{"id":7443,"date":"2012-02-08T00:15:50","date_gmt":"2012-02-07T23:15:50","guid":{"rendered":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/?p=7443"},"modified":"2020-09-01T13:33:02","modified_gmt":"2020-09-01T12:33:02","slug":"kulisy-pop-skandali-tomasz-kozlowski-odra","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2012\/kulisy-pop-skandali-tomasz-kozlowski-odra","title":{"rendered":"Kulisy pop-skandali"},"content":{"rendered":"

Czy kto\u015b pami\u0119ta Tytusa de Zoo, ma\u0142p\u0119 z komiksu Henryka Chmielewskiego, i jego przyjaci\u00f3\u0142 Romka i A\u2019Tomka, kt\u00f3rych celem by\u0142o humanoida ucz\u0142owieczy\u0107? W jednej z ksi\u0105\u017ceczek autor, Papcio Chmiel, postanowi\u0142 ucz\u0142owiecza\u0107 Tytusa poprzez zaznajomienie go z warsztatem dziennikarskim. Tytus zaczyna\u0142 od bycia redakcyjnym go\u0144cem magazynu \u201eTrele Morele\u201d, potem bawi\u0142 si\u0119 w grafika, w ko\u0144cu dochrapa\u0142 si\u0119 stanowiska naczelnego i ca\u0142kowicie przej\u0105\u0142 rz\u0105dy. Zaprosi\u0142 w\u00f3wczas do redakcji kumpli i zaprezentowa\u0142 proces tworzenia gazety od podstaw, a dok\u0142adniej, ca\u0142y repertuar \u015brodk\u00f3w niekonwencjonalnych.<\/p>\n

\"Skandal<\/a>
Skandal (grafika: O.pl Polski Portal Kultury)<\/figcaption><\/figure>\n

Pokaza\u0142 im dziennikarsk\u0105 kaczk\u0119, czyli \u017cywego ptaka, kt\u00f3rego puszcza\u0142o si\u0119 w teren, je\u015bli redakcji doskwiera\u0142 brak pomys\u0142\u00f3w. Kaczka, niczym pocztowy go\u0142\u0105b, wraca\u0142a wkr\u00f3tce z wiadomo\u015bci\u0105 w dziobie, poprawnie zredagowan\u0105, gotow\u0105 do wykorzystania w pi\u015bmie. Je\u015bli g\u0142\u00f3d informacji w redakcji by\u0142 szczeg\u00f3lnie dojmuj\u0105cy i biedne ptaszysko nie nad\u0105\u017ca\u0142o z robot\u0105, pozostawa\u0142 jeszcze palec. W specjalnym pomieszczeniu znajdowa\u0142a si\u0119 gigantyczna d\u0142o\u0144, z\u0142o\u017cona w gest wskazuj\u0105cy prosto w niebo. O wyprostowany palec wskazuj\u0105cy oparta by\u0142a drabina, na kt\u00f3r\u0105 dziennikarze wspinali si\u0119, po czym, przystawiaj\u0105c usta do palca, ssali\u2026 A potem wyssan\u0105 wiedz\u0119 przelewali na kartk\u0119. By\u0142y to wierutne bzdury, bzdury tak bzdurne, \u017ce w ich g\u0142upocie mogli po\u0142apa\u0107 si\u0119 r\u00f3wnie\u017c najm\u0142odsi fani przyg\u00f3d de Zoo.<\/p>\n

PROROCTWO TYTUSA <\/strong><\/p>\n

Po co to pisz\u0119? Ot\u00f3\u017c w latach 80. minionego wieku w rodzimej przestrzeni medialnej wcale nie\u017ale funkcjonowa\u0142o kuriozum ukazuj\u0105ce si\u0119 pod wymownym tytu\u0142em \u201eSkandale\u201d. Periodyk ten specjalizowa\u0142 si\u0119 w nietypowych, wyssanych z palca w\u0142a\u015bnie, doniesieniach. Przeczyta\u0107 tam mo\u017cna by\u0142o np. o emisariuszach z kosmosu, kt\u00f3rzy przylecieli do George\u2019a Busha (ojca) dyskutowa\u0107 o przysz\u0142o\u015bci planety (ach, te zdj\u0119cia kosmity w limuzynie!), o kobiecie czuj\u0105cej b\u00f3l w\u0142osami (by\u0142y ukrwione i unerwione), przeto nie \u015bcina\u0142a ich wcale, o Archaniele Gabrielu, kt\u00f3ry przylecia\u0142 do Szamotu\u0142 z przes\u0142aniem z nieba, a to o grasuj\u0105cym gdzie\u015b na \u015al\u0105sku cz\u0142owieku-pszczole\u2026 Magazyn wygl\u0105da\u0142 jak, nie przymierzaj\u0105c, istny strumie\u0144 \u015bwiadomo\u015bci Tytusa de Zoo. A jednak, gdy przypominam sobie stylistyk\u0119 \u201eSkandali\u201d, staj\u0105 mi przed oczami dzisiejsze tabloidy. Tytu\u0142y by\u0142y tak samo rozkrzyczane, leady<\/em> tak samo wyraziste, z tez\u0105. Zdj\u0119cia r\u00f3wnie nieporadnie zmontowane, robione niby z ukrycia etc<\/em>. Po prostu \u201eFakt\u201d, tyle \u017ce 30 lat temu i za jakie\u015b 2000 z\u0142.<\/p>\n

Dzi\u015b \u201eSkandale\u201d prawdopodobnie nie utrzyma\u0142yby si\u0119 na rynku. Nie jestem pewien, czy znale\u017aliby si\u0119 ch\u0119tni na idiotyzmy w rodzaju gwa\u0142c\u0105cego turystki na wybrze\u017cach Jastarni ch\u0142opca-rekina, podwieczork\u00f3w z Matk\u0105 Bosk\u0105 w kt\u00f3rej\u015b w wielkopolskich plebanii, czy odkopania \u017cywej mumii mamuto-psa na Bia\u0142ostocczy\u017anie. Mo\u017ce si\u0119 myl\u0119, ale wydaje mi si\u0119, \u017ce kontakty z Zachodem, globalizacja idea\u0142\u00f3w laickich i racjonalizmu, wzrost poziomu edukacji, media zalewaj\u0105ce nas informacjami mimo wszystko bardziej rzetelnymi itp. zrobi\u0142y swoje, i masy \u2013 je\u015bli nawet wcze\u015bniej zabawia\u0142y si\u0119 czytaniem \u201eSkandali\u201d \u2013 dzi\u015b ju\u017c nawet nie udaj\u0105, \u017ce je to bierze. W dobie masowego komunikowania, Google\u2019a i Wikipedii, wyj\u015b\u0107 na idiot\u0119 jest szczeg\u00f3lnie \u0142atwo. Lepiej przejmowa\u0107 si\u0119 innymi, lepiej udokumentowanymi, skandalami. Nauka rz\u0105dzi si\u0119 zasad\u0105 intersubiektywno\u015bci, czyli \u2013 przyk\u0142adowo \u2013 \u015bwie\u017cute\u0144ka jeszcze sprawa neutrin szybszych od \u015bwiat\u0142a musi zosta\u0107 wpierw potwierdzona w innych o\u015brodkach badawczych, zanim zostanie uznana za naukowy fakt. Podobn\u0105 logik\u0105 rz\u0105dz\u0105 si\u0119 chyba dzi\u015b skandale: dop\u00f3ki o sprawie nie napisze wi\u0119cej ni\u017c jeden portal \u2013 skandal nie jest \u201esprawdzony\u201d i wiarygodny. Pod\u0105\u017caj\u0105c tym tropem, gdyby wie\u015b\u0107 o emisariuszu z kosmosu poda\u0142 i Pudelek, i Kozaczek niezale\u017cnie od siebie, by\u0142oby si\u0119 czym przejmowa\u0107. A przynajmniej sprawa wyl\u0105dowa\u0142aby w \u201eSzkle kontaktowym\u201d jako skandal-ciekawostka. Tymczasem niezale\u017cnie od siebie tabloidy informuj\u0105 ju\u017c nie o kosmitach, mutantach, potworkach i innych wybrykach natury, ale o osobliwo\u015bciach nieco innej natury: celebrytach polskich i zagranicznych, politykach i mniej lub bardziej wstrz\u0105saj\u0105cych przygodach Polak\u00f3w-zwyklak\u00f3w.<\/p>\n

