![\"RESZTY](\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2011\/05\/jan-berdyszak-reszty-reszt-009-b-540x378.jpg\" "\\"jan-berdyszak-reszty-reszt-009-b\\"")
<\/a>Jaromir Jedli\u0144ski:<\/strong> Czy mo\u017cemy ju\u017c m\u00f3wi\u0107 o tym, czym b\u0119dzie Pa\u0144ska, inaugurowana w maju, wystawa w Galerii Muzalewska?<\/p>\n Jan Berdyszak:<\/strong> Zastanawia\u0142em si\u0119 nad zespo\u0142em prac, kt\u00f3re cz\u0119\u015bciowo ogl\u0105dali\u015bmy \u2026<\/p>\n Jaromir Jedli\u0144ski:<\/strong> Reszty reszt \u2026<\/em><\/p>\n Jan Berdyszak:<\/strong> Reszty reszt,<\/em> bo to jest podstawowy problem, jaki rozwi\u0105zuj\u0119, on mi si\u0119 ci\u0105gle zmienia, ale zastanawia\u0142em si\u0119 wobec tych prac, kt\u00f3re \u2013 takie mia\u0142em poczucie \u2013 Pan akceptuje na nasz\u0105 wystaw\u0119 i raczej zastanawia\u0142em si\u0119, kt\u00f3re konkretnie z tych prac powinny by\u0107 eksponowane i czy rozszerza\u0107 problem, czy nie rozszerza\u0107. B\u0119d\u0105 prace dot\u0105d nie pokazywane. Potrzebuj\u0119 jeszcze wizy- ty w galerii, a poza tym jeste\u015bmy w bardzo komfortowych warunkach, \u017ce mo\u017cemy prace zmieni\u0107, przewie\u017a\u0107, wymieni\u0107 \u2026<\/p>\n Jaromir Jedli\u0144ski:<\/strong> Nawet w czasie trwania wystawy mo\u017cemy dokona\u0107 jakiej\u015b zamiany, podmiany, czy wr\u0119cz przeorganizowania cz\u0119\u015bci prezentacji \u2026<\/p>\n Jan Berdyszak:<\/strong> Tak, tak, nawet w czasie wystawy, mia\u0142aby ona wtedy sw\u00f3j rozw\u00f3j. Wszystko w obr\u0119bie \u201ereszty reszt\u201d; jest to problem dominuj\u0105cy. Spostrzeg\u0142em problemy reszt w sze\u015b\u0107dziesi\u0105tych latach, ale wtedy nie by\u0142em jeszcze gotowy do ich podj\u0119cia.<\/p>\n Jaromir Jedli\u0144ski:<\/strong> Przy czym, dodajmy, okre\u015bli\u0142 Pan stosunkowo niedawno zasadniczy zr\u0105b swojej pracy tym spi\u0119trzonym (i umniejszaj\u0105cym) opisem \u201ereszty reszt\u201d.<\/p>\n Jan Berdyszak:<\/strong> Tak, ale to zosta\u0142o uzmys\u0142owione ju\u017c poprzez praktyk\u0119 w po\u0142owie lat sze\u015b\u0107dziesi\u0105tych, w czasie, kiedy realizowa\u0142em animacje przestrzeni. I tam po raz pierwszy spostrzeg\u0142em, \u017ce to, co mo\u017ce pozostawa\u0107 po realizacji w przestrzeni bardzo aktywne to s\u0105 te reszty, kt\u00f3rych ja nie przewiduj\u0119. I to by\u0142o pierwsze spostrze\u017cenie tycz\u0105ce reszt. A, jak dzisiaj si\u0119 to nazywa \u2013 multimedialne, by\u0142o realizowane przez stosowanie rozmaitych \u015brodk\u00f3w, materii, p\u00f3\u017aniej przez pow\u0142oki, a wi\u0119c bardzo r\u00f3\u017cne obszary obserwacyjne pomaga\u0142y mi zrozumie\u0107 Reszty \u2026 .<\/em><\/p>\n <\/p>\n <\/p>\n <\/p>\n Jaromir Jedli\u0144ski:<\/strong> By\u0142 cykl, kt\u00f3ry Pan nazwa\u0142 Passe-par-tout,<\/em> a zaraz potem Apr\u00e8s-passe-par-tout <\/em>(oba z lat dziewi\u0119\u0107dziesi\u0105tych), z tym francuskim tytu\u0142em, swoi\u015bcie przez Pana zapisanym (i by\u0107 mo\u017ce tak\u017ce dodatkowo ze znaczeniem kojarz\u0105cym si\u0119 z \u0142aci\u0144sk\u0105 formu\u0142\u0105 pars pro toto,<\/em> \u201ecz\u0119\u015b\u0107 w miejsce ca\u0142o\u015bci\u201d ), to wszystko by\u0142o ju\u017c bardzo blisko tego my\u015blenia, jakie wyra\u017caj\u0105 Pana Reszty reszt<\/em> \u2026, to jakie\u015b ledwo istnienie (?).<\/p>\n Jan Berdyszak:<\/strong> W Passe-par-tout,<\/em> si\u0119gaj\u0105c do etymologii, zapis tej formu\u0142y rozdzieli\u0142em na trzy wyrazy z \u0142\u0105cznikami mi\u0119dzy nimi by nie identyfikowa\u0107 znaczenia z ramk\u0105 \u2026 . Chocia\u017c jedno z drugiego pochodzi. I ten Pa\u0144ski trop, pars pro toto, \u201ecz\u0119\u015b\u0107 ku ca\u0142o\u015bci\u201d, po- siada ju\u017c inna sprawczo\u015b\u0107 \u2026<\/p>\n Jaromir Jedli\u0144ski:<\/strong> \u2026 a w\u0142a\u015bnie w takim momencie zawiesza Pan g\u0142os, jakby w imi\u0119 niedefinitywno\u015bci, niedefiniowalno\u015bci, a przede wszystkim chyba owej niekonsekwencji, od kt\u00f3rej rozpocz\u0119li\u015bmy t\u0119 rozmow\u0119, pochwa\u0142y niepewno\u015bci, jak\u0105 nieraz Pan g\u0142osi\u0142.