{"id":8411,"date":"2012-04-11T18:00:42","date_gmt":"2012-04-11T17:00:42","guid":{"rendered":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/?p=8411"},"modified":"2020-11-09T12:22:55","modified_gmt":"2020-11-09T11:22:55","slug":"lukasz-bertram-takiego-komputera-nie-ma-jacek-karpinski-karta","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2012\/lukasz-bertram-takiego-komputera-nie-ma-jacek-karpinski-karta","title":{"rendered":"Takiego komputera nie ma"},"content":{"rendered":"<p align=\"JUSTIFY\">Jacek Karpi\u0144ski, kt\u00f3rego losy przedstawiamy, by\u0142 w swojej dziedzinie \u2013 informatyce \u2013 postaci\u0105 niezwyk\u0142\u0105. Tworzone przeze\u0144 nowatorskie systemy komputerowe mog\u0142y otworzy\u0107 przed polsk\u0105 gospodark\u0105 mo\u017cliwo\u015b\u0107 udzia\u0142u w najwa\u017cniejszym wy\u015bcigu technologicznym ostatniego p\u00f3\u0142wiecza. Mog\u0142y przynie\u015b\u0107 prze\u0142om i ekonomiczny, i spo\u0142eczny. Peerel okaza\u0142 si\u0119 jednak na to odporny. Spos\u00f3b, w jaki potraktowano Karpi\u0144skiego, objawi\u0142 paranoiczne oblicze systemu, w kt\u00f3rym tylko odrzucenie kogo\u015b takiego mog\u0142o obroni\u0107 interesy nomenklatury.<\/p>\n<figure id=\"attachment_8413\" aria-describedby=\"caption-attachment-8413\" style=\"width: 427px\" class=\"wp-caption alignnone\"><a href=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2012\/lukasz-bertram-takiego-komputera-nie-ma\/akat-1-karpinski-oronsko-2012-04-11\/\" rel=\"attachment wp-att-8413\"><img loading=\"lazy\" class=\"size-medium wp-image-8413\" title=\"Akat-1 (\u017ar\u00f3d\u0142o: materia\u0142y prasowe)\" src=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2012\/04\/akat-1-karpinski-oronsko-2012-04-11-427x600.jpg\" alt=\"Akat-1 (\u017ar\u00f3d\u0142o: materia\u0142y prasowe)\" width=\"427\" height=\"600\"\/><\/a><figcaption id=\"caption-attachment-8413\" class=\"wp-caption-text\">Akat-1 (\u017ar\u00f3d\u0142o: materia\u0142y prasowe)<\/figcaption><\/figure>\n<p align=\"JUSTIFY\"><em>Jacek Karpi\u0144ski przyszed\u0142 na \u015bwiat 9 kwietnia 1927 w Turynie.<\/em><\/p>\n<p align=\"JUSTIFY\"><strong>Jacek Karpi\u0144ski: <\/strong><\/p>\n<p align=\"JUSTIFY\">Mia\u0142em si\u0119 urodzi\u0107 na Mont Blanc \u2013 tam jest taka ma\u0142a chatka. To by\u0142 zupe\u0142nie wariacki pomys\u0142. Mama i ojciec spotkali si\u0119 w g\u00f3rach. [&#8230;] Mama [Wanda Czarnocka-Karpi\u0144ska] by\u0142a \u0142\u0105czniczk\u0105 marsza\u0142ka J\u00f3zefa Pi\u0142sudskiego. Ojciec [Adam Karpi\u0144ski] by\u0142 konstruktorem lotniczym. Wynalaz\u0142 dolnop\u0142at, samolot, kt\u00f3ry skrzyd\u0142a ma pod kad\u0142ubem, a nie nad. Powiedzieli, \u017ce tego nie da si\u0119 zrobi\u0107, poniewa\u017c samolot si\u0119 przewr\u00f3ci w powietrzu. Trzy lata p\u00f3\u017aniej Niemcy zrobili taki samolot. [Ojciec] zgin\u0105\u0142 w Himalajach w 1939 roku. <span style=\"font-size: xx-small;\"><span style=\"font-size: small;\">[10]<\/span><\/span><\/p>\n<p align=\"JUSTIFY\"><em>Po wybuchu wojny Jacek Karpi\u0144ski w\u0142\u0105czy\u0142 si\u0119 w dzia\u0142alno\u015b\u0107 konspiracyjn\u0105.