{"id":8333,"date":"2012-04-10T18:06:58","date_gmt":"2012-04-10T17:06:58","guid":{"rendered":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/?p=8333"},"modified":"2013-01-24T15:38:58","modified_gmt":"2013-01-24T14:38:58","slug":"piotr-sikora-pan-modernizm-i-obroncy-nowoczesnosci","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2012\/piotr-sikora-pan-modernizm-i-obroncy-nowoczesnosci","title":{"rendered":"Pan Modernizm i obro\u0144cy nowoczesno\u015bci"},"content":{"rendered":"<p>Otwarcie wystawy \u201eNowa rze\u017aba?\u201d zbieg\u0142o si\u0119 dziwnym trafem z za\u0142o\u017ceniem mechanizmu automatycznie otwieraj\u0105cego drzwi Zach\u0119ty. Warto doda\u0107, \u017ce dotychczas owe masywne wrota poruszane by\u0142y si\u0142\u0105 mi\u0119\u015bni g\u0142odnych sztuki odbiorc\u00f3w, kt\u00f3rzy ochoczo zmierzali do Instytucji. Fakt, \u017ce drzwi nie nale\u017ca\u0142y do najl\u017cejszych, wprowadza\u0142 element naturalnej selekcji, kt\u00f3ry teraz ust\u0105pi\u0142 zmechanizowanej modernizacji. Egalitarno\u015b\u0107, jaka zapanowa\u0142a w Zach\u0119cie 9-go marca, po\u0142\u0105czy\u0142a si\u0119 bardzo \u0142adnie z tematyk\u0105 wystawy dotycz\u0105cej, jak informuje tekst kuratorski, \u201erze\u017aby oraz jej relacji z ideami modernizmu\u201d.<\/p>\n<figure id=\"attachment_8343\" aria-describedby=\"caption-attachment-8343\" style=\"width: 450px\" class=\"wp-caption alignnone\"><a href=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2012\/piotr-sikora-pan-modernizm-i-obroncy-nowoczesnosci\/monika-sosnowska-schody-2010\/\" rel=\"attachment wp-att-8343\"><img loading=\"lazy\" class=\"size-medium wp-image-8343\" title=\"Monika Sosnowska, \u201eSchody \u201d 2010, fot. Piotr Sikora\" src=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2012\/04\/monika-sosnowska-schody-2010-450x600.jpg\" alt=\"Monika Sosnowska, \u201eSchody \u201d 2010, fot. Piotr Sikora\" width=\"450\" height=\"600\" \/><\/a><figcaption id=\"caption-attachment-8343\" class=\"wp-caption-text\">Monika Sosnowska, \u201eSchody \u201d 2010, fot. Piotr Sikora<\/figcaption><\/figure>\n<p>Warto zada\u0107 sobie pytanie, kim \u017ce jest \u00f3w modernizm? Na my\u015bl przychodz\u0105 utopie i awangardy. Projekty przysz\u0142o\u015bci, funkcjonalna architektura i abstrakcyjne obrazy. Kuratorka og\u0142asza (za zachodnimi teoretykami) koniec ponowoczesno\u015bci i sugeruje, \u017ce Pan Modernizm b\u0119dzie nast\u0119pc\u0105 tej dziwnej, mieszcz\u0105cej w sobie kosmos cytat\u00f3w, kontekst\u00f3w i tendencji epoki. Preposterialna <em>nowoczesno\u015b\u0107<\/em> ma jednak do\u015b\u0107 chwiejny charakter, do czego odwo\u0142uje si\u0119 znak zapytania zawarty w tytule. Czym jest <em>nowa rze\u017aba<\/em> w \u015bwiecie, gdzie nowo\u015b\u0107 kojarzy si\u0119 co najwy\u017cej z wyeksploatowan\u0105 retoryk\u0105 marketingu? I kim u licha jest Pan Modernizm?<\/p>\n<p>Nie da si\u0119 ukry\u0107, \u017ce \u015bwiat sztuki poczu\u0142 si\u0119 do\u015b\u0107 pewnie w dyskursie powrotu nowoczesno\u015bci. Modernizm zosta\u0142 jednoznacznie uznany za hot! Pl\u0105drujemy zatem gorliwie ruiny rzeczywisto\u015bci, poszukuj\u0105c<em> nowego porz\u0105dku<\/em>, co momentami nabiera charakteru przeestetyzowanego autoerotyzmu. O brzegi naszej \u015brodkowoeuropejskiej wyspy rozbi\u0142a si\u0119 fala mody, kt\u00f3ra przed 5 laty zaw\u0142adn\u0119\u0142a zachodni\u0105 scen\u0105 sztuki. Pami\u0119tamy przecie\u017c wystaw\u0119 \u201eModernologi\u0119\u201d, kt\u00f3ra kilka lat temu odby\u0142a si\u0119 Muzeum Sztuki Nowoczesnej czy te\u017c \u201eModernizacje 1918-1939. Czas przysz\u0142y dokonany\u201d w \u0142\u00f3dzkim m\u00b2. Obie stanowi\u0142y \u015bwietnej pr\u00f3by odpowiedzi na t\u0119 szersz\u0105 tendencj\u0119. Zach\u0119ta zaw\u0119zi\u0142a obszar kuratorskiej wypowiedzi do rze\u017aby. \u201ePi\u0119kny upadek\u201d nowoczesno\u015bci po raz kolejny powraca na salony, rozsiewaj\u0105c wok\u00f3\u0142 siebie urok czasu minionego.<\/p>\n<div id='gallery-1' class='gallery galleryid-8333 gallery-columns-6 gallery-size-thumbnail'><figure class='gallery-item'>\n\t\t\t<div class='gallery-icon portrait'>\n\t\t\t\t<a href='https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2012\/piotr-sikora-pan-modernizm-i-obroncy-nowoczesnosci\/widok-wystawy-wade-guyton-bez-tytulu-2007'><img width=\"180\" height=\"240\" src=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2012\/04\/widok-wystawy-wade-guyton-bez-tytulu-2007.jpg\" class=\"attachment-thumbnail size-thumbnail\" alt=\"Widok z wystawy, na pierwszym planie Wade Guyton, Bez tytu\u0142u, 2007, fot. Piotr Sikora\" loading=\"lazy\" aria-describedby=\"gallery-1-8334\" \/><\/a>\n\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<figcaption class='wp-caption-text