<\/p>\n Przypomn\u0119 mo\u017ce pokr\u00f3tce okre\u015blenia grup Pana realizacji, zespo\u0142\u00f3w prac: Przezroczyste <\/em>albo Miejsca rezerwowane<\/em> (lata 70.); Fragment jako ca\u0142o\u015b\u0107 radykalna<\/em> (1. po\u0142. lat 80.) \u2013 to ju\u017c bliskie wymowy poj\u0119cia \u201ereszty reszt\u201d; przywo\u0142ane ju\u017c Passe-par-tout<\/em> oraz Apr\u00e8s-passe-par-tout<\/em> (lata 90.); potem te rozmaite Reinstalacje <\/em>(fotograficzne, obrazogenne, sytuacyjne), Pow\u0142oki, Popow\u0142ocza, Reszty <\/em>(lata 90.) etc. My\u015bl\u0119 teraz, sam towarzysz\u0105c Pana tw\u00f3rczo\u015bci od prze\u0142omu lat 60. i 70., jako wtedy pocz\u0105tkuj\u0105cy widz, odbiorca, obserwuj\u0105c zatem Pa\u0144sk\u0105 histori\u0119, u\u015bwiadamiam sobie, \u017ce my\u015bl\u0119 o Pana robocie w jakich\u015b blokach, zespo\u0142ach, fazach. Przypominam sobie sw\u00f3j wczesny odbi\u00f3r Pa\u0144skich wystaw, nasyconych bardzo, intensywnych. Tak\u017ce, kiedy w ostatnich miesi\u0105cach spotykali\u015bmy si\u0119 w Pana pracowni i zechcia\u0142 mi Pan pokaza\u0107 wiele swoich nowszych realizacji, odczuwa\u0142em niezwyk\u0142\u0105 intensywno\u015b\u0107 Pana pracy, jakby chcia\u0142 Pan wyczerpa\u0107 podj\u0119t\u0105 kwesti\u0119, ale zarazem widz\u0119 r\u00f3\u017cnorodno\u015b\u0107 rozstrzygni\u0119\u0107 tak\u017ce w okre\u015blonym wycinku czasu, w jakim Pana uwaga skupia si\u0119 na konkretnym zagadnieniu wizualnym, my\u015blowym i duchowym pospo\u0142u. My\u015bl\u0119, \u017ce to wszystko wynika z bardzo silnie obecnego w Pana postawie uznawaniu poznawczej natury sztuki, tw\u00f3rczo\u015bci, tego jej charakteru, kt\u00f3ry okre\u015blamy jako kognitywny.<\/p>\n Jan Berdyszak:<\/strong> Zacz\u0119li\u015bmy od s\u0142owa \u201ekonsekwencja\u201d. Ot\u00f3\u017c ja bym teraz wr\u00f3ci\u0142 do niego. My\u015bl\u0119, \u017ce przy pomocy pod\u0105\u017cania \u015bladem mojej pracy, jaki Pan tu nakre\u015bli\u0142, by zbli\u017cy\u0107 si\u0119 do Pa\u0144skiego pytania, kt\u00f3re w moim, d\u0142ugoczasowym poczuciu, przywo\u0142anie \u201ekonsekwencji\u201d jest bardzo istotne. Dla mnie konsekwencj\u0105, kt\u00f3ra powinna si\u0119 ujawni\u0107 to jest taka konsekwencja, kt\u00f3rej ja nie projektuj\u0119. Czyli, \u017ce to jest to, co powraca, co jest dok\u0142adaniem dodatkowych warto\u015bci itd. To jest nie projektowane. To jest tak\u017ce moje wyczekiwanie i prosz\u0119 sobie wyobrazi\u0107, \u017ce w momencie, kiedy realizowa\u0142em Apr\u00e8s-passe-par-tout <\/em>to jeszcze nie by\u0142em pewny, czy Reszty reszt <\/em>b\u0119d\u0105 zaraz potem, mimo \u017ce mia\u0142em to zagadnienie niejako na uwadze, ale by\u0142a to konieczno\u015b\u0107. Dlatego, \u017ce bardzo cz\u0119sto powstaj\u0105 pojedyncze prace, kt\u00f3re s\u0105 instalacjami, innymi realizacjami, kt\u00f3re odmieniaj\u0105 moje zajmowanie si\u0119 jak\u0105\u015b problematyk\u0105. W efekcie to jest tak, \u017ce ja nigdy nie analizowa\u0142em swoich tytu\u0142\u00f3w cykli, co Pan przed chwil\u0105 zrobi\u0142, natomiast one w istotny spos\u00f3b s\u0105 przeze mnie uwolnione w czasie i ja chcia\u0142bym, a\u017ceby one si\u0119 same sprawdza\u0142y. Ale sprawdza\u0142y za ka\u017cdym razem innowacj\u0105. Si\u0119ganiem w nowe obszary, nierozpoznane dla mnie jeszcze, bo ja nies\u0142ychanie egoistycznie traktuj\u0119 to, co Pan nazwa\u0142 po- znawczo\u015bci\u0105. Mnie w czasie procesu pracy interesuje dotarcie do jakiej\u015b istoty, kt\u00f3ra nie by\u0142a przeze mnie rozpoznana, natomiast jest mi dosy\u0107 mocno oboj\u0119tne to, czy to b\u0119dzie przez wielu rozpoznane, czy nie. To jest jak gdyby ch\u0119\u0107 osi\u0105gni\u0119cia celu, kt\u00f3rego nie mog\u0119 zaplanowa\u0107 do ko\u0144ca. Tak to si\u0119 toczy przez ca\u0142e lata. Dochodz\u0105 nowe problemy, powracaj\u0105 na inny spos\u00f3b inne problemy ale, jak powiadam, nie jest to post\u0119powanie planowane.<\/p>\n Jaromir Jedli\u0144ski:<\/strong> Bez premedytacji?<\/p>\n Jan Berdyszak:<\/strong> To dobre s\u0142owo, nie ma w tym premedytacji, tak. Ma\u0142o tego, ja zrealizowa\u0142em wiele instalacji i te instalacje by\u0142yby wystarczaj\u0105c\u0105 problematyk\u0105 dla mnie gdyby tylko je precyzyjnie rozpozna\u0107, czego do ko\u0144ca nie robi\u0142em z tego wzgl\u0119du, \u017ce to mnie by\u0142o potrzebne dla odruchu potrzeby, kt\u00f3ra w mi\u0119dzyczasie powstawa\u0142a a\u017ceby co\u015b rozpozna\u0107. M\u00f3wi\u0119 o tym rozpoznaniu, bo to jest proces niesko\u0144czony, nazywam to wci\u0105\u017c rozpoznaniem, ale r\u00f3wnie\u017c wiem, \u017ce nie podlegam jedynie w\u0142asnej ocenie.<\/p>\n Jaromir Jedli\u0144ski: Nie jestem pewien, czy rozumiem dobrze to, co Pan teraz powiedzia\u0142. Powt\u00f3rz\u0119, je\u015bli dobrze to wychwyci\u0142em, ot\u00f3\u017c m\u00f3wi Pan, \u017ce ten podkre\u015blany przeze mnie element poznawczy w Pana pracy musi w pierwszym rz\u0119dzie by\u0107 z korzy\u015bci\u0105 dla Pana, u\u017cy\u0142 Pan okre\u015blenia, \u017ce traktuje to egoistycznie \u2026<\/p>\n Jan Berdyszak:<\/strong> \u2026 tak, tak \u2026<\/p>\n Jaromir Jedli\u0144ski:<\/strong> Dobrze, jasne, jakiego w takim razie rodzaju korzy\u015b\u0107 dla Pana, jak\u0105 potrzeb\u0119 egoistyczn\u0105 to zaspokaja? Dopowiem to pytanie: mia\u0142em kiedy\u015b okazj\u0119 zwiedza\u0107 dok\u0142adnie miejsca gdzie \u017cy\u0142 i pracowa\u0142 Donald Judd w Marfie w