{"id":6072,"date":"2011-08-18T22:15:22","date_gmt":"2011-08-18T21:15:22","guid":{"rendered":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/?p=6072"},"modified":"2013-01-24T14:17:43","modified_gmt":"2013-01-24T13:17:43","slug":"karolina-wlodarczyk-ivana-sajko-rio-bar","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2011\/karolina-wlodarczyk-ivana-sajko-rio-bar","title":{"rendered":"Naaaajpi\u0119kniejsza wojna, naaaajpi\u0119kniejszy pok\u00f3j"},"content":{"rendered":"<p>Tylko mi nie m\u00f3wcie, \u017ce jestem jedyna \u2013 m\u00f3wi jedna, a mo\u017ce w\u0142a\u015bnie jedyna bohaterka powie\u015bci Sajko. Ta sama, albo inna ni\u017c ta, kt\u00f3ra ta\u0144czy\u0142a w sukni \u015blubnej na zgliszczach swojego domu, kt\u00f3ra by\u0142a w obozie uchod\u017ac\u00f3w, kt\u00f3ra wedle formularza do autodiagnozy jest ju\u017c alkoholiczk\u0105 i upija si\u0119 w Rio Barze, ta, kt\u00f3ra wymachiwa\u0142a flag\u0105 w dzie\u0144 zwyci\u0119stwa, w\u0142a\u015bnie ta, albo zupe\u0142nie inna.<\/p>\n<figure id=\"attachment_6077\" aria-describedby=\"caption-attachment-6077\" style=\"width: 540px\" class=\"wp-caption alignnone\"><a href=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2011\/karolina-wlodarczyk-ivana-sajko-rio-bar\/ivana-sajko003\/\" rel=\"attachment wp-att-6077\"><img loading=\"lazy\" class=\"size-medium wp-image-6077\" title=\"Ivana Sajko (zdj\u0119cie z materia\u0142\u00f3w organizatora)\" src=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2011\/08\/ivana-sajko003-540x408.jpg\" alt=\"Ivana Sajko (zdj\u0119cie z materia\u0142\u00f3w organizatora)\" width=\"540\" height=\"408\" \/><\/a><figcaption id=\"caption-attachment-6077\" class=\"wp-caption-text\">Ivana Sajko (zdj\u0119cie z materia\u0142\u00f3w organizatora)<\/figcaption><\/figure>\n<p>Nie spos\u00f3b podej\u015b\u0107 do tekstu Sajko bez emocji, bo to one s\u0105 niejako si\u0142\u0105 nap\u0119dow\u0105 ca\u0142ej ksi\u0105\u017cki. Narratorka nie zastanawia si\u0119 nad przyczynami i skutkami, nie kalkuluje, nie zastanawia si\u0119 nad poprawno\u015bci\u0105, polityczn\u0105 i ka\u017cd\u0105 inn\u0105, tego, o czym m\u00f3wi. Ci\u0119\u017cko jest odm\u00f3wi\u0107 jej prawa do tych emocji i ci\u0119\u017cko pisa\u0107 o tym, co m\u00f3wi, w neutralny spos\u00f3b.<\/p>\n<p>Ci\u0119\u017cko pozosta\u0107 bezstronnym, gdy m\u00f3wi kobieta, kt\u00f3ra prze\u017cy\u0142a wojn\u0119. Kobieta, dziewczyna. Nie wiadomo, ile ma lat, nie wiadomo, czy jest tylko jedna. Na pewno nie jest jedyna. Dzisiaj to kobiety w Chorwacji pisz\u0105 o wojnie, tworz\u0105c w ten spos\u00f3b now\u0105 perspektyw\u0119. Do najbardziej znanych nale\u017c\u0105 z ca\u0142\u0105 pewno\u015bci\u0105 Ma\u0161a Kolanovi\u0107 i Ivana Simi\u0107 Bodro\u017ei\u0107, kt\u00f3rych ksi\u0105\u017cki poruszy\u0142y chorwack\u0105 opini\u0119 publiczn\u0105. Bez w\u0105tpienia nale\u017cy do nich r\u00f3wnie\u017c autorka <em>Rio Baru.