gallery-caption' id='gallery-1-8334'>\n\t\t\t\tWidok z wystawy, na pierwszym planie Wade Guyton, Bez tytu\u0142u, 2007, fot. Piotr Sikora\n\t\t\t\t<\/figcaption><\/figure><figure class='gallery-item'>\n\t\t\t<div class='gallery-icon portrait'>\n\t\t\t\t<a href='https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2012\/piotr-sikora-pan-modernizm-i-obroncy-nowoczesnosci\/instalacja-prac-kasi-fudakowski'><img width=\"180\" height=\"240\" src=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2012\/04\/instalacja-prac-kasi-fudakowski.jpg\" class=\"attachment-thumbnail size-thumbnail\" alt=\"Instalacja rze\u017ab Kasi Fudakowski, fot. Piotr Sikora\" loading=\"lazy\" aria-describedby=\"gallery-1-8335\" \/><\/a>\n\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<figcaption class='wp-caption-text gallery-caption' id='gallery-1-8335'>\n\t\t\t\tInstalacja rze\u017ab Kasi Fudakowski, fot. Piotr Sikora\n\t\t\t\t<\/figcaption><\/figure><figure class='gallery-item'>\n\t\t\t<div class='gallery-icon landscape'>\n\t\t\t\t<a href='https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2012\/piotr-sikora-pan-modernizm-i-obroncy-nowoczesnosci\/instalacja-rzezb-kasi-fudakowski'><img width=\"320\" height=\"240\" src=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2012\/04\/instalacja-rzezb-kasi-fudakowski.jpg\" class=\"attachment-thumbnail size-thumbnail\" alt=\"Instalacja rze\u017ab Kasi Fudakowski, fot. Piotr Sikora\" loading=\"lazy\" aria-describedby=\"gallery-1-8336\" \/><\/a>\n\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<figcaption class='wp-caption-text gallery-caption' id='gallery-1-8336'>\n\t\t\t\tInstalacja rze\u017ab Kasi Fudakowski, fot. Piotr Sikora\n\t\t\t\t<\/figcaption><\/figure><figure class='gallery-item'>\n\t\t\t<div class='gallery-icon portrait'>\n\t\t\t\t<a href='https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2012\/piotr-sikora-pan-modernizm-i-obroncy-nowoczesnosci\/jerzy-goliszewski-kai-2009'><img width=\"180\" height=\"240\" src=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2012\/04\/jerzy-goliszewski-kai-2009.jpg\" class=\"attachment-thumbnail size-thumbnail\" alt=\"Jerzy Goliszewski, \u201eKai\u201d, 2009, fot. Piotr Sikora\" loading=\"lazy\" aria-describedby=\"gallery-1-8337\" \/><\/a>\n\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<figcaption class='wp-caption-text gallery-caption' id='gallery-1-8337'>\n\t\t\t\tJerzy Goliszewski, \u201eKai\u201d, 2009, fot. Piotr Sikora\n\t\t\t\t<\/figcaption><\/figure><figure class='gallery-item'>\n\t\t\t<div class='gallery-icon landscape'>\n\t\t\t\t<a href='https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2012\/piotr-sikora-pan-modernizm-i-obroncy-nowoczesnosci\/kasia-fudakowski-a-very-broad-cast-2008'><img width=\"320\" height=\"240\" src=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2012\/04\/kasia-fudakowski-a-very-broad-cast-2008.jpg\" class=\"attachment-thumbnail size-thumbnail\" alt=\"Kasia Fudakowski, \u201eA Very Broad Cast\u201d, 2008, fot. Piotr Sikora\" loading=\"lazy\" aria-describedby=\"gallery-1-8338\" \/><\/a>\n\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<figcaption class='wp-caption-text gallery-caption' id='gallery-1-8338'>\n\t\t\t\tKasia Fudakowski, \u201eA Very Broad Cast\u201d, 2008, fot. Piotr Sikora\n\t\t\t\t<\/figcaption><\/figure><figure class='gallery-item'>\n\t\t\t<div class='gallery-icon portrait'>\n\t\t\t\t<a href='https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2012\/piotr-sikora-pan-modernizm-i-obroncy-nowoczesnosci\/mai-thu-perret-ligia-dias-wrozka-nowoczesnosci-2005'><img width=\"180\" height=\"240\" src=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2012\/04\/mai-thu-perret-ligia-dias-wrozka-nowoczesnosci-2005.jpg\" class=\"attachment-thumbnail size-thumbnail\" alt=\"Mai Thu Perret z Ligi\u0105 Dias, \u201eWr\u00f3\u017cka Nowoczesno\u015bci\u201d, 2005, fot. Piotr Sikora\" loading=\"lazy\" aria-describedby=\"gallery-1-8339\" \/><\/a>\n\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<figcaption class='wp-caption-text gallery-caption' id='gallery-1-8339'>\n\t\t\t\tMai Thu Perret z Ligi\u0105 Dias, \u201eWr\u00f3\u017cka Nowoczesno\u015bci\u201d, 2005, fot. Piotr Sikora\n\t\t\t\t<\/figcaption><\/figure><figure class='gallery-item'>\n\t\t\t<div class='gallery-icon landscape'>\n\t\t\t\t<a href='https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2012\/piotr-sikora-pan-modernizm-i-obroncy-nowoczesnosci\/martin-boyce-gdzie-cienie-snia-o-swietle-2010'><img width=\"320\" height=\"240\" src=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2012\/04\/martin-boyce-gdzie-cienie-snia-o-swietle-2010.jpg\" class=\"attachment-thumbnail size-thumbnail\" alt=\"Martin Boyce, \u201eGdzie cienie \u015bni\u0105 o \u015bwietle\u201d, 2010, fot. Piotr