Teksasie. Partnerka Judda (on ju\u017c nie \u017cy\u0142 gdy tam by\u0142em) oprowadza\u0142a mnie (wraz z paroma innymi osobami) po domu, gdzie mieszkali, a Judd g\u0142\u00f3wnie tam pracowa\u0142. Mia\u0142 ona tam ca\u0142y ci\u0105g, amfilad\u0119 pokoi-pracowni, obok pomieszcze\u0144 mieszkalnych, wspania\u0142ej biblioteki itd., a w tych pracowniach by\u0142o zawsze co\u015b do siedzenia, co\u015b do le\u017cenia i dzie\u0142a Judda na \u015bcianach b\u0105d\u017a na pod\u0142odze. Judd sp\u0119dza\u0142 tam du\u017co czasu, siedzia\u0142 albo le\u017ca\u0142 i przypatrywa\u0142 si\u0119 swoim realizacjom. Kiedy pyta\u0142em dlaczego to robi\u0142, partnerka Judda powiedzia\u0142a, \u017ce chyba przygl\u0105da\u0142 si\u0119 swoim rzeczom i szuka\u0142 w nich pomy\u0142ek. Kiedy ja przez lata przygl\u0105da\u0142em si\u0119 Pana pracy, a szczeg\u00f3lnie w ostatnim roku, gdy zacz\u0119li\u015bmy przymierza\u0107 si\u0119 do nowej Pana wystawy, sp\u0119dzili\u015bmy sporo czasu w pracowni, nieraz potem my\u015bla\u0142em o Pana metodzie pracy, znaj\u0105c jej efekty, ale tak naprawd\u0119 metoda pracy artysty zawsze jest tajemnic\u0105. Ta istotna praca odbywa si\u0119 w samotno\u015bci \u2026<\/p>\n Jan Berdyszak:<\/strong> Oczywi\u015bcie.<\/p>\n Jaromir Jedli\u0144ski:<\/strong> Mamy od czasu do czasu do czynienia ze spektaklem wystawy, ze zdarzeniami takimi, jak wyk\u0142ad, publikacja, ba, nawet wizyta w pracowni kogo\u015b takiego jak ja jest rodzajem spektaklu, albo pr\u00f3b\u0105 spektaklu \u2026<\/p>\n Jan Berdyszak:<\/strong> Ale bardzo cenn\u0105, bo ona jest bez gry. Jan Berdyszak:<\/strong> Tu jest pewna analogia, ale ona dotyczy raczej czego\u015b innego. Skoro mnie Pan prowokuje do poruszenia sprawy, o kt\u00f3rej nigdy nie m\u00f3wi\u0142em to musz\u0119 powiedzie\u0107, \u017ce ja ko\u0144cz\u0119 prac\u0119 w takim momencie, kiedy mam ca\u0142kowit\u0105 wobec niej niepewno\u015b\u0107. To znaczy, \u017ce nie ma powodu ju\u017c dalszej pracy, ale mam jeden wielki pow\u00f3d: doznania niepewno\u015bci wynikaj\u0105cej z tej pracy, czy z tej grupy prac, w ka\u017cdym razie z tego co w danym momencie zostaje zaniechane czynno\u015bciowo. I niepewno\u015b\u0107 jest jakim\u015b moim akumulacyjnym momentem. To nie jest bohaterstwo, to jest stwarzanie sobie konieczno\u015bci bycia znowu od nowa aktywnym. I dlatego ostatnio ujawni\u0142em notatki o swojej niepewno\u015bci bo to jest ten moment otwierania akumulacji. Akumulacji, kt\u00f3ra ukazuje mi wszystkie \u015bwiaty jakie s\u0105 obok. A ja jestem niepewny st\u0105d te\u017c m\u00f3j stosunek do konsekwencji. Do s\u0142owa: konsekwencja, do s\u0142owa: ca\u0142o\u015b\u0107, do s\u0142owa: idea, do s\u0142owa: tre\u015b\u0107. To wszystko jest jak gdyby od\u017cywiane t\u0105 niepewno\u015bci\u0105 i, prosz\u0119 Pana, to jest to, czego nie wida\u0107. Ale to jest to, co pozwala mnie spotka\u0107 si\u0119 z powrotem z jakim\u015b problemem na inny spos\u00f3b, to on wraca do mnie, a nie ja do niego, bo ja uwa\u017cam, \u017ce nie mog\u0119 by\u0107 bohaterski wobec \u015bwiata, kt\u00f3ry jest o wiele wi\u0119kszy i bogatszy ode mnie. I ja wr\u0119cz wyczekuj\u0119 tego momentu, kiedy doznam czego\u015b w pracy, co nie b\u0119dzie moj\u0105 zas\u0142ug\u0105, tylko to przyjdzie ze \u015bwiata. I zawsze tak post\u0119puj\u0119. Nigdy do tego stopnia radykalnie, jak ostatnio w Resztach<\/em> \u2026 dlatego, \u017ce to jest wyczekiwanie fizyczne, wyczekiwanie fizyczne, kt\u00f3re musz\u0119 oswoi\u0107 akceptacj\u0105 sensu.<\/p>\n Jaromir Jedli\u0144ski:<\/strong> Czy to wynika z akumulowania si\u0119 Pa\u0144skiego do\u015bwiadczenia, \u017ce ten cykl ostatni, \u017ce ta faza ostatnia Pa\u0144skiej pracy jest najbardziej, jak Pan powiedzia\u0142, radykalna \u2026<\/p>\n Jan Berdyszak:<\/strong> Nie wiem, czy to wynika z do\u015bwiadczenia, czy to musia\u0142o si\u0119 tak sta\u0107 \u2026<\/p>\n Jaromir Jedli\u0144ski:<\/strong> Z czasu? Z Panem w czasie?<\/p>\n Jan Berdyszak:<\/strong> Nie jestem w stanie si\u0119 nad tym zastanawia\u0107, dlatego \u017ce ka\u017cdy m\u00f3j s\u0105d mo\u017ce by\u0107 nieprawdziwy, a ka\u017cdy s\u0105d zewn\u0119trzny mo\u017ce si\u0119 okaza\u0107 odkrywczy dla mnie i dla tej sprawy.