{"id":4972,"date":"2011-04-14T21:42:37","date_gmt":"2011-04-14T20:42:37","guid":{"rendered":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/?p=4972"},"modified":"2013-01-20T13:38:47","modified_gmt":"2013-01-20T12:38:47","slug":"taxi-chalid-al-chamisi-kair-egipt","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2011\/taxi-chalid-al-chamisi-kair-egipt","title":{"rendered":"\u017b\u00f3\u0142ty konfesjona\u0142"},"content":{"rendered":"<p>Po Kairze je\u017adzi 80 tysi\u0119cy taks\u00f3wek. Samych taks\u00f3wkarzy jest mo\u017ce nawet trzy razy wi\u0119cej. Tak ogromna ich liczba sprawia, \u017ce taks\u00f3wkarze s\u0105 nieraz zmuszeni godzinami kr\u0105\u017cy\u0107 po ulicach, nim wreszcie znajd\u0105 pasa\u017cera. Niekontrolowany przyrost liczby taks\u00f3wek zacz\u0105\u0142 si\u0119 w po\u0142owie lat dziewi\u0119\u0107dziesi\u0105tych, gdy rz\u0105d uchwali\u0142 przepis, pozwalaj\u0105cy przerobi\u0107 na taks\u00f3wk\u0119 dowolny osobowy samoch\u00f3d \u2013 mamieni wizj\u0105 \u0142atwego zarobku kairczycy zacz\u0119li wi\u0119c na pot\u0119g\u0119 przerabia\u0107 swoje auta, cho\u0107by by\u0142y to najwi\u0119ksze gruchoty, z trudem tocz\u0105ce si\u0119 po drodze (to zreszt\u0105 nie stanowi wielkiego problemu, bo w zakorkowanym Kairze samochody rzadko poruszaj\u0105 si\u0119 z pr\u0119dko\u015bci\u0105 wy\u017csz\u0105 ni\u017c 30 km\/h).<\/p>\n<figure id=\"attachment_4976\" aria-describedby=\"caption-attachment-4976\" style=\"width: 540px\" class=\"wp-caption alignnone\"><a href=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2011\/taxi-chalid-al-chamisi-kair-egipt\/taxi-chalid-al-chamisi-karakter-b\/\" rel=\"attachment wp-att-4976\"><img loading=\"lazy\" class=\"size-medium wp-image-4976\" title=\"Taxi-Chalid-al-Chamisi-karakter-b\" src=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2011\/04\/Taxi-Chalid-al-Chamisi-karakter-b-540x471.jpg\" alt=\"\u201eTaxi\u201d, Chalid al Chamisi (Karakter, 2011), fragment ok\u0142adki\" width=\"540\" height=\"471\" \/><\/a><figcaption id=\"caption-attachment-4976\" class=\"wp-caption-text\">\u201eTaxi\u201d, Chalid al Chamisi (Karakter, 2011), fragment ok\u0142adki<\/figcaption><\/figure>\n<p>Dekad\u0119 p\u00f3\u017aniej, w roku 2006 rz\u0105d zacz\u0105\u0142 realizowa\u0107 presti\u017cowy program modernizacji: na ulicach mia\u0142o si\u0119 pojawi\u0107 1\u00a0500 nowych, \u017c\u00f3\u0142tych taks\u00f3wek, na kt\u00f3re kierowcy mieli otrzyma\u0107 specjalne kredyty. Nikt jednak nie pomy\u015bla\u0142 o tym, by w jakikolwiek spos\u00f3b uregulowa\u0107 liczb\u0119 starych, zdezelowanych pojazd\u00f3w, wi\u0119c nowe przyczyni\u0142y si\u0119 tylko do zwi\u0119kszenia t\u0142oku i konkurencji, jeszcze bardziej utrudniaj\u0105c znalezienie klienta (zw\u0142aszcza, \u017ce stanowi\u0105cy jedno z g\u0142\u00f3wnych \u017ar\u00f3de\u0142 utrzymania taks\u00f3wkarzy tury\u015bci od czasu pojawienia si\u0119 \u017c\u00f3\u0142tych taks\u00f3wek wzgardzili starymi, czarnymi). Ta nieprzemy\u015blana ustawa to ledwie jeden z wielu absurd\u00f3w, o kt\u00f3rych mo\u017cna przeczyta\u0107 w \u201eTaxi\u201d Chalida al-Chamisi. Absurd\u00f3w, dodajmy, nie a\u017c tak absurdalnych i zaskakuj\u0105cych dla czytelnika w odleg\u0142ym i mro\u017anym kraju nad Wis\u0142\u0105.