A jednak \u201eFakt\u201d i \u201eSkandale\u201d, cho\u0107 tre\u015bciowo tak r\u00f3\u017cne, ka\u017c\u0105 zwr\u00f3ci\u0107 uwag\u0119 na dwie zasadnicze kwestie: po pierwsze, potrzeba skandalu w dalszym ci\u0105gu w spo\u0142ecze\u0144stwie jest, i po drugie, skandale (zar\u00f3wno te o ludziach z gwiazd, jak i o gwiazdach po\u015br\u00f3d ludzi) rz\u0105dz\u0105 si\u0119 podobnymi prawami i opisuje je podobna poetyka.<\/p>\n

OD METAFIZYKI DO SKANDALU<\/strong><\/p>\n

Skandal, cho\u0107 jest wytworem kultury masowej, mo\u017ce mie\u0107 swoje korzenie w naturze umys\u0142u cz\u0142owieka; ponadczasowa wra\u017cliwo\u015b\u0107 na narracje utrzymane w podobnej estetyce wiele o nas m\u00f3wi. Historyjki o celebrytach i kosmitach mog\u0105 skutecznie rozpali\u0107 wyobra\u017ani\u0119 nie tylko miejscowych konsument\u00f3w pop-papki. Umiej\u0119tnie podane mog\u0105 by\u0107 r\u00f3wnie fascynuj\u0105ce dla Pigmeja, Aborygena czy Eskimosa, nawet je\u015bli ci wcze\u015bniej nie widzieli na oczy telewizora, czy, tym bardziej, laptopa. Wydaje si\u0119 to niemo\u017cliwe, a jednak z punktu widzenia nauk ewolucyjnych, kt\u00f3re oferuj\u0105 zupe\u0142nie nowatorski wgl\u0105d w zakamarki ludzkiego umys\u0142u i pocz\u0105tki kultury, mo\u017cna powiedzie\u0107, \u017ce zar\u00f3wno odci\u0119te od \u015bwiata, nieliczne ju\u017c, plemiona \u0142owc\u00f3w-zbieraczy i spasiona McNuggetsami klientela Disneylandu ze sta\u0142ym \u0142\u0105czem w plecaku, od zawsze opowiadaj\u0105 sobie historyjki o tym samym. Cho\u0107 oczywi\u015bcie historyjki te obudowane s\u0105 ju\u017c nieco innymi (kulturowo-cywilizacyjnymi w\u0142a\u015bnie) ozdobnikami.<\/p>\n

Kluczem do zrozumienia mechanizm\u00f3w budowania skandalu jest poj\u0119cie informacji strategicznej. U\u017cywa go Pascal Boyer, antropolog poszukuj\u0105cy ewolucyjnych korzeni religii. Ka\u017cdy z nas posiada pewien zas\u00f3b informacji strategicznych na czyj\u015b temat. Podobnie istnieje jaka\u015b liczba takich informacji o nas samych. Istot\u0105 tych informacji jest fakt, \u017ce chcia\u0142oby si\u0119 ich mie\u0107 jak najwi\u0119cej o kim\u015b, podczas gdy informacji strategicznych o sobie strze\u017ce si\u0119 jak oka w g\u0142owie. Przyk\u0142ady takich informacji: zdrada ma\u0142\u017ce\u0144ska, kradzie\u017c pieni\u0119dzy z kasy firmy, zab\u00f3jstwo s\u0105siada, sk\u0142onno\u015bci pedofilskie, bycie szpiegiem, uzale\u017cnienie, uczestnictwo w spisku, pod\u0142o\u017cenie komu\u015b \u201e\u015bwini\u201d lub cho\u0107by pospolite obsmarowanie szefa przy kawie z kolegami w pokoju socjalnym\u2026 Ka\u017cdy posiada jaki\u015b zas\u00f3b tre\u015bci (l\u017cejszego lub ci\u0119\u017cszego kalibru) na sw\u00f3j temat, kt\u00f3re chcia\u0142by ukry\u0107, a kt\u00f3re \u2013 gdy wyciekn\u0105 \u2013 mog\u0105 sta\u0107 si\u0119 podstaw\u0105 do szanta\u017cu, a w dalszej kolejno\u015bci, do przeformu\u0142owania struktury spo\u0142ecznej.<\/p>\n

Gdy owe fakty wychodz\u0105 na \u015bwiat\u0142o dzienne \u2013 przyk\u0142adowo, gdy szef u\u015bwiadamia sobie, \u017ce go obgadujemy lub gdy nasza kochanka dzwoni do naszej \u017cony, bo dra\u017cni j\u0105 zwodzenie i niespe\u0142nione obiecanki o rozwodzie \u2013 w\u00f3wczas potrzebna jest \u201edefinicja sytuacji\u201d, kt\u00f3ra ustala nowy porz\u0105dek, nierzadko z jak\u0105\u015b szkod\u0105 dla tego, kogo dotyczy\u0142y krytyczne wiadomo\u015bci (w zale\u017cno\u015bci od informacji, mo\u017ce i\u015b\u0107 do wi\u0119zienia, partner mo\u017ce chcie\u0107 si\u0119 z nim rozwie\u015b\u0107, straci maj\u0105tek, mo\u017ce mie\u0107 na pie\u0144ku z szefem, jego znajomi odsun\u0105 si\u0119 od niego, w niekt\u00f3rych wypadkach mo\u017ce doj\u015b\u0107 do linczu etc.<\/em>). Boyer, t\u0142umacz\u0105c ludzk\u0105 sk\u0142onno\u015b\u0107 do wiary w byty nadprzyrodzone, wskazuje, \u017ce mamy obsesj\u0119 na punkcie informacji strategicznych na w\u0142asny temat i wci\u0105\u017c doszukujemy si\u0119 mo\u017cliwo\u015bci ich wycieku. B\u00f3stwo i jakikolwiek inny byt nadprzyrodzony to personifikacja obaw przed ujawnieniem takich informacji. B\u00f3stwo wie wszystko to, co chcemy ukry\u0107.<\/p>\n