<\/p>\n Jaromir Jedli\u0144ski:<\/strong> Kiedy Pan m\u00f3wi o niepewno\u015bci, jako o zasadniczym stanie \u2013 ducha, \u015bwiadomo\u015bci, post\u0119powania, jak rozumiem \u2013 w jakim Pan pozostaje, kiedy pracuje, przychodzi mi do g\u0142owy takie spostrze\u017cenie, \u017ce jakkolwiek by\u0142 Pan bardzo aktywny na scenie artystycznej polskiej i mi\u0119dzynarodowej, ale pozostawa\u0142 Pan niezale\u017cny, nie by\u0142 Pan zwi\u0105zany ani z nurtem post-konstruktywistycznym, ani z konceptualnym, chocia\u017c pewne elementy by\u0142y tu mo\u017ce pokrewne, Pana kompetencje historyczno-artystyczne oraz filozoficzne i odniesienia filozoficzne w Pana pracy, w Pana namy\u015ble i zapewne tak\u017ce w Pa\u0144skiej pracy dydaktycznej, a wiem, \u017ce ona odgrywa ogromn\u0105 rol\u0119 dla Pana. W\u0142a\u015bciwie by\u0142 Pan zawsze bardzo osobny, odr\u0119bny, reaguj\u0105c, czy te\u017c wsp\u00f3\u0142reaguj\u0105c, pozostaj\u0105c w interrelacji z \u017cyciem artystycznym zachowa\u0142 Pan swoisto\u015b\u0107. Powiedzia\u0142bym, pos\u0142uguj\u0105c si\u0119 okre\u015bleniem wzi\u0119tym z nauki, \u017ce jest w tym jaka\u015b Pana \u201esta\u0142a\u201d; kiedy\u015b m\u00f3wi\u0142em ju\u017c i pisa\u0142em o \u201esta\u0142ej Dr\u00f3\u017cd\u017ca\u201d; jaka jest \u201esta\u0142a Berdyszaka\u201d, czym by\u0142aby owa \u201esta\u0142a Berdyszaka\u201d? Czy to ta niepewno\u015b\u0107, kt\u00f3r\u0105 Pan podkre\u015bla?<\/p>\n Jan Berdyszak:<\/strong> O ile niepewno\u015b\u0107 mo\u017ce by\u0107 sta\u0142\u0105 to mo\u017ce to by\u0107 tym algorytmem.<\/p>\n Jaromir Jedli\u0144ski:<\/strong> Dotyka\u0142 Pan czasem wprost sfery sacrum \u2013 sakralno\u015bci, \u015bwi\u0119to\u015bci, jakkolwiek by to pojmowa\u0107, mam na my\u015bli \u015bwiadectwa poszukiwania czego\u015b metafizycznego \u2013 obok tego tak silnego elementu fizycznego (materia\u0142owego, konstrukcyjnego) \u2013 Pa\u0144skich prac. Zatem duchowo\u015b\u0107, emocje, doznania sensualne s\u0105 mocno obecne w Pana pracy, ale narzuca\u0107 si\u0119 zdaje odbiorcom wpierw element poznawczy, racjonalny \u2013 ratio.<\/p>\n Jan Berdyszak:<\/strong> My\u015bl\u0119, prosz\u0119 Pana, \u017ce to jest naszym wsp\u00f3lnym do\u015bwiadczeniem, \u017ce w\u0142a\u015bciwie bez pewnej metafizyki i bez pewnej duchowo\u015bci w og\u00f3le nie ma humanistyki, a r\u00f3wnocze\u015bnie nie mo\u017ce by\u0107 mowy o kreacji. Dlatego \u017ce kreacja mo\u017ce by\u0107 wycinkowa, analityczna, ale poszukujemy takich element\u00f3w kreacji, przed kt\u00f3rymi to elementami b\u0119dziemy bezradni. My chcemy w do\u015bwiadczaniu tw\u00f3rczym, czy to b\u0119dzie do\u015bwiadczenie naukowe, czy to b\u0119dzie do\u015bwiadczanie artystyczne stan\u0105\u0107 wobec tej \u015bciany dalszych \u201eniemo\u017cliwo\u015bci\u201d, kt\u00f3rej nie ma, ale my ni\u0105 jeste\u015bmy w danym momencie obarczeni, tak bym to uj\u0105\u0142. I, wie Pan, my\u015bl\u0119, \u017ce wystarczy popatrze\u0107 na to, co si\u0119 dzia\u0142o z filozofi\u0105, \u017ceby zda\u0107 sobie spraw\u0119, \u017ce filozofia jako bardzo specyficzna nauka matematyczno-logiczna i w\u0142a\u015bnie kreatywna, czyli prawie \u017ce artystyczna, tu nieomal stoimy na granicy, kt\u00f3rej nie ma, prosz\u0119 Pana, jak ona (filozofia) si\u0119 dzieli\u0142a, jak ona si\u0119 mog\u0142a dopasowa\u0107, a\u017ceby by\u0107 poznawcza bez duchowo\u015bci, bez metafizyki. I to co dla filozof\u00f3w by\u0142o metafizyk\u0105 dla matematyk\u00f3w mo\u017ce by\u0107 fizyk\u0105. Wi\u0119c jak gdyby ta granica jest sztucznie ustalona, natomiast w sztuce ona nigdy nie by\u0142a rozdzielana. I ja to bardzo wcze\u015bnie sobie uzmys\u0142owi\u0142em. Dlatego m\u00f3wimy o tym, bo to jednak przy wnikliwym rozpoznawaniu jakiej\u015b dzia\u0142alno\u015bci, czy konkretnej realizacji to si\u0119 tego nie da ukry\u0107, to nie da si\u0119 ukry\u0107! A nie da si\u0119 ukry\u0107 w czasie, w kt\u00f3rym si\u0119 tworzy. Bo jest ile\u015b na to warunk\u00f3w, kt\u00f3re same to ujawniaj\u0105. Przez odwo\u0142ania si\u0119 do tradycji albo zaprzeczania tradycji, albo proponowania innej konfiguracji tre\u015bci. My\u015bl\u0119, \u017ce to by\u0142 wczesny moment mojej \u015bwiadomo\u015bci, wracaj\u0105c do pytania, kt\u00f3re Pan postawi\u0142, \u017ce w sztuce nie jeste\u015bmy (nie byli\u015bmy i nadal nie jeste\u015bmy) w stanie oddzieli\u0107 postaci duchowo\u015bci, postaci metafizyki od realno\u015bci.<\/p>\n Jaromir Jedli\u0144ski:<\/strong> M\u00f3wi Pan, \u017ce najlepiej rozwa\u017cania takie, jakie teraz nas wci\u0105gn\u0119\u0142y, by\u0142oby odnosi\u0107 do konkretnych realizacji, do konkretnych zespo\u0142\u00f3w prac, czy wybranych dzie\u0142. Czy w takim razie zechcia\u0142by Pan odnie\u015b\u0107 to, co powiedzia\u0142 Pan o ca\u0142o\u015bciowo\u015bci podej\u015bcia do rzeczywisto\u015bci poprzez sztuk\u0119 \u2013 \u0142\u0105cz\u0105c\u0105 w sobie elementy rozumowe, duchowe, niewiadome, emocjonalne, niepewne sk\u0142adniki naszego bycia \u2013 do konkretnych prac z cyklu Reszty reszt?<\/em> Czy m\u00f3g\u0142by Pan po\u0142\u0105czy\u0107 te elementy z tym co Pan zawar\u0142, a co nam pokazuje poprzez kolejne prace w cyklu, czy poprzez natur\u0119 tego zespo\u0142u prac, jaki stanowi\u0105 Reszty reszt?