<\/p>\n<div id='gallery-1' class='gallery galleryid-4972 gallery-columns-6 gallery-size-thumbnail'><figure class='gallery-item'>\n\t\t\t<div class='gallery-icon landscape'>\n\t\t\t\t<a href='https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2011\/taxi-chalid-al-chamisi-kair-egipt\/taxi-chalid-al-chamisi-karakter-d'><img width=\"400\" height=\"240\" src=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2011\/04\/Taxi-Chalid-al-Chamisi-karakter-d-400x240.jpg\" class=\"attachment-thumbnail size-thumbnail\" alt=\"\u201eTaxi\u201d, Chalid al Chamisi (Karakter, 2011), fragment ok\u0142adki\" loading=\"lazy\" aria-describedby=\"gallery-1-4978\" \/><\/a>\n\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<figcaption class='wp-caption-text gallery-caption' id='gallery-1-4978'>\n\t\t\t\t\u201eTaxi\u201d, Chalid al Chamisi (Karakter, 2011), fragment ok\u0142adki\n\t\t\t\t<\/figcaption><\/figure><figure class='gallery-item'>\n\t\t\t<div class='gallery-icon portrait'>\n\t\t\t\t<a href='https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2011\/taxi-chalid-al-chamisi-kair-egipt\/taxi-chalid-al-chamisi-karakter-c'><img width=\"147\" height=\"240\" src=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2011\/04\/Taxi-Chalid-al-Chamisi-karakter-c.jpg\" class=\"attachment-thumbnail size-thumbnail\" alt=\"\u201eTaxi\u201d, Chalid al Chamisi (Karakter, 2011)\" loading=\"lazy\" aria-describedby=\"gallery-1-4977\" \/><\/a>\n\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<figcaption class='wp-caption-text gallery-caption' id='gallery-1-4977'>\n\t\t\t\t\u201eTaxi\u201d, Chalid al Chamisi (Karakter, 2011)\n\t\t\t\t<\/figcaption><\/figure><figure class='gallery-item'>\n\t\t\t<div class='gallery-icon landscape'>\n\t\t\t\t<a href='https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2011\/taxi-chalid-al-chamisi-kair-egipt\/taxi-chalid-al-chamisi-karakter-b'><img width=\"275\" height=\"240\" src=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2011\/04\/Taxi-Chalid-al-Chamisi-karakter-b.jpg\" class=\"attachment-thumbnail size-thumbnail\" alt=\"\u201eTaxi\u201d, Chalid al Chamisi (Karakter, 2011), fragment ok\u0142adki\" loading=\"lazy\" aria-describedby=\"gallery-1-4976\" \/><\/a>\n\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<figcaption class='wp-caption-text gallery-caption' id='gallery-1-4976'>\n\t\t\t\t\u201eTaxi\u201d, Chalid al Chamisi (Karakter, 2011), fragment ok\u0142adki\n\t\t\t\t<\/figcaption><\/figure><figure class='gallery-item'>\n\t\t\t<div class='gallery-icon landscape'>\n\t\t\t\t<a href='https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2011\/taxi-chalid-al-chamisi-kair-egipt\/kair-fot-celio-maielo'><img width=\"348\" height=\"240\" src=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2011\/04\/kair-fot-Celio-Maielo.jpg\" class=\"attachment-thumbnail size-thumbnail\" alt=\"Drogi w Kairze, fot. Celio Maielo\" loading=\"lazy\" aria-describedby=\"gallery-1-4975\" \/><\/a>\n\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<figcaption class='wp-caption-text gallery-caption' id='gallery-1-4975'>\n\t\t\t\tDrogi w Kairze, fot. Celio Maielo\n\t\t\t\t<\/figcaption><\/figure><figure class='gallery-item'>\n\t\t\t<div class='gallery-icon landscape'>\n\t\t\t\t<a href='https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2011\/taxi-chalid-al-chamisi-kair-egipt\/kair-by-night'><img width=\"362\" height=\"240\" src=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2011\/04\/kair-by-night-.jpg\" class=\"attachment-thumbnail size-thumbnail\" alt=\"Kair noc\u0105 (Wikipedia)\" loading=\"lazy\" aria-describedby=\"gallery-1-4974\" \/><\/a>\n\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<figcaption class='wp-caption-text gallery-caption' id='gallery-1-4974'>\n\t\t\t\tKair noc\u0105 (Wikipedia)\n\t\t\t\t<\/figcaption><\/figure>\n\t\t<\/div>\n\n<p>\u017be historia lubi si\u0119 powtarza\u0107, czasem nawet w bardzo odleg\u0142ych zak\u0105tkach \u015bwiata, uzmys\u0142awia czytelnikowi fragment ksi\u0105\u017cki dotycz\u0105cy zmian nazw ulic, kt\u00f3re, jak sami dobrze wiemy, nieodmiennie towarzysz\u0105 zmianom ustroj\u00f3w i ekip rz\u0105dz\u0105cych. W\u0142adza stara si\u0119 zmanipulowa\u0107 obywateli, pi\u0119tnuj\u0105c przestrze\u0144 w\u0142asn\u0105 wizj\u0105 historii, a z kolei obywatele stawiaj\u0105 w\u0142adzy dyskretny op\u00f3r, przez lata pos\u0142uguj\u0105c si\u0119 dawnymi nazwami ulic, do kt\u00f3rych si\u0119 przyzwyczaili (przypomina si\u0119 tu bohater jednej z ksi\u0105\u017cek Kundery, kt\u00f3remu w ci\u0105gu ca\u0142ego \u017cycia pi\u0119ciokrotnie zmieniano adres zamieszkania, mimo, \u017ce nigdy nie wyprowadzi\u0142 si\u0119 z tego samego domu). Podr\u00f3\u017c przez miasto jest dla al-Chamisiego pretekstem do kr\u00f3tkiego wyk\u0142adu ze wsp\u00f3\u0142czesnej historii Egiptu: tu mamy ulic\u0119 kr\u00f3lowej Nazli Sabri, tam Sabriego Paszy, pomnik Talata Harba na placu Sulajmana Paszy i wreszcie ulice Al-Antikchana i Champolliona.<\/p>\n<p>Przestrze\u0144 miejska, jak pokazuje nam autor, posiada palimpsestowe znaczenia: mamy wsp\u00f3\u0142czesne budynki, siedziby firm i instytucji, ale te\u017c miejsca historyczne, nosz\u0105ce brzemi\u0119 swojej przesz\u0142o\u015bci, a tak\u017ce obdarzone dodatkowo nazwami, kt\u00f3re stanowi\u0105 element propagandowych praktyk w\u0142adzy. A nieco na uboczu le\u017c\u0105 odwieczne piramidy w Gizie.<\/p>\n<p>Piramidy pojawiaj\u0105 si\u0119 w ksi\u0105\u017cce ledwie jeden raz \u2013 jedyny zachowany cud antycznego \u015bwiata staje si\u0119 obiektem odniesienia; al-Chamisi por\u00f3wnuje do nich niezwyk\u0142ego kierowc\u0119, kt\u00f3rego podstawowe \u017ar\u00f3d\u0142o zarobkowania stanowi gra na gie\u0142dzie. Wydaje si\u0119 jednak, \u017ce obecne w tle, widoczne na horyzoncie monumentalne budowle po up\u0142ywie tysi\u0119cy lat wci\u0105\u017c \u015bwietnie nadaj\u0105 si\u0119 na symboliczny schemat spo\u0142ecznej struktury Egiptu. Na samym spodzie takiej piramidy spo\u0142ecznej, po\u015br\u00f3d wielu innych, znajduj\u0105 si\u0119 tak\u017ce taks\u00f3wkarze. Kt\u00f3ry\u015b z kierowc\u00f3w \u017cali si\u0119 skrz\u0119tnie notuj\u0105cemu pasa\u017cerowi:<\/p>\n<p>\u201eW Egipcie istota ludzka jest jak py\u0142 w p\u0119kni\u0119tej szklance. Szklanka mo\u017ce si\u0119 w ka\u017cdej chwili rozbi\u0107, a wtedy py\u0142 rozwieje si\u0119 w powietrzu. Nie da si\u0119 go zebra\u0107, ale w\u0142a\u015bciwie to nie ma te\u017c potrzeby, \u017ceby go zbiera\u0107. Bo to przecie\u017c tylko troch\u0119 py\u0142u. Polecia\u0142o, i ju\u017c. Ludzie w tym kraju to taki rozwiany py\u0142. Bez \u017cadnej warto\u015bci.\u201d<\/p>\n<figure id=\"attachment_4978\" aria-describedby=\"caption-attachment-4978\" style=\"width: 540px\" class=\"wp-caption alignnone\"><a href=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2011\/taxi-chalid-al-chamisi-kair-egipt\/taxi-chalid-al-chamisi-karakter-d\/\" rel=\"attachment wp-att-4978\"><img loading=\"lazy\" class=\"size-medium wp-image-4978\" title=\"Taxi-Chalid-al-Chamisi-karakter-d\" src=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2011\/04\/Taxi-Chalid-al-Chamisi-karakter-d-540x478.jpg\" alt=\"\u201eTaxi\u201d, Chalid al Chamisi (Karakter, 2011), fragment ok\u0142adki\" width=\"540\" height=\"478\" \/><\/a><figcaption