Sikora\" loading=\"lazy\" aria-describedby=\"gallery-1-8340\" \/><\/a>\n\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<figcaption class='wp-caption-text gallery-caption' id='gallery-1-8340'>\n\t\t\t\tMartin Boyce, \u201eGdzie cienie \u015bni\u0105 o \u015bwietle\u201d, 2010, fot. Piotr Sikora\n\t\t\t\t<\/figcaption><\/figure><figure class='gallery-item'>\n\t\t\t<div class='gallery-icon portrait'>\n\t\t\t\t<a href='https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2012\/piotr-sikora-pan-modernizm-i-obroncy-nowoczesnosci\/martin-boyce-jestesmy-delikatni-niepowstrzymani-2004'><img width=\"180\" height=\"240\" src=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2012\/04\/martin-boyce-jestesmy-delikatni-niepowstrzymani-2004.jpg\" class=\"attachment-thumbnail size-thumbnail\" alt=\"Martin Boyce, \u201eJeste\u015bmy delikatni i niepowstrzymani. Pojawiamy si\u0119 i znikamy\u201d, 2004, fot. Piotr Sikora\" loading=\"lazy\" aria-describedby=\"gallery-1-8341\" \/><\/a>\n\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<figcaption class='wp-caption-text gallery-caption' id='gallery-1-8341'>\n\t\t\t\tMartin Boyce, \u201eJeste\u015bmy delikatni i niepowstrzymani. Pojawiamy si\u0119 i znikamy\u201d, 2004, fot. Piotr Sikora\n\t\t\t\t<\/figcaption><\/figure><figure class='gallery-item'>\n\t\t\t<div class='gallery-icon landscape'>\n\t\t\t\t<a href='https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2012\/piotr-sikora-pan-modernizm-i-obroncy-nowoczesnosci\/martin-boyce-we-are-fragile-and-unstoppable-2004'><img width=\"320\" height=\"240\" src=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2012\/04\/martin-boyce-we-are-fragile-and-unstoppable-2004.jpg\" class=\"attachment-thumbnail size-thumbnail\" alt=\"Martin Boyce, \u201eJeste\u015bmy delikatni i niepowstrzymani. Pojawiamy si\u0119 i znikamy\u201d, 2004, fot. Piotr Sikora\" loading=\"lazy\" aria-describedby=\"gallery-1-8342\" \/><\/a>\n\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<figcaption class='wp-caption-text gallery-caption' id='gallery-1-8342'>\n\t\t\t\tMartin Boyce, \u201eJeste\u015bmy delikatni i niepowstrzymani. Pojawiamy si\u0119 i znikamy\u201d, 2004, fot. Piotr Sikora\n\t\t\t\t<\/figcaption><\/figure><figure class='gallery-item'>\n\t\t\t<div class='gallery-icon portrait'>\n\t\t\t\t<a href='https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2012\/piotr-sikora-pan-modernizm-i-obroncy-nowoczesnosci\/monika-sosnowska-schody-2010'><img width=\"180\" height=\"240\" src=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2012\/04\/monika-sosnowska-schody-2010.jpg\" class=\"attachment-thumbnail size-thumbnail\" alt=\"Monika Sosnowska, \u201eSchody \u201d 2010, fot. Piotr Sikora\" loading=\"lazy\" aria-describedby=\"gallery-1-8343\" \/><\/a>\n\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<figcaption class='wp-caption-text gallery-caption' id='gallery-1-8343'>\n\t\t\t\tMonika Sosnowska, \u201eSchody \u201d 2010, fot. Piotr Sikora\n\t\t\t\t<\/figcaption><\/figure><figure class='gallery-item'>\n\t\t\t<div class='gallery-icon landscape'>\n\t\t\t\t<a href='https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2012\/piotr-sikora-pan-modernizm-i-obroncy-nowoczesnosci\/prace-mai-thu-perret'><img width=\"400\" height=\"240\" src=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2012\/04\/prace-mai-thu-perret-400x240.jpg\" class=\"attachment-thumbnail size-thumbnail\" alt=\"Prace Mai Thu Perret, fot. Piotr Sikora\" loading=\"lazy\" aria-describedby=\"gallery-1-8344\" \/><\/a>\n\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<figcaption class='wp-caption-text gallery-caption' id='gallery-1-8344'>\n\t\t\t\tPrace Mai Thu Perret, fot. Piotr Sikora\n\t\t\t\t<\/figcaption><\/figure><figure class='gallery-item'>\n\t\t\t<div class='gallery-icon landscape'>\n\t\t\t\t<a href='https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2012\/piotr-sikora-pan-modernizm-i-obroncy-nowoczesnosci\/tatiana-trouve-polder-2007'><img width=\"320\" height=\"240\" src=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2012\/04\/tatiana-trouve-polder-2007.jpg\" class=\"attachment-thumbnail size-thumbnail\" alt=\"Tatiana Trouve, \u201ePolder\u201d, 2007, fot. Piotr Sikora\" loading=\"lazy\" aria-describedby=\"gallery-1-8345\" \/><\/a>\n\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<figcaption class='wp-caption-text gallery-caption' id='gallery-1-8345'>\n\t\t\t\tTatiana Trouve, \u201ePolder\u201d, 2007, fot. Piotr Sikora\n\t\t\t\t<\/figcaption><\/figure><figure class='gallery-item'>\n\t\t\t<div class='gallery-icon landscape'>\n\t\t\t\t<a href='https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2012\/piotr-sikora-pan-modernizm-i-obroncy-nowoczesnosci\/thea-djordjadze-jesli-nie-uchwycisz-mnie-za-pierwszym-razem-2010'><img