<\/em><\/p>\n Jan Berdyszak:<\/strong> Prosz\u0119 Pana, zrobi\u0142bym wycieczk\u0119 w swoj\u0105 przesz\u0142o\u015b\u0107 zanim bym przeszed\u0142 do Reszt <\/em>\u2026 . Podj\u0105\u0142em kiedy\u015b taki cykl Miejsca rezerwowane<\/em> i odnios\u0142em si\u0119 do najbardziej znakowych warto\u015bci ikony ale i sztuki tantrycznej. Czyli, \u017ce wychodzi\u0142em ze zna- ku, kt\u00f3ry wed\u0142ug mnie by\u0142 najbardziej uniwersalny \u2013 bo pewnie to samo m\u00f3g\u0142by Beuys powiedzie\u0107 o swoim krzy\u017cu \u2013 ale ja akurat si\u0119gn\u0105\u0142em po romb p\u0142omienny, czy p\u0142omienisty i cykl trwa\u0142. Cykl trwa\u0142 przez kilka lat, by\u0142 na r\u00f3\u017cne sposoby analizowany, konfrontowany z otwart\u0105 przestrzeni\u0105 jako bytem, kt\u00f3ry wype\u0142nia\u0142 to, co by\u0142o naddane przeze mnie jako puste i ten cykl ko\u0144czy si\u0119 trzema pracami, kt\u00f3re s\u0105 wzi\u0119te z potocznej praktyki \u2013 Rezerwacje.<\/em> Tak, jak si\u0119 rezerwuje stolik dla go\u015bci, a ostatni\u0105 prac\u0105, kt\u00f3ra jest pokazywana na wystawie europejskiej sztuki konkretnej, nieomal przekornie pokazuje jak podw\u00f3jne-przeciwne otwarcie charakteryzuje ka\u017cdy dobrze zrobiony wiatro\u0142ap. Czyli metafizyka, bior\u0105ca si\u0119 z religii zostaje pokazana, jak ona istnieje w najprostszych zachowaniach dotycz\u0105cych r\u00f3\u017cnych rezerwacji. Oczywi\u015bcie to, co jest rezerwowane ma posta\u0107 pisan\u0105: \u201emiejsce zarezerwowane\u201d, ale to nie jest to istotne, istotne jest to, \u017ce ta kartka jest przegi\u0119ta, w \u015brodku jest pusta, a na sobie ma napisane \u201ezarezerwowane\u201d i ona stoi samodzielnie na stole. Czyli, \u017ce ca\u0142a ta niespodziewano\u015b\u0107 \u2026, ale czym\u015b niepodobnym jest ju\u017c w wiatro\u0142apie, kiedy jedne drzwi otwieraj\u0105 si\u0119 w jedn\u0105 stron\u0119, a drugie w drug\u0105 stron\u0119 z innych powod\u00f3w praktycznych i nagle ten pow\u00f3d praktyczny jest odniesiony do metafizyki. My\u015bl\u0119, \u017ce to mo\u017ce przybli\u017ca Panu m\u00f3j stosunek do kwestii, o jakie Pan pyta, bo to Miejsce rezerwowane b\u0119dzie r\u00f3\u017cne dla r\u00f3\u017cnych cel\u00f3w i r\u00f3\u017cnych postaci oddzia\u0142ywania. Ale ca\u0142a sytuacja opisana jest poprowadzona od kulturowo\u015bci religii ku potoczno\u015bci. I to jest tym, co mi si\u0119 samo u\u0142o\u017cy\u0142o, to nie by\u0142o zaprojektowane. Wie Pan, to jest du\u017ca rado\u015b\u0107, kiedy tak mo\u017cna pracowa\u0107 dlatego te prace ostatnie maj\u0105 pewne przerwy, one maj\u0105 pewne przerwy w czasie dlatego, \u017ce ja musia\u0142em dojrze\u0107 do tego, \u017ceby wy- chwyci\u0107 tak potoczne i tak niepostrzegalne \u2013 m\u00f3wi\u0119 o ostatnich, jakie powsta\u0142y Miejscach rezerwowanych<\/em> \u2013 cechy. Przy Resztach reszt<\/em> to b\u0119dzie si\u0119 wszystko inaczej kszta\u0142towa\u0142o \u2013 jak? \u2013 nie wiem. M\u00f3j dylemat obecny to, w jaki spos\u00f3b rozstrzygn\u0119 pokaz prac, kt\u00f3re\u015bmy razem ogl\u0105dali. Na rozstrzygni\u0119cie pracuje tak\u017ce praca nad problemami reszt. Jan Berdyszak:<\/strong> On trwa, z jednoczesnym gromadzeniem namys\u0142\u00f3w nad decyzj\u0105 co do sensu wystawy.<\/p>\n Jaromir Jedli\u0144ski:<\/strong> I okre\u015bleniem tym obejmuje Pan teraz ca\u0142\u0105 swoj\u0105 prac\u0119 od lat sze\u015b\u0107dziesi\u0105tych?<\/p>\n Jan Berdyszak:<\/strong> Tak, pewne spostrze\u017cenia w tej chwili dopiero jestem w stanie rozwija\u0107, maj\u0105c do dyspozycji potencj\u0119 Reszt \u2026<\/em><\/p>\n Jaromir Jedli\u0144ski:<\/strong> Czy dobrze rozumiem, \u017ce na przyk\u0142ad Miejsca rezerwowane<\/em> stanowi\u0105 podzbi\u00f3r Reszt<\/em> \u2026 ?<\/p>\n Jan Berdyszak:<\/strong> Mo\u017cna tak powiedzie\u0107. Ale te Miejsca rezerwowane<\/em> maj\u0105 to do siebie, \u017ce s\u0105 miejscem szczeg\u00f3lnego wej\u015bcia bytu. Natomiast w Resztach<\/em> \u2026 to jest wej\u015bcie fizyczne, czyli sprawcze na taki spos\u00f3b, \u017ce ja musz\u0119 to zaakceptowa\u0107 jako czynno\u015b\u0107 konkretn\u0105 i jako co\u015b, co si\u0119 dzieje dla mnie w sensie tre\u015bci. Czyli wyst\u0119puje tu potrzeba wielorakiej akceptacji.<\/p>\n Jaromir Jedli\u0144ski:<\/strong> Kiedy jakie\u015b zagadnienie, kt\u00f3re Pana frapuje, zajmuje, wyczerpuje si\u0119? Pami\u0119tam, \u017ce powiedzia\u0142 Pan, i\u017c przerywa prac\u0119, ko\u0144czy w stanie maksymalnej niepewno\u015bci. Czy zatem jest jaka\u015b miara tej niepewno\u015bci to znaczy, sk\u0105d wiemy, \u017ce ju\u017c osi\u0105gn\u0119li\u015bmy t\u0119 maksymaln\u0105 niepewno\u015b\u0107, \u017ce m\u00f3wimy: stop. No tak, ale druga strona m\u00f3zgu podpowiada mi od razu pytanie o to, czy istnieje miara pewno\u015bci \u2026 ? Czy zatem istnieje jaka\u015b miara u\u015bwiadamiaj\u0105ca Panu, \u017ce jaka\u015b realizacja, jaki\u015b cykl prac, no, jaka\u015b ca\u0142o\u015b\u0107, jaka\u015b mniejsza ca\u0142o\u015b\u0107, kt\u00f3ra ma sw\u00f3j pocz\u0105tek, rozwini\u0119cie i koniec, bo istnieje konieczno\u015b\u0107 naszego wywi\u0105zania si\u0119 z czego\u015b, jest gotowa, gdy ta niepewno\u015b\u0107 jest wyznacznikiem decyzji o zatrzymaniu dalszej pracy? Co, powt\u00f3rz\u0119 m\u00f3j dylemat, jest jej miar\u0105?