{"id":5392,"date":"2011-06-02T22:36:54","date_gmt":"2011-06-02T21:36:54","guid":{"rendered":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/?p=5392"},"modified":"2013-01-20T21:13:37","modified_gmt":"2013-01-20T20:13:37","slug":"geert-mak-most-wydawnictwo-czarne-kuba-kulasa","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2011\/geert-mak-most-wydawnictwo-czarne-kuba-kulasa","title":{"rendered":"Czy most jest miejscem?"},"content":{"rendered":"

By\u0142em w Stambule kilka razy, ale najcz\u0119\u015bciej tylko przejazdem. \u201eBycie przejazdem\u201d w Stambule nie jest wcale takie proste \u2013 miasto stanowi nie\u0142atw\u0105 przeszkod\u0119 do pokonania. Za pierwszym razem kierowca dostawczaka, z kt\u00f3rym jecha\u0142em z Marmara Ere\u011flisi, wysadzi\u0142 mnie przy wprawiaj\u0105cym w panik\u0119 w\u0119\u017ale komunikacyjnym na obrze\u017cach, gdzie przecina\u0142y si\u0119 wielopasmowe Atat\u00fcrk Bulvar\u0131 i Avrupa Otoyolu. A w\u0142a\u015bciwie dopiero teraz, spogl\u0105daj\u0105c na map\u0119, domy\u015blam si\u0119, gdzie mnie wysadzi\u0142, bo w\u00f3wczas, na brzegu bezkresnego strumienia samochod\u00f3w, czu\u0142em si\u0119 kompletnie zagubiony. By\u0107 mo\u017ce na podstawie po\u0142o\u017cenia s\u0142o\u0144ca by\u0142bym w stanie odgadn\u0105\u0107, gdzie jest wsch\u00f3d, a gdzie zach\u00f3d, ale nie zmienia to faktu, \u017ce nie mia\u0142em poj\u0119cia, w kt\u00f3r\u0105 stron\u0119 si\u0119 uda\u0107 \u2013 i jak d\u0142uga czeka mnie jeszcze droga, nim wreszcie dok\u0105d\u015b<\/strong><\/em> dotr\u0119.<\/em><\/p>\n

Nast\u0119pnym razem by\u0142o ju\u017c \u0142atwiej \u2013 autobus z Sofii dociera na Bayrampa\u015fa Otogar \u2013 wielopoziomowy dworzec, przypominaj\u0105cy rozmiarami ma\u0142e miasteczko (autokary to g\u0142\u00f3wny spos\u00f3b podr\u00f3\u017cowania w Turcji). Tam wystarczy ju\u017c \u201etylko\u201d wsi\u0105\u015b\u0107 w metro, a na przystanku Aksaray przesi\u0105\u015b\u0107 si\u0119 na tramwaj, kt\u00f3rym przez Sirkeci (tu znajduj\u0105 si\u0119 Hagia Sofia, B\u0142\u0119kitny Meczet czy Pa\u0142ac Topkapi) mo\u017cna dojecha\u0107 do nabrze\u017ca <\/em>Emin\u00f6n\u00fc. Stamt\u0105d w kierunku r\u00f3\u017cnych przystani na Bosforze kursuj\u0105 promy pasa\u017cerskie. To ju\u017c ostatni etap \u2013 trzeba znale\u017a\u0107 prom p\u0142yn\u0105cy na Harem, ju\u017c po azjatyckiej stronie, gdzie znajduje si\u0119 drugi z najwi\u0119kszych dworc\u00f3w autobusowych, z kt\u00f3rego mo\u017cna si\u0119 uda\u0107 na wsch\u00f3d.<\/p>\n

\"Geert<\/a>
Geert Mak, \u201eMost\u201d, wyd. Czarne, 2011, fragment ok\u0142adki<\/figcaption><\/figure>\n