width=\"320\" height=\"240\" src=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2012\/04\/thea-djordjadze-jesli-nie-uchwycisz-mnie-za-pierwszym-razem-2010.jpg\" class=\"attachment-thumbnail size-thumbnail\" alt=\"Thea Djordjadze, \u201eJe\u015bli nie uchwycisz mnie za pierwszym razem\u201d, 2010, fot. Piotr Sikora\" loading=\"lazy\" aria-describedby=\"gallery-1-8346\" \/><\/a>\n\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<figcaption class='wp-caption-text gallery-caption' id='gallery-1-8346'>\n\t\t\t\tThea Djordjadze, \u201eJe\u015bli nie uchwycisz mnie za pierwszym razem\u201d, 2010, fot. Piotr Sikora\n\t\t\t\t<\/figcaption><\/figure>\n\t\t<\/div>\n\n<p>Zanim wi\u0119c wejdziemy, aby podziwia\u0107 dzie\u0142a, instalacje i obiekty, proponuj\u0119 zapi\u0105\u0107 pasy i przygotowa\u0107 si\u0119 na podr\u00f3\u017c do innego kraju. Ostrzegam natomiast, \u017ce drzwi w tym wypadku nie otworz\u0105 si\u0119 mechanicznie, a nasza wycieczka pozostanie nieco hermetyczn\u0105 wypraw\u0105 w teori\u0119 sztuki XX wieku; w przestrze\u0144 gdzie eksperymenty estetyczne mia\u0142y si\u0142\u0119 faktycznych rewolucji, a zupa Campbella nie by\u0142a niczym innym, jak po prostu zup\u0105 Campbella.<\/p>\n<p>Naszym Wergiliuszem w tej podr\u00f3\u017cy b\u0119dzie nie kto inny, jak Clement Greenberg. Ten oto \u201epierwszego pi\u00f3ra\u201d krytyk przewalczy\u0142 3 dekady na barykadach formalizmu, krew i pot mieszaj\u0105c z farbami ameryka\u0144skich abstrakcjonist\u00f3w. Jego zdaniem istota modernizmu tkwi w kantowskiej krytyce narz\u0119dzi krytyki. U\u017cywaj\u0105c charakterystycznych dla danej dyscypliny metod krytyki, krytykujemy j\u0105 sam\u0105. Nie ma to bynajmniej na celu tej\u017ce dyscypliny negowa\u0107, ale umocni\u0107 obszar jej kompetencji. Co przez to nale\u017cy rozumie\u0107? Istot\u0105 modernizmu jest jego progresywna ch\u0119\u0107 do zwr\u00f3cenia uwagi na sztuk\u0119 sam\u0105 w sobie. Arty\u015bci walcz\u0105 zatem o obna\u017cenie mit\u00f3w i przestarza\u0142ych formu\u0142. Co mo\u017ce by\u0107 lepszym narz\u0119dziem do tego, je\u015bli nie sama sztuka. St\u0105d obrazy podkre\u015blaj\u0105ce fakt, \u017ce s\u0105 jedynie zachlapanym farb\u0105 p\u0142\u00f3tnem naci\u0105gni\u0119tym na krosno. St\u0105d r\u00f3wnie\u017c plastyczne bry\u0142y oddalaj\u0105ce si\u0119 od jakiegokolwiek na\u015bladownictwa rzeczywisto\u015bci na rzecz zaakcentowania materia\u0142u, z kt\u00f3rych s\u0105 wykonane oraz w\u0142asnej afunkcjonalno\u015bci (\u201eMalarstwo modernistyczne\u201d 1960).<\/p>\n<p>Jak t\u0142umaczy Greenberg, pomimo swej innowacyjno\u015bci modernizm nigdy nie d\u0105\u017cy\u0142 do definitywnego zerwania z przesz\u0142o\u015bci\u0105. By\u0142 rodzajem dewolucji, traktuj\u0105c histori\u0119 jako t\u0142o wa\u017cne do zrozumienia jego charakteru. Wyprowadzaj\u0105c nowoczesno\u015b\u0107 od rewolucji przemys\u0142owej i id\u0105cej za ni\u0105 powszechnej edukacji, krytyk uzale\u017cnia powstanie modernistycznej awangardy od narodzin kiczu. Kr\u00f3tko m\u00f3wi\u0105c, gdyby nie fakt, \u017ce t\u0142umy mieszczan odnalaz\u0142y w sobie potrzeb\u0119 wywieszania nad kominkami rycz\u0105cych na rykowisku jeleni (przypad\u0142o\u015b\u0107, kt\u00f3ra niestety nie przemin\u0119\u0142a z czasem, vide Kleczkowska), mogliby\u015bmy o Matissie najwy\u017cej pomarzy\u0107. Nowoczesno\u015b\u0107 to \u2013 upraszczaj\u0105c \u2013 przemo\u017cna ch\u0119\u0107 utrzymania w sztuce wysokiej jako\u015bci. Ch\u0119\u0107, za kt\u00f3r\u0105 p\u00f3jd\u0105 niekiedy bardzo radykalne rozwi\u0105zania formalne, proponuj\u0105ce now\u0105, obna\u017caj\u0105c\u0105 charakter danej dyscypliny, stylistyk\u0119.<\/p>\n<p><!--nextpage--><\/p>\n<p>To co inspiruj\u0105ce u Greenberga to fakt, \u017ce przenosi on poj\u0119cia, kt\u00f3re funkcjonuj\u0105 jako twarde, teoretyczne monolity, na grunt estetyki. Modernizm rozumie jako \u201enieustanny wysi\u0142ek utrzymania standard\u00f3w estetycznych w obliczu r\u00f3\u017cnych zagro\u017ce\u0144\u201d i w ten spos\u00f3b interpretuje wszelk\u0105 innowacyjno\u015b\u0107 i radykalno\u015b\u0107 zmian. Zdroworozs\u0105dkowo akcentuje niezachwian\u0105 ci\u0105g\u0142o\u015b\u0107 sztuki, ujmuj\u0105c fetyszyzowanym poj\u0119ciom buntu i rewolucji.<\/p>\n<p>Czym w takim razie b\u0119dzie os\u0142awiony postmodernizm? I tu zaczynaj\u0105 si\u0119 schody. Greenberg po dzi\u015b dzie\u0144 zbiera nagany za nie zaakceptowanie w odpowiednim momencie poj\u0119cia ponowoczesno\u015bci. W jednym ze swoich najp\u00f3\u017aniejszych tekst\u00f3w (\u201eNowoczesno\u015b\u0107 i ponowoczesno\u015b\u0107\u201d 1979) w spos\u00f3b jednoznaczny opisuje modernizm jako tendencj\u0119 polegaj\u0105c\u0105 na ch\u0119ci obrony warto\u015bci estetycznej. Drog\u0105 jest zachowanie auto-krytyczno\u015bci. Formalizm i estetyka s\u0105 poj\u0119ciami, kt\u00f3rym G. decyduj\u0119 si\u0119 pozosta\u0107 wierny, stwierdzaj\u0105c, \u017ce wszelkie dzia\u0142ania o charakterze progresywnym maj\u0105 za zadanie utrzyma\u0107 ich wysoki poziom. Postmodernizm jest natomiast sztuk\u0105, kt\u00f3ra z auto-krytyczno\u015bci rezygnuje. Nie tylko brata si\u0119 z kultur\u0105 popularn\u0105, ale r\u00f3wnie\u017c akceptuje jej przywary jak np. rynek sztuki. Tego idealistyczny modernista strawi\u0107 nie jest w stanie.