id=\"caption-attachment-4978\" class=\"wp-caption-text\">\u201eTaxi\u201d, Chalid al Chamisi (Karakter, 2011), fragment ok\u0142adki<\/figcaption><\/figure>\n<p>Inny kierowca, ow\u0142adni\u0119ty osobliw\u0105 obsesj\u0105 na punkcie seksu, okre\u015bla rzecz dosadniej, m\u00f3wi\u0105c, \u017ce rzesze ubogich w Egipcie s\u0105 w\u0142a\u015bciwie \u201etylko po to, by mog\u0142a ich dyma\u0107 garstka zamo\u017cnych\u201d. Ta frustracja wydaje si\u0119 uzasadniona: wi\u0119kszo\u015b\u0107 taks\u00f3wkarzy nie posiada nawet w\u0142asnego samochodu \u2013 s\u0105 zmuszeni wynajmowa\u0107 auta od zamo\u017cniejszych w\u0142a\u015bcicieli, a op\u0142aty s\u0105 tak wysokie, \u017ce nierzadko zdarza si\u0119 kierowcom ko\u0144czy\u0107 gorsze dni \u201ena minusie\u201d. W dodatku ka\u017cdy czeka tylko, by jeszcze dodatkowo oskuba\u0107 taks\u00f3wkarzy: policjanci z drog\u00f3wki potrafi\u0105 wlepi\u0107 mandat, je\u015bli ga\u015bnica jest krzywo u\u0142o\u017cona, a urz\u0119dnicy odpowiedzialni za obowi\u0105zkowe co trzy lata przed\u0142u\u017canie prawa jazdy bezlito\u015bnie wykorzystuj\u0105 ka\u017cd\u0105 sposobno\u015b\u0107 do wzi\u0119cia \u0142ap\u00f3wki. To zreszt\u0105 tylko drobne p\u0142otki (kairczycy s\u0105 w ksi\u0105\u017cce al-Chamisiego bardzo cz\u0119sto por\u00f3wnywani do ryb \u2013 by\u0107 mo\u017ce tak\u017ce ze wzgl\u0119du na stanowi\u0105cy serce miasta Nil) \u2013 prawdziwe grube ryby, kt\u00f3re \u0142ykaj\u0105 wszystkich dooko\u0142a jak plankton, to wzbogaceni na ciemnych interesach milionerzy i ministrowie.<\/p>\n<p>Jeden z taks\u00f3wkarzy opowiada tak\u0105 histori\u0119: sprowadza\u0142 Hond\u0119 z Arabii Saudyjskiej i \u017ceby unikn\u0105\u0107 dodatkowej op\u0142aty za \u201eluksusowe\u201d wyposa\u017cenie, musia\u0142 usun\u0105\u0107 z samochodu klimatyzacj\u0119, radio i pasy bezpiecze\u0144stwa (sic!). Miesi\u0105c p\u00f3\u017aniej w Egipcie pod pretekstem modernizacji przepis\u00f3w drogowych wprowadzono obowi\u0105zek posiadania pas\u00f3w bezpiecze\u0144stwa. Mia\u0142o to, jak t\u0142umaczy kierowca, dwie przyczyny: dostarczenie policjantom kolejnego pretekstu do \u015bci\u0105gania \u0142ap\u00f3wek, a tak\u017ce sprokurowanie milionerom z rz\u0105dowych kr\u0119g\u00f3w kolejnej sposobno\u015bci do zbicia fortuny na zmonopolizowanym imporcie pas\u00f3w. Obecnie, t\u0142umaczy kierowca, wszystkie taks\u00f3wki maj\u0105 ju\u017c pasy bezpiecze\u0144stwa. Ale to pasy przyszyte tylko dla pozoru \u2013 w razie wypadku urywaj\u0105 si\u0119 razem z pasa\u017cerem.<\/p>\n<figure id=\"attachment_4975\" aria-describedby=\"caption-attachment-4975\" style=\"width: 540px\" class=\"wp-caption alignnone\"><a href=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2011\/taxi-chalid-al-chamisi-kair-egipt\/kair-fot-celio-maielo\/\" rel=\"attachment wp-att-4975\"><img loading=\"lazy\" class=\"size-medium wp-image-4975\" title=\"kair-fot-Celio-Maielo\" src=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2011\/04\/kair-fot-Celio-Maielo-540x371.jpg\" alt=\"Drogi w Kairze, fot. Celio Maielo\" width=\"540\" height=\"371\" \/><\/a><figcaption id=\"caption-attachment-4975\" class=\"wp-caption-text\">Drogi w Kairze, fot. Celio Maielo<\/figcaption><\/figure>\n<p>Podobnych historii (np. o drastycznym manipulowaniu przez wp\u0142ywowych graczy gie\u0142dowymi kursami), czasem zmieniaj\u0105cych si\u0119 w prawdziwe spiskowe teorie (rzekoma odpowiedzialno\u015b\u0107 rz\u0105du za bombowe zamachy w Kairze) jest w tej ksi\u0105\u017cce mn\u00f3stwo. Ma