<\/em><\/p>\n<p>Ivana Sajko jest w Chorwacji rzadkim zjawiskiem \u2013 buntowniczka, outsiderka, zaanga\u017cowana politycznie, odnosz\u0105ca sukcesy nie tyle w kraju, co za granic\u0105, wystawiana na ca\u0142ym \u015bwiecie. To prawdopodobnie jedyna kobieta w Chorwacji utrzymuj\u0105ca si\u0119 jedynie z pisania. <em>Wy\u0142\u0105cznie dzi\u0119ki zagranicy<\/em> \u2013 m\u00f3wi. Wcze\u015bniej znana jako autorka dramat\u00f3w, m.in. wystawianej r\u00f3wnie\u017c w Polsce <em>Kobiety-Bomby<\/em>. <em>Rio Bar<\/em> to jej pierwsza powie\u015b\u0107 (2006), kolejn\u0105, <em>Historia mojej rodziny od 1941. Do 1991. i dalej<\/em> (<em>Povijest moje obitelji od 1941. do 1991. i nakon<\/em>)<em> <\/em>wyda\u0142a w 2009 roku.<\/p>\n<p>Sajko m\u00f3wi, \u017ce polityczno\u015b\u0107 jej tekst\u00f3w nie wynika z temat\u00f3w, kt\u00f3re wybiera, ale ze sposobu, w jaki pracuje. A tematyka <em>Rio Baru<\/em> jest na wskro\u015b polityczna \u2013 przede wszystkim wtedy, kiedy jest mowa o wojnie i operacji <em>Burza<\/em> (<em>Oluja<\/em>), a tak\u017ce o kryzysie, kt\u00f3ry nieuchronnie nadchodzi po wojnie.<\/p>\n<div id='gallery-1' class='gallery galleryid-6072 gallery-columns-5 gallery-size-thumbnail'><figure class='gallery-item'>\n\t\t\t<div class='gallery-icon landscape'>\n\t\t\t\t<a href='https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2011\/karolina-wlodarczyk-ivana-sajko-rio-bar\/ivana-sajko001'><img width=\"400\" height=\"240\" src=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2011\/08\/ivana-sajko001-400x240.jpg\" class=\"attachment-thumbnail size-thumbnail\" alt=\"Ivana Sajko (zdj\u0119cie z materia\u0142\u00f3w organizatora)\" loading=\"lazy\" aria-describedby=\"gallery-1-6075\" \/><\/a>\n\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<figcaption class='wp-caption-text gallery-caption' id='gallery-1-6075'>\n\t\t\t\tIvana Sajko (zdj\u0119cie z materia\u0142\u00f3w organizatora)\n\t\t\t\t<\/figcaption><\/figure><figure class='gallery-item'>\n\t\t\t<div class='gallery-icon portrait'>\n\t\t\t\t<a href='https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2011\/karolina-wlodarczyk-ivana-sajko-rio-bar\/ivana-sajko002'><img width=\"202\" height=\"240\" src=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2011\/08\/ivana-sajko002.jpg\" class=\"attachment-thumbnail size-thumbnail\" alt=\"Ivana Sajko (zdj\u0119cie z materia\u0142\u00f3w organizatora)\" loading=\"lazy\" aria-describedby=\"gallery-1-6076\" \/><\/a>\n\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<figcaption class='wp-caption-text gallery-caption' id='gallery-1-6076'>\n\t\t\t\tIvana Sajko (zdj\u0119cie z materia\u0142\u00f3w organizatora)\n\t\t\t\t<\/figcaption><\/figure><figure class='gallery-item'>\n\t\t\t<div class='gallery-icon landscape'>\n\t\t\t\t<a href='https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2011\/karolina-wlodarczyk-ivana-sajko-rio-bar\/ivana-sajko003'><img width=\"317\" height=\"240\" src=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2011\/08\/ivana-sajko003.jpg\" class=\"attachment-thumbnail size-thumbnail\" alt=\"Ivana Sajko (zdj\u0119cie z materia\u0142\u00f3w organizatora)\" loading=\"lazy\" aria-describedby=\"gallery-1-6077\" \/><\/a>\n\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<figcaption class='wp-caption-text gallery-caption' id='gallery-1-6077'>\n\t\t\t\tIvana Sajko (zdj\u0119cie z materia\u0142\u00f3w organizatora)\n\t\t\t\t<\/figcaption><\/figure><figure class='gallery-item'>\n\t\t\t<div class='gallery-icon landscape'>\n\t\t\t\t<a href='https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2011\/karolina-wlodarczyk-ivana-sajko-rio-bar\/ivana-sajko004'><img