{"id":4770,"date":"2011-04-06T20:32:14","date_gmt":"2011-04-06T19:32:14","guid":{"rendered":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/?p=4770"},"modified":"2013-01-20T13:06:55","modified_gmt":"2013-01-20T12:06:55","slug":"sybin-miasto-kultur-europejska-stolicy-kultury-2007","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2011\/sybin-miasto-kultur-europejska-stolicy-kultury-2007","title":{"rendered":"Sybin \u2013 miasto kultur"},"content":{"rendered":"<p>Dla wielu najpi\u0119kniejsze z miast Siedmiogrodu \u2013 za\u0142o\u017cony w XII wieku przez saskich kolonist\u00f3w, Sybin nosi\u0142 tytu\u0142 Europejskiej Stolicy Kultury w roku 2007, pod has\u0142em: \u201eSybin. Miasto Kultury \u2013 Miasto Kultur\u201d (\u201eSibiu. A City of Culture \u2013 A City of Cultures\u201d). W ci\u0105gu dziej\u00f3w \u015bciera\u0142y si\u0119 tu wp\u0142ywy saskie, rumu\u0144skie i w\u0119gierskie. Miasto by\u0142o przez lata uznawane za stolic\u0119 Sas\u00f3w siedmiogrodzkich, zar\u00f3wno duchow\u0105 i polityczn\u0105, jak i pr\u0119\u017cny o\u015brodek nauki i kultury. Obecnie mniejszo\u015bci narodowe stanowi\u0105 jedynie cztery procent mieszka\u0144c\u00f3w miasta (g\u0142\u00f3wnie Niemcy, W\u0119grzy i Romowie). Co znamienne, sybinianie, dzi\u015b w zdecydowanej wi\u0119kszo\u015bci Rumuni, maj\u0105c \u015bwiadomo\u015b\u0107 historii i wagi o\u015bmiusetpi\u0119\u0107dziesi\u0119cioletniego dziedzictwa tutejszych Sas\u00f3w, wybrali na burmistrza w 2000 roku (i ponownie na kolejne kadencje w 2004 i 2008) Klausa Johannisa, siedmiogrodzkiego Sasa. To dzi\u0119ki niemu Sybin uleg\u0142 kompleksowej odnowie, zdoby\u0142 tytu\u0142 Europejskiej Stolicy Kultury i szans\u0119 na impuls rozwojowy<sup>1<\/sup>.<\/p>\n<figure id=\"attachment_4776\" aria-describedby=\"caption-attachment-4776\" style=\"width: 400px\" class=\"wp-caption alignnone\"><a href=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2011\/sybin-miasto-kultur-europejska-stolicy-kultury-2007\/sanetra_szeliga_nr5\/\" rel=\"attachment wp-att-4776\"><img loading=\"lazy\" class=\"size-medium wp-image-4776\" title=\"Sanetra_Szeliga_nr5\" src=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2011\/04\/Sanetra_Szeliga_nr5-400x600.jpg\" alt=\"Meduzy, wype\u0142nione powietrzem rze\u017aby autorstwa Romelo Pervoloviciego unosz\u0105ce si\u0119 nad bulwarem Nicolae B\u0103lcescu. Cz\u0119\u015b\u0107 projektu\u00a0Urban ambient\u00a0realizowanego przez Meta Cultural Foundation, fot. Meta Cultural Foundation\" width=\"400\" height=\"600\" \/><\/a><figcaption id=\"caption-attachment-4776\" class=\"wp-caption-text\">Meduzy, wype\u0142nione powietrzem rze\u017aby autorstwa Romelo Pervoloviciego unosz\u0105ce si\u0119 nad bulwarem Nicolae B\u0103lcescu. Cz\u0119\u015b\u0107 projektu Urban ambient realizowanego przez Meta Cultural Foundation, fot. Meta Cultural Foundation<\/figcaption><\/figure>\n<p>Wielokulturowo\u015b\u0107 miasta przejawia si\u0119 nie tylko w oficjalnym ha\u015ble, ale tak\u017ce w oficjalnej nazwie, kt\u00f3rej miasto u\u017cywa: Sibiu\u00a0\/\u00a0Hermannstadt. Podczas prezentacji miasta przed panelem ekspert\u00f3w oceniaj\u0105cych wnioski o tytu\u0142 ESK Sybin przedstawi\u0142 si\u0119 jako europejskie laboratorium, anga\u017cuj\u0105ce mi\u0119dzynarodowych partner\u00f3w poprzez dialog i promocj\u0119 mobilno\u015bci artyst\u00f3w. Jury doceni\u0142o taki projekt; zwr\u00f3cono jednak uwag\u0119 na konieczno\u015b\u0107 wsp\u00f3\u0142pracy z ca\u0142\u0105 Europ\u0105, nie tylko z Luksemburgiem, kt\u00f3remu przyznano tytu\u0142 ESK w tym samym roku, oraz na przygotowanie programu atrakcyjnego dla europejskiego odbiorcy<sup>2<\/sup>.<\/p>\n<div id='gallery-1' class='gallery galleryid-4770 gallery-columns-6 gallery-size-thumbnail'><figure class='gallery-item'>\n\t\t\t<div class='gallery-icon portrait'>\n\t\t\t\t<a href='https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2011\/sybin-miasto-kultur-europejska-stolicy-kultury-2007\/sanetra_szeliga_nr5'><img width=\"160\" height=\"240\" src=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2011\/04\/Sanetra_Szeliga_nr5.jpg\" class=\"attachment-thumbnail size-thumbnail\" alt=\"Meduzy, wype\u0142nione powietrzem rze\u017aby autorstwa Romelo Pervoloviciego unosz\u0105ce si\u0119 nad bulwarem Nicolae B\u0103lcescu. Cz\u0119\u015b\u0107 projektu\u00a0Urban ambient\u00a0realizowanego przez Meta Cultural Foundation, fot. Meta Cultural Foundation\" loading=\"lazy\" aria-describedby=\"gallery-1-4776\" \/><\/a>\n\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<figcaption class='wp-caption-text gallery-caption' id='gallery-1-4776'>\n\t\t\t\t\u201eMeduzy\u201d, wype\u0142nione powietrzem rze\u017aby autorstwa Romelo Pervoloviciego unosz\u0105ce si\u0119 nad bulwarem Nicolae B\u0103lcescu. Cz\u0119\u015b\u0107 projektu\u00a0<em>Urban ambient<\/em>\u00a0realizowanego przez Meta Cultural Foundation, fot. Meta Cultural Foundation\n\t\t\t\t<\/figcaption><\/figure><figure class='gallery-item'>\n\t\t\t<div class='gallery-icon portrait'>\n\t\t\t\t<a href='https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2011\/sybin-miasto-kultur-europejska-stolicy-kultury-2007\/sanetra_szeliga_nr4'><img width=\"104\" height=\"240\" src=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2011\/04\/Sanetra_Szeliga_nr4.jpg\" class=\"attachment-thumbnail size-thumbnail\" alt=\"Meduza\u00a0Romela Pervoloviciego reaguje zmian\u0105 kolor\u00f3w i\u00a0wy\u015bwietlanych obraz\u00f3w na obecno\u015b\u0107 oraz g\u0142os ludzi, fot. Meta Cultural Foundation\" loading=\"lazy\" aria-describedby=\"gallery-1-4775\" \/><\/a>\n\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<figcaption