si\u0119 wra\u017cenie, \u017ce ka\u017cdy z kairskich taks\u00f3wkarzy, poza tym, \u017ce jest p\u0142aczliwym marud\u0105, m\u00f3g\u0142by by\u0107 zawo\u0142anym politykiem. Wszyscy maj\u0105 w\u0142asne teorie (r\u00f3\u017cnorodne jak modele stoj\u0105cych w kairskich korkach taks\u00f3wek), cho\u0107 nie ka\u017cda z nich wydaje si\u0119 specjalnie rozs\u0105dna. Al-Chamisi ciekawie portretuje t\u0119 r\u00f3\u017cnorodno\u015b\u0107, niekiedy jakby celowo zestawiaj\u0105c wypowiedzi zwolennik\u00f3w przeciwstawnych pogl\u0105d\u00f3w: fan Mubaraka obok jego zaciek\u0142ego wroga; na\u0142ogowy palacz, kt\u00f3ry potrafi\u0142 zrezygnowa\u0107 z dochodowej posady, bo zabraniano mu tam pali\u0107 (i z narzecze\u0144stwa, bo boi si\u0119, \u017ce po \u015blubie nie b\u0119dzie go sta\u0107 na papierosy i haszysz), obok cz\u0142owieka, kt\u00f3ry uwa\u017ca, \u017ce w kraju panuje bieda, bo Egipcjanie zbyt wiele pieni\u0119dzy wyrzucaj\u0105 na wiatr (miliony funt\u00f3w egipskich wydawane na telefony kom\u00f3rkowe) i puszczaj\u0105 z dymem (papierosy w\u0142a\u015bnie); Kopt obok muzu\u0142manina; religijny fanatyk obok laika. Autor ostro\u017cnie chowa si\u0119 za tymi postaciami, niewiele m\u00f3wi od siebie, a ilekro\u0107 kierowcy rzucaj\u0105 jakie\u015b oskar\u017cenia pod adresem konkretnych postaci z \u017cycia publicznego, Al-Chamisi nie podaje nazwisk, t\u0142umacz\u0105c skromnie, \u017ce tak doradzi\u0142 mu znajomy prawnik.<\/p>\n<p>Przez wiele rozm\u00f3w przewijaj\u0105 si\u0119 te same tematy, aktualne w 2005 i 2006 roku, gdy pisana by\u0142a ksi\u0105\u017cka: wprowadzenie \u201e\u017c\u00f3\u0142tych taks\u00f3wek\u201d, zamach bombowy na dworcu autobusowym w pobli\u017cu Muzeum Egipskiego i ko\u0142o suku Chan al-Chalili, fina\u0142 Pucharu Narod\u00f3w Afryki (Egipt pokona\u0142 Wybrze\u017ce Ko\u015bci S\u0142oniowej po rzutach karnych), tragiczna katastrofa promu \u201eAs-Salam Boccaccio\u201d, w kt\u00f3rej zgin\u0119\u0142o ponad tysi\u0105c os\u00f3b, wreszcie ameryka\u0144ska operacja w Iraku. Mimo tej r\u00f3\u017cnorodno\u015bci, daje si\u0119 wyczu\u0107 pewne zbie\u017cno\u015bci nastroj\u00f3w: poparcie dla Irakijczyk\u00f3w i niech\u0119\u0107 do Amerykan\u00f3w, sprzeciw wobec skorumpowanej w\u0142adzy i Mubaraka, wreszcie lekki sentyment dla Sadata, zmar\u0142ego tragicznie poprzedniego prezydenta. Nie spos\u00f3b oczywi\u015bcie stwierdzi\u0107, w jakim stopniu na te wyczuwalne zbie\u017cno\u015bci wp\u0142yn\u0105\u0142 zastosowany przez autora dob\u00f3r rozm\u00f3w, kt\u00f3re znalaz\u0142y si\u0119 w ksi\u0105\u017cce (bodaj tylko jeden taks\u00f3wkarz zostaje wymieniony z nazwiska) i ewentualne manipulacje, kt\u00f3rych m\u00f3g\u0142 si\u0119 przecie\u017c dopu\u015bci\u0107 (raczej nie spos\u00f3b tego zweryfikowa\u0107). Nie jest to rzecz jasna \u017caden zarzut \u2013 podobie\u0144stwo pogl\u0105d\u00f3w na pewne sprawy mo\u017ce \u015bwiadczy\u0107 o tym, \u017ce pomimo r\u00f3\u017cnicy zda\u0144 w wielu kwestiach, s\u0105 te\u017c sprawy, wobec kt\u00f3rych Egipcjanie pozostaj\u0105 jednomy\u015blni, lub te\u017c \u017ce Chamisi uzna\u0142 niekt\u00f3re kwestie za na tyle istotne, \u017ce nie chcia\u0142 ich rozmywa\u0107 poprzez prezentacj\u0119 przeciwnego punktu widzenia.