width=\"361\" height=\"240\" src=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2011\/08\/ivana-sajko004.jpg\" class=\"attachment-thumbnail size-thumbnail\" alt=\"Ivana Sajko (zdj\u0119cie z materia\u0142\u00f3w organizatora)\" loading=\"lazy\" aria-describedby=\"gallery-1-6078\" \/><\/a>\n\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<figcaption class='wp-caption-text gallery-caption' id='gallery-1-6078'>\n\t\t\t\tIvana Sajko (zdj\u0119cie z materia\u0142\u00f3w organizatora)\n\t\t\t\t<\/figcaption><\/figure><figure class='gallery-item'>\n\t\t\t<div class='gallery-icon portrait'>\n\t\t\t\t<a href='https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2011\/karolina-wlodarczyk-ivana-sajko-rio-bar\/rio-bar-ivana-sajko-wydawnictwo-wab'><img width=\"151\" height=\"240\" src=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2011\/08\/rio-bar-ivana-sajko-wydawnictwo-wab.jpg\" class=\"attachment-thumbnail size-thumbnail\" alt=\"Ivana Sajko, Rio Bar, Wydawnictwo W.A.B\" loading=\"lazy\" aria-describedby=\"gallery-1-6079\" \/><\/a>\n\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<figcaption class='wp-caption-text gallery-caption' id='gallery-1-6079'>\n\t\t\t\tIvana Sajko, Rio Bar, Wydawnictwo W.A.B\n\t\t\t\t<\/figcaption><\/figure>\n\t\t<\/div>\n\n<p>Czwartego sierpnia bie\u017c\u0105cego roku w Kninie ods\u0142oni\u0119to pomnik operacji <em>Burza<\/em> \u2013 sk\u0142ada si\u0119 on z formy przypominaj\u0105cej liter\u0119 v, maj\u0105cej oznacza\u0107 zwyci\u0119stwo (tak w tej operacji, jak i w ca\u0142ej wojnie) oraz swego rodzaju \u0142uku triumfalnego. Znajduje si\u0119 w nim kaplica ze \u015bwieczkami, kt\u00f3re mo\u017cna zapali\u0107<ins cite=\"mailto:Magdalena%20Nowicka\" datetime=\"2011-08-17T22:36\">,<\/ins> wrzucaj\u0105c monet\u0119.<\/p>\n<p><em>Rio Bar<\/em> jest antypomnikiem wojny, pe\u0142nym buntu, goryczy, beznadziei, bezsilno\u015bci. Nie ma tu bohater\u00f3w, kt\u00f3rym mo\u017cna pali\u0107 \u015bwieczki, nie ma te\u017c zwyci\u0119stwa, jest tylko cierpienie \u2013 i to w\u015br\u00f3d przedstawicieli obu stron konfliktu. Teoretycznie du\u017co mniejsze<del cite=\"mailto:Magdalena%20Nowicka\" datetime=\"2011-08-17T22:37\">,<\/del> ni\u017c gigantyczny szary pomnik. Praktycznie olbrzymie, bo jedyne, wyj\u0105tkowe, bo jest nieszcz\u0119\u015bciem jednej kobiety.<\/p>\n<p>Jedna kobieta siedzi przy stoliku i pisze monologi dla o\u015bmiu kobiet ubranych w suknie \u015blubne. By\u0107 mo\u017ce, ale tylko by\u0107 mo\u017ce, jest to ta sama osoba, kt\u00f3ra przesiaduje w Rio Barze, upijaj\u0105c si\u0119<ins cite=\"mailto:Magdalena%20Nowicka\" datetime=\"2011-08-17T22:37\">,<\/ins> <em>jakby by\u0142a m\u0119\u017cczyzn\u0105<\/em>, w ma\u0142ym miasteczku nad niebieskim morzem, jednocze\u015bnie marz\u0105c o mi\u0142o\u015bci i ucieczce. Nie potrafi zapanowa\u0107 nad swoj\u0105 sk\u0142onno\u015bci\u0105 do alkoholu, jej wypowiedzi s\u0105 pe\u0142ne dziur, cz\u0119sto traci \u015bwiadomo\u015b\u0107. Rozpaczliwie poszukuje odrobiny uczucia i niechc\u0105cy wpl\u0105tuje si\u0119 w mafijne porachunki. Nie panuje nad swoim \u017cyciem, podobnie jak nikt nie panuje nad rzeczywisto\u015bci\u0105, kt\u00f3ra j\u0105 otacza, a kt\u00f3ra jest przepe\u0142niona zagranicznymi turystami i inwestorami, wykupuj\u0105cymi co si\u0119 da, a tak\u017ce niet\u0142umion\u0105 agresj\u0105 i wszechobecn\u0105 przemoc\u0105 trafiaj\u0105c\u0105 na ca\u0142kowit\u0105 oboj\u0119tno\u015b\u0107 obserwuj\u0105cych. Nie ma wsp\u00f3\u0142czucia, nie ma perspektyw, nie ma nikogo, kto m\u00f3g\u0142by pom\u00f3c.