<\/p>\n Jan Berdyszak:<\/strong> T\u0105 miar\u0105 jest to, \u017ce ja jej nie mog\u0119 sobie zdefiniowa\u0107. To jest pierwsza miara, \u017ce ja nie mog\u0119 zdefiniowa\u0107 tej miary. Drugi bardzo wa\u017cny element to ten, kt\u00f3ry tkwi w rzeczach, jakie do mnie trafiaj\u0105, a nie ja je spowodowa\u0142em. I ja nie chc\u0119 ich przed- wcze\u015bnie ocenia\u0107. To jest drugi bardzo wa\u017cny element. Kolejny element to to, \u017ce ja przecie\u017c nie mam potrzeby tworzenia takiej doskona\u0142o\u015bci, kt\u00f3ra by\u0142aby ca\u0142o\u015bci\u0105, bo ja w \u015bwiecie nie jestem w stanie w swoim kr\u00f3tkim \u017cyciu dostrzega\u0107 czego\u015b takiego, co odpowiada\u0142oby poj\u0119ciu ca\u0142o\u015bci. Mog\u0119 dostrzega\u0107 spostrzeganiem innych pokole\u0144, wcze\u015bniejszych, obecnych, wsp\u00f3\u0142obecnych i my- \u015bl\u0119, \u017ce pewn\u0105 kokietuj\u0105c\u0105 postaw\u0105 jest modelowanie dla kogo\u015b innego jakiej\u015b ca\u0142o\u015bci. Dlatego o tym m\u00f3wi\u0119 poniewa\u017c sztuka nie ma tego, co ma nauka i technika, \u017ce mo\u017cna to sprawdzi\u0107. My sprawdzamy aktywno\u015bci\u0105, energi\u0105, a nie mo\u017cemy tego sprawdzi\u0107 ani matematycznie, ani praktycznie, ani do\u015bwiadczalnie. Nie ma powt\u00f3rzenia do\u015bwiadczenia \u017cadnego w naszych sytuacjach. S\u0105 blisko\u015bci. Jaromir Jedli\u0144ski: Jest Pa\u0144ska samoocena i jest ocena Pana pracy przez innych, bo istnieje spo\u0142eczny proces relacji, interrelacji, krytyka artystyczna etc.<\/p>\n Jan Berdyszak:<\/strong> Jest, jest to wymagane, ale skoro to jest wymagane to trzeba bardzo na to uwa\u017ca\u0107, dlatego \u017ce to mo\u017ce posiada\u0107 charakter dora\u017anie narzuconej zestandaryzowanej \u201ewarto\u015bci\u201d.<\/p>\n Jaromir Jedli\u0144ski:<\/strong> Pom\u00f3wmy o Pana innych zaanga\u017cowaniach, przecie\u017c my si\u0119 spotykali\u015bmy wiele razy, kiedy Pan wyst\u0119powa\u0142 jako pedagog, czy to w Oro\u0144sku, dok\u0105d Pan mnie zaprosi\u0142 na jakie\u015b seminarium, czy w pozna\u0144skiej ASP i w Skokach itd., wiem o innych Pa\u0144- skich tego rodzaju zatrudnieniach. My\u015bl\u0119, \u017ce du\u017c\u0105 rol\u0119 w ca\u0142ym Pana dotychczasowym \u017cyciu odgrywa\u0142a praca dydaktyczna, czy tak?<\/p>\n Jan Berdyszak:<\/strong> Tak, poniewa\u017c ja j\u0105 r\u00f3wnie\u017c traktuje jako kreacj\u0119, bardzo odpowiedzialn\u0105. To jest odpowiedzialno\u015b\u0107 wobec konieczno\u015bci, \u017ce ja musz\u0119 kogo\u015b wyzwoli\u0107 od niego samego i dla niego samego.<\/p>\n Jaromir Jedli\u0144ski:<\/strong> Ot\u00f3\u017c to. Pan nie kszta\u0142ci, s\u0105dz\u0119 adept\u00f3w sztuki \u2026<\/p>\n Jan Berdyszak:<\/strong> Nie daj Bo\u017ce \u2026<\/p>\n Jaromir Jedli\u0144ski:<\/strong> Pan w\u0142a\u015bnie wyzwala jak\u0105\u015b postaw\u0119 humanistyczn\u0105 w\u0142a\u015bciw\u0105 niegdysiejszym sztukom wyzwolonym \u2026<\/p>\n Jan Berdyszak:<\/strong> Tak i wie Pan, to jest bardzo trudne, bo ja staram si\u0119 stworzy\u0107 takie warunki, a\u017ceby ta m\u0142oda osoba by\u0142a pozostawiona sobie i za siebie by\u0142a odpowiedzialn\u0105, czyli \u017ce ja tylko j\u0105 \u201etechnicznie\u201d niejako przygotowuj\u0119, natomiast najistotniejsze procesy ona musi odby\u0107 samokszta\u0142ceniowo. Dlatego, \u017ce taka jest natura sztuki, jej si\u0119 nie nauczy. A osobowo\u015bci si\u0119 nie wyzwoli przy pomocy metod. To jest rzecz, kt\u00f3ra musi zosta\u0107 dokonana przez sam\u0105 t\u0119 osob\u0119, kt\u00f3rej to dotyczy. I to jest ca\u0142e moje zadanie, bardzo trudne bo wiemy, \u017ce to jest skazanie cz\u0142owieka na siebie, na uczenie si\u0119, a nie na nauczanie. Oczywi\u015bcie pewne bod\u017ace ja stwarzam, ale to nie s\u0105 bod\u017ace, kt\u00f3re mog\u0105 by\u0107 u\u017cyte jako narz\u0119dzia. Bo inaczej, wie Pan, mo\u017cna wychowa\u0107 artyst\u0119 wobec jakiej\u015b postawy, a on ma si\u0119 wychowa\u0107 wobec swoich mo\u017cliwo\u015bci. I to on ma si\u0119 (!) wychowa\u0107. I to jest fascynuj\u0105ce. Ile\u015b osobowo\u015bci zrealizowa\u0142o si\u0119 (!) w trakcie tego rodzaju moich d\u0105\u017ce\u0144.