<\/em><\/p>\n<p align=\"JUSTIFY\"><strong>Jacek Karpi\u0144ski:<\/strong><\/p>\n<p align=\"JUSTIFY\">W Szarych Szeregach zajmowali\u015bmy si\u0119 drobnym sabota\u017cem. Zrywali\u015bmy flagi, t\u0142ukli\u015bmy szyby w niemieckich sklepach, rzucali\u015bmy petardy pod posterunki. [&#8230;] Potem wst\u0105pi\u0142em do Grup Szturmowych, kt\u00f3re po \u015bmierci \u201eZo\u015bki\u201d zosta\u0142y przekszta\u0142cone w batalion jego imienia. [&#8230;] By\u0142em te\u017c na kilku rozpoznaniach przed likwidacj\u0105 Kutschery. [&#8230;]\n<p align=\"JUSTIFY\">1 sierpnia [1944] przewozili\u015bmy bro\u0144 z dolnego Mokotowa na plac Zawiszy. Magazyn by\u0142 u mnie w domu, na Obserwator\u00f3w 22. Na kilka godzin przed powstaniem wydano rozkaz kompletnego przemeblowania oddzia\u0142\u00f3w. To by\u0142o zupe\u0142nie idiotyczne, potwornie g\u0142upie.<\/p>\n<p align=\"JUSTIFY\">By\u0142em dow\u00f3dc\u0105 sekcji, rozkaz przyszed\u0142 o dwunastej. \u015aci\u0105gn\u0119li\u015bmy ze wsi jak\u0105\u015b fur\u0119, za\u0142adowali\u015bmy bro\u0144, przykryli\u015bmy s\u0142om\u0105 i zasuwamy \u2013 fura k\u0142usem, my biegiem. Ko\u0142o trzeciej na skrzy\u017cowaniu Cha\u0142ubi\u0144skiego i Koszykowej zatrzyma\u0142 nas szlaban. Ju\u017c zaczyna\u0142a si\u0119 strzelanina, Niemcy zamkn\u0119li ulic\u0119. Fura jeszcze zd\u0105\u017cy\u0142a przejecha\u0107, my we czterech zostali\u015bmy.Wbiegli\u015bmy do budynku na rogu. Tam by\u0142 szpital i szko\u0142a piel\u0119gniarek. Spotkali\u015bmy 20-osobowy oddzia\u0142 naszych. Sytuacja fatalna \u2013 wok\u00f3\u0142 pe\u0142no Niemc\u00f3w, my prawie bez broni, nie ma jak uciec. Uradzili\u015bmy, \u017ce trzeba poczeka\u0107 do nocy. Podzielili\u015bmy si\u0119 na trzy grupy. Dwie pierwsze szcz\u0119\u015bliwie si\u0119 ewakuowa\u0142y. Moj\u0105, kt\u00f3ra sz\u0142a jako ostatnia, Niemcy wyt\u0142ukli. Ja dosta\u0142em kul\u0119 w kr\u0119gos\u0142up. [&#8230;] By\u0142em kompletnie sparali\u017cowany. Lekarze wzi\u0119li mnie do szpitala, wystawili lipn\u0105 kart\u0119 choroby. Potem przewieziono mnie do Pruszkowa, gdzie spotka\u0142em moj\u0105 mam\u0119. I tak niestety omin\u0119\u0142o mnie powstanie. [&#8230;]\n<p align=\"JUSTIFY\">Chodzi\u0142em o dw\u00f3ch laskach. Kiepsko mi sz\u0142o [&#8230;]. W 1945 roku poszed\u0142em z bratem [Markiem] i przyjacielem J\u00f3ziem Lity\u0144skim w g\u00f3ry. Biwakowali\u015bmy nad Czarnym Stawem. Kt\u00f3rego\u015b dnia poszed\u0142em na Liliowe i wyrzuci\u0142em jedn\u0105 lask\u0119. \u201eCholera \u2013 pomy\u015bla\u0142em \u2013 do\u015b\u0107 tego! B\u0119d\u0119 chodzi\u0142 o jednej.