<\/p>\n<p>Trzecia z kobiet, wypowiadaj\u0105ca si\u0119 dziesi\u0119\u0107 lat wcze\u015bniej na gruzach swojego spalonego domu, widzi, jak jej wesele zostaje przerwane wybuchem konfliktu, w kt\u00f3ry nikt nie wierzy\u0142. Widzi pal\u0105ce si\u0119 serbskie domy, w fa\u0142dach sukni \u015blubnej trzyma n\u00f3\u017c. Zobaczy te\u017c, jak wygl\u0105da zwyci\u0119stwo, zobaczy swoj\u0105 twarz w telewizji, po tym, jak w poszarpanej sukni \u015blubnej sta\u0142a i wymachiwa\u0142a flag\u0105, krzycz\u0105c <em>Zwyci\u0119stwo!<\/em> \u2013 i b\u0119dzie tylko modli\u0107 si\u0119, \u017ceby to nie by\u0142a jej twarz. B\u0119dzie w obozie uchod\u017ac\u00f3w czeka\u0107 na powr\u00f3t ukochanego, kt\u00f3ry \u2013 to takie banalne \u2013 nigdy nie wr\u00f3ci. B\u0119dzie chodzi\u0107 po urz\u0119dach, mie\u0107 powa\u017cne problemy psychiczne. Te trzy kobiety m\u00f3wi\u0105 tym samym g\u0142osem, w ten sam charakterystyczny spos\u00f3b. By\u0107 mo\u017ce to ta pierwsza udziela im g\u0142osu? A mo\u017ce to jest jedna, ta sama kobieta?<\/p>\n<p>Miasteczko, w kt\u00f3rym znajduje si\u0119 <em>Rio Bar<\/em>, jest <em>naaaaaaajpi\u0119kniejszym miasteczkiem nad naaaaajbardziej niebieskim morzem<\/em>, co narratorka wielokrotnie podkre\u015bla. Czy w takim miejscu cokolwiek mo\u017ce by\u0107 brzydkie, u\u0142omne, nie w porz\u0105dku? Skoro wszystko jest <em>naaaaajpi\u0119kniejsze<\/em>, \u00a0to czy wojna ma prawo by\u0107 brzydka, czy pok\u00f3j mo\u017ce przynie\u015b\u0107 rozczarowanie? Czy nie jest tak, \u017ce te <em>naaaajpi\u0119kniejsze<\/em> krajobrazy zmyl\u0105 obserwatora, kt\u00f3ry przymknie oczy i zignoruje to, co zak\u0142\u00f3ca mu estetyczn\u0105 kontemplacj\u0119, kt\u00f3ry popatrzy na rzeczywisto\u015b\u0107 kraju znanego z atrakcji turystycznych, jakby patrzy\u0142 na kolorow\u0105 poczt\u00f3wk\u0119 z palmami?<\/p>\n<p><!--nextpage--><\/p>\n<p>Mimo \u017ce ksi\u0105\u017cka Sajko zosta\u0142a zakwalifikowana jako powie\u015b\u0107, trudno jasno okre\u015bli\u0107 jej przynale\u017cno\u015b\u0107 gatunkow\u0105. Charakterystyczny styl, bliski j\u0119zykowi m\u00f3wionemu, pe\u0142en kolokwializm\u00f3w i gdzieniegdzie tak\u017ce wulgaryzm\u00f3w, zbli\u017ca j\u0105 do dramatu, a w\u0142a\u015bciwie do wielkiego monologu. Monologu na kilka kobiecych g\u0142os\u00f3w, kt\u00f3re zlewaj\u0105 si\u0119 w jeden.<\/p>\n<figure id=\"attachment_6075\" aria-describedby=\"caption-attachment-6075\" style=\"width: 540px\" class=\"wp-caption alignnone\"><a href=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2011\/karolina-wlodarczyk-ivana-sajko-rio-bar\/ivana-sajko001\/\" rel=\"attachment wp-att-6075\"><img loading=\"lazy\" class=\"size-medium wp-image-6075\" title=\"Ivana Sajko (zdj\u0119cie z materia\u0142\u00f3w organizatora)\" src=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2011\/08\/ivana-sajko001-540x360.jpg\" alt=\"Ivana Sajko (zdj\u0119cie z materia\u0142\u00f3w