<\/p>\n Jaromir Jedli\u0144ski:<\/strong> Pa\u0144skie zaanga\u017cowania w teatr, zw\u0142aszcza w rozwi\u0105zywanie zagadnie\u0144 przestrzeni teatralnej, czy szerzej w obszar graniczny mi\u0119dzy sztukami przestrzenno-wizualnymi a teatrem, to by\u0142 i chyba jest tak\u017ce znacz\u0105cy obszar w Pana pracy i my\u015bleniu? Jan Berdyszak: Bardzo znacz\u0105cy, prosz\u0119 Pana. Nie wiem jak Pan odnosi si\u0119 do naszych spotka\u0144 przy tym stole, kt\u00f3ry jest mi\u0119dzy nami, ale one nie maj\u0105 charakteru gry. To znaczy ka\u017cdy z nas jest taki, jaki mo\u017ce by\u0107. A nie taki, jakim powinien by\u0107 dla jakiej\u015b trzeciej sprawy. Natomiast teatr ma to do siebie, \u017ce ma trzeci\u0105 spraw\u0119, czyli \u017ce w momencie gdyby\u015bmy zacz\u0119li z sob\u0105 gra\u0107 o racj\u0119, czy o cokolwiek to ju\u017c by\u015bmy sk\u0142aniali si\u0119 ku teatrowi. Wyr\u00f3\u017cniam ten moment, a jaka b\u0119dzie ta gra to zale\u017cy ju\u017c od celu, jaki tkwi mi\u0119dzy tymi dwiema osobami i trzeci\u0105 \u2013 przypatruj\u0105c\u0105 si\u0119, kt\u00f3rej tutaj z nami nie ma. Bo jest teatr na dwie osoby, na jedn\u0105 osob\u0119, i na trzy osoby i wi\u0119cej \u2026 . Ja do teatru odnios\u0142em si\u0119 praktycznie, poprzez bycie bardzo krytycznym obserwatorem pracy w teatrze, a sztuki dla dzieci te\u017c s\u0105 wa\u017cne, a Wyspia\u0144ski jest powa\u017cny, a S\u0142owacki jest powa\u017cny, Kochanowski jest powa\u017cny, Witkacy jest nies\u0142ychanie powa\u017cny, mimo \u017ce bywa prze\u015bmiewczy. Nie mog\u0142em \u2013 uznaj\u0105c konieczno\u015b\u0107 aktywno\u015bci performatywnej \u2013 nie zajmowa\u0107 si\u0119 r\u00f3wnie\u017c tym, co jest innym widowiskiem, tym, co nie jest z tradycji przypisane do konwencji teatru. Cz\u0119sto nie zdajemy sobie sprawy z tego, \u017ce w\u0142a\u015bciwie my si\u0119 z teatrem rodzimy. To jest m\u00f3j podstawowy postulat: nie jest tak, \u017ce my kulturowo nabywamy teatr, nabywamy oczywi\u015bcie gesty kulturowe, przed kt\u00f3rymi nie jeste\u015bmy nawet w stanie si\u0119 obroni\u0107, bo my je nabywamy te\u017c \u201ez mlekiem matki\u201d, ale genetycznie jeste\u015bmy skazani na teatr. To znaczy na ten trzeci wariant, kiedy chodzi o pokazanie racji, a nie tylko, \u017ce racje si\u0119 tocz\u0105. To jest inna dyspozycja. I st\u0105d zaj\u0119cie si\u0119 pow\u0142okami, dlatego \u017ce ta trzecia racja jakby tam polega na braku ostatecznej formy. Bo jak Pan ma trykot dla baletnicy, to kiedy ten trykot jest za\u0142o\u017cony jest kompletnie czym\u015b innym ni\u017c kiedy jest rzucony w k\u0105t. Jedna i druga sytuacja jest kompletna, tylko \u017ce ta kompletno\u015b\u0107 porzucenia w k\u0105t jest zupe\u0142nie odr\u0119bna w wyrazie i w nieostateczno\u015bci.<\/p>\n Jaromir Jedli\u0144ski:<\/strong> A czy wystaw\u0119 swoich dziel plastycznych \u2013 przestrzennych, wizualnych, obiekt\u00f3w, b\u0105d\u017a ca\u0142o\u015bciowe instalacje traktuje Pan jako swoisty spektakl, jako ca\u0142o\u015b\u0107, czy uznaje Pan, \u017ce nale\u017cy odda\u0107 rzeczy nad kt\u00f3rymi zako\u0144czy\u0142 Pan prac\u0119 w inne r\u0119ce? Do jakiego stopnia wystawa jest r\u00f3wnie\u017c Pana dzie\u0142em, fina\u0142em, sfinalizowaniem wcze\u015bniejszego (?) dzie\u0142a, a do jakiego stopnia jest Pan sk\u0142onny powiedzie\u0107 organizatorom wystaw \u2013 kuratorom, zr\u00f3bcie z tego, co ja zrobi\u0142em swoj\u0105 wystaw\u0119 moich prac? Czy te\u017c Pan jest tu mediatorem, negocjatorem, czy co\u015b takiego ma tu miejsce?<\/p>\n Jan Berdyszak:<\/strong> Tu jest r\u00f3\u017cnie, bo ja negocjuj\u0119 mi\u0119dzy pracami, negocjuj\u0119 mi\u0119dzy obiektami, mi\u0119dzy przestrzeni\u0105 zawsze, dlatego jeden raz odda\u0142em tylko celowo w r\u0119ce przypadkowych ludzi rozmieszczenie prac, ale dotyczy\u0142o to w\u0142a\u015bnie Fragmentu jako ca\u0142o\u015bci radykalnej w Warszawie w Galerii Studio. Dlaczego ja nie oddaj\u0119 w czyje\u015b r\u0119ce? Poniewa\u017c mnie interesuje, do jakiego stopnia ja jestem w stanie przybli\u017cy\u0107 pewn\u0105 praktyk\u0119 znalezienia si\u0119 tam przez nieznanego mi zwiedzaj\u0105cego do tego by zosta\u0142 on przymuszony do pewnych refleksji, do pewnych, bowiem zdaj\u0119 sobie spraw\u0119, \u017ce nie do wszystkich. I to powoduje, \u017ce o ile tylko mog\u0119 to z tego korzystam, bo ja si\u0119 tak\u017ce ucz\u0119, bo bardzo ch\u0119tnie potem obserwuj\u0119, jak ludzie reaguj\u0105, gdzie reaguj\u0105. Oczywi\u015bcie moje obserwacje mog\u0105 by\u0107 ca\u0142kowicie nieprawdziwe ale mnie to interesuje. Interesuje mnie to poniewa\u017c to nie jest, mimo, \u017ce to egoistycznie powstaje, to to nie jest dla nikogo!<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" Jan Berdyszak:<\/strong> Wa\u017cna jest niekonsekwencja nawet je\u017celi kto\u015b by dostrzega\u0142 jak\u0105\u015b konsekwencj\u0119\u00a0 w mojej postawie oraz pracy. Ja w ka\u017cdym razie inaczej t\u0119 konsekwencj\u0119 pojmuj\u0119 i w \u017cadnym wypadku nie uznaj\u0119 jej za projektowan\u0105.<\/p>\n","protected":false},"author":22,"featured_media":5162,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[65],"tags":[807,1036,590,623,849],"powerkit_post_featured":[],"coauthors":[14146],"yoast_head":"\n![\"Jan](\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2011\/05\/jan-berdyszak-oikos-1994-2009-2011-w-galerii-muzalewska-foto-zdzislaw-orlowski1.jpg\")