Ale odchodz\u0105c od w\u0105tk\u00f3w religijnych i wracaj\u0105c na pole skandalu: ca\u0142e nasze \u017cycie sk\u0142ada si\u0119 umiej\u0119tnego gospodarowania informacj\u0105 strategiczn\u0105 na nasz i na innych temat. Funkcjonowanie w\u015br\u00f3d ludzi to niesko\u0144czone lawirowanie pomi\u0119dzy wiedz\u0105 swoj\u0105 i wiedz\u0105 innych (faktyczn\u0105 lub domnieman\u0105). I tutaj mo\u017cna doszukiwa\u0107 si\u0119 pierwszych widocznych trybik\u00f3w w mechanice skandalu: skandal to nic innego, jak niespodziewany wyciek informacji strategicznej do \u015bwiadomo\u015bci publicznej.<\/p>\n

Przyk\u0142ady takich wyciek\u00f3w:<\/p>\n

    \n
  • powa\u017cany og\u00f3lnie dostojnik Ko\u015bcio\u0142a zamieszany w przest\u0119pstwa np. o charakterze pedofilskim,<\/li>\n
  • wysoki urz\u0119dnik pa\u0144stwowy przy\u0142apany na przyjmowaniu olbrzymiej \u0142ap\u00f3wki, w zamian za kt\u00f3r\u0105 ma zatrzyma\u0107 projektowan\u0105 od dawna reform\u0119 czy ustaw\u0119,<\/li>\n
  • znany i lubiany aktor podejrzany o wsp\u00f3\u0142udzia\u0142 w zbiorowym gwa\u0142cie i morderstwie,<\/li>\n
  • w\u0142adze szpitala oskar\u017cone o tuszowanie okoliczno\u015bci \u015bmierci co najmniej kilkunastu pacjent\u00f3w,<\/li>\n
  • kandydat na prezydenta przy\u0142apany na pija\u0144stwie, za\u017cywaniu narkotyk\u00f3w i zabawie z prostytutkami.<\/li>\n<\/ul>\n

    W ka\u017cdym z tych wypadk\u00f3w mamy do czynienia z ujawnieniem bardzo istotnej informacji strategicznej na czyj\u015b temat. W ka\u017cdym z tych przypadk\u00f3w konsekwencje dla g\u0142\u00f3wnego bohatera afery b\u0119d\u0105 nieciekawe, czy wr\u0119cz op\u0142akane.<\/p>\n

    <\/p>\n

    SKANDAL ALBO NOWA DEFINICJA SYTUACJI<\/strong><\/p>\n

    Pytanie, dlaczego nas to w og\u00f3le zajmuje? Dlaczego jest to interesuj\u0105ce? Bez zainteresowania wszak nie by\u0142oby mowy o jakimkolwiek skandalu. Pow\u00f3d jest prosty: cho\u0107 \u017cyjemy w wielotysi\u0119cznych metropoliach, nasz umys\u0142, jako \u017ce ewolucja stawia d\u0142ugie i powolne kroki, w dalszym ci\u0105gu my\u015bli kategoriami \u0142owiecko-zbierackimi. Na poziomie umys\u0142owych mechanizm\u00f3w, dzia\u0142aj\u0105cymi nierzadko wbrew \u015bwiadomej wiedzy, informacje ze \u015bwiata interpretowane s\u0105 tak, jakby dotyczy\u0142y naszego najbli\u017cszego otoczenia. W zamierzch\u0142ej przesz\u0142o\u015bci praktycznie wszystko, co przytrafia\u0142o si\u0119 innym osobnikom z naszej grupy, dotyczy\u0142o w jakim\u015b stopniu nas. Czyje\u015b informacje strategiczne mog\u0142y momentalnie prze\u0142o\u017cy\u0107 si\u0119 na nasz\u0105 pozycj\u0119 w grupie. I ta ewolucyjna \u201epami\u0119\u0107\u201d daje o sobie zna\u0107 r\u00f3wnie\u017c dzisiaj. Dzi\u015b fakty medialne dotycz\u0105 nas bezpo\u015brednio stosunkowo rzadko, prawie wcale, ale zainteresowanie nimi jest tak wielkie, jakby by\u0142y dla nas najzupe\u0142niej realne w skutkach. Powy\u017csze skandale prze\u0142o\u017cone na j\u0119zyk interakcji grupy \u0142owiecko-zbierackiej oznacza\u0142yby og\u00f3lny szok i konieczno\u015b\u0107 natychmiastowej reakcji: ukarania winnych, pomocy ofiarom, odnalezienia sprawc\u00f3w, ochrony bliskich, wydalenia z grupy kogo trzeba, ukamienowania g\u0142\u00f3wnych zainteresowanych etc<\/em>. Wobec takich doniesie\u0144 psychologicznie trudno jest przej\u015b\u0107 oboj\u0119tnie, w przesz\u0142o\u015bci oboj\u0119tno\u015b\u0107 mog\u0142aby obr\u00f3ci\u0107 si\u0119 przeciwko nam i naszym najbli\u017cszym.<\/p>\n

    Podane przyk\u0142ady to scenariusze zupe\u0142nie zmy\u015blone. Ale w sukurs im id\u0105 doniesienia jak najbardziej realne, cho\u0107by sprawa gwa\u0142tu na nieletniej Romana Pola\u0144skiego, przebieranki senatora Krzysztofa Piesiewicza, \u0142ap\u00f3wka Lwa Rywina, czy seksafera w Samoobronie. Sprawy te uchodzi\u0142y za skandale ci\u0119\u017ckiego kalibru: dotyczy\u0142y os\u00f3b rozpoznawanych. Jednak w \u015bwiecie popkultury nie trzeba wybiega\u0107 a\u017c na tak wysokie salony! Skandal konstruowany jest niemal na poczekaniu, dzi\u0119ki wydarzeniom mniejszej rangi i o mniejszym potencjale oddzia\u0142ywania. To pierwsza zastanawiaj\u0105ca prawid\u0142owo\u015b\u0107: skandaliczne rzeczy dzia\u0107 si\u0119 mog\u0105 na ka\u017cdym rogu. Oto przyk\u0142ady. Tytu\u0142y, na kt\u00f3re trafi\u0142em przegl\u0105daj\u0105c internetowe strony \u201eFaktu\u201d i \u201eSuper Expressu\u201d: \u201ePozwoli\u0142 chla\u0107 na um\u00f3r pi\u0142karzom\u201d, \u201eNa Boga! Dlaczego katechetka bije nasze dzieci?\u201d, \u201eSzok! Satanista uczy\u0142 religii!\u201d, \u201eZat\u0142ukli mi wnuka w parku\u201d.<\/p>\n

    Opowie\u015bci kryj\u0105ce si\u0119 pod tymi has\u0142ami, cho\u0107 mo\u017ce nie tak spektakularne jak wykreowane przeze mnie czy faktyczne skandale \u201eci\u0119\u017ckiego kalibru\u201d, w dalszym ci\u0105gu spe\u0142niaj\u0105 jednak psycho-ewolucyjny wym\u00f3g: ujawniaj\u0105 informacj\u0119 strategiczn\u0105, kt\u00f3ra staje si\u0119 powodem nowej definicji sytuacji oraz bardzo mocno dotykaj\u0105 perspektyw bohater\u00f3w skandalizuj\u0105cego wydarzenia. Z\u0142e prowadzenie si\u0119 i gwa\u0142cenie norm grupowych, niebezpiecze\u0144stwo czyhaj\u0105ce na dzieci czy wreszcie \u015bmier\u0107 w miejscu cz\u0119sto przez wszystkich ucz\u0119szczanym \u2013 te wiadomo\u015bci prawdopodobnie wywo\u0142a\u0142yby prawdziwy pop\u0142och kilka tysi\u0119cy lat temu, w grupie z\u0142o\u017conej ze 100-150 os\u00f3b. Skandal nie jest zatem niczym innym, jak konfrontacj\u0105 czyich\u015b sprzecznych interes\u00f3w, r\u00f3wnie\u017c interes\u00f3w jednostki sprzecznych z interesem jakiej\u015b grupy (cho\u0107by i ca\u0142ego spo\u0142ecze\u0144stwa), wt\u0142oczon\u0105 w \u015brodki masowego przekazu.<\/p>\n