Bosfor, jeden z najwa\u017cniejszych sk\u0142adnik\u00f3w genius loci<\/em> Stambu\u0142u, jest troch\u0119 jak wyrwa \u2013 wielka rana w samym sercu miasta. Pomi\u0119dzy Europ\u0105 i Azj\u0105 mo\u017cna si\u0119 przemieszcza\u0107 za pomoc\u0105 wspomnianych prom\u00f3w, a tak\u017ce jednym z dw\u00f3ch wiecznie zakorkowanych, olbrzymich most\u00f3w wisz\u0105cych (Mostu Bosforskiego i Mostu Su\u0142tana Mehmeta Zdobywcy). Na rok 2013 planowane jest uruchomienie Marmaray <\/em>\u2013 tunelu pod dnem cie\u015bniny, kt\u00f3ry po\u0142\u0105czy europejsk\u0105 i azjatyck\u0105 sie\u0107 kolejow\u0105. Niewystarczaj\u0105ca przepustowo\u015b\u0107 szlak\u00f3w komunikacyjnych sprawia, \u017ce stambulczycy sp\u0119dzaj\u0105 nieraz mn\u00f3stwo czasu w podr\u00f3\u017cy, zawieszeni pomi\u0119dzy kontynentami. Most jest stanem oczekiwania.<\/p>\n

Geert Mak nie uczyni\u0142 jednak g\u0142\u00f3wnym bohaterem swojej ksi\u0105\u017cki \u017cadnego z most\u00f3w na Bosforze. Mimo symbolicznej roli (w ko\u0144cu \u0142\u0105cz\u0105 cz\u0119\u015b\u0107 europejsk\u0105 i azjatyck\u0105 miasta) by\u0142yby one pewnie o wiele mniej interesuj\u0105ce ju\u017c cho\u0107by z tego powodu, \u017ce s\u0105 niedost\u0119pne dla ruchu pieszego i posiadaj\u0105 relatywnie kr\u00f3tk\u0105 histori\u0119 \u2013 zosta\u0142y wybudowane w ostatnich dekadach XX wieku. Wprawdzie technika ju\u017c od dawna pozwala\u0142a na wznoszenie struktur o takich gabarytach (most Golden Gate zosta\u0142 otwarty w 1937 roku), jednak zw\u0142oka ta nie jest objawem technologicznego zacofania (w ko\u0144cu to w Stambule powsta\u0142a druga na \u015bwiecie linia metra \u2013 T\u00fcnel).<\/p>\n

To raczej symptom innego zjawiska, kt\u00f3re Holender opisuje w\u0142a\u015bnie na przyk\u0142adzie g\u0142\u00f3wnego obiektu swoich zainteresowa\u0144 \u2013 przecinaj\u0105cego Z\u0142oty R\u00f3g mostu Galata. Za spraw\u0105 swoistej \u201eekonomii stagnacji\u201d w Stambule przez d\u0142ugie stulecia ros\u0142a w si\u0142\u0119 gildia przewo\u017anik\u00f3w, \u201etaks\u00f3wkarzy\u201d, kt\u00f3rzy pomagali utrzyma\u0107 sp\u00f3jno\u015b\u0107 miasta rozdzielonego pomi\u0119dzy dwa brzegi. Dzi\u0119ki nim tranzyt przestawa\u0142 by\u0107 bezosobowym do\u015bwiadczeniem, a w zamian stawa\u0142 si\u0119 \u015bwietn\u0105 okazj\u0105 do wymiany informacji \u2013 w ko\u0144cu nikt nie ma lepszego rozeznania w naj\u015bwie\u017cszych plotkach ni\u017c przewo\u017anicy.<\/p>\n