<\/p>\n<figure id=\"attachment_8346\" aria-describedby=\"caption-attachment-8346\" style=\"width: 540px\" class=\"wp-caption alignnone\"><a href=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2012\/piotr-sikora-pan-modernizm-i-obroncy-nowoczesnosci\/thea-djordjadze-jesli-nie-uchwycisz-mnie-za-pierwszym-razem-2010\/\" rel=\"attachment wp-att-8346\"><img loading=\"lazy\" class=\"size-medium wp-image-8346\" title=\"Thea Djordjadze, \u201eJe\u015bli nie uchwycisz mnie za pierwszym razem\u201d, 2010, fot. Piotr Sikora\" src=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2012\/04\/thea-djordjadze-jesli-nie-uchwycisz-mnie-za-pierwszym-razem-2010-540x405.jpg\" alt=\"Thea Djordjadze, \u201eJe\u015bli nie uchwycisz mnie za pierwszym razem\u201d, 2010, fot. Piotr Sikora\" width=\"540\" height=\"405\" \/><\/a><figcaption id=\"caption-attachment-8346\" class=\"wp-caption-text\">Thea Djordjadze, \u201eJe\u015bli nie uchwycisz mnie za pierwszym razem\u201d, 2010, fot. Piotr Sikora<\/figcaption><\/figure>\n<p>Nowo\u015b\u0107 nie jest bynajmniej poj\u0119ciem konstytuuj\u0105cym modernizm. Sama nazwa wykorzystywana dzisiaj na r\u00f3wni z nazwami nowo\u017cytnych styl\u00f3w pojawia\u0142a si\u0119 ju\u017c pod koniec V wieku (dziel\u0105c czas na stary poga\u0144ski i nowy chrze\u015bcija\u0144ski). Wspomina o tym druga posta\u0107, kt\u00f3r\u0105 wypada mi tu przywo\u0142a\u0107, czyli Jurgen Habermas, przyjmuj\u0105cy w naszej wycieczce wdzi\u0119czn\u0105 rol\u0119 Beatrycze. W jego tek\u015bcie \u201eModernizm \u2013 niedoko\u0144czony projekt\u201d ponowoczesno\u015b\u0107 jawi si\u0119 jako neokonserwatywny bastion broniony przez oddzia\u0142y <em>zaniechania<\/em> i <em>rozpr\u0119\u017cenia<\/em>. Bardziej ni\u017c odr\u0119bny rozdzia\u0142 opisuje on postmodernizm jako tendencj\u0119, kt\u00f3ra od pocz\u0105tku istnienia modernizmu stanowi\u0142a afront do jego podstawowych za\u0142o\u017ce\u0144.<\/p>\n<p>Modernizm to \u201eruch kt\u00f3ry neguje sam siebie\u201d \u2013 dynamiczny, zmienny i przelotny. Ruch, kt\u00f3ry mimo \u017ce wpisuje si\u0119 w rytm uproszcze\u0144, jaki wybija rozp\u0119dzona historia, stara si\u0119 ci\u0105gle myli\u0107 tropy i by\u0107 otwarty na krytyk\u0119. Jak pisz\u0119 ojciec duchowy Habermasa, Theodor Adorno:<\/p>\n<p>\u201eSta\u0142o si\u0119 oczywiste \u017ce wszystko co dotyczy sztuki przesta\u0142o by\u0107 oczywiste, zar\u00f3wno w obr\u0119bie jej samej jak i w jej stosunku do ca\u0142o\u015bci, nawet jej racja istnienia\u201d<\/p>\n<p>W tym \u015bwietle powr\u00f3t modernizmu wypada do\u015b\u0107 blado. Patrz\u0105c wstecz, nie dostrzegamy ca\u0142ej z\u0142o\u017cono\u015bci rzeczy, a raczej uproszczon\u0105, zastyg\u0142\u0105 w czasie oczywisto\u015b\u0107. Oczywisto\u015b\u0107 epoki nazywanej modernizmem jest jej kl\u0119sk\u0105. Kl\u0119ska ta nie wynika bynajmniej z jej istoty, ale z wci\u015bni\u0119cia jej w ramy kulturowego recyklingu opartego na wiecznych i przesi\u0105kni\u0119tych romantyzmem powrotach.<\/p>\n<figure id=\"attachment_8339\" aria-describedby=\"caption-attachment-8339\" style=\"width: 450px\" class=\"wp-caption alignnone\"><a href=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2012\/piotr-sikora-pan-modernizm-i-obroncy-nowoczesnosci\/mai-thu-perret-ligia-dias-wrozka-nowoczesnosci-2005\/\" rel=\"attachment wp-att-8339\"><img loading=\"lazy\" class=\"size-medium wp-image-8339\" title=\"Mai Thu Perret z Ligi\u0105 Dias, \u201eWr\u00f3\u017cka Nowoczesno\u015bci\u201d, 2005, fot. Piotr Sikora\" src=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2012\/04\/mai-thu-perret-ligia-dias-wrozka-nowoczesnosci-2005-450x600.jpg\" alt=\"Mai Thu Perret z Ligi\u0105 Dias, \u201eWr\u00f3\u017cka Nowoczesno\u015bci\u201d, 2005, fot. Piotr Sikora\" width=\"450\" height=\"600\" \/><\/a><figcaption id=\"caption-attachment-8339\" class=\"wp-caption-text\">Mai Thu Perret z Ligi\u0105 Dias, \u201eWr\u00f3\u017cka Nowoczesno\u015bci\u201d, 2005, fot. Piotr Sikora<\/figcaption><\/figure>\n<p>Modernizm, kt\u00f3ry zgin\u0105\u0142 na frontach I Wojny \u015awiatowej po\u015br\u00f3d w\u0105satych trup\u00f3w futuryst\u00f3w, powraca jako <em>malarstwo futurystyczne<\/em> na us\u0142ugach faszystowskiej megalomanii Mussoliniego.