class='wp-caption-text gallery-caption' id='gallery-1-4775'>\n\t\t\t\t\u201eMeduza\u201d\u00a0Romela Pervoloviciego reaguje zmian\u0105 kolor\u00f3w i\u00a0wy\u015bwietlanych obraz\u00f3w na obecno\u015b\u0107 oraz g\u0142os ludzi, fot. Meta Cultural Foundation\n\t\t\t\t<\/figcaption><\/figure><figure class='gallery-item'>\n\t\t\t<div class='gallery-icon landscape'>\n\t\t\t\t<a href='https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2011\/sybin-miasto-kultur-europejska-stolicy-kultury-2007\/sanetra_szeliga_nr3'><img width=\"400\" height=\"240\" src=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2011\/04\/Sanetra_Szeliga_nr3-400x240.jpg\" class=\"attachment-thumbnail size-thumbnail\" alt=\"Meduza, interaktywna rze\u017aba Romela Pervoloviciego. Cz\u0119\u015b\u0107 projektu\u00a0Urban ambient\u00a0realizowanego przez Meta Cultural Foundation, fot. Meta Cultural Foundation\" loading=\"lazy\" aria-describedby=\"gallery-1-4774\" \/><\/a>\n\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<figcaption class='wp-caption-text gallery-caption' id='gallery-1-4774'>\n\t\t\t\t\u201eMeduza\u201d, interaktywna rze\u017aba Romela Pervoloviciego. Cz\u0119\u015b\u0107 projektu\u00a0\u201eUrban ambient\u201d\u00a0realizowanego przez Meta Cultural Foundation, fot. Meta Cultural Foundation\n\t\t\t\t<\/figcaption><\/figure><figure class='gallery-item'>\n\t\t\t<div class='gallery-icon landscape'>\n\t\t\t\t<a href='https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2011\/sybin-miasto-kultur-europejska-stolicy-kultury-2007\/sanetra_szeliga_nr2'><img width=\"320\" height=\"240\" src=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2011\/04\/Sanetra_Szeliga_nr2.jpg\" class=\"attachment-thumbnail size-thumbnail\" alt=\"Inauguracja Europejskiej Stolicy Kultury 2007 \u2013 koncert na Rynku Wielkim, fot. Marcel Baciu\" loading=\"lazy\" aria-describedby=\"gallery-1-4773\" \/><\/a>\n\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<figcaption class='wp-caption-text gallery-caption' id='gallery-1-4773'>\n\t\t\t\tInauguracja Europejskiej Stolicy Kultury 2007 \u2013 koncert na Rynku Wielkim, fot. Marcel Baciu\n\t\t\t\t<\/figcaption><\/figure><figure class='gallery-item'>\n\t\t\t<div class='gallery-icon portrait'>\n\t\t\t\t<a href='https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2011\/sybin-miasto-kultur-europejska-stolicy-kultury-2007\/sanetra_szeliga_nr1'><img width=\"167\" height=\"240\" src=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2011\/04\/Sanetra_Szeliga_nr1.jpg\" class=\"attachment-thumbnail size-thumbnail\" alt=\"Dom Luksemburski, jedna z kamienic przy sybi\u0144skim rynku odnowiona dzi\u0119ki wsp\u00f3\u0142pracy Sybina i Luksemburga, fot. Pawe\u0142 Mazur\" loading=\"lazy\" aria-describedby=\"gallery-1-4772\" \/><\/a>\n\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<figcaption class='wp-caption-text gallery-caption' id='gallery-1-4772'>\n\t\t\t\tDom Luksemburski, jedna z kamienic przy sybi\u0144skim rynku odnowiona dzi\u0119ki wsp\u00f3\u0142pracy Sybina i Luksemburga, fot. Pawe\u0142 Mazur\n\t\t\t\t<\/figcaption><\/figure>\n\t\t<\/div>\n\n<h4 id=\"cele-i-wyzwania\">Cele i wyzwania<\/h4>\n<p>Zarz\u0105dzanie obchodami odbywa\u0142o si\u0119 na dw\u00f3ch poziomach \u2013 centralnym (ministerstwo kultury) i lokalnym (specjalnie powo\u0142ane stowarzyszenie Asocia<strong>\u0163<\/strong>ia Sibiu 2007). Rozwi\u0105zanie to okaza\u0142o si\u0119 niezb\u0119dne z wielu powod\u00f3w. Miasto nie by\u0142o w stanie od strony prawnej wspiera\u0107 finansowo projekt\u00f3w kulturalnych realizowanych w ramach ESK. Brakowa\u0142o mu tak\u017ce mo\u017cliwo\u015bci logistycznych do przeprowadzania naboru i selekcji wniosk\u00f3w. W\u0142a\u015bnie dlatego ministerstwo og\u0142osi\u0142o otwarty konkurs na projekty kulturalne, tworz\u0105ce program ESK. Rol\u0105 Asocia<strong>\u0163<\/strong>ia Sibiu 2007 by\u0142a koordynacja i wsparcie techniczne przy wdra\u017caniu wybranego programu kulturalnego. Promocja zosta\u0142a podzielona mi\u0119dzy ministerstwo, zatrudniaj\u0105ce odpowiedni\u0105 agencj\u0119 do przygotowania du\u017cej kampanii krajowej i mi\u0119dzynarodowej, i stowarzyszenie, do kt\u00f3rego zada\u0144 nale\u017ca\u0142y: strona internetowa, kontakty z pras\u0105, promocja w lokalnych mediach oraz wsparcie mniejszych operator\u00f3w kulturalnych w informowaniu o wydarzeniach w ramach ESK<sup>3<\/sup>.<\/p>\n<p>Strategia miasta, korygowana jeszcze w fazie przygotowa\u0144, obj\u0119\u0142a ostatecznie nast\u0119puj\u0105ce cele:<\/p>\n<ul>\n<li>zmiana wizerunku miasta, jego umi\u0119dzynarodowienie, rozw\u00f3j wsp\u00f3\u0142pracy z zagranic\u0105, rozw\u00f3j kulturalny;<\/li>\n<li>zwi\u0119kszenie poczucia w\u0142asnej warto\u015bci i dumy sybinian z miejsca zamieszkania, poszerzenie grupy mieszka\u0144c\u00f3w korzystaj\u0105cych z oferty kulturalnej miasta;<\/li>\n<li>przyci\u0105gni\u0119cie go\u015bci z Rumunii i zagranicy, \u201enowa koncepcja turystyki\u201d;<\/li>\n<li>rozw\u00f3j gospodarczy, poprawa infrastruktury (w tym infrastruktury kulturalnej), promocja kreatywno\u015bci i innowacji, poprawa sp\u00f3jno\u015bci spo\u0142ecznej<sup>4<\/sup>;.