Zdaniem Geerta Maka to w\u0142a\u015bnie wysoka jako\u015b\u0107 us\u0142ug \u015bwiadczonych przez przewo\u017anik\u00f3w sprawi\u0142a, \u017ce pierwszy most na Z\u0142otym Rogu powsta\u0142 dopiero w roku 1845. Most\u00f3w by\u0142o jak do tej pory pi\u0119\u0107, a ka\u017cdy kolejny wznoszono w miejscu poprzedniego. Dwa pierwsze by\u0142y drewniane, kolejne dwa wykonano z \u017celaza w czasach, kiedy na Zachodzie nabiera\u0142a rozp\u0119du kariera Gustava Eiffela (kt\u00f3ry swoj\u0105 s\u0142aw\u0119 swoj\u0105 zawdzi\u0119cza\u0142 w du\u017cej mierze konstrukcji most\u00f3w), ostatni za\u015b, betonowy, powsta\u0142 w 1994 roku.<\/p>\n

Autor jednak nie rozr\u00f3\u017cnia w ksi\u0105\u017cce tych pi\u0119ciu wciele\u0144 \u2013 pisze po prostu \u201emost\u201d, jakby opowiada\u0142 raczej histori\u0119 idei czy socjologicznej osobliwo\u015bci, a nie dzieje kolejnych wytwor\u00f3w in\u017cynierii. Trudno zreszt\u0105 stwierdzi\u0107, czy rzeczywi\u015bcie Makowi chodzi tylko o budowl\u0119 \u0142\u0105cz\u0105c\u0105 nabrze\u017ce Emin\u00f6n\u00fc z bardziej \u201eeuropejskimi\u201d dzielnicami Galata i Pera, bo chwilami nie spos\u00f3b oprze\u0107 si\u0119 wra\u017ceniu, \u017ce za pomoc\u0105 wycinka przestrzeni i historii autor stara si\u0119 uchwyci\u0107 to, co stanowi o niezwyk\u0142ej naturze miasta, kt\u00f3re wielokrotnie bywa\u0142o pomostem mi\u0119dzy Europ\u0105 a Orientem. Most jest doskona\u0142ym punktem obserwacyjnym: st\u0105d \u015bwietnie wida\u0107 burzliwe zmiany stylu \u017cycia (objawiaj\u0105ce si\u0119 np. kolejnymi falami m\u00f3d, w wyniku kt\u00f3rych stroje zachodnie i tradycyjne na zmian\u0119 dominowa\u0142y na mo\u015bcie), a tak\u017ce niezmienne trwanie konserwatywnych przekona\u0144. Geert Mak spaceruje po mo\u015bcie, nieustannie zmieniaj\u0105c punkt widzenia, na Wsch\u00f3d spogl\u0105daj\u0105c z zachodniego brzegu, na Zach\u00f3d \u2013 ze wschodniego. Przyjmuje odmienne perspektywy, jakby ogl\u0105da\u0142 rzeczywisto\u015b\u0107 na zmian\u0119 przez lup\u0119 i przez lornetk\u0119: Wielka Historia, dla kt\u00f3rej obydwa brzegi Z\u0142otego Rogu stawa\u0142y si\u0119 wielokrotnie scen\u0105 wydarze\u0144, przeplata si\u0119 z historyjkami handlarzy i z\u0142odziejaszk\u00f3w, dla kt\u00f3rych most jest niemal domem. Bohaterami tej opowie\u015bci s\u0105 na zmian\u0119 szachowie i pucybuci, narratorami \u2013 kronikarze i miejscowi sprzedawcy wk\u0142adek do but\u00f3w.<\/p>\n

\"Geert<\/a>
Geert Mak, \u201eMost\u201d, wyd. Czarne, 2011<\/figcaption><\/figure>\n