<\/p>\n<p>Modernizm, kt\u00f3ry natchn\u0105\u0142 Malewicza, aby wyabstrahowa\u0107 ikon\u0119 do czarnego kwadratu, wy\u015bpiewuje na wiecach pie\u015bni ku chwale niezachwianej soc-produkcji cz\u0142owieka rad.<\/p>\n<p>Modernizm, kt\u00f3ry przychodzi w g\u0119stej od nostalgii atmosferze, wype\u0142niaj\u0105c pustk\u0119 powsta\u0142\u0105 po upadku dw\u00f3ch wie\u017c World Trade Center. Pustk\u0119, kt\u00f3ra \u2013 jak sugeruje Dave Hickey \u2013 niemo og\u0142asza koniec ponowoczesno\u015bci.<\/p>\n<p>Z Panem Modernizmem jest jak z gwiazd\u0105 rocka. Jego data przydatno\u015bci wybija 9 270-go dnia egzystencji. \u017by\u0107 on powinien kr\u00f3tko i gwa\u0142townie. Umiera\u0107 m\u0142odo, daj\u0105c zaledwie inspiracje dla kolejnych \u201emodernizm\u00f3w\u201d. Chcieliby\u015bmy czyta\u0107 go w historycznej formie. Przegl\u0105da\u0107 si\u0119 w jego egzotycznych utopiach, \u015bwiatach ruin, pi\u0119knych upadk\u00f3w i starych <em>nowych porz\u0105dk\u00f3w<\/em>. Tymczasem kr\u00f3l jest wiecznie \u017cywy. Nie wyemigrowa\u0142 do Ameryki Po\u0142udniowej, jak nazistowscy oprawcy, nie ukrywa si\u0119 na preriach Teksasu niczym Elvis. Jego istot\u0119 buduje zmienno\u015b\u0107 i auto-krytyczno\u015b\u0107. Cechy, kt\u00f3re wci\u0105\u017c potrafi\u0105 stanowi\u0107 o warto\u015bci dzie\u0142a sztuki.<\/p>\n<p><!--nextpage--><\/p>\n<p>Jak w tym kontek\u015bcie rysuje si\u0119 wystawa nowej rze\u017aby? Niestety przewidywalnie. Trzech (Boyce, Guyton, Mai-Thu Perret) z siedmiu pokazywanych w Zach\u0119cie artyst\u00f3w znajdziemy w tek\u015bcie autorstwa Martina Herberta, kt\u00f3ry nota bene pojawia si\u0119 w drugim akapicie tekstu kuratorskiego <a class=\"fn-ref-mark\" href=\"#footnote-1\" id=\"refmark-1\"><sup>[1]<\/sup><\/a>. Pozostawia to niestety pewien niesmak i poczucie obcowania z zagranicznym importem. Znajduj\u0119 wyt\u0142umaczenie dla wra\u017cenia \u201etekturowej logiki\u201d, jakie pojawi\u0142o si\u0119 w recenzji wystawy. Tektura mimowolnie kojarzy mi si\u0119 z paczkami od ciotek z Ameryki.<\/p>\n<figure id=\"attachment_8336\" aria-describedby=\"caption-attachment-8336\" style=\"width: 540px\" class=\"wp-caption alignnone\"><a href=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2012\/piotr-sikora-pan-modernizm-i-obroncy-nowoczesnosci\/instalacja-rzezb-kasi-fudakowski\/\" rel=\"attachment wp-att-8336\"><img loading=\"lazy\" class=\"size-medium wp-image-8336\" title=\"Instalacja rze\u017ab Kasi Fudakowski, fot. Piotr Sikora\" src=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2012\/04\/instalacja-rzezb-kasi-fudakowski-540x405.jpg\" alt=\"Instalacja rze\u017ab Kasi Fudakowski, fot. Piotr Sikora\" width=\"540\" height=\"405\" \/><\/a><figcaption id=\"caption-attachment-8336\" class=\"wp-caption-text\">Instalacja rze\u017ab Kasi Fudakowski, fot. Piotr Sikora<\/figcaption><\/figure>\n<p>Modernizm pojawia si\u0119 w spos\u00f3b oczywisty w wielkogabarytowej rze\u017abie Moniki Sosnowskiej. Podobie\u0144stwo do pracy \u201e1:1\u201d pokazywanej na Biennale w Wenecji w roku 2007 jest przygniataj\u0105ce. Dos\u0142ownie. Ogl\u0105daj\u0105c masywn\u0105 bry\u0142\u0119 \u201eSchod\u00f3w\u201d, mia\u0142em wra\u017cenie, \u017ce stanowi\u0105 one pewne uzupe\u0142nienie do prezentowanej w Pawilonie Polskim rze\u017aby. Trudno mi dostrzec w tym wypadku bogactwo odniesie\u0144 i kontekst\u00f3w. Praca niew\u0105tpliwie dzia\u0142a swoj\u0105 mas\u0105, jednak w odwo\u0142aniu do instalacji w siedzibie Fundacji Galerii Foksal \u201ebez tytu\u0142u (wygi\u0119ta barierka)\u201d oraz realizacji Paw\u0142a Althamera w klatce schodowej na Krasnobrodzkiej 13 nietrudno o wra\u017cenie pewnej wt\u00f3rno\u015bci.<\/p>\n<p>Prac\u0105 (oraz postaw\u0105 artystyczn\u0105), kt\u00f3ra wydaje mi si\u0119 obronn\u0105 r\u0119k\u0105 wychodzi\u0107 z \u201emodernistycznych\u201d za\u0142o\u017ce\u0144 wystawy, jest p\u0142askorze\u017aba \u201eKai\u201d autorstwa Jurka Goliszewskiego. Z daleka przypomina ona mozaiki, jakie znamy cho\u0107by z krakowskiego Kina Kij\u00f3w czy te\u017c wn\u0119trza tymczasowej siedziby Muzeum Sztuki Nowoczesnej w Warszawie. Po zbli\u017ceniu si\u0119 do 14 metrowej \u015bciany wida\u0107 jednak subtelne \u015blady koloru wychodz\u0105ce spod nieregularnych p\u0142aszczyzn bia\u0142ych kwadrat\u00f3w. \u201eLess is more\u201d brzmi tutaj mo\u017ce zbyt oczywi\u015bcie, ale sprawdza si\u0119, buduj\u0105c oparte na bardzo prostych impulsach wra\u017cenie estetyczne. Autor ogranicza ilo\u015b\u0107 bod\u017ac\u00f3w, pozwalaj\u0105c widzowi pracowa\u0107 z rze\u017ab\u0105. Podchodzi\u0107 i ogl\u0105da\u0107, obserwowa\u0107 z r\u00f3\u017cnych perspektyw, \u017ceby wej\u015b\u0107 w formalne historie, nie tyle proponowane, co sugerowane przez artyst\u0119.