<\/li>\n<\/ul>\n<h4 id=\"zycie-kulturalne\">\u017bycie kulturalne<\/h4>\n<p>Zaproponowany w aplikacji program kulturalny skupia\u0142 si\u0119 wok\u00f3\u0142 szeroko rozumianego tematu miasta kultur, z naciskiem na wykorzystanie przestrzeni publicznej i architektury jako sceny wydarze\u0144 kulturalnych. Ten aspekt w opinii organizator\u00f3w by\u0142 najwi\u0119kszym sukcesem, o czym \u015bwiadczy\u0142a ogromna liczba uczestnik\u00f3w takich wydarze\u0144, a szczeg\u00f3lnie imprez na otwarcie i zamkni\u0119cie ESK, w kt\u00f3rych uczestniczy\u0142o ponad sto tysi\u0119cy widz\u00f3w<sup>5<\/sup>. Du\u017c\u0105 wag\u0119 przywi\u0105zywano r\u00f3wnie\u017c do europejskiego wymiaru realizowanych przedsi\u0119wzi\u0119\u0107, co prze\u0142o\u017cy\u0142o si\u0119 na prezentacje artyst\u00f3w europejskich, wspieranie koprodukcji artystycznych, prezentacj\u0119 dziedzictwa europejskiego i spojrzenie na dziedzictwo Rumunii jako jeden z jej rozdzia\u0142\u00f3w, a tak\u017ce w\u0142\u0105czenie si\u0119 w europejskie sieci wsp\u00f3\u0142pracy.<\/p>\n<p>W sumie zrealizowano ponad tysi\u0105c czterysta projekt\u00f3w kulturalnych, kt\u00f3re przyci\u0105gn\u0119\u0142y ponad milion uczestnik\u00f3w<sup>6<\/sup>. Dla tak ma\u0142ego miasta, kt\u00f3re po raz pierwszy realizowa\u0142o tak obszerny program, by\u0142o to wielkie osi\u0105gni\u0119cie. (W otwarciu obchod\u00f3w wzi\u0105\u0142 udzia\u0142 prezydent Rumunii, gdy\u017c by\u0142o ono jednocze\u015bnie inauguracj\u0105 cz\u0142onkostwa kraju w UE). Program podzielono na kilka obszar\u00f3w tematycznych: architektura i instalacje miejskie, sztuki wizualne, sztuki dramatyczne, multimedia, literatura i czytelnictwo, muzyka, mobilno\u015b\u0107 i badania naukowe, dziedzictwo i projekty interdyscyplinarne. Jedna trzecia projekt\u00f3w dotyczy\u0142a wydarze\u0144 muzycznych i tanecznych. Natomiast niemal jednej pi\u0105tej przedsi\u0119wzi\u0119\u0107 towarzyszy\u0142o has\u0142o dialogu mi\u0119dzykulturowego<sup>7<\/sup>. Wiele z nich odby\u0142o si\u0119 latem i na wolnym powietrzu.<\/p>\n<p>Pr\u00f3cz przedsi\u0119wzi\u0119\u0107 nowych do programu w\u0142\u0105czono tak\u017ce ju\u017c istniej\u0105ce (np. ASTRA Film Festival czy <strong>Festivalul Interna\u0163ional de Teatru de la Sibiu). <\/strong><strong>Ponadto sprowadzono do Sybina wydarzenia, kt\u00f3re normalnie odbywaj\u0105 si\u0119 w innych miastach \u2013 festiwal muzyki <\/strong>Festivalul George Enescu czy spektakle opery bukareszte\u0144skiej. W Sibiu odby\u0142o si\u0119 r\u00f3wnie\u017c rozdanie nagr\u00f3d MTV Awards of Romania.<\/p>\n<p>Uczestnicy bardzo wysoko oceniali wydarzenia kulturalne (przyznaj\u0105c \u015brednio 8,6 punkt\u00f3w na 10) <sup>8<\/sup>. Niekt\u00f3rzy z respondent\u00f3w raportu ECOTEC twierdzili, \u017ce by\u0142o to najwi\u0119ksze wydarzenie kulturalne, jakie kiedykolwiek odby\u0142o si\u0119 w Rumunii.<\/p>\n<p>Wydaje si\u0119, \u017ce tytu\u0142 ESK przyczyni\u0142 si\u0119 znacz\u0105co do pozytywnego postrzegania miasta i jego oferty kulturalnej, czego dowodem jest fakt, \u017ce w skali ca\u0142ego kraju spad\u0142a liczba wizyt w muzeach o oko\u0142o dwudziestu procent i w kinach o siedemna\u015bcie (w 2009 r. w stosunku do 2008 r.), podczas gdy w Sybinie obserwowano odwrotn\u0105 tendencj\u0119. Co zrozumia\u0142e, spad\u0142a liczba wydarze\u0144 organizowanych w mie\u015bcie (2007: 1447, 2008: 297, 2009: 537) \u2013 mobilizacja zasob\u00f3w finansowych i ludzkich w 2007 roku najwyra\u017aniej wyczerpa\u0142a potencja\u0142 sektora; nale\u017cy te\u017c pami\u0119ta\u0107 o kryzysie finansowym, kt\u00f3ry w ostatnich latach bole\u015bnie dotkn\u0105\u0142 wi\u0119kszo\u015b\u0107 pa\u0144stw europejskich.<\/p>\n<p>Jednym z efekt\u00f3w przypisywanych ESK jest m.in. du\u017cy wzrost liczby odwiedzaj\u0105cych skansen-muzeum ASTRA w Sybinie, co doprowadzi\u0142o do wprowadzenia godzin zwiedzania nocnego (22.00\u20133.00)<sup>9<\/sup>. W Teatrze Radu Stanca, kt\u00f3ry podwoi\u0142 liczb\u0119 spektakli w 2007 roku, w latach 2008 i 2009 nie zaobserwowano spadku zainteresowania. Wr\u0119cz przeciwnie, spektakle cz\u0119\u015bciej pokazywane s\u0105 obecnie za granic\u0105 (18 wyjazd\u00f3w zagranicznych w 2009 r., co jest du\u017cym wzrostem w stosunku do 2006 r.)<sup>10<\/sup>. Ponadto niekt\u00f3re z zainicjowanych w 2007 roku projekt\u00f3w by\u0142y kontynuowane w latach nast\u0119pnych, np. <strong>Festivalul Interna<\/strong><strong>\u0163<\/strong><strong>ional de Film Transilvania<\/strong> i Festivalul George Enescu, kt\u00f3ry wcze\u015bniej odbywa\u0142 si\u0119 jedynie w Bukareszcie, a obecnie tak\u017ce w Sybinie i w innych miastach Siedmiogrodu. Dodatkowo wp\u0142yw ESK daje si\u0119 zauwa\u017cy\u0107 w sektorze ma\u0142ych organizacji kulturalnych \u2013 wskutek lepszej zdolno\u015bci wsp\u00f3\u0142pracy oraz umiej\u0119tno\u015bci ubiegania si\u0119 i rozliczania \u015brodk\u00f3w zewn\u0119trznych podmioty te s\u0105 bardziej aktywne.<\/p>\n<p><!--nextpage--><\/p>\n<h4 id=\"wspolpraca-miedzynarodowa-i-wymiar-europejski\">Wsp\u00f3\u0142praca mi\u0119dzynarodowa i wymiar europejski<\/h4>\n<p>W 2007 roku po raz pierwszy tytu\u0142 ESK nosi\u0142y r\u00f3wnocze\u015bnie dwa miasta: jedno w \u201enowym\u201d, a drugie w \u201estarym\u201d pa\u0144stwie cz\u0142onkowskim UE. Wraz z Sybinem tytu\u0142 otrzyma\u0142 tak\u017ce Luksemburg, kt\u00f3ry mianowa\u0142 po raz kolejny (pierwszy raz w 1995 r.) swoj\u0105 stolic\u0119 jako miasto ESK. Wyb\u00f3r takiej pary mia\u0142 g\u0142\u0119bokie uzasadnienie historyczne: kolonistami przyby\u0142ymi w \u015bredniowieczu do Siedmiogrodu, w tym za\u0142o\u017cycielami Sybina, byli w du\u017cej mierze Luksemburczycy. Dowodzi tego m.in. bliskie pokrewie\u0144stwo j\u0119zyka luksemburskiego (niedawno uznanego za osobny j\u0119zyk, a wywodz\u0105cego si\u0119 z frankijskiego dialektu j\u0119zyka germa\u0144skiego) i dialektu Sas\u00f3w siedmiogrodzkich. Dwa miasta po\u0142\u0105czy\u0142y tak\u017ce wsp\u00f3lne projekty \u2013 ponad czterdzie\u015bci osiem