<\/p>\n<p>Trzeba jeszcze doda\u0107, \u017ce tak\u017ce i sama formu\u0142a ksi\u0105\u017cki podwa\u017ca odrobin\u0119 jej dokumentalny charakter. Czytaj\u0105c te niekiedy niezwykle dramatyczne historie o biedzie, nieszcz\u0119\u015bciach, chorobach, przygranicznych mr\u00f3wkach (zn\u00f3w dziwnie nam znajomy element egipskiej egzotyki), kobietach zrzucaj\u0105cych w taks\u00f3wce nikab, by przebra\u0107 si\u0119 w sp\u00f3dniczk\u0119 mini i szpilki, mo\u017cna odnie\u015b\u0107 wra\u017cenie, \u017ce trzyma si\u0119 w r\u0119kach wsp\u00f3\u0142czesn\u0105 wersj\u0119 historii o Szeherezadzie, zabawiaj\u0105cej su\u0142tana fantastycznymi opowie\u015bciami. Opr\u00f3cz dora\u017anego, politycznego wyd\u017awi\u0119ku, ksi\u0105\u017cka, cho\u0107by poprzez sam uk\u0142ad opowiadanych historii, kt\u00f3re odbijaj\u0105 si\u0119 w sobie, wzajemnie puentuj\u0105c, zyskuje wymiar umoralniaj\u0105cej przypowie\u015bci, w kt\u00f3rej bohaterskie utarczki z biurokracj\u0105 zamieniaj\u0105 si\u0119 we wsp\u00f3\u0142czesny epos.<\/p>\n<figure id=\"attachment_4974\" aria-describedby=\"caption-attachment-4974\" style=\"width: 540px\" class=\"wp-caption alignnone\"><a href=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2011\/taxi-chalid-al-chamisi-kair-egipt\/kair-by-night\/\" rel=\"attachment wp-att-4974\"><img loading=\"lazy\" class=\"size-medium wp-image-4974\" title=\"kair-by-night-\" src=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2011\/04\/kair-by-night--540x358.jpg\" alt=\"Kair noc\u0105 (Wikipedia)\" width=\"540\" height=\"358\" \/><\/a><figcaption id=\"caption-attachment-4974\" class=\"wp-caption-text\">Kair noc\u0105 (Wikipedia)<\/figcaption><\/figure>\n<p>Taks\u00f3wkarz, puentuj\u0105c wspomnian\u0105 wcze\u015bniej histori\u0119 o atrapie pas\u00f3w bezpiecze\u0144stwa, stwierdza:\u00a0\u201e\u017byjemy lip\u0105 i w ni\u0105 wierzymy. A jedyna rola w\u0142adzy polega na kontrolowaniu, czy w t\u0119 lip\u0119 wierzymy.\u201d<\/p>\n<p>Ta lipa ma w historii al-Chamisiego r\u00f3\u017cne oblicza. To oczywi\u015bcie po pierwsze biurokratyczna \u015bciema, kt\u00f3r\u0105 znienawidzona w\u0142adza wciska obywatelom, aby wyt\u0142umaczy\u0107 si\u0119 z machlojek. Ale poza tym lipa to wszystkie te spiskowe teorie, prywatne filozofie, punkty widzenia, wielo\u015b\u0107 pogl\u0105d\u00f3w politycznych i p\u0142aczliwa paplanina o \u017cyciowych nieszcz\u0119\u015bciach, przy pomocy kt\u00f3rej kierowcy urabiaj\u0105 pasa\u017cera, aby wydusi\u0107 z niego wi\u0119cej grosza. Lipa to r\u00f3wnie\u017c rys literacko\u015bci, odciskaj\u0105cej si\u0119 tak\u017ce i na j\u0119zyku samych taks\u00f3wkarzy: dosadnym, ale nigdy wulgarnym, urzekaj\u0105cym trafno\u015bci\u0105 por\u00f3wna\u0144 i celno\u015bci\u0105 sformu\u0142owa\u0144, kt\u00f3re sprawiaj\u0105 chwilami wra\u017cenie, jakby wyj\u0119to je z powie\u015bci \u0142otrzykowskiej sprzed paru stuleci. Ta ca\u0142a warstwa naddana, przejawiaj\u0105ca si\u0119 w sposobie podania wszystkich historii, w lakonicznych, ci\u0119tych komentarzach autora, w uporz\u0105dkowaniu tre\u015bci, sprawia, \u017ce zbi\u00f3r rozm\u00f3w z kairskimi taks\u00f3wkarzami przestaje by\u0107 tylko dokumentem codzienno\u015bci w odleg\u0142ym kraju, zyskuj\u0105c wymiar bardziej uniwersalnej opowie\u015bci, koncentruj\u0105cej si\u0119 wok\u00f3\u0142 tematu w\u0142adzy.<\/p>\n<p>Kiedy ksi\u0105\u017cka powstawa\u0142a, Mubarak trzyma\u0142 si\u0119 twardo w\u0142adzy, skutkiem czego Chamisi z ca\u0142\u0105 pewno\u015bci\u0105 musia\u0142 bardzo pow\u015bci\u0105ga\u0107 sw\u00f3j j\u0119zyk, by nie zaszkodzi\u0107 sobie ani \u017cadnemu z rozm\u00f3wc\u00f3w. Wtedy ksi\u0105\u017cka by\u0142a \u015bwiadectwem wzbieraj\u0105cej niech\u0119ci ludu. Dzi\u015b, kiedy ukazuje si\u0119 w Polsce, nabiera innego sensu: pozwala zrozumie\u0107 przyczyny niedawnej rewolucji, a tak\u017ce u\u015bwiadomi\u0107 sobie, jak w sumie podobne do naszych s\u0105 problemy ludzi w odleg\u0142ym kraju, kt\u00f3ry pewnie wielu kojarzy si\u0119 wy\u0142\u0105cznie z natr\u0119tami dopraszaj\u0105cymi si\u0119 na ka\u017cdym kroku o bakszysz, wielb\u0142\u0105dami i wakacjami w s\u0142onecznym Sharm.