organizatora)\" width=\"540\" height=\"360\" \/><\/a><figcaption id=\"caption-attachment-6075\" class=\"wp-caption-text\">Ivana Sajko (zdj\u0119cie z materia\u0142\u00f3w organizatora)<\/figcaption><\/figure>\n<p>Wa\u017cniejsze jednak od tego, jak m\u00f3wi\u0105, jest to, co m\u00f3wi\u0105. Jedna przedstawia przejmuj\u0105cy opis rozczarowania wojn\u0105, <em>zwyci\u0119stwem<\/em>, ale nie boi si\u0119 te\u017c odwa\u017cnie m\u00f3wi\u0107 o uczuciach, buncie, nienawi\u015bci, a tak\u017ce o przyczynach wybuchu konfliktu. Oskar\u017ca starsze pokolenia, ale krytykuje te\u017c m\u0142odzie\u017c, kt\u00f3ra jest bezmy\u015blna, ale nie bezideowa, i kt\u00f3ra nie przeczuwa, \u017ce jedyny mo\u017cliwy wniosek jest nast\u0119puj\u0105cy: skoro umia\u0142a nosi\u0107 karabin, b\u0119dzie umia\u0142a te\u017c roznosi\u0107 pizz\u0119.<\/p>\n<p>Drug\u0105 stron\u0119 zwyci\u0119stwa ogl\u0105da te\u017c kolejna bohaterka, kt\u00f3ra ju\u017c nie ma si\u0142y oskar\u017ca\u0107, bo si\u0119 boi. Nie ma odwagi, by podj\u0105\u0107 jak\u0105kolwiek decyzj\u0119, by poprosi\u0107 o pomoc lub po prostu porozmawia\u0107. Kobieta z czas\u00f3w wojny jest wojowniczk\u0105, ta <em>po<\/em> \u2013 jest wrakiem cz\u0142owieka. Wszystkie s\u0105. Straci\u0142y domy, ukochanych, zdrowie i czas, kt\u00f3ry jakby si\u0119 zatrzyma\u0142. W ich \u015bwiecie nic si\u0119 nie zmienia, nic nie idzie naprz\u00f3d, wszystko jest powtarzalne, przewidywalne.<\/p>\n<p>Te dwa typy kobiece, dwa bieguny reakcji, mog\u0105 by\u0107 jednym, zdaje si\u0119 sugerowa\u0107 Sajko. Cho\u0107 kobieca psychika jest delikatna, zmienna, niezale\u017cnie od tego, czy obok spadaj\u0105 p\u0142atki \u015bniegu czy granaty, to jednak kobieta, jak ka\u017cdy cz\u0142owiek, w starciu z Wielk\u0105 Ide\u0105, Histori\u0105, Narodem, jest bezsilna i skazana na pora\u017ck\u0119, na sw\u00f3j w\u0142asny <em>Rio Bar<\/em>, w kt\u00f3rym b\u0119dzie przesiadywa\u0107, kiedy wszystko na zewn\u0105trz b\u0119dzie wydawa\u0142o si\u0119 kolorowe i na swoim miejscu, a w \u015brodku zostanie pustka, kt\u00f3rej niczym nie mo\u017cna zape\u0142ni\u0107. Nie jest to najbardziej odkrywcze stwierdzenie, ale zdaje si\u0119, \u017ce czasami trzeba o tym przypomina\u0107, bo ci, kt\u00f3rzy tego nie prze\u017cyli, mog\u0105 zbyt \u0142atwo uwierzy\u0107, \u017ce przemalowanie baru na fioletowo, jak zrobi\u0142 to nowy w\u0142a\u015bciciel, jest w stanie cokolwiek zmieni\u0107.<\/p>\n<figure id=\"attachment_6078\" aria-describedby=\"caption-attachment-6078\" style=\"width: 540px\" class=\"wp-caption alignnone\"><a href=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2011\/karolina-wlodarczyk-ivana-sajko-rio-bar\/ivana-sajko004\/\" rel=\"attachment wp-att-6078\"><img loading=\"lazy\" class=\"size-medium wp-image-6078\" title=\"Ivana Sajko (zdj\u0119cie z materia\u0142\u00f3w organizatora)\" src=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2011\/08\/ivana-sajko004-540x358.jpg\" alt=\"Ivana Sajko (zdj\u0119cie z materia\u0142\u00f3w organizatora)\" width=\"540\" height=\"358\" \/><\/a><figcaption id=\"caption-attachment-6078\" class=\"wp-caption-text\">Ivana Sajko (zdj\u0119cie z materia\u0142\u00f3w organizatora)<\/figcaption><\/figure>\n<p>Pisarka, dla kt\u00f3rej <em>pisanie