r\u00f3\u017cnorodnych inicjatyw, z czego trzy mia\u0142y swoj\u0105 kontynuacje po 2007 roku \u2013 od wsp\u00f3lnych warsztat\u00f3w cyrkowych w ramach projektu <em>Waziro <\/em><em>\u2013<\/em><em> Wazico go Romania<\/em>, przez koncerty Sinfonietty Luxembourg w Sybinie i Filharmonii Sybi\u0144skiej w Luksemburgu w ramach <em>Sibiu <\/em><em>\u2013<\/em><em> Luxemburg 2007 Musical Cooperation<\/em> po projekt <em>Yvon Lambert \u2013 Retours de Romanie<\/em>, czyli cykl wymiany artyst\u00f3w z Rumunii i Luksemburga oraz prezentacj\u0119 ich prac<sup>11<\/sup>. Celem tych dzia\u0142a\u0144 by\u0142a stymulacja wymiany artystycznej pomi\u0119dzy dwiema stolicami oraz promocja wsp\u00f3\u0142pracy pomi\u0119dzy Wielkim Regionem<sup>12<\/sup> a Rumuni\u0105. Zdaniem autor\u00f3w raportu podsumowuj\u0105cego rok 2007 w Luksemburgu wsp\u00f3lne projekty, wymiany i wsp\u00f3\u0142praca mia\u0142y znaczenie dla poszerzenia spektrum dzia\u0142a\u0144 artystycznych w obu pa\u0144stwach. Nie prze\u0142o\u017cy\u0142y si\u0119 natomiast na zwi\u0119kszenie ruchu turystycznego z Luksemburga do Sybina (Rumunii) i odwrotnie. Z pewno\u015bci\u0105 jedn\u0105 z przyczyn m\u00f3g\u0142 by\u0107 brak bezpo\u015bredniego po\u0142\u0105czenia lotniczego. Pomijaj\u0105c r\u00f3\u017cnice w konstrukcjach finansowych projekt\u00f3w, Luksemburczycy zwr\u00f3cili uwag\u0119 na r\u00f3\u017cnice kulturowe daj\u0105ce o sobie zna\u0107 w trakcie realizacji wsp\u00f3lnych przedsi\u0119wzi\u0119\u0107. Co dla nich by\u0142o dziedzictwem kulturowym, dla sybinian by\u0142o r\u00f3\u017cnorodno\u015bci\u0105 kulturow\u0105. Pojawia\u0142y si\u0119 wi\u0119c dwie koncepcje r\u00f3\u017cnorodno\u015bci kulturowej, co by\u0142o zagadnieniem wymagaj\u0105cym przepracowania. W cz\u0119\u015bci podsumowuj\u0105cej wsp\u00f3\u0142prac\u0119 pojawi\u0142 si\u0119 tak\u017ce komentarz burmistrza Luksemburga, kt\u00f3ry nie m\u00f3g\u0142 si\u0119 pogodzi\u0107 z faktem, i\u017c wsp\u00f3lnie przygotowana wystawa dotycz\u0105ca migracji i Rom\u00f3w w ko\u0144cu nie zosta\u0142a pokazana w Sybinie (zdaniem Luksemburczyk\u00f3w z przyczyn politycznych)<sup>13<\/sup>;.<\/p>\n<figure id=\"attachment_4772\" aria-describedby=\"caption-attachment-4772\" style=\"width: 416px\" class=\"wp-caption alignnone\"><a href=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2011\/sybin-miasto-kultur-europejska-stolicy-kultury-2007\/sanetra_szeliga_nr1\/\" rel=\"attachment wp-att-4772\"><img loading=\"lazy\" class=\"size-medium wp-image-4772\" title=\"Sanetra_Szeliga_nr1\" src=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2011\/04\/Sanetra_Szeliga_nr1-416x600.jpg\" alt=\"Dom Luksemburski, jedna z kamienic przy sybi\u0144skim rynku odnowiona dzi\u0119ki wsp\u00f3\u0142pracy Sybina i Luksemburga, fot. Pawe\u0142 Mazur\" width=\"416\" height=\"600\" \/><\/a><figcaption id=\"caption-attachment-4772\" class=\"wp-caption-text\">Dom Luksemburski, jedna z kamienic przy sybi\u0144skim rynku odnowiona dzi\u0119ki wsp\u00f3\u0142pracy Sybina i Luksemburga, fot. Pawe\u0142 Mazur<\/figcaption><\/figure>\n<p>Wsp\u00f3\u0142praca z Luksemburgiem zacz\u0119\u0142a si\u0119 w maju 1998 roku podczas sympozjum <em>Sibiu \u2013 European Confluences<\/em> z udzia\u0142em przedstawicieli Luksemburga, Francji i Niemiec. Rok p\u00f3\u017aniej delegat ksi\u0119stwa uczestniczy\u0142 w otwarciu kampanii Rady Europy w Sybinie <em>Europe \u2013 a common heritage<\/em>. Niezwykle przychylne nastawienie w\u0142adz luksemburskich zaowocowa\u0142o projektem odnowy jednej z kamienic przy sybi\u0144skim Ma\u0142ym Rynku, w kt\u00f3rej obecnie dzia\u0142a Dom Luksemburski (Casa Luxembourg, gdzie znajduj\u0105 si\u0119: informacja turystyczna, biura i pokoje go\u015bcinne, kafejka dyskusyjna itp.).<\/p>\n<p>Wzmo\u017con\u0105 wsp\u00f3\u0142prac\u0119 z zagranic\u0105 (30 proc. wi\u0119cej wydarze\u0144 realizowanych wsp\u00f3lnie) rozpocz\u0119\u0142y siedemdziesi\u0105t trzy projekty realizowane w ramach ESK we wsp\u00f3\u0142pracy z partnerami zagranicznymi z UE i sze\u015b\u0107 projekt\u00f3w z pa\u0144stwami spoza UE (Izrael, Kuba, Chorwacja, Serbia)<sup>14<\/sup>. Przyk\u0142adem kontynuowania rozpocz\u0119tej wsp\u00f3\u0142pracy jest m.in. wystawa dzie\u0142 z kolekcji Muzeum Brukenthal w Pary\u017cu zim\u0105 2009\u20132010.<\/p>\n<p>Obchody ESK z pewno\u015bci\u0105 przyczyni\u0142y si\u0119 do zmiany wizerunku, a cz\u0119sto po prostu do zaistnienia Sybina w \u015bwiadomo\u015bci mi\u0119dzynarodowej. Ju\u017c panel oceniaj\u0105cy wnioski o tytu\u0142 ESK podkre\u015bli\u0142 konieczno\u015b\u0107 wzmo\u017conej pracy w zakresie marketingu i komunikacji, bez kt\u00f3rej nie uda si\u0119 przyci\u0105gn\u0105\u0107 du\u017cej liczby go\u015bci. Eksperci Komisji Europejskiej i raport MPRA przekonuj\u0105, \u017ce cel umi\u0119dzynarodowienia i stworzenia pozytywnego wizerunku miasta zosta\u0142 osi\u0105gni\u0119ty. Potwierdzaj\u0105 to statystyki przyjazd\u00f3w do miasta (w jakiej\u015b cz\u0119\u015bci na pewno skorelowane tak\u017ce z odnowieniem lotniska) i fakt, \u017ce jedna trzecia badanych uznaje Sybin za jedno z pi\u0119ciu miejsc w Europie polecanych do odwiedzenia. Miasto jest tak\u017ce bardziej rozpoznawalne w Europie. Warte podkre\u015blenia jest ponadto spore zainteresowanie medi\u00f3w zagranicznych i krajowych (np. informacje na temat Sybina 2007 w telewizji rumu\u0144skiej to 80 godzin emisji) <sup>15<\/sup>.