\u201d A po jakim\u015b czasie poszed\u0142em na Orl\u0105 Per\u0107 i wyrzuci\u0142em drug\u0105. <span style=\"font-size: xx-small;\"><span style=\"font-size: small;\">[22]<\/span><\/span><\/p>\n<div id='gallery-1' class='gallery galleryid-8411 gallery-columns-6 gallery-size-thumbnail'><figure class='gallery-item'>\n\t\t\t<div class='gallery-icon portrait'>\n\t\t\t\t<a href='https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2012\/lukasz-bertram-takiego-komputera-nie-ma-jacek-karpinski-karta\/akat-1-karpinski-oronsko-2012-04-11'><img width=\"171\" height=\"240\" src=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2012\/04\/akat-1-karpinski-oronsko-2012-04-11.jpg\" class=\"attachment-thumbnail size-thumbnail\" alt=\"Akat-1 (\u017ar\u00f3d\u0142o: materia\u0142y prasowe)\" loading=\"lazy\" aria-describedby=\"gallery-1-8413\" \/><\/a>\n\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<figcaption class='wp-caption-text gallery-caption' id='gallery-1-8413'>\n\t\t\t\tAkat-1 (\u017ar\u00f3d\u0142o: materia\u0142y prasowe)\n\t\t\t\t<\/figcaption><\/figure><figure class='gallery-item'>\n\t\t\t<div class='gallery-icon landscape'>\n\t\t\t\t<a href='https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2012\/lukasz-bertram-takiego-komputera-nie-ma-jacek-karpinski-karta\/fot-4-karpinski-oronsko-2012-04-11'><img width=\"365\" height=\"240\" src=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2012\/04\/fot-4-karpinski-oronsko-2012-04-11.jpg\" class=\"attachment-thumbnail size-thumbnail\" alt=\"Czerwiec 1971. Jacek Karpi\u0144ski z komputerem K-202 na Targach Pozna\u0144skich. Fot. Aleksander Ja\u0142osi\u0144ski \/ FORUM\" loading=\"lazy\" aria-describedby=\"gallery-1-8414\" \/><\/a>\n\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<figcaption class='wp-caption-text gallery-caption' id='gallery-1-8414'>\n\t\t\t\tCzerwiec 1971. Jacek Karpi\u0144ski z komputerem K-202 na Targach Pozna\u0144skich. Fot. Aleksander Ja\u0142osi\u0144ski \/ FORUM\n\t\t\t\t<\/figcaption><\/figure><figure class='gallery-item'>\n\t\t\t<div class='gallery-icon portrait'>\n\t\t\t\t<a href='https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2012\/lukasz-bertram-takiego-komputera-nie-ma-jacek-karpinski-karta\/fot-5-broniarek-gray-oronsko-2012-04-11'><img width=\"236\" height=\"240\" src=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2012\/04\/fot-5-broniarek-gray-oronsko-2012-04-11.jpg\" class=\"attachment-thumbnail size-thumbnail\" alt=\"Warszawa, pierwsza po\u0142owa lat 70. W pracowni Jacka Karpi\u0144skiego. Fot. Romuald Broniarek \/ OK\" loading=\"lazy\" aria-describedby=\"gallery-1-8415\" \/><\/a>\n\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<figcaption class='wp-caption-text gallery-caption' id='gallery-1-8415'>\n\t\t\t\tWarszawa, pierwsza po\u0142owa lat 70. W pracowni Jacka Karpi\u0144skiego. Fot. Romuald Broniarek \/ OK\n\t\t\t\t<\/figcaption><\/figure><figure class='gallery-item'>\n\t\t\t<div class='gallery-icon landscape'>\n\t\t\t\t<a href='https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2012\/lukasz-bertram-takiego-komputera-nie-ma-jacek-karpinski-karta\/1978-1980-okolice-olsztyna-polskajacek-karpinski'><img width=\"330\" height=\"240\" src=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2012\/04\/fot-6-karpinski-oronsko-2012-04-11.jpg\" class=\"attachment-thumbnail size-thumbnail\" alt=\"1978. Jacek Karpi\u0144ski. Fot. ze zbior\u00f3w Daniela