jest terytorium gniewu<\/em>, sw\u00f3j gniew pokazuje jasno i bez ogr\u00f3dek. Nie boi si\u0119 szuka\u0107 przyczyn, winnych, rzuca\u0107 oskar\u017ce\u0144, ironizowa\u0107 i krytykowa\u0107. Ukazuje bezsens i zniszczenie, kt\u00f3rych \u017ar\u00f3d\u0142em jest wojna \u2013 nie tylko ta na Ba\u0142kanach, w latach dziewi\u0119\u0107dziesi\u0105tych, ale i ka\u017cda inna. Przejmuj\u0105ca jest zw\u0142aszcza (bardzo chwalona przez chorwackich krytyk\u00f3w) scena, w kt\u00f3rej jedna z bohaterek m\u00f3wi do uszkodzonej pociskiem rze\u017aby Matki Boskiej, wyzywaj\u0105c j\u0105 od <em>pieprzonych kretynek<\/em> za to, \u017ce wybacza. W takim momencie czytelnikowi trudno jest pozosta\u0107 oboj\u0119tnym<\/p>\n<p>To polityczne zaanga\u017cowanie w kwestie ba\u0142ka\u0144skie nie przeszkadza i nie pozostawia czytelnika bezradnym, gdy\u017c sama autorka na ko\u0144cu ksi\u0105\u017cki umie\u015bci\u0142a <em>Zapiski o wojnie<\/em>, do kt\u00f3rych odno\u015bniki s\u0105 jakby przypadkowo rozrzucone po ca\u0142ym tek\u015bcie. U\u0142atwiaj\u0105 one zrozumienie poszczeg\u00f3lnych akapit\u00f3w i odkrywaj\u0105 przed czytelnikiem nowe znaczenia.<\/p>\n<p>Ta pozorna przypadkowo\u015b\u0107 jest charakterystyczn\u0105 cech\u0105 ca\u0142ego <em>Rio Baru<\/em>, kt\u00f3ry pe\u0142en jest niezwykle celnych komentarzy czy obserwacji, dotycz\u0105cych zazwyczaj wa\u017cnych kwestii, podanych jakby mimochodem, a tworz\u0105cych odr\u0119bne mini-ca\u0142o\u015bci w stosunku do ca\u0142ego tekstu, pozostaj\u0105c z nim jednak w ca\u0142kowitej harmonii.<\/p>\n<p>O wojnie pisz\u0105 kobiety. Czy politycy s\u0142uchaj\u0105 kobiet? Jak pokazuje przyk\u0142ad pomnika w Kninie \u2013 nie. Nawet je\u015bli ci politycy s\u0105 kobietami. (Premierem Chorwacji jest kobieta, Jadranka Kosor, kt\u00f3ra oznajmi\u0142a ostatnio, \u017ce krytykowana przez Sajko akcja <em>Burza<\/em> przynios\u0142a Chorwacji wolno\u015b\u0107 i pok\u00f3j). Czy w takim razie czytelnicy s\u0142uchaj\u0105 kobiet?<\/p>\n<p>Czy my, tutaj, w Polsce, mo\u017cemy si\u0119 czego\u015b nauczy\u0107, skoro nie ucz\u0105 si\u0119 ci, kt\u00f3rych problem bezpo\u015brednio dotyczy? Czy mo\u017ce nast\u0119pnym razem, ogl\u0105daj\u0105c przy \u015bniadaniu telewizyjn\u0105 relacj\u0119 z jakiej\u015b wojny, nie damy si\u0119 zmyli\u0107 powtarzalno\u015bci i przewidywalno\u015bci tego, co ogl\u0105damy, i pomy\u015blimy, \u017ce gdzie\u015b poza tym ekranem op\u0142akuje swoje przerwane wesele panna m\u0142oda w zakrwawionej sukni? Mo\u017ce w\u0142a\u015bnie dzi\u0119ki temu nie staniemy si\u0119 ca\u0142kowicie oboj\u0119tni?<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Tylko mi nie m\u00f3wcie, \u017ce jestem jedyna \u2013 m\u00f3wi jedna, a mo\u017ce w\u0142a\u015bnie jedyna bohaterka powie\u015bci Sajko. Ta sama, albo inna ni\u017c ta, kt\u00f3ra ta\u0144czy\u0142a w sukni \u015blubnej na zgliszczach swojego domu, kt\u00f3ra by\u0142a w obozie uchod\u017ac\u00f3w, kt\u00f3ra wedle formularza do autodiagnozy jest ju\u017c alkoholiczk\u0105 i upija si\u0119 w Rio Barze, ta, kt\u00f3ra wymachiwa\u0142a flag\u0105 w dzie\u0144 zwyci\u0119stwa, w\u0142a\u015bnie ta, albo zupe\u0142nie inna.