<\/p>\n<h4 id=\"mieszkancy\">Mieszka\u0144cy<\/h4>\n<p>Brakuje informacji na temat aktywnego zaanga\u017cowania mieszka\u0144c\u00f3w w tworzenie programu wydarze\u0144, co powoli staje si\u0119 standardem w przypadku nowych miast kandydat\u00f3w. Jednak\u017ce wra\u017cenia mieszka\u0144c\u00f3w, budowanie w nich poczucia warto\u015bci i dumy by\u0142y niezwykle istotne. Jak pokazuj\u0105 sonda\u017ce, starania te nie posz\u0142y na marne. Zaobserwowano wzrost poczucia dumy z miasta, najcz\u0119\u015bciej w zwi\u0105zku z rosn\u0105c\u0105 widoczno\u015bci\u0105 Sybina na arenie mi\u0119dzynarodowej, docenienia miasta przez go\u015bci z innych stron Rumunii i Europy oraz du\u017cej odnowy przestrzeni miejskiej i wa\u017cnych zabytk\u00f3w. Jak powiedzia\u0142 jeden z respondent\u00f3w bada\u0144 przeprowadzonych przez ATLAS: \u201eBior\u0105c pod uwag\u0119, \u017ce urodzi\u0142em si\u0119 w Sybinie, tu jest moja dusza, by\u0142em dumny, \u017ce dano mi wielk\u0105 szans\u0119 na mi\u0119dzynarodowe uznanie. Dla mnie Sybin jest miastem z ogromnym potencja\u0142em i jeste\u015bmy z tego dumni\u201d. Inna osoba doda\u0142a, \u017ce mieszka\u0144cy miasta s\u0105 pod du\u017cym wra\u017ceniem zmian w Sybinie; ma si\u0119 poczucie, \u017ce \u201emo\u017cna zrobi\u0107 co\u015b dobrego, co\u015b wysokiej jako\u015bci i zostanie to docenione\u201d<sup>16<\/sup>.<\/p>\n<p>Du\u017c\u0105 wag\u0119 przywi\u0105zano tak\u017ce do zmiany nawyk\u00f3w mieszka\u0144c\u00f3w i zwi\u0119kszenia ich uczestnictwa w \u017cyciu kulturalnym, co istotnie zaprocentowa\u0142o. Udzia\u0142 mieszka\u0144c\u00f3w w \u017cyciu kulturalnym ma nadal tendencj\u0119 zwy\u017ckow\u0105, co zwa\u017cywszy na spadek udzia\u0142u w kulturze w innych miejscach Rumunii, mo\u017cna przypisa\u0107 r\u00f3wnie\u017c wp\u0142ywowi ESK.<\/p>\n<p>O ile mieszka\u0144cy nie byli zaanga\u017cowani w tworzenie programu obchod\u00f3w, o tyle ka\u017cdy z nich mia\u0142 szans\u0119 wesprze\u0107 realizacj\u0119 ESK przez rozbudowany system wolontariatu. Cho\u0107 jego nadrz\u0119dnym celem nie by\u0142a aktywizacja mieszka\u0144c\u00f3w, lecz bardziej prozaiczna przyczyna \u2013 brak \u015brodk\u00f3w na zatrudnienie tak du\u017cej liczby pracownik\u00f3w, nie da si\u0119 zaprzeczy\u0107, \u017ce wolontariat cieszy\u0142 si\u0119 ogromnym zainteresowaniem \u2013 przewin\u0119\u0142o si\u0119 tu ponad tysi\u0105c dwie\u015bcie os\u00f3b, w tym cztery osoby z Luksemburga. Wi\u0119kszo\u015b\u0107 z nich to ludzie m\u0142odzi, kt\u00f3rzy mieli nadziej\u0119 na zdobycie do\u015bwiadczenia i kontakt\u00f3w w sektorze kultury<sup>17<\/sup>.<\/p>\n<h4 id=\"turystyka\">Turystyka<\/h4>\n<p>Przy okazji tworzenia programu ESK powsta\u0142a strategia nowego podej\u015bcia do turystyki. Ju\u017c w aplikacji o tytu\u0142 ESK akcentowano turystyczne atuty miasta<sup>18<\/sup>. W pierwszym rz\u0119dzie s\u0105 to: bogactwo dziedzictwa kulturowego oraz oferta kulturalna, zw\u0142aszcza muzyczna, teatralna i muzealna. Dodatkowo po\u0142o\u017cenie \u2013 z grzbietem Karpat w tle \u2013 sprzyjaj\u0105ce uprawianiu turystyki g\u00f3rskiej i sport\u00f3w zimowych: zaledwie trzydzie\u015bci dwa kilometry od najstarszego rumu\u0144skiego o\u015brodka narciarskiego P\u0103ltini\u015f, za\u0142o\u017conego w 1894 roku w G\u00f3rach Sybi\u0144skich (Mun<strong>\u0163<\/strong>ii Cindrel), i dwadzie\u015bcia kilometr\u00f3w od kurortu Ocna Sibiului ze s\u0142onymi jeziorami. Mimo ogromnego potencja\u0142u w\u0142adze miejskie nie by\u0142y usatysfakcjonowane poziomem oferty turystycznej w mie\u015bcie. Diagnoza sytuacji wykaza\u0142a tak\u017ce brak kompleksowej strategii rozwoju turystycznego, popartej odpowiednimi dzia\u0142aniami promocyjnymi. Od tego wi\u0119c zacz\u0119to.<\/p>\n<p>Postanowiono przygotowa\u0107 ofert\u0119 turystyczn\u0105 wysokiej jako\u015bci i o odpowiednim podej\u015bciu do \u015brodowiska naturalnego. Tury\u015bci powinni czu\u0107 si\u0119 w Sybinie na tyle wygodnie i przyjemnie, \u017ce sami zechc\u0105 propagowa\u0107 go dalej. Konieczny sta\u0142 si\u0119 tak\u017ce odpowiedni marketing, w tym promocja historycznej cz\u0119\u015bci miasta, oraz organizowanie wydarze\u0144 o charakterze lokalnym, regionalnym, narodowym i mi\u0119dzynarodowym. Zaplanowano r\u00f3wnie\u017c wi\u0119ksz\u0105 promocj\u0119 g\u00f3rskiego kurortu P\u0103ltini\u015f. Za wa\u017cne uznano u\u0142atwienie dost\u0119pu do zabytk\u00f3w, rozw\u00f3j oferty gastronomicznej i hotelowej o wysokim standardzie, a tak\u017ce tworzenie nowych form turystyki \u2013 religijnej, naukowej, kulturalnej.<\/p>\n<p>Zdaniem Grega Richardsa i Ilie Rotariu, autor\u00f3w bada\u0144 efekt\u00f3w ESK w Sybinie, realizacja powy\u017cszej strategii w du\u017cej mierze okaza\u0142a si\u0119 sukcesem<sup>19<\/sup>. W roku obchod\u00f3w zaobserwowano wzrost liczby przyjazd\u00f3w (178\u00a0532) i pobyt\u00f3w (280\u00a0993) w Sybinie, co zapewne zwi\u0105zane by\u0142o ze wzmo\u017con\u0105 promocj\u0105 miasta i poszerzon\u0105 ofert\u0105 kulturaln\u0105. Rok 2007 by\u0142 zreszt\u0105 szcz\u0119\u015bliwy dla turystyki w wi\u0119kszo\u015bci region\u00f3w Rumunii. W kolejnych latach wida\u0107, niestety, wyra\u017any spadek ruchu turystycznego, co t\u0142umaczone jest z jednej strony naturalnym odp\u0142ywem odwiedzaj\u0105cych w roku zaraz po zako\u0144czeniu obchod\u00f3w, a z drugiej kryzysem ekonomicznym, kt\u00f3ry dotkn\u0105\u0142 ca\u0142\u0105 Europ\u0119. Tendencj\u0119 t\u0119 mo\u017cna zaobserwowa\u0107 we wszystkich danych dotycz\u0105cych ruchu turystycznego w Rumunii w latach 2008 i 2009. Richards i Rotariu zalecaj\u0105 jednak pewn\u0105 ostro\u017cno\u015b\u0107 w interpretacji danych, poniewa\u017c z ich bada\u0144 wynika, i\u017c wzros\u0142a popularno\u015b\u0107 nocowania w miejscach niefiguruj\u0105cych w statystykach (ok. 30 proc. miejsc nie podlega standardom ministerstwa turystyki) oraz u rodziny i znajomych. Niemniej trudno oprze\u0107 si\u0119 wra\u017ceniu, \u017ce promocja miasta w ramach obchod\u00f3w ESK nie uratowa\u0142a go przed kryzysem bran\u017cy turystycznej, jaki dotkn\u0105\u0142 szczeg\u00f3lnie bole\u015bnie ca\u0142\u0105 Transylwani\u0119.