<\/a>\n\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t![\"RESZTY](\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2011\/05\/jan-berdyszak-reszty-reszt-010.jpg\")
<\/a>\n\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t![\"RESZTY](\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2011\/05\/jan-berdyszak-reszty-reszt-009-b-400x240.jpg\")
<\/a>\n\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t![\"RESZTY](\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2011\/05\/jan-berdyszak-reszty-reszt-009.jpg\")
<\/a>\n\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t![\"RESZTY](\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2011\/05\/jan-berdyszak-reszty-reszt-007.jpg\")
<\/a>\n\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t![\"RESZTY](\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2011\/05\/jan-berdyszak-reszty-reszt-005.jpg\")
<\/a>\n\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t![\"RESZTY](\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2011\/05\/jan-berdyszak-reszty-reszt-004.jpg\")
<\/a>\n\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t![\"RESZTY](\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2011\/05\/jan-berdyszak-reszty-reszt-003.jpg\")
<\/a>\n\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t![\"RESZTY](\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2011\/05\/jan-berdyszak-reszty-reszt-002.jpg\")
<\/a>\n\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t![\"RESZTY](\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2011\/05\/jan-berdyszak-reszty-reszt-001.jpg\")
<\/a>\n\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t![\"OIKOS,](\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2011\/05\/jan-berdyszak-oikos-galeria-muzalewska-011a.jpg\")
<\/a>\n\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t![\"Jan](\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2011\/05\/jan-berdyszak-oikos-1994-2009-2011-w-galerii-muzalewska-foto-zdzislaw-orlowski1-540x353.jpg\" "\\"jan-berdyszak-oikos-1994-2009-2011-w-galerii-muzalewska-foto-zdzislaw-orlowski\\"")
<\/a><\/p>\n![\"OIKOS,](\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2011\/05\/jan-berdyszak-oikos-galeria-muzalewska-011a-494x600.jpg\" "\\"jan-berdyszak-oikos-galeria-muzalewska-011a\\"")
<\/a>
\n
\nJaromir Jedli\u0144ski:<\/strong> Ale nie jest to przecie\u017c ten moment, kiedy podejmowane s\u0105 przez artyst\u0119 zasadnicze decyzje, czy to te, gdy tworzy dzie\u0142a, czy te gdy je eksponuje na wystawie, je\u017celi sam je aran\u017cuje. To jest nieprzeniknione dla wszystkich poza samym artyst\u0105. No, ale pr\u00f3bujemy sobie te metody pracy wyobra\u017ca\u0107, na przyk\u0142ad spos\u00f3b sp\u0119dzania czasu w pracowni przez artyst\u0119, ja sobie czasami wyobra\u017cam Pana bycie w pracowni na podobie\u0144stwo tego, co opisa\u0142a Marianne Stockebrand w Marfie w odniesieniu do Donalda Judda. By\u0107 mo\u017ce Pan odzyskuje co\u015b niejako z efekt\u00f3w swojej pracy poprzez przygl\u0105danie si\u0119 im, obcowanie z nimi, co\u015b Pan dostaje na powr\u00f3t od swoich w\u0142asnych dzie\u0142. Czy co\u015b takiego ma miejsce?<\/p>\n![\"RESZTY](\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2011\/05\/jan-berdyszak-reszty-reszt-002-493x600.jpg\" "\\"jan-berdyszak-reszty-reszt-002\\"")
<\/a>![\"RESZTY](\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2011\/05\/jan-berdyszak-reszty-reszt-001-540x405.jpg\" "\\"jan-berdyszak-reszty-reszt-001\\"")
<\/a>![\"RESZTY](\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2011\/05\/jan-berdyszak-reszty-reszt-010-540x395.jpg\" "\\"jan-berdyszak-reszty-reszt--010\\"")
<\/a>
\n
\nJaromir Jedli\u0144ski:<\/strong> Cykl Reszty reszt<\/em>, jako wi\u0119ksza ca\u0142o\u015b\u0107, trwa.<\/p>\n![\"RESZTY](\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2011\/05\/jan-berdyszak-reszty-reszt-004-540x405.jpg\" "\\"jan-berdyszak-reszty-reszt-004\\"")
<\/a>![\"RESZTY](\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2011\/05\/jan-berdyszak-reszty-reszt-003-540x405.jpg\" "\\"jan-berdyszak-reszty-reszt-003\\"")
<\/a>![\"RESZTY](\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2011\/05\/jan-berdyszak-reszty-reszt-007-540x381.jpg\" "\\"jan-berdyszak-reszty-reszt-007\\"")
<\/a>