Obecny most wybudowano w 1994 roku, jego \u017celazny poprzednik nie zosta\u0142 jednak zniszczony \u2013 odholowano go w g\u00f3r\u0119 rzeki, gdzie trwa ci\u0105gle jako ponura sterta bezu\u017cytecznego \u017celastwa. Podobnie Stambu\u0142 w tej opowie\u015bci zmienia wci\u0105\u017c swoje po\u0142o\u017cenie \u2013 raz rozsiada si\u0119 na prawym brzegu jako wielowyznaniowa, wielonarodowo\u015bciowa stolica Europy, by wkr\u00f3tce przesun\u0105\u0107 si\u0119 na przeciwleg\u0142y brzeg, skurczy\u0107 si\u0119 i straci\u0107 na znaczeniu; sta\u0107 si\u0119 prowincjonalnym, konserwatywnym miasteczkiem, kt\u00f3rego domy chyl\u0105 si\u0119 ku upadkowi, a mieszka\u0144cy trwaj\u0105 bezczynnie w dusznej stagnacji.<\/p>\n

Geert Mak opar\u0142 sw\u00f3j reporta\u017c, niczym most, na kilkunastu filarach jaskrawych kontrast\u00f3w. Najbardziej uderzaj\u0105cy z nich dotyczy sposobu funkcjonowania mostu w przestrzeni spo\u0142ecznej. G\u0142\u00f3wnym zadaniem ka\u017cdego mostu, jak si\u0119 wydaje, jest usprawnienie komunikacji \u2013 uczynienie jej szybsz\u0105, wygodniejsz\u0105, ta\u0144sz\u0105, bezpieczniejsz\u0105. Na co dzie\u0144 dla wi\u0119kszo\u015bci u\u017cytkownik\u00f3w jest mo\u017ce nawet ledwie zauwa\u017calny \u2013 pokonuj\u0105 go w drodze sk\u0105d\u015b<\/em> \u2013 dok\u0105d\u015b<\/em>, nie zatrzymuj\u0105c si\u0119, nie po\u015bwi\u0119caj\u0105c mu pewnie wiele uwagi. Z ich perspektywy most jest swoist\u0105 \u201eprzestrzeni\u0105 niczyj\u0105\u201d, jednym z etap\u00f3w drogi do celu. Marc Aug\u00e9, francuski antropolog, okre\u015bli\u0142 przestrze\u0144 tego typu, lotniska, dworce, stacje benzynowe, sklepy, drogi, mianem nie-miejsca<\/em>.<\/p>\n

Paradoksalnie wszyscy ci pod\u0105\u017caj\u0105cy dok\u0105d\u015b w po\u015bpiechu ludzie, dla kt\u00f3rych most stanowi co najwy\u017cej ledwie dostrzegaln\u0105 dekoracj\u0119, s\u0105 w \u201eMo\u015bcie\u201d niemal zupe\u0142nie nieobecni, mimo \u017ce most istnieje przecie\u017c g\u0142\u00f3wnie dla nich. Zainteresowanie autora wzbudza kto inny: ludzie z t\u0142a, handlarze i dostawcy us\u0142ug, fotografowie i bukini\u015bci, w\u0119dkarze i kieszonkowcy \u2013 wszyscy ci, dla kt\u00f3rych most stanowi nie tylko miejsce<\/em>, ale i nieraz ca\u0142e \u017cycie. Przychodz\u0105c na most, wychodz\u0105 na spotkanie tym, kt\u00f3rzy chc\u0105 go jak najszybciej przeby\u0107 \u2013 staraj\u0105 si\u0119 ich zatrzyma\u0107, zach\u0119ci\u0107 do drobnej transakcji, stanowi\u0105cej dla \u201eludzi mostu\u201d jedyn\u0105 szans\u0119 na prze\u017cycie. Ci balansuj\u0105cy na granicy n\u0119dzy biedacy, sp\u0119dzaj\u0105cy na mo\u015bcie niemal ca\u0142y sw\u00f3j czas, s\u0105 \u015bwietnymi rozm\u00f3wcami \u2013 wszystko widz\u0105, a dzi\u0119ki temu du\u017co wiedz\u0105 o tym, jak zmienia si\u0119 \u015bwiat, kt\u00f3ry wygna\u0142 ich z rodzinnych wiosek w drog\u0119 do Stambu\u0142u w nadziei na lepszy, lub przynajmniej jakikolwiek zarobek.<\/p>\n