<br \/>\n<!--nextpage--><\/p>\n<h4 id=\"aspekty-ekonomiczne-i-strukturalne\">Aspekty ekonomiczne i strukturalne<\/h4>\n<p>Stan miasta na pocz\u0105tku lat dziewi\u0119\u0107dziesi\u0105tych bez przesady nazwa\u0107 mo\u017cna krytycznym. \u015aredniowieczna star\u00f3wka w ruinie. Fatalny stan budynk\u00f3w publicznych. \u017badnych nowych kolekcji w muzeach i galeriach. Brak sali koncertowej. Niewyasfaltowane ulice. Niewystarczaj\u0105ca ilo\u015b\u0107 most\u00f3w na rzece i wiadukt\u00f3w ponad torami kolejowymi. K\u0142opoty z wod\u0105 pitn\u0105<sup>20<\/sup>. Z tymi problemami musia\u0142y radzi\u0107 sobie kolejne w\u0142adze samorz\u0105dowe, ale szczeg\u00f3lnie skuteczny okaza\u0142 si\u0119 inicjator stara\u0144 o tytu\u0142 ESK w Sybinie, burmistrz Johannis. Przygotowania do obchod\u00f3w ESK obj\u0119\u0142y szeroki program renowacji infrastruktury, niezb\u0119dnej do udanej organizacji planowanych przedsi\u0119wzi\u0119\u0107. Przede wszystkim poddano renowacji stare miasto, \u0142\u0105cznie z systemem kanalizacyjnym (135 mln euro)<sup>21<\/sup>.<\/p>\n<p>Zdaniem g\u0142\u00f3wnego architekta miasta trzy obiekty na star\u00f3wce pokazuj\u0105, w jaki spos\u00f3b ko\u015bci\u00f3\u0142 warowny przekszta\u0142ci\u0142 si\u0119 w miasto, kt\u00f3re do dzi\u015b odzwierciedla urbanistyk\u0119 \u015bredniowiecznego Hermannstadt. Plac Huet (Pia<strong>\u0163<\/strong>a Huet) stanowi pierwszy pier\u015bcie\u0144 fortyfikacji. Drugi to renesansowe domy przy nim oraz Ma\u0142y Rynek (Pia\u021ba Mica), a kolejny to Du\u017cy Rynek (Pia<strong>\u0163<\/strong>a Mare). Kompleksowe prace renowacyjne zosta\u0142y przeprowadzone na wszystkich trzech placach. Przy okazji k\u0142adzenia nowej nawierzchni placu Huet odkryto \u015bredniowieczny cmentarz, z kt\u00f3rego przeniesiono na nowe miejsce oko\u0142o trzech tysi\u0119cy szcz\u0105tk\u00f3w ludzkich. Odkryto r\u00f3wnie\u017c rotund\u0119 sprzed uko\u0144czenia budowy ewangelickiego ko\u015bcio\u0142a parafialnego. W renowacji placu starano si\u0119 utrzyma\u0107 \u015bredniowieczn\u0105 atmosfer\u0119 miejsca, wprowadzaj\u0105c dodatkowo oznaczenia i informacje u\u0142atwiaj\u0105ce wyobra\u017cenie sobie, jak miejsce to wygl\u0105da\u0142o przed sze\u015bciuset laty. Now\u0105 nawierzchni\u0119 uzyska\u0142y tak\u017ce Ma\u0142y i Du\u017cy Rynek wraz z nawi\u0105zuj\u0105c\u0105 do historycznej ma\u0142\u0105 architektur\u0105<sup>22<\/sup>. W ramach dotacji rz\u0105dowej sfinansowano renowacj\u0119 elewacji, dziedzi\u0144c\u00f3w i pasa\u017cy w trzydziestu budynkach przy trzech wspominanych placach oraz w dziewi\u0119ciu przy ulicy Nicolae B\u0103lcescu, a tak\u017ce iluminacj\u0119 zabytkowych fasad i przestrzeni publicznych<sup>23<\/sup>. Inwestycje w infrastruktur\u0119 uwzgl\u0119dni\u0142y tak\u017ce modernizacj\u0119 lotniska (55 mln euro) oraz remonty przeprowadzone w muzeum ASTRA, Teatrze Talia i innych instytucjach kulturalnych (6,5 mln euro)<sup>24<\/sup>. Du\u017ce inwestycje zmobilizowa\u0142y mieszka\u0144c\u00f3w do wi\u0119kszej troski o najbli\u017csze otoczenie, takie wra\u017cenie odni\u00f3s\u0142 Ilie Rotariu<sup>25<\/sup>,<em> <\/em>zajmuj\u0105cy si\u0119 analiz\u0105 skutk\u00f3w ESK w Sybinie. W roku 2007 pokazano nawet wystaw\u0119 fotograficzn\u0105 prezentuj\u0105c\u0105 \u201eod kuchni\u201d prace renowacyjne w mie\u015bcie<sup>26<\/sup>.<\/p>\n<figure id=\"attachment_4773\" aria-describedby=\"caption-attachment-4773\" style=\"width: 540px\" class=\"wp-caption alignnone\"><a href=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2011\/sybin-miasto-kultur-europejska-stolicy-kultury-2007\/sanetra_szeliga_nr2\/\" rel=\"attachment wp-att-4773\"><img loading=\"lazy\" class=\"size-medium wp-image-4773\" title=\"Sanetra_Szeliga_nr2\" src=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2011\/04\/Sanetra_Szeliga_nr2-540x405.jpg\" alt=\"Inauguracja Europejskiej Stolicy Kultury 2007 \u2013 koncert na Rynku Wielkim, fot. Marcel Baciu\" width=\"540\" height=\"405\" \/><\/a><figcaption id=\"caption-attachment-4773\" class=\"wp-caption-text\">Inauguracja Europejskiej Stolicy Kultury 2007 \u2013 koncert na Rynku Wielkim, fot. Marcel Baciu<\/figcaption><\/figure>\n<p>Wp\u0142yw organizacji obchod\u00f3w ESK w Sybinie wida\u0107 tak\u017ce w statystyce zwi\u0105zanej z gospodark\u0105 w mie\u015bcie. Z danych wynika, i\u017c zaobserwowano wzrost o prawie dziesi\u0119\u0107 procent w obrotach lokalnych przedsi\u0119biorstw i instytucji. Co \u0142atwe do przewidzenia, najwi\u0119cej skorzysta\u0142 sektor turystyki (wzrost o 13 proc.). W roku przyst\u0105pienia do UE Rumunia cieszy\u0142a si\u0119 wi\u0119kszym zainteresowaniem zagranicznych turyst\u00f3w, jednak fakt, \u017ce wzrost ten jest dwa razy wi\u0119kszy w przypadku Sybina ni\u017c innych miejscowo\u015bci, zdaje si\u0119 potwierdza\u0107 pozytywny wp\u0142yw ESK.<\/p>\n<p>Mimo \u017ce w\u015br\u00f3d cel\u00f3w ESK znajduj\u0105 si\u0119 kwestie sp\u00f3jno\u015bci spo\u0142ecznej, trudno o konkretne dane dotycz\u0105ce realizacji tego zadania. Przytaczaj\u0105c opini\u0119 autor\u00f3w raportu dla Komisji Europejskiej, dzia\u0142aniami tego typu by\u0142o d\u0105\u017cenie do umiejscowienia wydarze\u0144 w ca\u0142ym mie\u015bcie, nie tylko w \u015bcis\u0142ym centrum, co mia\u0142o zach\u0119ci\u0107 mieszka\u0144c\u00f3w do uczestnictwa w nich, oraz pr\u00f3ba przygotowania \u201edla ka\u017cdego co\u015b mi\u0142ego\u201d \u2013 od sztuki wysokiej do bardziej popularnej, uwzgl\u0119dniaj\u0105c gusta m\u0142odych, dzieci, doros\u0142ych i os\u00f3b starszych<sup>27<\/sup>.