Karpi\u0144skiego\" loading=\"lazy\" aria-describedby=\"gallery-1-8416\" \/><\/a>\n\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<figcaption class='wp-caption-text gallery-caption' id='gallery-1-8416'>\n\t\t\t\t1978. Jacek Karpi\u0144ski. Fot. ze zbior\u00f3w Daniela Karpi\u0144skiego\n\t\t\t\t<\/figcaption><\/figure><figure class='gallery-item'>\n\t\t\t<div class='gallery-icon landscape'>\n\t\t\t\t<a href='https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2012\/lukasz-bertram-takiego-komputera-nie-ma-jacek-karpinski-karta\/en_00910445_4594'><img width=\"343\" height=\"240\" src=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2012\/04\/fot-7-karpinski-oronsko-2012-04-11.jpg\" class=\"attachment-thumbnail size-thumbnail\" alt=\"Warszawa, 7 kwietnia 1993. Jacek Karpi\u0144ski. Fot. Grzegorz Rogi\u0144ski \/ Reporter\" loading=\"lazy\" aria-describedby=\"gallery-1-8417\" \/><\/a>\n\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<figcaption class='wp-caption-text gallery-caption' id='gallery-1-8417'>\n\t\t\t\tWarszawa, 7 kwietnia 1993. Jacek Karpi\u0144ski. Fot. Grzegorz Rogi\u0144ski \/ Reporter\n\t\t\t\t<\/figcaption><\/figure><figure class='gallery-item'>\n\t\t\t<div class='gallery-icon portrait'>\n\t\t\t\t<a href='https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2012\/lukasz-bertram-takiego-komputera-nie-ma-jacek-karpinski-karta\/fot-8-broniarek-karpinski-oronsko-2012-04-11'><img width=\"238\" height=\"240\" src=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2012\/04\/fot-8-broniarek-karpinski-oronsko-2012-04-11.jpg\" class=\"attachment-thumbnail size-thumbnail\" alt=\"Fragment K-202. Fot. Romuald Broniarek \/ OK\" loading=\"lazy\" aria-describedby=\"gallery-1-8418\" \/><\/a>\n\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<figcaption class='wp-caption-text gallery-caption' id='gallery-1-8418'>\n\t\t\t\tFragment K-202. Fot. Romuald Broniarek \/ OK\n\t\t\t\t<\/figcaption><\/figure><figure class='gallery-item'>\n\t\t\t<div class='gallery-icon portrait'>\n\t\t\t\t<a href='https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2012\/lukasz-bertram-takiego-komputera-nie-ma-jacek-karpinski-karta\/karpinski-w-gorach-1955'><img width=\"180\" height=\"240\" src=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2012\/04\/jk-w-tatrach-gray-ps-2012-04-11.jpg\" class=\"attachment-thumbnail size-thumbnail\" alt=\"Jacek Karpi\u0144ski w Tatrach, lata 50. Fot. ze zbior\u00f3w prywatnych\" loading=\"lazy\" aria-describedby=\"gallery-1-8419\" \/><\/a>\n\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<figcaption class='wp-caption-text gallery-caption' id='gallery-1-8419'>\n\t\t\t\tJacek Karpi\u0144ski w Tatrach, lata 50. Fot. ze zbior\u00f3w prywatnych\n\t\t\t\t<\/figcaption><\/figure><figure class='gallery-item'>\n\t\t\t<div class='gallery-icon landscape'>\n\t\t\t\t<a href='https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2012\/lukasz-bertram-takiego-komputera-nie-ma-jacek-karpinski-karta\/karp-001-gray-oronsko-2012-04-11'><img width=\"248\" height=\"240\" src=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2012\/04\/karp-001-gray-oronsko-2012-04-11.jpg\" class=\"attachment-thumbnail