W islamie ostatni\u0105 pr\u00f3b\u0105 na drodze do raju jest As-Sir\u0101t \u2013 cienki jak w\u0142os i ostry jak klinga miecza most nad przepa\u015bci\u0105, na kt\u00f3rej dnie le\u017cy piek\u0142o. Ludzie pracuj\u0105cy na mo\u015bcie Galata traktuj\u0105 go w\u0142a\u015bnie jak drog\u0119 do raju \u2013 wci\u0105\u017c wierz\u0105, \u017ce uda im si\u0119 zbi\u0107 fortun\u0119, albo chocia\u017c zarobi\u0107 na studia dla dzieci czy wyjazd do Europy. Czasy, jak pisze Mak, s\u0105 jednak ci\u0119\u017ckie \u2013 przemys\u0142 przeni\u00f3s\u0142 si\u0119 do Chin, a Stambu\u0142 p\u00f3ki co nie wykorzystuje w pe\u0142ni potencja\u0142u najwi\u0119kszego miasta na pograniczu Wschodu i Zachodu. Z tego powodu perspektywy dla \u201eludzi mostu\u201d nie s\u0105 zbyt obiecuj\u0105ce. Kto przegrywa, traci nadziej\u0119, rezygnuje \u2013 znika, jakby spad\u0142 z mostu.<\/p>\n