<\/p>\n<figure id=\"attachment_4775\" aria-describedby=\"caption-attachment-4775\" style=\"width: 261px\" class=\"wp-caption alignnone\"><a href=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2011\/sybin-miasto-kultur-europejska-stolicy-kultury-2007\/sanetra_szeliga_nr4\/\" rel=\"attachment wp-att-4775\"><img loading=\"lazy\" class=\"size-medium wp-image-4775\" title=\"Sanetra_Szeliga_nr4\" src=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2011\/04\/Sanetra_Szeliga_nr4-261x600.jpg\" alt=\"Meduza\u00a0Romela Pervoloviciego reaguje zmian\u0105 kolor\u00f3w i\u00a0wy\u015bwietlanych obraz\u00f3w na obecno\u015b\u0107 oraz g\u0142os ludzi, fot. Meta Cultural Foundation\" width=\"261\" height=\"600\" \/><\/a><figcaption id=\"caption-attachment-4775\" class=\"wp-caption-text\">\u201eMeduza\u201d\u00a0Romela Pervoloviciego reaguje zmian\u0105 kolor\u00f3w i\u00a0wy\u015bwietlanych obraz\u00f3w na obecno\u015b\u0107 oraz g\u0142os ludzi, fot. Meta Cultural Foundation<\/figcaption><\/figure>\n<h4 id=\"podsumowanie\">Podsumowanie<\/h4>\n<p>Wi\u0119kszo\u015b\u0107 materia\u0142\u00f3w dotycz\u0105cych Europejskiej Stolicy Kultury Sybin 2007 zawiera pozytywn\u0105 ocen\u0119 przedsi\u0119wzi\u0119cia. R\u00f3wnie dobrze, czasami wr\u0119cz entuzjastycznie o ESK wyra\u017cali si\u0119 mieszka\u0144cy miasta, przedstawiciele kultury i biznesu, co potwierdzaj\u0105 badania opinii publicznej cytowane w raporcie MPRA. Co wi\u0119cej, poczucie pozytywnego wp\u0142ywu ESK na miasto zosta\u0142o potwierdzone w kolejnych latach (2008, 2009). Sami organizatorzy obchod\u00f3w twierdz\u0105, \u017ce najwa\u017cniejszym rezultatem jest przywr\u00f3cenie wi\u0119zi miasta z warto\u015bciami i duchowo\u015bci\u0105 europejsk\u0105, kt\u00f3rych miasto by\u0142o cz\u0119\u015bci\u0105 przez osiemset lat swej historii i od kt\u00f3rych zosta\u0142o gwa\u0142townie i sztucznie odci\u0119te w 1945 roku. Warto\u015bci\u0105 dodan\u0105 jest decyzja o uczynieniu kultury centralnym aspektem strategicznym i rozwojowym dla miasta w perspektywie d\u0142ugofalowej<sup>28<\/sup>.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Dla wielu najpi\u0119kniejsze z miast Siedmiogrodu \u2013 za\u0142o\u017cony w XII wieku przez saskich kolonist\u00f3w, Sybin nosi\u0142 tytu\u0142 Europejskiej Stolicy Kultury w roku 2007, pod has\u0142em: \u201eSybin. Miasto Kultury \u2013 Miasto Kultur\u201d (\u201eSibiu. A City of Culture \u2013 A City of Cultures\u201d). W ci\u0105gu dziej\u00f3w \u015bciera\u0142y si\u0119 tu wp\u0142ywy saskie, rumu\u0144skie i w\u0119gierskie. <\/p>\n","protected":false},"author":46,"featured_media":4774,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[1],"tags":[377,491,7261,484,56,849,1476,659],"powerkit_post_featured":[],"coauthors":[721],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v18.7 - https:\/\/yoast.com\/wordpress\/plugins\/seo\/ -->\n<title>Sybin \u2013 miasto kultur<\/title>\n<meta name=\"description\" content=\"Dla wielu najpi\u0119kniejsze z miast Siedmiogrodu \u2013 za\u0142o\u017cony w XII wieku przez saskich kolonist\u00f3w, Sybin nosi\u0142 tytu\u0142 Europejskiej Stolicy...\" \/>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2011\/sybin-miasto-kultur-europejska-stolicy-kultury-2007\" \/>\n<link rel=\"next\" href=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2011\/sybin-miasto-kultur-europejska-stolicy-kultury-2007\/2\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\/\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/#website\",\"url\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/\",\"name\":\"Ownetic Magazine\",\"description\":\"Magazine\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":\"required name=search_term_string\"}],\"inLanguage\":\"pl-PL\"},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"@id\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2011\/sybin-miasto-kultur-europejska-stolicy-kultury-2007#primaryimage\",\"url\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2011\/04\/Sanetra_Szeliga_nr3-scaled.jpg\",\"contentUrl\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2011\/04\/Sanetra_Szeliga_nr3-scaled.jpg\",\"width\":2560,\"height\":926,\"caption\":\"\u201eMeduza\u201d, interaktywna rze\u017aba Romela Pervoloviciego. Cz\u0119\u015b\u0107 projektu\u00a0\u201eUrban ambient\u201d\u00a0realizowanego przez Meta Cultural Foundation, fot. Meta Cultural Foundation\"},{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2011\/sybin-miasto-kultur-europejska-stolicy-kultury-2007#webpage\",\"url\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2011\/sybin-miasto-kultur-europejska-stolicy-kultury-2007\",\"name\":\"Sybin \u2013 miasto kultur\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2011\/sybin-miasto-kultur-europejska-stolicy-kultury-2007#primaryimage\"},\"datePublished\":\"2011-04-06T19:32:14+00:00\",\"dateModified\":\"2013-01-20T12:06:55+00:00\",\"author\":{\"@id\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/#\/schema\/person\/0aaf821b079936469498132f18b8327d\"},\"description\":\"Dla wielu najpi\u0119kniejsze z miast Siedmiogrodu \u2013 za\u0142o\u017cony w XII wieku przez saskich kolonist\u00f3w, Sybin nosi\u0142 tytu\u0142 Europejskiej Stolicy...