<\/p>\n","protected":false},"author":167,"featured_media":6075,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[1],"tags":[1132,1130,484,1131],"powerkit_post_featured":[],"coauthors":[1129],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v18.7 - https:\/\/yoast.com\/wordpress\/plugins\/seo\/ -->\n<title>Naaaajpi\u0119kniejsza wojna, naaaajpi\u0119kniejszy pok\u00f3j<\/title>\n<meta name=\"description\" content=\"Tylko mi nie m\u00f3wcie, \u017ce jestem jedyna \u2013 m\u00f3wi jedna, a mo\u017ce w\u0142a\u015bnie jedyna bohaterka powie\u015bci Sajko.\" \/>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2011\/karolina-wlodarczyk-ivana-sajko-rio-bar\" \/>\n<link rel=\"next\" href=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2011\/karolina-wlodarczyk-ivana-sajko-rio-bar\/2\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\/\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/#website\",\"url\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/\",\"name\":\"Ownetic Magazine\",\"description\":\"Magazine\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":\"required name=search_term_string\"}],\"inLanguage\":\"pl-PL\"},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"@id\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2011\/karolina-wlodarczyk-ivana-sajko-rio-bar#primaryimage\",\"url\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2011\/08\/ivana-sajko001.jpg\",\"contentUrl\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2011\/08\/ivana-sajko001.jpg\",\"width\":1800,\"height\":1200,\"caption\":\"Ivana Sajko (zdj\u0119cie z materia\u0142\u00f3w organizatora)\"},{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2011\/karolina-wlodarczyk-ivana-sajko-rio-bar#webpage\",\"url\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2011\/karolina-wlodarczyk-ivana-sajko-rio-bar\",\"name\":\"Naaaajpi\u0119kniejsza wojna, naaaajpi\u0119kniejszy pok\u00f3j\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2011\/karolina-wlodarczyk-ivana-sajko-rio-bar#primaryimage\"},\"datePublished\":\"2011-08-18T21:15:22+00:00\",\"dateModified\":\"2013-01-24T13:17:43+00:00\",\"author\":{\"@id\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/#\/schema\/person\/f6acd74462668d4003276147eccce1d5\"},\"description\":\"Tylko mi nie m\u00f3wcie, \u017ce jestem jedyna \u2013 m\u00f3wi jedna, a mo\u017ce w\u0142a\u015bnie jedyna bohaterka powie\u015bci Sajko.\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2011\/karolina-wlodarczyk-ivana-sajko-rio-bar#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2011\/karolina-wlodarczyk-ivana-sajko-rio-bar\"]}]},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2011\/karolina-wlodarczyk-ivana-sajko-rio-bar#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Naaaajpi\u0119kniejsza wojna, naaaajpi\u0119kniejszy pok\u00f3j\"}]},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/#\/schema\/person\/f6acd74462668d4003276147eccce1d5\",\"name\":\"Karolina W\u0142odarczyk\",\"url\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/author\/karolina-wlodarczyk\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Naaaajpi\u0119kniejsza wojna, naaaajpi\u0119kniejszy pok\u00f3j","description":"Tylko mi nie m\u00f3wcie, \u017ce jestem jedyna \u2013 m\u00f3wi jedna, a mo\u017ce w\u0142a\u015bnie jedyna bohaterka powie\u015bci