Geert Mak, \u201eMost\u201d<\/p>\n

wyd. Czarne, 2011<\/p>\n

 <\/p>\n

 <\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Geert Mak nie uczyni\u0142 jednak g\u0142\u00f3wnym bohaterem swojej ksi\u0105\u017cki \u017cadnego z most\u00f3w na Bosforze. Mimo symbolicznej roli (w ko\u0144cu \u0142\u0105cz\u0105 cz\u0119\u015b\u0107 europejsk\u0105 i azjatyck\u0105 miasta) by\u0142yby one pewnie o wiele mniej interesuj\u0105ce ju\u017c cho\u0107by z tego powodu, \u017ce s\u0105 niedost\u0119pne dla ruchu pieszego i posiadaj\u0105 relatywnie kr\u00f3tk\u0105 histori\u0119 \u2013 zosta\u0142y wybudowane w ostatnich dekadach XX wieku. <\/p>\n","protected":false},"author":25,"featured_media":5395,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[1],"tags":[1053,7257,484,581,713],"powerkit_post_featured":[],"coauthors":[712],"yoast_head":"\nCzy most jest miejscem?<\/title>\n<meta name=\"description\" content=\"Geert Mak nie uczyni\u0142 jednak g\u0142\u00f3wnym bohaterem swojej ksi\u0105\u017cki \u017cadnego z most\u00f3w na Bosforze. Mimo symbolicznej roli...\" \/>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2011\/geert-mak-most-wydawnictwo-czarne-kuba-kulasa\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\/\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/#website\",\"url\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/\",\"name\":\"Ownetic Magazine\",\"description\":\"Magazine\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":\"required name=search_term_string\"}],\"inLanguage\":\"pl-PL\"},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"@id\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2011\/geert-mak-most-wydawnictwo-czarne-kuba-kulasa#primaryimage\",\"url\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2011\/06\/Geert-Mak-Most-wydawnictwo-czarne-fr.jpg\",\"contentUrl\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2011\/06\/Geert-Mak-Most-wydawnictwo-czarne-fr.jpg\",\"width\":576,\"height\":448,\"caption\":\"Geert Mak, \u201eMost\u201d, wyd. Czarne, 2011, fragment ok\u0142adki\"},{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2011\/geert-mak-most-wydawnictwo-czarne-kuba-kulasa#webpage\",\"url\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2011\/geert-mak-most-wydawnictwo-czarne-kuba-kulasa\",\"name\":\"Czy most jest miejscem?\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2011\/geert-mak-most-wydawnictwo-czarne-kuba-kulasa#primaryimage\"},\"datePublished\":\"2011-06-02T21:36:54+00:00\",\"dateModified\":\"2013-01-20T20:13:37+00:00\",\"author\":{\"@id\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/#\/schema\/person\/d0077ed4465bfb53f263b5a3bad62f98\"},\"description\":\"Geert Mak nie uczyni\u0142 jednak g\u0142\u00f3wnym bohaterem swojej ksi\u0105\u017cki \u017cadnego z most\u00f3w na Bosforze. Mimo symbolicznej roli...\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2011\/geert-mak-most-wydawnictwo-czarne-kuba-kulasa#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2011\/geert-mak-most-wydawnictwo-czarne-kuba-kulasa\"]}]},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2011\/geert-mak-most-wydawnictwo-czarne-kuba-kulasa#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Czy most jest miejscem?\"}]},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/#\/schema\/person\/d0077ed4465bfb53f263b5a3bad62f98\",\"name\":\"Kuba Kulasa\",\"url\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/author\/kuba-kulasa\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Czy most jest miejscem?","description":"Geert Mak nie uczyni\u0142 jednak g\u0142\u00f3wnym bohaterem swojej ksi\u0105\u017cki \u017cadnego z most\u00f3w na Bosforze. Mimo symbolicznej roli...","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2011\/geert-mak-most-wydawnictwo-czarne-kuba-kulasa","schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/#website","url":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/","name":"Ownetic Magazine","description":"Magazine","potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/?s={search_term_string}"},"query-input":"required name=search_term_string"}],"inLanguage":"pl-PL"},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pl-PL","@id":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2011\/geert-mak-most-wydawnictwo-czarne-kuba-kulasa#primaryimage","url":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2011\/06\/Geert-Mak-Most-wydawnictwo-czarne-fr.jpg","contentUrl":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2011\/06\/Geert-Mak-Most-wydawnictwo-czarne-fr.jpg","width":576,"height":448,"caption":"Geert Mak, \u201eMost\u201d, wyd. Czarne, 2011, fragment ok\u0142adki"},{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2011\/geert-mak-most-wydawnictwo-czarne-kuba-kulasa#webpage","url":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2011\/geert-mak-most-wydawnictwo-czarne-kuba-kulasa","name":"Czy most jest miejscem?","isPartOf":{"@id":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2011\/geert-mak-most-wydawnictwo-czarne-kuba-kulasa#primaryimage"},"datePublished":"2011-06-02T21:36:54+00:00","dateModified":"2013-01-20T20:13:37+00:00","author":{"@id":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/#\/schema\/person\/d0077ed4465bfb53f263b5a3bad62f98"},"description":"Geert Mak nie uczyni\u0142 jednak g\u0142\u00f3wnym bohaterem swojej ksi\u0105\u017cki \u017cadnego z most\u00f3w na Bosforze. Mimo symbolicznej roli...","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2011\/geert-mak-most-wydawnictwo-czarne-kuba-kulasa#breadcrumb"},"inLanguage":"pl-PL","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2011\/geert-mak-most-wydawnictwo-czarne-kuba-kulasa"]}]},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2011\/geert-mak-most-wydawnictwo-czarne-kuba-kulasa#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Czy most jest miejscem?"}]},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/#\/schema\/person\/d0077ed4465bfb53f263b5a3bad62f98","name":"Kuba Kulasa","url":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/author\/kuba-kulasa"}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5392"}],"collection":[{"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/users\/25"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=5392"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5392\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/media\/5395"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=5392"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=5392"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=5392"},{"taxonomy":"powerkit_post_featured","embeddable":true,"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/powerkit_post_featured?post=5392"},{"taxonomy":"author","embeddable":true,"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/coauthors?post=5392"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}