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Po Kairze je\u017adzi 80 tysi\u0119cy taks\u00f3wek. Samych taks\u00f3wkarzy jest mo\u017ce nawet trzy razy wi\u0119cej. Tak ogromna ich liczba sprawia, \u017ce taks\u00f3wkarze s\u0105 nieraz zmuszeni godzinami kr\u0105\u017cy\u0107 po ulicach, nim wreszcie znajd\u0105 pasa\u017cera. <\/p>\n","protected":false},"author":25,"featured_media":4978,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[1],"tags":[1017,1016,1015,7257,484],"powerkit_post_featured":[],"coauthors":[712],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v18.7 - https:\/\/yoast.com\/wordpress\/plugins\/seo\/ -->\n<title>\u017b\u00f3\u0142ty konfesjona\u0142<\/title>\n<meta name=\"description\" content=\"Ta nieprzemy\u015blana ustawa to ledwie jeden z wielu absurd\u00f3w, o kt\u00f3rych mo\u017cna przeczyta\u0107 w \u201eTaxi\u201d, kt\u00f3rej autorem jest Chalid al-Chamisi.\" \/>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2011\/taxi-chalid-al-chamisi-kair-egipt\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\/\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/#website\",\"url\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/\",\"name\":\"Ownetic Magazine\",\"description\":\"Magazine\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":\"required name=search_term_string\"}],\"inLanguage\":\"pl-PL\"},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"@id\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2011\/taxi-chalid-al-chamisi-kair-egipt#primaryimage\",\"url\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2011\/04\/Taxi-Chalid-al-Chamisi-karakter-d.jpg\",\"contentUrl\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2011\/04\/Taxi-Chalid-al-Chamisi-karakter-d.jpg\",\"width\":882,\"height\":782,\"caption\":\"\u201eTaxi\u201d, Chalid al Chamisi (Karakter, 2011), fragment ok\u0142adki\"},{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2011\/taxi-chalid-al-chamisi-kair-egipt#webpage\",\"url\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2011\/taxi-chalid-al-chamisi-kair-egipt\",\"name\":\"\u017b\u00f3\u0142ty konfesjona\u0142\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2011\/taxi-chalid-al-chamisi-kair-egipt#primaryimage\"},\"datePublished\":\"2011-04-14T20:42:37+00:00\",\"dateModified\":\"2013-01-20T12:38:47+00:00\",\"author\":{\"@id\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/#\/schema\/person\/d0077ed4465bfb53f263b5a3bad62f98\"},\"description\":\"Ta nieprzemy\u015blana ustawa to ledwie jeden z wielu absurd\u00f3w, o kt\u00f3rych mo\u017cna przeczyta\u0107 w \u201eTaxi\u201d, kt\u00f3rej autorem jest Chalid al-Chamisi.