<\/p>\n<p>Kolejnym przyk\u0142adem rze\u017aby, obok kt\u00f3rej trudno przej\u015b\u0107 oboj\u0119tnie jest tw\u00f3rczo\u015b\u0107 Kasi Fudakowski. W konstruktywistyczno-geometryczny porz\u0105dek jaki dominuje na wystawie wprowadzona zostaje \u015bliska organiczno\u015b\u0107. Przedmioty kt\u00f3re buduje artystka wydaj\u0105 si\u0119 uwalnia\u0107 od swojej formy, gi\u0105\u0107, przelewa\u0107 i rosn\u0105\u0107 powoli w rytm nieregularnej dodekafonicznej melodii. Patrz\u0105c na rze\u017aby naturalne wydaje si\u0119 skojarzenie z surrealizmem. Faktycznie wi\u0119cej maj\u0105 one wsp\u00f3lnego z mi\u0119kkim i nieuporz\u0105dkowanym \u015bwiatem pod\u015bwiadomo\u015bci ni\u017c skondensowanymi porz\u0105dkami.<\/p>\n<p>Nie mog\u0119 pozby\u0107 si\u0119 wra\u017cenia \u017ce przywo\u0142any przeze mnie Pan Modernizm nie pojawi\u0142 si\u0119 na wystawie i zamiast przechadza\u0107 si\u0119 po Zach\u0119cie grasuje w Parku Saskim niczym podstarza\u0142y ekshibicjonista. Ekspozycja niew\u0105tpliwie przedstawia zbi\u00f3r interesuj\u0105cych i dobrych prac, kt\u00f3rych \u015bwiatowa ranga przemawia za s\u0142uszno\u015bci\u0105 jej organizacji. Natomiast klucz i temat, wok\u00f3\u0142 kt\u00f3rych zosta\u0142a zbudowana, s\u0105 niestety klisz\u0105 nie pozwalaj\u0105c\u0105 na swobodne budowanie interpretacji i snucie w\u0142asnych historii. Mam wra\u017cenie, \u017ce obserwuj\u0119 dyskusj\u0119 wielu autor\u00f3w, z kt\u00f3rych ka\u017cdy m\u00f3wi o czym\u015b zgo\u0142a odmiennym, pos\u0142uguj\u0105c si\u0119 przy tym innym j\u0119zykiem. Nie, nie o Modernizmie toczy si\u0119 ta rozmowa. To nie modernizm przyzywany jest zapraszaj\u0105cym gestem przez teoretyk\u00f3w i krytyk\u00f3w, a raczej jego suchy muzealny sobowt\u00f3r.<\/p>\n<div id=\"footnote-list\" style=\"display:inherit\"><span id=fn-heading>Poka\u017c przypisy<\/span> &nbsp;&nbsp;&nbsp;(\u21b5 returns to text)<\/p>\n<ol>\n<li id=\"footnote-1\" class=\"fn-text\">M. Herbert, <em>Sifting Defunct Modernity in Search of Something Useful<\/em>, http:\/\/www.tate.org.uk\/context-comment\/articles\/sifting-defunct-modernism-search-something-useful, aktualizacja 5 kwietnia 2012<a href=\"#refmark-1\">\u21b5<\/a><\/li>\n<\/ol>\n<\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Otwarcie wystawy \u201eNowa rze\u017aba?\u201d zbieg\u0142o si\u0119 dziwnym trafem z za\u0142o\u017ceniem mechanizmu automatycznie otwieraj\u0105cego drzwi Zach\u0119ty. Warto doda\u0107, \u017ce dotychczas owe masywne wrota poruszane by\u0142y si\u0142\u0105 mi\u0119\u015bni g\u0142odnych sztuki odbiorc\u00f3w, kt\u00f3rzy ochoczo zmierzali do Instytucji. Fakt, \u017ce drzwi nie nale\u017ca\u0142y do najl\u017cejszych, wprowadza\u0142 element naturalnej selekcji, kt\u00f3ry teraz ust\u0105pi\u0142 zmechanizowanej modernizacji.<\/p>\n","protected":false},"author":133,"featured_media":8344,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[1],"tags":[7229,849,190,189],"powerkit_post_featured":[],"coauthors":[188],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v18.7 - https:\/\/yoast.com\/wordpress\/plugins\/seo\/ -->\n<title>Pan Modernizm i obro\u0144cy nowoczesno\u015bci<\/title>\n<meta name=\"description\" content=\"Warto zada\u0107 sobie pytanie, kim \u017ce jest \u00f3w modernizm? Na my\u015bl przychodz\u0105 utopie i awangardy. Projekty przysz\u0142o\u015bci, funkcjonalna architektura.\" \/>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2012\/piotr-sikora-pan-modernizm-i-obroncy-nowoczesnosci\" \/>\n<link rel=\"next\" href=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2012\/piotr-sikora-pan-modernizm-i-obroncy-nowoczesnosci\/2\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\/\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/#website\",\"url\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/\",\"name\":\"Ownetic Magazine\",\"description\":\"Magazine\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":\"required name=search_term_string\"}],\"inLanguage\":\"pl-PL\"},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"@id\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2012\/piotr-sikora-pan-modernizm-i-obroncy-nowoczesnosci#primaryimage\",\"url\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2012\/04\/prace-mai-thu-perret.jpg\",\"contentUrl\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2012\/04\/prace-mai-thu-perret.jpg\",\"width\":1000,\"height\":750,\"caption\":\"Prace Mai Thu Perret, fot. Piotr Sikora\"},{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2012\/piotr-sikora-pan-modernizm-i-obroncy-nowoczesnosci#webpage\",\"url\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2012\/piotr-sikora-pan-modernizm-i-obroncy-nowoczesnosci\",\"name\":\"Pan Modernizm i obro\u0144cy nowoczesno\u015bci\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2012\/piotr-sikora-pan-modernizm-i-obroncy-nowoczesnosci#primaryimage\"},\"datePublished\":\"2012-04-10T17:06:58+00:00\",\"dateModified\":\"2013-01-24T14:38:58+00:00\",\"author\":{\"@id\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/#\/schema\/person\/a6855ace7a6b841d8e76293b76645047\"},\"description\":\"Warto zada\u0107 sobie pytanie, kim \u017ce jest \u00f3w modernizm? Na my\u015bl przychodz\u0105 utopie i awangardy. Projekty przysz\u0142o\u015bci, funkcjonalna architektura.