\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2011\/sybin-miasto-kultur-europejska-stolicy-kultury-2007#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2011\/sybin-miasto-kultur-europejska-stolicy-kultury-2007\"]}]},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2011\/sybin-miasto-kultur-europejska-stolicy-kultury-2007#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Sybin \u2013 miasto kultur\"}]},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/#\/schema\/person\/0aaf821b079936469498132f18b8327d\",\"name\":\"Joanna Sanetra-Szeliga\",\"description\":\"Joanna Sanetra\u2011Szeliga \u2013 absolwentka studi\u00f3w europejskich Akademii Ekonomicznej w Krakowie. Pracowa\u0142a w Punkcie Kontaktowym ds. Kultury w Ministerstwie Kultury, koordynowa\u0142a program Kultura 2000 w Polsce, by\u0142a naczelnikiem Wydzia\u0142u Spraw Europejskich w Departamencie Strategii Kultury i Spraw Europejskich Ministerstwa Kultury. Obecnie jest koordynatork\u0105 Euro\u015br\u00f3dziemnomorskiej Fundacji Dialogu Kultur im. Anny Lindh w Mi\u0119dzynarodowym Centrum Kultury w Krakowie. Autorka publikacji nt. polityki kulturalnej UE oraz finansowania kultury ze \u015brodk\u00f3w unijnych. Wyk\u0142adowca akademicki.\",\"url\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/author\/joanna-sanetra-szeliga\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Sybin \u2013 miasto kultur","description":"Dla wielu najpi\u0119kniejsze z miast Siedmiogrodu \u2013 za\u0142o\u017cony w XII wieku przez saskich kolonist\u00f3w, Sybin nosi\u0142 tytu\u0142 Europejskiej Stolicy...","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2011\/sybin-miasto-kultur-europejska-stolicy-kultury-2007","next":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2011\/sybin-miasto-kultur-europejska-stolicy-kultury-2007\/2","schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/#website","url":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/","name":"Ownetic Magazine","description":"Magazine","potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/?s={search_term_string}"},"query-input":"required name=search_term_string"}],"inLanguage":"pl-PL"},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pl-PL","@id":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2011\/sybin-miasto-kultur-europejska-stolicy-kultury-2007#primaryimage","url":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2011\/04\/Sanetra_Szeliga_nr3-scaled.jpg","contentUrl":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2011\/04\/Sanetra_Szeliga_nr3-scaled.jpg","width":2560,"height":926,"caption":"\u201eMeduza\u201d, interaktywna rze\u017aba Romela Pervoloviciego. Cz\u0119\u015b\u0107 projektu\u00a0\u201eUrban ambient\u201d\u00a0realizowanego przez Meta Cultural Foundation, fot. Meta Cultural Foundation"},{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2011\/sybin-miasto-kultur-europejska-stolicy-kultury-2007#webpage","url":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2011\/sybin-miasto-kultur-europejska-stolicy-kultury-2007","name":"Sybin \u2013 miasto kultur","isPartOf":{"@id":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2011\/sybin-miasto-kultur-europejska-stolicy-kultury-2007#primaryimage"},"datePublished":"2011-04-06T19:32:14+00:00","dateModified":"2013-01-20T12:06:55+00:00","author":{"@id":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/#\/schema\/person\/0aaf821b079936469498132f18b8327d"},"description":"Dla wielu najpi\u0119kniejsze z miast Siedmiogrodu \u2013 za\u0142o\u017cony w XII wieku przez saskich kolonist\u00f3w, Sybin nosi\u0142 tytu\u0142 Europejskiej Stolicy...","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2011\/sybin-miasto-kultur-europejska-stolicy-kultury-2007#breadcrumb"},"inLanguage":"pl-PL","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2011\/sybin-miasto-kultur-europejska-stolicy-kultury-2007"]}]},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2011\/sybin-miasto-kultur-europejska-stolicy-kultury-2007#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Sybin \u2013 miasto kultur"}]},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/#\/schema\/person\/0aaf821b079936469498132f18b8327d","name":"Joanna Sanetra-Szeliga","description":"Joanna Sanetra\u2011Szeliga \u2013 absolwentka studi\u00f3w europejskich Akademii Ekonomicznej w Krakowie. Pracowa\u0142a w Punkcie Kontaktowym ds. Kultury w Ministerstwie Kultury, koordynowa\u0142a program Kultura 2000 w Polsce, by\u0142a naczelnikiem Wydzia\u0142u Spraw Europejskich w Departamencie Strategii Kultury i Spraw Europejskich Ministerstwa Kultury. Obecnie jest koordynatork\u0105 Euro\u015br\u00f3dziemnomorskiej Fundacji Dialogu Kultur im. Anny Lindh w Mi\u0119dzynarodowym Centrum Kultury w Krakowie. Autorka publikacji nt. polityki kulturalnej UE oraz finansowania kultury ze \u015brodk\u00f3w unijnych. Wyk\u0142adowca akademicki.","url":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/author\/joanna-sanetra-szeliga"}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4770"}],"collection":[{"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/users\/46"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=4770"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4770\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/media\/4774"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=4770"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=4770"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=4770"},{"taxonomy":"powerkit_post_featured","embeddable":true,"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/powerkit_post_featured?post=4770"},{"taxonomy":"author","embeddable":true,"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/coauthors?post=4770"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}