Sajko.","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2011\/karolina-wlodarczyk-ivana-sajko-rio-bar","next":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2011\/karolina-wlodarczyk-ivana-sajko-rio-bar\/2","schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/#website","url":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/","name":"Ownetic Magazine","description":"Magazine","potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/?s={search_term_string}"},"query-input":"required name=search_term_string"}],"inLanguage":"pl-PL"},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pl-PL","@id":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2011\/karolina-wlodarczyk-ivana-sajko-rio-bar#primaryimage","url":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2011\/08\/ivana-sajko001.jpg","contentUrl":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2011\/08\/ivana-sajko001.jpg","width":1800,"height":1200,"caption":"Ivana Sajko (zdj\u0119cie z materia\u0142\u00f3w organizatora)"},{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2011\/karolina-wlodarczyk-ivana-sajko-rio-bar#webpage","url":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2011\/karolina-wlodarczyk-ivana-sajko-rio-bar","name":"Naaaajpi\u0119kniejsza wojna, naaaajpi\u0119kniejszy pok\u00f3j","isPartOf":{"@id":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2011\/karolina-wlodarczyk-ivana-sajko-rio-bar#primaryimage"},"datePublished":"2011-08-18T21:15:22+00:00","dateModified":"2013-01-24T13:17:43+00:00","author":{"@id":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/#\/schema\/person\/f6acd74462668d4003276147eccce1d5"},"description":"Tylko mi nie m\u00f3wcie, \u017ce jestem jedyna \u2013 m\u00f3wi jedna, a mo\u017ce w\u0142a\u015bnie jedyna bohaterka powie\u015bci Sajko.","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2011\/karolina-wlodarczyk-ivana-sajko-rio-bar#breadcrumb"},"inLanguage":"pl-PL","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2011\/karolina-wlodarczyk-ivana-sajko-rio-bar"]}]},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2011\/karolina-wlodarczyk-ivana-sajko-rio-bar#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Naaaajpi\u0119kniejsza wojna, naaaajpi\u0119kniejszy pok\u00f3j"}]},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/#\/schema\/person\/f6acd74462668d4003276147eccce1d5","name":"Karolina W\u0142odarczyk","url":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/author\/karolina-wlodarczyk"}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/6072"}],"collection":[{"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/users\/167"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=6072"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/6072\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/media\/6075"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=6072"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=6072"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=6072"},{"taxonomy":"powerkit_post_featured","embeddable":true,"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/powerkit_post_featured?post=6072"},{"taxonomy":"author","embeddable":true,"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/coauthors?post=6072"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}