\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2011\/taxi-chalid-al-chamisi-kair-egipt#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2011\/taxi-chalid-al-chamisi-kair-egipt\"]}]},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2011\/taxi-chalid-al-chamisi-kair-egipt#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"\u017b\u00f3\u0142ty konfesjona\u0142\"}]},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/#\/schema\/person\/d0077ed4465bfb53f263b5a3bad62f98\",\"name\":\"Kuba Kulasa\",\"url\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/author\/kuba-kulasa\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"\u017b\u00f3\u0142ty konfesjona\u0142","description":"Ta nieprzemy\u015blana ustawa to ledwie jeden z wielu absurd\u00f3w, o kt\u00f3rych mo\u017cna przeczyta\u0107 w \u201eTaxi\u201d, kt\u00f3rej autorem jest Chalid al-Chamisi.","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2011\/taxi-chalid-al-chamisi-kair-egipt","schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/#website","url":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/","name":"Ownetic Magazine","description":"Magazine","potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/?s={search_term_string}"},"query-input":"required name=search_term_string"}],"inLanguage":"pl-PL"},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pl-PL","@id":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2011\/taxi-chalid-al-chamisi-kair-egipt#primaryimage","url":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2011\/04\/Taxi-Chalid-al-Chamisi-karakter-d.jpg","contentUrl":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2011\/04\/Taxi-Chalid-al-Chamisi-karakter-d.jpg","width":882,"height":782,"caption":"\u201eTaxi\u201d, Chalid al Chamisi (Karakter, 2011), fragment ok\u0142adki"},{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2011\/taxi-chalid-al-chamisi-kair-egipt#webpage","url":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2011\/taxi-chalid-al-chamisi-kair-egipt","name":"\u017b\u00f3\u0142ty konfesjona\u0142","isPartOf":{"@id":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2011\/taxi-chalid-al-chamisi-kair-egipt#primaryimage"},"datePublished":"2011-04-14T20:42:37+00:00","dateModified":"2013-01-20T12:38:47+00:00","author":{"@id":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/#\/schema\/person\/d0077ed4465bfb53f263b5a3bad62f98"},"description":"Ta nieprzemy\u015blana ustawa to ledwie jeden z wielu absurd\u00f3w, o kt\u00f3rych mo\u017cna przeczyta\u0107 w \u201eTaxi\u201d, kt\u00f3rej autorem jest Chalid al-Chamisi.","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2011\/taxi-chalid-al-chamisi-kair-egipt#breadcrumb"},"inLanguage":"pl-PL","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2011\/taxi-chalid-al-chamisi-kair-egipt"]}]},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2011\/taxi-chalid-al-chamisi-kair-egipt#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"\u017b\u00f3\u0142ty konfesjona\u0142"}]},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/#\/schema\/person\/d0077ed4465bfb53f263b5a3bad62f98","name":"Kuba Kulasa","url":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/author\/kuba-kulasa"}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4972"}],"collection":[{"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/users\/25"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=4972"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4972\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/media\/4978"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=4972"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=4972"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=4972"},{"taxonomy":"powerkit_post_featured","embeddable":true,"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/powerkit_post_featured?post=4972"},{"taxonomy":"author","embeddable":true,"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/coauthors?post=4972"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}