{"id":6392,"date":"2011-10-12T00:24:30","date_gmt":"2011-10-11T23:24:30","guid":{"rendered":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/?p=6392"},"modified":"2013-01-24T22:13:25","modified_gmt":"2013-01-24T21:13:25","slug":"pojecie-i-przemiany-dokumentu-w-fotografii-andrzej-jerzy-lech-krzysztof-jurecki","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2011\/pojecie-i-przemiany-dokumentu-w-fotografii-andrzej-jerzy-lech-krzysztof-jurecki","title":{"rendered":"Poj\u0119cie i przemiany dokumentu w fotografii Andrzeja Jerzego Lecha (1978\u20132011)"},"content":{"rendered":"

Dokument jako zjawisko kulturowe, czy artystyczne bardzo d\u0142ugo nie istnia\u0142 w polskiej \u015bwiadomo\u015bci fotograficznej. Oczywi\u015bcie od samego wynalezienia fotografii by\u0142 realizowany jako praktyka rzemie\u015blnicza, nie b\u0119d\u0105c brany pod uwag\u0119 w koncepcjach teoretycznych pojawiaj\u0105cych si\u0119 w obr\u0119bie fotografii artystycznej od drugiej po\u0142owy XIX wieku. Pocz\u0105tkowo, mimo rzemie\u015blniczej postawy, mia\u0142 w sobie tak\u017ce znamiona artyzmu, aby wymieni\u0107 tylko dokonania Walerego Rzewuskiego, Karola Beyera czy Awita Szuberta. Znaczenie fotografii rzemie\u015blniczej, tak\u017ce tej zawieraj\u0105cej estetyk\u0119 dokumentaln\u0105 wynikaj\u0105c\u0105 z rozwoju technologii fotograficznej, cho\u0107 jeszcze nieu\u015bwiadomion\u0105 do ko\u0144ca, zosta\u0142o marginalizowane najpierw przez piktorialist\u00f3w, potem cz\u0119\u015bciowo przez awangard\u0119 klasyczn\u0105 z okresu mi\u0119dzywojennego. Dokument istnia\u0142 jednak w utajeniu, gdy\u017c za jego pomoc\u0105 wyra\u017ca si\u0119 bardzo istotna cz\u0119\u015b\u0107 zjawiska kulturowego, rzadziej artystycznego dotycz\u0105cego fotografii.<\/p>\n

\"Cykl<\/a>
Cykl “Cytaty z jednej rzeczywisto\u015bci”: “Ksi\u0119ginice, 1979”, fot. Andrzej Jerzy Lech<\/figcaption><\/figure>\n

Polska krytyka i historiografia zdominowana by\u0142a przez tradycj\u0119 awangadrowo-piktorialn\u0105 a\u017c po ostatnie lata. Dopiero od ko\u0144ca XX wieku antropologia kulturowa otworzy\u0142a si\u0119 na inny rodzaj fotografii, kt\u00f3ry z za\u0142o\u017cenia nie nawi\u0105zuje do sztuki aktualnej, lecz jest wyrazem \u017cycia grup spo\u0142ecznych, sposob\u00f3w zachowania czy wyra\u017cania bardziej swej obyczajowo\u015bci ni\u017c pami\u0119ci. W\u015br\u00f3d pozycji wa\u017cnych dla zrozumienia nowej dokumentalnej fotografii wymie\u0144my: O fotografii<\/em> Susan Sontag, akcentuj\u0105cej \u201eturystyk\u0119 fotograficzn\u0105\u201d, ale bardzo niesp\u00f3jn\u0105 w swych szczeg\u00f3\u0142owych analizach, Antropologi\u0119 obrazu<\/em>. Szkice do nauki o obrazie<\/em> Hansa Beltinga, Estetyk\u0119 fotografii<\/em> Fran\u00e7ois Soulages i oczywi\u015bcie \u015awiat\u0142o obrazu<\/em> Rolanda Barthesa, kt\u00f3ry wierzy w halucynacyjn\u0105 jako\u015b\u0107 obrazu fotograficznego w\u0142a\u015bciw\u0105 tylko tej technice.<\/p>\n

Pragn\u0119 zwr\u00f3ci\u0107 uwag\u0119 na inny, zdecydowanie artystyczny, cho\u0107 jednocze\u015bnie fotograficzny, aspekt dokumentu w znaczeniu, jaki tworzy\u0142 w Europie Eug\u00e8ne Atget, a przed nim rzemie\u015blnicy portretuj\u0105cy architektur\u0119 miasta, krajobrazy i przede wszystkim zajmuj\u0105cy si\u0119 portretem atelierowym lub we wn\u0119trzach. Atget by\u0142 zawieszony mi\u0119dzy \u201estarym\u201d a \u201enowym\u201d, wskazuj\u0105c na nieznane aspekty dokumentu, co do tej pory jest bardzo o\u017cywcze.<\/p>\n