size-thumbnail\" alt=\"Warszawa, 1958. Zesp\u00f3\u0142 konstruktor\u00f3w wok\u00f3\u0142 urz\u0105dzenia AKAT-1. Fot. z miesi\u0119cznika \u201ePolska\u201d\" loading=\"lazy\" aria-describedby=\"gallery-1-8420\" \/><\/a>\n\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<figcaption class='wp-caption-text gallery-caption' id='gallery-1-8420'>\n\t\t\t\tWarszawa, 1958. Zesp\u00f3\u0142 konstruktor\u00f3w wok\u00f3\u0142 urz\u0105dzenia AKAT-1. Fot. z miesi\u0119cznika \u201ePolska\u201d\n\t\t\t\t<\/figcaption><\/figure><figure class='gallery-item'>\n\t\t\t<div class='gallery-icon portrait'>\n\t\t\t\t<a href='https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2012\/lukasz-bertram-takiego-komputera-nie-ma-jacek-karpinski-karta\/karpinski-004-gray-oronsko-2012-04-11'><img width=\"400\" height=\"240\" src=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2012\/04\/karpinski-004-gray-oronsko-2012-04-11-400x240.jpg\" class=\"attachment-thumbnail size-thumbnail\" alt=\"Warszawa, druga po\u0142owa lat 60. Jacek Karpi\u0144ski z zespo\u0142em przy komputerze KAR-65. Fot. ze zbior\u00f3w Doroty Karpi\u0144skiej\" loading=\"lazy\" aria-describedby=\"gallery-1-8421\" \/><\/a>\n\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<figcaption class='wp-caption-text gallery-caption' id='gallery-1-8421'>\n\t\t\t\tWarszawa, druga po\u0142owa lat 60. Jacek Karpi\u0144ski z zespo\u0142em przy komputerze KAR-65. Fot. ze zbior\u00f3w Doroty Karpi\u0144skiej\n\t\t\t\t<\/figcaption><\/figure>\n\t\t<\/div>\n\n<p align=\"JUSTIFY\"><em>Po rehabilitacji Jacek Karpi\u0144ski podj\u0105\u0142 studia na Politechnice \u0141\u00f3dzkiej, a nast\u0119pnie \u2013 Warszawskiej, kt\u00f3r\u0105 sko\u0144czy\u0142 w 1951 roku.<\/em><\/p>\n<p align=\"JUSTIFY\"><strong>Jacek Karpi\u0144ski:<\/strong><\/p>\n<p align=\"JUSTIFY\">Zg\u0142osi\u0142em si\u0119 [do pracy w Centralnym Laboratorium Polskiego Radia w 1951 roku], a nast\u0119pnego dnia przylatuje kadrowa z pian\u0105 na g\u0119bie. I wrzeszczy: <em>\u201eCo tu robi ten dywersant! To sabota\u017c! Wr\u00f3g ludu si\u0119 tu zakrad\u0142, won mi st\u0105d!\u201d<\/em>. Za dwa tygodnie dosta\u0142em nowy nakaz do zak\u0142ad\u00f3w Kasprzaka. I ta sama historia. Przybieg\u0142 kadrowy z wrzaskiem, \u017ce jestem sabota\u017cyst\u0105. Chodzi\u0142o o to, \u017ce kiedy po wojnie ujawniali\u015bmy si\u0119 przed w\u0142adzami, poda\u0142em, \u017ce by\u0142em w AK \u201einstruktorem wielkiej dywersji\u201d. Czyli specjalist\u0105 od wysadzania most\u00f3w i poci\u0105g\u00f3w. [&#8230;]\n<p align=\"JUSTIFY\">Uwa\u017ca\u0142em, \u017ce skoro walczy\u0142em o Polsk\u0119 w czasie okupacji, to mam obowi\u0105zek teraz pracowa\u0107, \u017ceby by\u0142o w niej lepiej. Z wieloma moimi przyjaci\u00f3\u0142mi z \u201eZo\u015bki\u201d, niedobitkami, kt\u00f3rzy prze\u017cyli, zdawali\u015bmy sobie spraw\u0119, \u017ce jeste\u015bmy pod okupacj\u0105. Ale okupacj\u0105 jednak ograniczon\u0105. <span style=\"font-size: xx-small;\"><span style=\"font-size: small;\">[19]<\/span><\/span><\/p>\n<p align=\"JUSTIFY\">Dosta\u0142em anga\u017c do Polskiej Akademii Nauk, do Instytutu Podstawowych Problem\u00f3w Techniki. Pracownia dosta\u0142a zlecenie od Pa\u0144stwowego Instytutu Hydrologiczno-Meteorologicznego, \u017ceby zrobi\u0107 urz\u0105dzenie do prognozy pogody. Zrobili\u015bmy maszyn\u0119 matematyczn\u0105 [AAH] \u2013 prognozy poprawi\u0142y si\u0119 o 10 procent. P\u00f3\u017aniej [w 1958 roku] zrobi\u0142em urz\u0105dzenie do rozwi\u0105zywania r\u00f3wna\u0144 r\u00f3\u017cniczkowych AKAT-1. To by\u0142a pierwsza tego rodzaju konstrukcja na \u015bwiecie. [10]\n<p align=\"JUSTIFY\"><!--nextpage--><\/p>\n<p align=\"JUSTIFY\">W 1960 roku wygra\u0142em konkurs m\u0142odych talent\u00f3w techniki organizowany przez UNESCO. Wybrano sze\u015b\u0107 os\u00f3b z dwustu kraj\u00f3w, z kt\u00f3rych ka\u017cdy przedstawia\u0142 jednego kandydata. PAN przedstawi\u0142a mnie. Profesor [Janusz], Groszkowski [prezes PAN] bardzo docenia\u0142 moje prace. [&#8230;] Przyjecha\u0142a komisja, odby\u0142em z ni\u0105 kilkugodzinn\u0105 rozmow\u0119. A po paru miesi\u0105cach przysz\u0142a informacja, \u017ce jestem jednym z sze\u015bciu zwyci\u0119zc\u00f3w. To by\u0142o jak grom z jasnego nieba! Kiedy zapytano mnie, gdzie chc\u0119 studiowa\u0107, wybra\u0142em Harvard i Massachusetts Institute of Technology. [&#8230;]\n<figure id=\"attachment_8419\" aria-describedby=\"caption-attachment-8419\" style=\"width: 450px\" class=\"wp-caption alignnone\"><a href=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2012\/lukasz-bertram-takiego-komputera-nie-ma\/karpinski-w-gorach-1955\/\" rel=\"attachment wp-att-8419\"><img loading=\"lazy\" class=\"size-medium wp-image-8419\" title=\"Jacek Karpi\u0144ski w Tatrach, lata 50. Fot. ze zbior\u00f3w prywatnych\" src=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2012\/04\/jk-w-tatrach-gray-ps-2012-04-11-450x600.jpg\" alt=\"Jacek Karpi\u0144ski w Tatrach, lata 50. Fot. ze zbior\u00f3w prywatnych\" width=\"450\" height=\"600\"\/><\/a><figcaption id=\"caption-attachment-8419\" class=\"wp-caption-text\">Jacek Karpi\u0144ski w Tatrach, lata 50. Fot. ze zbior\u00f3w prywatnych<\/figcaption><\/figure>\n<p align=\"JUSTIFY\">Przyjmowano mnie jak kr\u00f3la. By\u0142em tym zreszt\u0105 bardzo onie\u015bmielony. Mia\u0142em zaledwie trzydzie\u015bci kilka lat. Po studiach poprosi\u0142em o mo\u017cliwo\u015b\u0107 odwiedzenia ca\u0142ej d\u0142ugiej listy firm i uczelni. UNESCO zgodzi\u0142o si\u0119. W Caltechu [California Institute of Technology] wita\u0142 mnie rektor ze wszystkimi dziekanami, w Dallas \u2013 burmistrz miasta. I wszyscy chcieli, \u017cebym dla nich pracowa\u0142, pocz\u0105wszy od IBM, a sko\u0144czywszy na uniwersytecie w Berkeley. W San Francisco proponowano mi nawet stworzenie w\u0142asnego instytutu.