    W STRONE POP-SKANDALU<\/strong><\/p>\n

    Ostatnio jednak skandal poddawany jest osobliwej do\u015b\u0107, popkulturalnej obr\u00f3bce \u2013 i jest to druga prawid\u0142owo\u015b\u0107: zamienia si\u0119 w pop-skandal, kt\u00f3ry od strony formalnej spe\u0142nia mo\u017ce i wszystkie wymogi, od strony tre\u015bciowej jednak \u2013 ju\u017c niekoniecznie. Pop-skandal, kt\u00f3rego warianty obserwujemy dzi\u015b, a kt\u00f3rego przyk\u0142ady podam za chwil\u0119, nasuwa mi skojarzenia z idiotycznymi nag\u0142\u00f3wkami wspominanego na pocz\u0105tku tego tekstu peerelowskiego magazynu, kt\u00f3rych warto\u015b\u0107 informacyjna by\u0142a \u017cadna (je\u015bli nie ujemna). Trafi\u0142o mi niedawno w r\u0119ce interesuj\u0105ce zestawienie najdurniejszych artyku\u0142\u00f3w z bie\u017c\u0105cej prasy tabloidowej (by\u0142o ich ca\u0142e mn\u00f3stwo, co pozwala domniemywa\u0107, \u017ce natrafi\u0107 na nie bynajmniej nie jest trudno). W\u015br\u00f3d nich znalaz\u0142em nast\u0119puj\u0105ce rewelacje: zrozpaczony m\u0119\u017cczyzna przyznaje, \u017ce od d\u0142ugiego czasu funkcjonuje niczym zombie, nie mo\u017ce spa\u0107, bo\u2026 trzyma kredens, kt\u00f3ry w ka\u017cdej chwili got\u00f3w jest na\u0144 run\u0105\u0107 i pogrzeba\u0107 pod stosem p\u00f3\u0142ek. Zap\u0142akana matka, z przestraszonym dzieckiem na kolanach, ods\u0142ania kulisy traumy: czajnik grozy chcia\u0142 ich zabi\u0107. Starsza kobieta, na pierwszy rzut oka ofiara chuligana, ze \u0142zami w oczach obna\u017ca sin\u0105 i opuchni\u0119t\u0105 twarz, po czym rozwiewa w\u0105tpliwo\u015bci: to nie chuliga\u0144ski napad, to wybuch zgni\u0142ego jaja\u2026 S\u0105 te\u017c i inne ofiary, zaatakowane przez bobra, termo-koc, butelk\u0119 coli lub loki, bite przez w\u0142asne potomstwo krakowsk\u0105 kie\u0142bas\u0105, oszukane przez kosmit\u00f3w i tak dalej\u2026<\/p>\n

    Poetyka tych \u201enews\u00f3w\u201d znalaz\u0142a zreszt\u0105 nietypowe uznanie w tw\u00f3rczo\u015bci internaut\u00f3w, kt\u00f3rzy powo\u0142ali do \u017cycia inicjatyw\u0119 \u201eFaktoid\u201d, polegaj\u0105c\u0105 na tworzeniu czasopisma nawi\u0105zuj\u0105cego stylistyk\u0105 do tabloid\u00f3w i obwieszczaj\u0105c\u0105 podobnie bezwarto\u015bciowe, kompletne idiotyzmy, np.: \u201eBez obiadu i laczk\u00f3w przez 12 minut! G\u00f3rnicy z Chile mieli pomoc NASA, ja wali\u0142em og\u00f3rkiem w sufit! Gdyby nie s\u0105siad, umar\u0142bym z g\u0142odu!\u201d, \u201eObcas z\u0142ama\u0142 si\u0119 tak nagle! Nie by\u0142o \u017cadnych ostrze\u017ce\u0144!\u201d, \u201eSzok! Poszed\u0142 na bazar, a straci\u0142 jajka! Bestie z kosmosu baluj\u0105 za nasze!\u201d, \u201eWyszed\u0142 z domu i wr\u00f3ci\u0142! Czy widzia\u0142e\u015b tego cz\u0142owieka?\u201d etc<\/em>. Parodie tabloid\u00f3w zakresem podejmowanej tematyki nie r\u00f3\u017cni\u0105 si\u0119 szczeg\u00f3lnie od orygina\u0142\u00f3w. Pytanie: gdzie tu miejsce na informacj\u0119 strategiczn\u0105?<\/p>\n

    Ot\u00f3\u017c nigdzie. I tym w\u0142a\u015bnie pop-skandal r\u00f3\u017cni si\u0119 od skandalu. Warto\u015b\u0107 informacyjna d\u0105\u017cy do zera. Pop-skandal zdecydowanie jednak nadrabia formaln\u0105 otoczk\u0105. Jego zadaniem jest stworzy\u0107 odpowiednie wra\u017cenie i robi to w spos\u00f3b identyczny, jak w przypadku relacji z objawie\u0144 Archanio\u0142a Gabriela w lesie. Po pierwsze, nag\u0142\u00f3wek: rozwiewa w\u0105tpliwo\u015bci co do tego, czy informacja jest wa\u017cna, czy nie. Jest gigantyczny, a wi\u0119c jest wa\u017cna. Po drugie, w centrum zainteresowania gazety s\u0105 relacje \u015bwiadka, opinie ekspert\u00f3w s\u0105 niewa\u017cne, je\u015bli w og\u00f3le si\u0119ga si\u0119 po nie. Po trzecie, relacja zawsze b\u0119dzie pierwszoosobowa, bez szczeg\u00f3lnego pudrowania i dopieszczania przekazu, b\u0119dzie \u201e\u017cywcem\u201d wzi\u0119ta od g\u0142\u00f3wnego zainteresowanego. Dochodz\u0105 do tego dodatkowe \u015brodki, takie jak tytu\u0142y w formie pe\u0142nych gramatycznie zda\u0144 \u2013 standard prasowy raczej osobliwy. Stosowanie w narracji zaimk\u00f3w w pierwszej osobie: ja, my, moje, nasze. Stawianie pyta\u0144 retorycznych: Jak on m\u00f3g\u0142!? Jak do tego mog\u0142o doj\u015b\u0107?! Czy mo\u017cna w to uwierzy\u0107?! Formu\u0142owanie postulat\u00f3w przy pomocy wo\u0142acza (\u201eTusk! Oddaj nasze pieni\u0105dze!\u201d) Sprawianie wra\u017cenia, \u017ce relacjonowane wydarzenia w zamy\u015ble mia\u0142y by\u0107 tajne, ukryte przed \u015bwiadomo\u015bci\u0105 og\u00f3\u0142u, a poniewa\u017c wyciek\u0142y \u2013 okaza\u0142y si\u0119 wstrz\u0105saj\u0105ce. Pi\u0142karze chlali wszak na um\u00f3r w tajemnicy, a teraz wszyscy to ju\u017c wiedz\u0105. Satanista po cichu indoktrynowa\u0142 dzieci \u2013 wyda\u0142o si\u0119. Czajnik chcia\u0142 zabi\u0107, ale mu si\u0119 nie uda\u0142o \u2013 teraz wszyscy wiedz\u0105, \u017ce czajnikom ju\u017c do ko\u0144ca ufa\u0107 nie mo\u017cna. Zbuk zaskoczy\u0142 biedn\u0105 kobiet\u0119 i wystrzeli\u0142 jej prosto w twarz, biedaczka niczego si\u0119 nie spodziewa\u0142a. Tabloid dociera do tych zdarze\u0144 i ujawnia je \u2013 oczywi\u015bcie ku przestrodze innych.<\/p>\n