\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2012\/piotr-sikora-pan-modernizm-i-obroncy-nowoczesnosci#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2012\/piotr-sikora-pan-modernizm-i-obroncy-nowoczesnosci\"]}]},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2012\/piotr-sikora-pan-modernizm-i-obroncy-nowoczesnosci#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Pan Modernizm i obro\u0144cy nowoczesno\u015bci\"}]},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/#\/schema\/person\/a6855ace7a6b841d8e76293b76645047\",\"name\":\"Piotr Sikora\",\"url\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/author\/piotr-sikora\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Pan Modernizm i obro\u0144cy nowoczesno\u015bci","description":"Warto zada\u0107 sobie pytanie, kim \u017ce jest \u00f3w modernizm? Na my\u015bl przychodz\u0105 utopie i awangardy. Projekty przysz\u0142o\u015bci, funkcjonalna architektura.","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2012\/piotr-sikora-pan-modernizm-i-obroncy-nowoczesnosci","next":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2012\/piotr-sikora-pan-modernizm-i-obroncy-nowoczesnosci\/2","schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/#website","url":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/","name":"Ownetic Magazine","description":"Magazine","potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/?s={search_term_string}"},"query-input":"required name=search_term_string"}],"inLanguage":"pl-PL"},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pl-PL","@id":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2012\/piotr-sikora-pan-modernizm-i-obroncy-nowoczesnosci#primaryimage","url":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2012\/04\/prace-mai-thu-perret.jpg","contentUrl":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2012\/04\/prace-mai-thu-perret.jpg","width":1000,"height":750,"caption":"Prace Mai Thu Perret, fot. Piotr Sikora"},{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2012\/piotr-sikora-pan-modernizm-i-obroncy-nowoczesnosci#webpage","url":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2012\/piotr-sikora-pan-modernizm-i-obroncy-nowoczesnosci","name":"Pan Modernizm i obro\u0144cy nowoczesno\u015bci","isPartOf":{"@id":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2012\/piotr-sikora-pan-modernizm-i-obroncy-nowoczesnosci#primaryimage"},"datePublished":"2012-04-10T17:06:58+00:00","dateModified":"2013-01-24T14:38:58+00:00","author":{"@id":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/#\/schema\/person\/a6855ace7a6b841d8e76293b76645047"},"description":"Warto zada\u0107 sobie pytanie, kim \u017ce jest \u00f3w modernizm? Na my\u015bl przychodz\u0105 utopie i awangardy. Projekty przysz\u0142o\u015bci, funkcjonalna architektura.","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2012\/piotr-sikora-pan-modernizm-i-obroncy-nowoczesnosci#breadcrumb"},"inLanguage":"pl-PL","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2012\/piotr-sikora-pan-modernizm-i-obroncy-nowoczesnosci"]}]},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2012\/piotr-sikora-pan-modernizm-i-obroncy-nowoczesnosci#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Pan Modernizm i obro\u0144cy nowoczesno\u015bci"}]},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/#\/schema\/person\/a6855ace7a6b841d8e76293b76645047","name":"Piotr Sikora","url":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/author\/piotr-sikora"}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/8333"}],"collection":[{"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/users\/133"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=8333"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/8333\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/media\/8344"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=8333"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=8333"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=8333"},{"taxonomy":"powerkit_post_featured","embeddable":true,"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/powerkit_post_featured?post=8333"},{"taxonomy":"author","embeddable":true,"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/coauthors?post=8333"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}