<\/p>\n<p align=\"JUSTIFY\">Nie wiem, czy mo\u017cna to nazwa\u0107 patriotyzmem, ale ja po prostu chcia\u0142em pracowa\u0107 dla Polski. Zawsze wierzy\u0142em, \u017ce Ruscy kiedy\u015b sobie p\u00f3jd\u0105. A technologia zostanie. Poza tym uwa\u017ca\u0142em, \u017ce to nie by\u0142oby w porz\u0105dku \u2013 wyjecha\u0107 na delegacj\u0119 i zosta\u0107. Spotka\u0142em Polak\u00f3w, kt\u00f3rzy tak post\u0105pili, i nie s\u0105dzi\u0142em, aby to by\u0142o uczciwe. Wiedzia\u0142em, \u017ce w Peerelu b\u0119d\u0119 \u017cy\u0142 w niewoli, ale wierzy\u0142em te\u017c, i\u017c normy moralne obowi\u0105zuj\u0105 niezale\u017cnie od sytuacji. <span style=\"font-size: xx-small;\"><span style=\"font-size: small;\">[22]<\/span><\/span><\/p>\n<p align=\"JUSTIFY\"><strong>Waldemar Jarosi\u0144ski <\/strong><span style=\"color: #000000;\"><span style=\"font-size: x-small;\"><span style=\"font-size: small;\">(in\u017cynier mechanik, wsp\u00f3\u0142pracownik Jacka Karpi\u0144skiego)<\/span><\/span><\/span><strong>: <\/strong><\/p>\n<p align=\"JUSTIFY\">Zanim Jacek pojecha\u0142 do USA, wprowadzi\u0142 pierwsz\u0105 koncepcj\u0119 Perceptronu. Zacz\u0119li\u015bmy go w Zak\u0142adzie Analogii PAN budowa\u0107, ju\u017c bez niego. Co\u015b nieco\u015b zrobili\u015bmy, ale gdy Jacek wr\u00f3ci\u0142 [w 1962 roku], to mu si\u0119 kompletnie odmieni\u0142o, mia\u0142 ju\u017c nowe pomys\u0142y. <span style=\"font-size: xx-small;\"><span style=\"font-size: small;\">[15]<\/span><\/span><\/p>\n<p align=\"JUSTIFY\"><strong>Jacek Karpi\u0144ski: <\/strong><\/p>\n<p align=\"JUSTIFY\">Perceptron to by\u0142a w\u0142a\u015bciwie sztuka dla sztuki. Chodzi\u0142o mi o to, aby pokaza\u0107, \u017ce maszyna mo\u017ce rozpoznawa\u0107 otoczenie i uczy\u0107 si\u0119. [&#8230;] By\u0142 wyposa\u017cony w kamer\u0119 i system do analizy obrazu. Je\u015bli pokaza\u0142o mu si\u0119 na przyk\u0142ad tr\u00f3jk\u0105t, by\u0142 w stanie odnale\u017a\u0107 cechy charakterystyczne i zidentyfikowa\u0107 kszta\u0142t, niezale\u017cnie od tego, czy nast\u0119pny tr\u00f3jk\u0105t, jaki mu pokazano, by\u0142 mniejszy, wi\u0119kszy czy troch\u0119 zdeformowany. [&#8230;] To by\u0142a druga taka konstrukcja na \u015bwiecie (co\u015b podobnego zbudowali w Stanford, ale na innych zasadach [&#8230;]). A w dyrekcji instytutu [Instytutu Automatyki PAN, w kt\u00f3rym ostatecznie powsta\u0142 Perceptron] by\u0142 profesor [Stefan] W\u0119grzyn, nieuk, kawa\u0142 durnia [&#8230;]. I profesor W\u0119grzyn nie m\u00f3g\u0142 tego wszystkiego znie\u015b\u0107. Zacz\u0105\u0142 mi robi\u0107 r\u00f3\u017cne \u015bwi\u0144stwa, nie przyznawa\u0142 \u015brodk\u00f3w na badania. W ko\u0144cu powiedzia\u0142em \u201edo\u015b\u0107\u201d i przenios\u0142em si\u0119 [w 1965 roku] do Instytutu Fizyki Do\u015bwiadczalnej Uniwersytetu Warszawskiego. <span style=\"font-size: xx-small;\"><span style=\"font-size: small;\">[22]<\/span><\/span><\/p>\n<p align=\"JUSTIFY\"><strong>Waldemar Jarosi\u0144ski: <\/strong><\/p>\n<p align=\"JUSTIFY\">Ja si\u0119 nie dziwi\u0119, \u017ce najgorsze relacje mia\u0142 z W\u0119grzynem. Jacek by\u0142 genialnym matematykiem, teori\u0119 Boole\u2019a mia\u0142 w ma\u0142ym palcu. I kiedy\u015b, jak W\u0119grzyn do nas przyszed\u0142, powiedzia\u0142 mu: <em>\u201ePanie profesorze, jak si\u0119 Pan nauczy teorii Boole\u2019a, to