    TABLOID JAKO KONIECZNO\u015a\u0106 DZIEJOWA?<\/strong><\/p>\n

    Bardzo ciekawym polem do dalszych analiz s\u0105 internetowe odpowiedniki tabloid\u00f3w, w szczeg\u00f3lno\u015bci portale plotkarskie w rodzaju Pudelka, Pomponika i Kozaczka. Natrafi\u0107 tam mo\u017cna na inny wariant pseudo-skandalu. Nie dotycz\u0105 ju\u017c one tak dziwnych przypadk\u00f3w jak eksplozja kurczaka w czyjej\u015b mikrofali, relacjonuj\u0105 za to przypadki z \u017cycia celebryt\u00f3w. Cz\u0119\u015b\u0107 doniesie\u0144 jest na temat gwiazd zagranicznych, cz\u0119\u015b\u0107 \u2013 rodzimych. S\u0105 to na og\u00f3\u0142 doniesienia w dalszym ci\u0105gu pozbawione istotnych tre\u015bci strategicznych. Otrzymujemy gor\u0105ce relacje z: wizyty u fryzjera i stylisty, zakup\u00f3w w galerii, realizowania recepty, tankowania, przeja\u017cd\u017cki Marsza\u0142kowsk\u0105, randki, zakupu cheeseburgera czy spaceru po ZOO z rodzin\u0105. Informacji strategicznych nie ma tu praktycznie \u017cadnych, kreuje si\u0119 jednak takie wra\u017cenie prostym sposobem: podpatrywania. Reporter trzaska fotk\u0119 zza krzaka, z u\u017cyciem du\u017cego zoomu \u2013 i voil\u00e0<\/em>! \u2013 to, co chciano ukry\u0107, podpatrzono i przekazano dalej. A co przekazano? Na zdj\u0119ciu wida\u0107 bohater\u00f3w niczego nie\u015bwiadomych, odwr\u00f3conych ty\u0142em, rozmawiaj\u0105cych przez telefon nie wiadomo z kim i o czym, id\u0105cych nie wiadomo gdzie\u2026 Jak ow\u0105 niewiedz\u0119 i pseudo-informacj\u0119 obudowa\u0107 w\u0105tkiem fabularnym i zrobi\u0107 ze\u0144 \u201enewska\u201d mo\u017cna przekona\u0107 si\u0119 na podobnych portalach bez problemu. Nie koniec na tym: pod koniec takiego \u201eartyku\u0142u\u201d pada sakramentalne pytanie do publiczno\u015bci: a wy co o tym s\u0105dzicie? O tym, \u017ce posiadamy pogl\u0105d w sprawie przekonuje kilkadziesi\u0105t wpis\u00f3w od forumowicz\u00f3w. Jest sensacja? Jest. Opinia publiczna dzia\u0142a? Dzia\u0142a.<\/p>\n

    Skandalizacja przekazu jest faktem. W tabloidach i na portalach plotkarskich wyra\u017ca si\u0119 ona najpe\u0142niej, ale nie jest od niej wolny r\u00f3wnie\u017c przekaz uchodz\u0105cy za bardziej merytoryczny. O gromadzeniu negatywnych emocji wok\u00f3\u0142 konkretnych temat\u00f3w spisano ju\u017c kilometry prac. Wypada zada\u0107 w tym momencie pytanie nie o skal\u0119 tego zjawiska \u2013 jest ona bowiem ogromna \u2013 ale o alternatyw\u0119. Czy do takiej skandalizacji przekazu musia\u0142o doj\u015b\u0107? Musia\u0142o. A dok\u0142adniej \u2013 musia\u0142o doj\u015b\u0107 w sytuacji urynkowienia przestrzeni medialnej.<\/p>\n

    Bardzo pomocn\u0105 w wyja\u015bnieniu tego fenomenu jest perspektywa memetyczna. Memetyka postrzega kultur\u0119 jak naturalne \u015brodowisko dla idei, kt\u00f3re rozprzestrzeniaj\u0105 si\u0119 niczym wirusy zasiedlaj\u0105ce nasze umys\u0142y. Istnieje zatem \u2013 pr\u00f3cz biologicznej \u2013 r\u00f3wnie\u017c ewolucja przebiegaj\u0105ca torem kre\u015blonym przez naturaln\u0105 selekcj\u0119: ewolucja ideosfery. Z pokolenia na pokolenie przekazywane s\u0105 te memy (\u201egeny kultury\u201d), kt\u00f3re ciesz\u0105 si\u0119 najwi\u0119ksz\u0105 popularno\u015bci\u0105 i tym skuteczniej zasiedlaj\u0105c ludzkie umys\u0142y \u2013 znajduj\u0105 na\u015bladowc\u00f3w. Memetyka to w dalszym ci\u0105gu hipoteza, fascynuj\u0105ca, jednak nieznajduj\u0105ca jeszcze ostatecznego potwierdzenia. W tym uj\u0119ciu \u015bwiat kultury jest najzupe\u0142niej \u017cywy i nie jest to metafora. Ro\u015bnie, mutuje, rozmna\u017ca si\u0119, oddzia\u0142uje na tor ewolucji biologicznej, wype\u0142nia nisze (jednak nie nisze ekologiczne a psychiczne, ale czy \u017cycie musi ogranicza\u0107 si\u0119 tylko do warunk\u00f3w fizyko-chemicznych?). Skandalizacja w tym uj\u0119ciu jawi\u0107 si\u0119 mo\u017ce nie jako perfidny zabieg tw\u00f3rc\u00f3w kultury masowej licz\u0105cych na zysk. Ona jest strategi\u0105 przetrwania informacji w \u015bwiecie, gdy przestrze\u0144 wprost zalana jest informacjami konkurencyjnymi. W takich warunkach trzeba szuka\u0107 mo\u017cliwo\u015bci przewagi nad konkurencj\u0105. W \u015bwiecie informacji \u017ar\u00f3d\u0142em takiej przewagi b\u0119dzie skandalizacja. Jest to swoiste \u201eprawo d\u017cungli\u201d nie eko-, a info-sfery. S\u0142absze, mniej rozkrzyczane, mniej widoczne i mniej absorbuj\u0105ce informacje po prostu nie rozprzestrzeni\u0105 si\u0119.<\/p>\n

