u017ar\u00f3d\u0142o: materia\u0142y prasowe wydawcy)\"},{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2018\/marcin-borchardt-anioly-nie-znaja-wstydu-transgresja-w-kinie-nowego-jorku#webpage\",\"url\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2018\/marcin-borchardt-anioly-nie-znaja-wstydu-transgresja-w-kinie-nowego-jorku\",\"name\":\"Marcin Borchardt. Anio\u0142y nie znaj\u0105 wstydu. Transgresja w kinie Nowego Jorku\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2018\/marcin-borchardt-anioly-nie-znaja-wstydu-transgresja-w-kinie-nowego-jorku#primaryimage\"},\"datePublished\":\"2018-12-20T23:00:22+00:00\",\"dateModified\":\"2018-12-20T13:27:36+00:00\",\"author\":{\"@id\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/#\/schema\/person\/d89106571625446410e0eb9d69305697\"},\"description\":\"Marcin Borchardt. Anio\u0142y nie znaj\u0105 wstydu. Transgresja w kinie Nowego Jorku, fragment: 9 sierpnia 1974 roku znokautowany afer\u0105 Watergate trzydziesty si\u00f3dmy prezydent Stan\u00f3w Zjednoczonych Richard Milhous Nixon o\u015bwiadczy\u0142 narodowi, \u017ce rezygnuje z dalszego pe\u0142nienia urz\u0119du.\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2018\/marcin-borchardt-anioly-nie-znaja-wstydu-transgresja-w-kinie-nowego-jorku#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2018\/marcin-borchardt-anioly-nie-znaja-wstydu-transgresja-w-kinie-nowego-jorku\"]}]},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2018\/marcin-borchardt-anioly-nie-znaja-wstydu-transgresja-w-kinie-nowego-jorku#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Anio\u0142y nie znaj\u0105 wstydu. Transgresja w kinie Nowego Jorku\"}]},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/#\/schema\/person\/d89106571625446410e0eb9d69305697\",\"name\":\"Marcin Borchardt\",\"url\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/author\/mborchardt\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Marcin Borchardt. Anio\u0142y nie znaj\u0105 wstydu. Transgresja w kinie Nowego Jorku","description":"Marcin Borchardt. Anio\u0142y nie znaj\u0105 wstydu. Transgresja w kinie Nowego Jorku, fragment: 9 sierpnia 1974 roku znokautowany afer\u0105 Watergate trzydziesty si\u00f3dmy prezydent Stan\u00f3w Zjednoczonych Richard Milhous Nixon o\u015bwiadczy\u0142 narodowi, \u017ce rezygnuje z dalszego pe\u0142nienia urz\u0119du.","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2018\/marcin-borchardt-anioly-nie-znaja-wstydu-transgresja-w-kinie-nowego-jorku","schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/#website","url":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/","name":"Ownetic Magazine","description":"Magazine","potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/?s={search_term_string}"},"query-input":"required name=search_term_string"}],"inLanguage":"pl-PL"},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pl-PL","@id":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2018\/marcin-borchardt-anioly-nie-znaja-wstydu-transgresja-w-kinie-nowego-jorku#primaryimage","url":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2018\/12\/anioly-nie-znaja-wstudy-czesci-proste-2018-12-20-scaled.jpg","contentUrl":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2018\/12\/anioly-nie-znaja-wstudy-czesci-proste-2018-12-20-scaled.jpg","width":1645,"height":2560,"caption":"Marcin Borchardt, \u201eAnio\u0142y nie znaj\u0105 wstydu. Transgresja w kinie Nowego Jorku\u201d, Wydawnictwo Cz\u0119\u015bci Proste, 2018 (\u017ar\u00f3d\u0142o: materia\u0142y prasowe wydawcy)"},{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2018\/marcin-borchardt-anioly-nie-znaja-wstydu-transgresja-w-kinie-nowego-jorku#webpage","url":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2018\/marcin-borchardt-anioly-nie-znaja-wstydu-transgresja-w-kinie-nowego-jorku","name":"Marcin Borchardt. Anio\u0142y nie znaj\u0105 wstydu. Transgresja w kinie Nowego Jorku","isPartOf":{"@id":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2018\/marcin-borchardt-anioly-nie-znaja-wstydu-transgresja-w-kinie-nowego-jorku#primaryimage"},"datePublished":"2018-12-20T23:00:22+00:00","dateModified":"2018-12-20T13:27:36+00:00","author":{"@id":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/#\/schema\/person\/d89106571625446410e0eb9d69305697"},"description":"Marcin Borchardt. Anio\u0142y nie znaj\u0105 wstydu. Transgresja w kinie Nowego Jorku, fragment: 9 sierpnia 1974 roku znokautowany afer\u0105 Watergate trzydziesty si\u00f3dmy prezydent Stan\u00f3w Zjednoczonych Richard Milhous Nixon o\u015bwiadczy\u0142 narodowi, \u017ce rezygnuje z dalszego pe\u0142nienia urz\u0119du.","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2018\/marcin-borchardt-anioly-nie-znaja-wstydu-transgresja-w-kinie-nowego-jorku#breadcrumb"},"inLanguage":"pl-PL","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2018\/marcin-borchardt-anioly-nie-znaja-wstydu-transgresja-w-kinie-nowego-jorku"]}]},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2018\/marcin-borchardt-anioly-nie-znaja-wstydu-transgresja-w-kinie-nowego-jorku#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Anio\u0142y nie znaj\u0105 wstydu. Transgresja w kinie Nowego Jorku"}]},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/#\/schema\/person\/d89106571625446410e0eb9d69305697","name":"Marcin Borchardt","url":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/author\/mborchardt"}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/47384"}],"collection":[{"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/users\/867"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=47384"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/47384\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/media\/47400"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=47384"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=47384"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=47384"},{"taxonomy":"powerkit_post_featured","embeddable":true,"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/powerkit_post_featured?post=47384"},{"taxonomy":"author","embeddable":true,"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/coauthors?post=47384"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}