    <\/p>\n

    POP-SKANDALISTA W DEFENSYWIE<\/strong><\/p>\n

    A skoro czas sprzyja skandalizacji i skandalom, na szczeg\u00f3lne miejsce winni zas\u0142ugiwa\u0107 i skandali\u015bci. Nie ulega w\u0105tpliwo\u015bci, \u017ce w rozwoju popkultury pe\u0142ni\u0105 rol\u0119 szczeg\u00f3ln\u0105. Zastanawiaj\u0105ce s\u0105 jednak spo\u0142eczne konsekwencje ich roli. O jakich mianowicie skandalistach m\u00f3wimy? Kubie Wojew\u00f3dzkim? Lady Gadze? Mam nieodparte wra\u017cenie, \u017ce w przypadku skandali ostatnich lat zadzia\u0142a\u0142a znana psychofizjologom zasada habituacji. Im d\u0142u\u017cej bodziec dzia\u0142a, tym mniejszy odnosi skutek, bo organizm si\u0119 \u201eprzyzwyczaja\u201d. Najszybciej habituj\u0105cym si\u0119 zmys\u0142em jest u ludzi dotyk i w\u0119ch. Ubrania czujemy w momencie nak\u0142adania, no, chyba \u017ce np. buty s\u0105 za ciasne, wtedy czujemy je ca\u0142y czas. Zapach przestajemy wyra\u017anie czu\u0107 po ok. 30 sekundach. Ze skandalem mo\u017ce by\u0107 podobnie. Skandale \u201estarej szko\u0142y\u201d ko\u0144czy\u0142y si\u0119 w s\u0105dach lub w wi\u0119zieniu. Larry\u2019ego Flinta pozywali reprezentanci gorszonych na lewo i prawo mas, \u017c\u0105daj\u0105cy jego ukrzy\u017cowania po ka\u017cdym kolejnym numerze \u201eHustlera\u201d. Skandalista, w rzeczy samej, dokonywa\u0142 przeformu\u0142owania struktury spo\u0142ecznej, porusza\u0142 jej fundamenty, zmienia\u0142 \u015bwiatopogl\u0105d, czy si\u0119 to ludziom podoba\u0142o, czy nie. Op\u00f3r otoczenia wobec skandalist\u00f3w by\u0142 i psychologicznie, i spo\u0142ecznie \u2013 uzasadniony i zrozumia\u0142y. Czy i dzi\u015b jest podobnie?<\/p>\n

    W przypadku Polski sprawa ta rysuje si\u0119 niejednoznacznie, ale pewne \u015bwiadectwa \u201ewytarcia si\u0119\u201d skandalist\u00f3w mo\u017cna ju\u017c odnale\u017a\u0107. Prawd\u0119 powiedziawszy, ostatnim skandalem z prawdziwego zdarzenia wydaje mi si\u0119 wystawa Doroty Nieznalskiej i jej Pasja<\/em>. O ukrzy\u017cowanym penisie g\u0142o\u015bno by\u0142o we wszystkich mediach i to chyba wtedy na dobre rozp\u0119ta\u0142a si\u0119 dyskusja o granicach artystycznego eksploatowania symbolu. By\u0142y procesy, by\u0142y protesty, by\u0142y dyskusje, Nieznalska w pierwszej instancji dosta\u0142a nawet p\u00f3\u0142 roku ograniczenia wolno\u015bci\u2026 Blisko 10 lat trwa\u0142o, zanim artystk\u0119 uniewinniono. I, jak s\u0105dz\u0119, tych 10 lat wystarczy\u0142o, by skandal si\u0119 Polakom przejad\u0142. Dla por\u00f3wnania, jeszcze niedawno m\u00f3wi\u0142o si\u0119 o Wojew\u00f3dzkim i wtykanej w odchody fladze. By\u0142o o tym g\u0142o\u015bno, ale g\u0142\u00f3wnie za spraw\u0105 os\u00f3b identyfikowanych ze skrajn\u0105 prawic\u0105, kt\u00f3rzy oprotestowuj\u0105 znacznie mniej dziwaczne wyst\u0119py. Pytanie jednak, czy nieszcz\u0119sna flaga w odchodach mia\u0142a taki sam status jak instalacja Nieznalskiej \u2013 prze\u0142amuj\u0105cej pewne schematy, otwieraj\u0105cej nowe obszary dyskusji \u2013 czy by\u0142a to po prostu prowokacja obliczona na medialny szumik. Czy darcie Biblii przez Nergala to skandal? Czy deklaracje Doroty Rabczewskiej jakoby Stary Testament spisa\u0142o kilku ujaranych i napitych oszo\u0142om\u00f3w \u2013 to ju\u017c skandal? Sprawy te zdaj\u0105 si\u0119 w nied\u0142ugiej perspektywie sp\u0142ywa\u0107 po spo\u0142ecze\u0144stwie jak woda po kaczce. Gorsz\u0105cy si\u0119 maj\u0105 automatycznie przyczepian\u0105 etykietk\u0119 zacofanych ramoli, a pewnie jeszcze i hipokryt\u00f3w, kt\u00f3rzy najwyra\u017aniej maj\u0105 jaki\u015b problem, w my\u015bl zasady, uderz w st\u00f3\u0142, a no\u017cyce si\u0119 odezw\u0105.<\/p>\n

    Polska ma \u0142atk\u0119 homo- i ksenofobicznej prowincji Unii Europejskiej. Kiedy patrz\u0119 na rodzimych \u201eskandalist\u00f3w\u201d, mam wra\u017cenie, \u017ce bardzo na wyrost. Nie wiedzie\u0107 czemu Polsk\u0119 pr\u00f3buje si\u0119 przerabia\u0107 na kraj o takim wizerunku. Najbardziej wymownym \u015bwiadectwem, \u017ce to obraz nie ca\u0142kiem zgodny z prawd\u0105, jest reporta\u017c w TVN o Michale Szpaku, jednym z finalist\u00f3w programu \u201eX-Factor\u201d, o kt\u00f3rym prowadz\u0105cy show Jaros\u0142aw Ku\u017aniar powiedzia\u0142 pami\u0119tne zdanie, \u017ce \u201eto Michalina jaka\u015b\u201d. Szpak w reporta\u017cu \u017cali si\u0119 na mentaln\u0105 ciasnot\u0119 spo\u0142ecze\u0144stwa, kt\u00f3re go odrzuca, szufladkuje jako \u201epeda\u0142a\u201d czy jeszcze co\u015b gorszego. Wypowiada te oskar\u017cenia do kamery na jednej z rodzimych ulic\u2026 na kt\u00f3rej nikt, ale to nikt, nie zwraca na niego uwagi. Oto Szpak stoi wypudrowany i wyszminkowany, prowokuje w egzaltacji i uniesieniu, a moherowa Polska mija go i ani si\u0119 nie obejrzy. Nie w\u0105tpi\u0119, \u017ce na Paradzie Niepodleg\u0142o\u015bci Szpak dosta\u0142by od \u0142ysych \u201epatriot\u00f3w\u201d taki wycisk, \u017ce a\u017c by hucza\u0142o, ale takiego honorowego elementu nie brak nigdzie: na awangardowym Zachodzie te\u017c by Szpaka sprali, w gloryfikowanej do niedawna Holandii zw\u0142aszcza.<\/p>\n

    Prawda jest taka, \u017ce Szpak bardzo chcia\u0142by skandalizowa\u0107, a nie mo\u017ce, bo spo\u0142ecze\u0144stwo si\u0119 ju\u017c przyzwyczai\u0142o. Chcia\u0142by wsadzi\u0107 kij w mrowisko a tu \u2013 niespodzianka \u2013 ma tysi\u0105ce fan\u00f3w \u201ena fejsie\u201d. Taki to i skandal\u2026 Hermafrodytyczna modelka dochodzi w tej nietolerancyjnej Polsce do \u015bcis\u0142ego grona finalistek w programie \u201eTop Model\u201d\u2026 O Wojew\u00f3dzkim m\u00f3wi si\u0119, \u017ce to skandalista, ale na og\u00f3\u0142 gorszy on jedynie prawicowych ekstremist\u00f3w, czyli nie spo\u0142ecze\u0144stwo, a jaki\u015b jego promil. Polska pogl\u0105dowych przeci\u0119tniak\u00f3w albo go lubi, albo ma go gdzie\u015b. W ostateczno\u015bci mo\u017ce mu pokaza\u0107 \u015brodkowy palec, jak zrobi\u0142 to jeden z kierowc\u00f3w, kt\u00f3ry tak tym Kub\u0119 roze\u017ali\u0142, \u017ce ten \u2013 jak o tym wspomina\u0142 w swoim show \u2013 wybi\u0142 mu przedni\u0105 szyb\u0119. Sko\u0144czy\u0142o si\u0119 w s\u0105dzie, ale nie dlatego, \u017ce skandalista kogo\u015b zgorszy\u0142, tylko dlatego, \u017ce skandalista komu\u015b zniszczy\u0142 samoch\u00f3d. Kto tu kogo sprowokowa\u0142? Dla \u201eskandalisty\u201d taki incydent to przyznanie si\u0119 do pora\u017cki a nie \u015bwiadectwo walki o zmian\u0119 \u015bwiatopogl\u0105du.<\/p>\n

    SKANDAL \u015aWIATOPOGL\u0104DOWO NEUTRALNY?<\/strong><\/p>\n

    Cho\u0107 popkultura usi\u0142uje nas przekona\u0107, \u017ce \u017cyjemy w rzeczywisto\u015bci skandalu, w gruncie rzeczy na skandal nas znieczula. W socjologii funkcjonuje klasyczny termin \u201eodczarowanie \u015bwiata\u201d. Wraz z post\u0119pem, nauki, technologii, etc. dokonuje si\u0119 swoiste odczarowanie rzeczywisto\u015bci, kt\u00f3ra zatraca sw\u00f3j tradycyjny, nieco magiczny komponent. \u015awiat ma coraz mniej do ukrycia, mniej zadziwia, zaskakuje. Takich odczarowa\u0144 mo\u017cna doliczy\u0107 si\u0119 w historii cywilizacji co najmniej kilku. Wraz z rozrostem sfery medi\u00f3w dosz\u0142o chyba do kolejnego odczarowania: coraz mniej jest nas w stanie zszokowa\u0107. Prze\u0142amywanie tabu jest nie ciekawostk\u0105, ale obowi\u0105zuj\u0105cym standardem. Czy wobec tego cokolwiek jest w stanie nas jeszcze zszokowa\u0107? Gdyby na problematyk\u0119 skandalu spojrze\u0107 og\u00f3lnie, skandal jawi si\u0119 jako atak na centralne warto\u015bci spo\u0142ecze\u0144stwa. Ale o jakich warto\u015bciach m\u00f3wi\u0107 w dobie politycznej poprawno\u015bci, multikulturalizmu i programowego \u2013 postmodernistycznego \u2013 dystansowania si\u0119 wobec konkretnych wizji \u015bwiatopogl\u0105dowych? Czy jest cokolwiek, co spaja wsp\u00f3\u0142czesne spo\u0142ecze\u0144stwa na tyle, by wywo\u0142a\u0107 skandal?<\/p>\n

    Dzi\u015b spajaj\u0105 nas zupe\u0142nie inne rzeczy ni\u017c religia czy filozofia. Spaja nas ekonomia i polityka. Zach\u00f3d okre\u015bla si\u0119 dzi\u015b mianem spo\u0142ecze\u0144stw konsumpcyjnych, tudzie\u017c informacyjnych. Mo\u017ce zatem konsumpcja i dost\u0119p do informacji s\u0105 ponadnarodowymi warto\u015bciami XXI w.? Co\u015b mi m\u00f3wi, \u017ce jedyne \u017ar\u00f3d\u0142o skandalu kryje si\u0119 dzi\u015b w\u0142a\u015bnie w tych obszarach. Czy jawne uniemo\u017cliwienie ludziom dost\u0119pu do pewnych tre\u015bci wi\u0105za\u0142oby si\u0119 ze skandalem? Mo\u017cliwe. Ograniczenie mo\u017cliwo\u015bci wolnego konsumowania \u2013 z pewno\u015bci\u0105. Zaryzykowa\u0142bym stwierdzenie, \u017ce w ostatnich latach, w dobie przemijaj\u0105cych pseudo-skandali pojawi\u0142 si\u0119 bodaj jeden wyrazisty skandal, kt\u00f3ry trwa od dobrych kilku miesi\u0119cy i jeszcze si\u0119 nie sko\u0144czy\u0142. O tym skandalu najlepiej wiedz\u0105 \u201eOburzeni\u201d. Ruch \u201eOccupy Wall Street\u201d to typowy przyk\u0142ad reakcji t\u0142um\u00f3w na \u2013 jego zdaniem \u2013 ewidentny skandal. Mamy krzycz\u0105ce transparenty, postulaty, mamy sprzeciw, \u017c\u0105danie sprawiedliwo\u015bci, bunt i wizj\u0119, spo\u0142eczn\u0105 niezgod\u0119 na definicj\u0119 sytuacji proponowan\u0105 przez r\u00f3\u017cne \u201ez\u0142odziejskie\u201d, finansowe instytucje. Tylko czy korporacje pas\u0105ce si\u0119 na 99 proc. reszty spo\u0142ecze\u0144stwa to skandali\u015bci?<\/p>\n

    De Sade uchodzi\u0142 bez w\u0105tpienia za skandalist\u0119. Dlaczego? Czy tylko za seksualne ekscesy, kt\u00f3re w jego czasach wcale nie by\u0142y takie rzadkie? Pierre Klossowski napisa\u0142, \u017ce Sade powiedzia\u0142 spo\u0142ecze\u0144stwu prawd\u0119 o nim samym. Czy to jest definicja skandalisty? Je\u015bli tak, kryzys \u2013 bo to w gruncie rzeczy on, a nie korporacje, wkurzy\u0142 m\u0142odych na ca\u0142ym \u015bwiecie \u2013 r\u00f3wnie\u017c m\u00f3wi spo\u0142ecze\u0144stwu gorzk\u0105 prawd\u0119. To nie korporacje, a brak konsumenckiego rozs\u0105dku zaci\u0105gn\u0105\u0142 nas do punktu, w kt\u00f3rym obecnie jeste\u015bmy. I mo\u017ce dlatego tak trudno jest si\u0119 z tym pogodzi\u0107.<\/p>\n

    Kultura konsumowania ukazuje nam zatem paradoks. Sama \u017cywi si\u0119 skandalem, bo gwa\u0142cenie norm obyczajowo\u015bci to ju\u017c popkulturalna codzienno\u015b\u0107, wi\u0119cej, to popkulturalny dogmat. Bez tak rozumianego skandalu przeci\u0119tny telewidz umar\u0142by dzi\u015b z nud\u00f3w. Ale paradoks kryje si\u0119 gdzie\u015b indziej. Wyobra\u017amy sobie sytuacj\u0119, w kt\u00f3rej miliony ludzi otrzymuj\u0105 e-mail o tre\u015bci: \u201eWitaj. Od dzi\u015b nie dowiesz si\u0119 o \u017cadnym skandalu. Nie wolno Ci.\u201d Rezultat? Ludzie na ulicach. Drugi \u2013 po \u201eoburzonych\u201d \u2013 pe\u0142nokrwisty skandal, jaki przychodzi mi do g\u0142owy, to jedynie\u2026 reakcja na oficjalny zakaz skandalu.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

    Czy kto\u015b pami\u0119ta Tytusa de Zoo, ma\u0142p\u0119 z komiksu Henryka Chmielewskiego, i jego przyjaci\u00f3\u0142 Romka i A\u2019Tomka, kt\u00f3rych celem by\u0142o humanoida ucz\u0142owieczy\u0107? W jednej z ksi\u0105\u017ceczek autor, Papcio Chmiel, postanowi\u0142 ucz\u0142owiecza\u0107 Tytusa poprzez zaznajomienie go z warsztatem dziennikarskim.<\/p>\n","protected":false},"author":155,"featured_media":7468,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[1],"tags":[377,484,283,665,849,1527,1055],"powerkit_post_featured":[],"coauthors":[1054],"yoast_head":"\nKulisy pop-skandali<\/title>\n<meta name=\"description\" content=\"Dzi\u015b Skandale prawdopodobnie nie utrzyma\u0142yby si\u0119 na rynku. Nie jestem pewien, czy znale\u017aliby si\u0119 ch\u0119tni na idiotyzmy w rodzaju...\" \/>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2012\/kulisy-pop-skandali-tomasz-kozlowski-odra\" \/>\n<link rel=\"next\" href=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2012\/kulisy-pop-skandali-tomasz-kozlowski-odra\/2\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\/\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/#website\",\"url\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/\",\"name\":\"Ownetic Magazine\",\"description\":\"Magazine\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":\"required name=search_term_string\"}],\"inLanguage\":\"pl-PL\"},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"@id\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2012\/kulisy-pop-skandali-tomasz-kozlowski-odra#primaryimage\",\"url\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2012\/02\/skandal-2012-02-0701.png\",\"contentUrl\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2012\/02\/skandal-2012-02-0701.png\",\"width\":1128,\"height\":797,\"caption\":\"Skandal (grafika: O.pl Polski Portal Kultury)\"},{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2012\/kulisy-pop-skandali-tomasz-kozlowski-odra#webpage\",\"url\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2012\/kulisy-pop-skandali-tomasz-kozlowski-odra\",\"name\":\"Kulisy pop-skandali\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2012\/kulisy-pop-skandali-tomasz-kozlowski-odra#primaryimage\"},\"datePublished\":\"2012-02-07T23:15:50+00:00\",\"dateModified\":\"2020-09-01T12:33:02+00:00\",\"author\":{\"@id\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/#\/schema\/person\/352f6570923dba05407caccaba927787\"},\"description\":\"Dzi\u015b Skandale prawdopodobnie nie utrzyma\u0142yby si\u0119 na rynku. Nie jestem pewien, czy znale\u017aliby si\u0119 ch\u0119tni na idiotyzmy w rodzaju...\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2012\/kulisy-pop-skandali-tomasz-kozlowski-odra#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2012\/kulisy-pop-skandali-tomasz-kozlowski-odra\"]}]},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2012\/kulisy-pop-skandali-tomasz-kozlowski-odra#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Kulisy pop-skandali\"}]},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/#\/schema\/person\/352f6570923dba05407caccaba927787\",\"name\":\"Tomasz Koz\u0142owski\",\"description\":\"Tomasz Koz\u0142owski \u2013 doktor socjologii, pracownik Wy\u017cszej Szko\u0142y Nauk Humanistycznych i Dziennikarstwa w Poznaniu. Jego zainteresowania to socjologia popkultury i medi\u00f3w, psychologia ewolucyjna, pozytywna oraz socjoantropologia rozrywki. Publicysta i popularyzator nauki, jego ostatnia ksi\u0105\u017cka Samotny Hulaka ukaza\u0142a si\u0119 nak\u0142adem Oficyny Wydawniczej \u0141o\u015bGraf\",\"url\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/author\/tomasz-kozlowski\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Kulisy pop-skandali","description":"Dzi\u015b Skandale prawdopodobnie nie utrzyma\u0142yby si\u0119 na rynku. Nie jestem pewien, czy znale\u017aliby si\u0119 ch\u0119tni na idiotyzmy w rodzaju...","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2012\/kulisy-pop-skandali-tomasz-kozlowski-odra","next":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2012\/kulisy-pop-skandali-tomasz-kozlowski-odra\/2","schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/#website","url":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/","name":"Ownetic Magazine","description":"Magazine","potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/?s={search_term_string}"},"query-input":"required name=search_term_string"}],"inLanguage":"pl-PL"},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pl-PL","@id":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2012\/kulisy-pop-skandali-tomasz-kozlowski-odra#primaryimage","url":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2012\/02\/skandal-2012-02-0701.png","contentUrl":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2012\/02\/skandal-2012-02-0701.png","width":1128,"height":797,"caption":"Skandal (grafika: O.pl Polski Portal Kultury)"},{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2012\/kulisy-pop-skandali-tomasz-kozlowski-odra#webpage","url":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2012\/kulisy-pop-skandali-tomasz-kozlowski-odra","name":"Kulisy pop-skandali","isPartOf":{"@id":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2012\/kulisy-pop-skandali-tomasz-kozlowski-odra#primaryimage"},"datePublished":"2012-02-07T23:15:50+00:00","dateModified":"2020-09-01T12:33:02+00:00","author":{"@id":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/#\/schema\/person\/352f6570923dba05407caccaba927787"},"description":"Dzi\u015b Skandale prawdopodobnie nie utrzyma\u0142yby si\u0119 na rynku. Nie jestem pewien, czy znale\u017aliby si\u0119 ch\u0119tni na idiotyzmy w rodzaju...","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2012\/kulisy-pop-skandali-tomasz-kozlowski-odra#breadcrumb"},"inLanguage":"pl-PL","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2012\/kulisy-pop-skandali-tomasz-kozlowski-odra"]}]},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2012\/kulisy-pop-skandali-tomasz-kozlowski-odra#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Kulisy pop-skandali"}]},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/#\/schema\/person\/352f6570923dba05407caccaba927787","name":"Tomasz Koz\u0142owski","description":"Tomasz Koz\u0142owski \u2013 doktor socjologii, pracownik Wy\u017cszej Szko\u0142y Nauk Humanistycznych i Dziennikarstwa w Poznaniu. Jego zainteresowania to socjologia popkultury i medi\u00f3w, psychologia ewolucyjna, pozytywna oraz socjoantropologia rozrywki. Publicysta i popularyzator nauki, jego ostatnia ksi\u0105\u017cka Samotny Hulaka ukaza\u0142a si\u0119 nak\u0142adem Oficyny Wydawniczej \u0141o\u015bGraf","url":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/author\/tomasz-kozlowski"}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/7443"}],"collection":[{"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/users\/155"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=7443"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/7443\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/media\/7468"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=7443"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=7443"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=7443"},{"taxonomy":"powerkit_post_featured","embeddable":true,"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/powerkit_post_featured?post=7443"},{"taxonomy":"author","embeddable":true,"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/coauthors?post=7443"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}