porozmawiamy\u201d<\/em>. Co to si\u0119 dzia\u0142o, przecie\u017c on tak do zast\u0119pcy dyrektora naukowego instytutu powiedzia\u0142! <span style=\"font-size: xx-small;\"><span style=\"font-size: small;\">[15] <\/span><\/span><\/p>\n<p align=\"JUSTIFY\"><strong>Jacek Karpi\u0144ski:<\/strong><\/p>\n<p align=\"JUSTIFY\">Profesor [Jerzy, dyrektor Instytutu Fizyki Do\u015bwiadczalnej UW] Pniewski potrzebowa\u0142 skanera, kt\u00f3ry analizowa\u0142by fotografie zderze\u0144 cz\u0105stek. Na rok przed moim pojawieniem si\u0119 w Instytucie zam\u00f3wi\u0142 takie urz\u0105dzenie w Instytucie Bada\u0144 J\u0105drowych, ale projekt wci\u0105\u017c nie by\u0142 sko\u0144czony. Na okr\u0105g\u0142o co\u015b majstrowali i majstrowali, bo skaner nie chcia\u0142 dzia\u0142a\u0107. Pniewski zapyta\u0142 wi\u0119c, czy nie m\u00f3g\u0142bym tego poprawi\u0107. Popatrzy\u0142em i odpowiedzia\u0142em, \u017ce nie ma co poprawia\u0107, bo to jest spieprzone od samego pocz\u0105tku. Poprawi\u0107 \u2013 nie poprawi\u0119, ale mog\u0119 zrobi\u0107 nowy. Pniewski chwyci\u0142 si\u0119 za g\u0142ow\u0119: <em>\u201eMam czeka\u0107 jeszcze rok?\u201d<\/em>. <em>\u201eNie<\/em> \u2013 odpowiedzia\u0142em \u2013 <em>zrobi\u0119 panu ten skaner w trzy tygodnie.\u201d<\/em> I zrobi\u0142em.<\/p>\n<p align=\"JUSTIFY\">Ale Pniewski potrzebowa\u0142 jeszcze do tego skanera maszyny licz\u0105cej. [&#8230;] I tak powsta\u0142 KAR-65, kt\u00f3ry pracowa\u0142 z pr\u0119dko\u015bci\u0105 100 tysi\u0119cy operacji na sekund\u0119. To by\u0142o wtedy strasznie du\u017co. Odry [komputery produkowane we Wroc\u0142awiu] pracowa\u0142y par\u0119 razy wolniej i by\u0142y przesz\u0142o trzydziestokrotnie dro\u017csze. KAR-65 kosztowa\u0142 6 milion\u00f3w z\u0142otych, a ka\u017cda Odra \u2013 200 milion\u00f3w! [22]\n<p align=\"JUSTIFY\"><strong>Stefan Bratkowski <\/strong><span style=\"color: #000000;\"><span style=\"font-size: x-small;\"><span style=\"font-size: small;\">(dziennikarz, popularyzator techniki)<\/span><\/span><\/span><strong>: <\/strong><\/p>\n<p align=\"JUSTIFY\">W po\u0142owie lat 60. jeden z moich ameryka\u0144skich koleg\u00f3w powiedzia\u0142 mi o Polaku, kt\u00f3ry nale\u017ca\u0142 do sz\u00f3stki ludzi wyprzedzaj\u0105cych ca\u0142y \u015bwiat. Ten Polak zwa\u0142 si\u0119 podobno \u201eJack Karpi\u0144ski\u201d. Niestety, nikt o nim niczego nie wiedzia\u0142.<\/p>\n<p align=\"JUSTIFY\">W ko\u0144cu o\u015bwieci\u0142 mnie jeden ze znajomych fizyk\u00f3w:<\/p>\n<p align=\"JUSTIFY\">\u2013 [&#8230;] Rzeczywi\u015bcie geniusz. Jest u nas, w instytucie. W piwnicy. Da\u0142 mu tam po cichu miejsce stary Pniewski, bo w\u0142adze go t\u0119pi\u0105 bezlito\u015bnie. Zrobi\u0142 tam maszyn\u0119, na tranzystorach, a szybsz\u0105 od maszyn na uk\u0142adach scalonych. <span style=\"font-size: xx-small;\"><span style=\"font-size: small;\">[6]<\/span><\/span><\/p>\n<p align=\"JUSTIFY\"><strong>Tadeusz Kupniewski <\/strong><span style=\"color: #000000;\"><span style=\"font-size: x-small;\"><span style=\"font-size: small;\">(wsp\u00f3\u0142pracownik Jacka Karpi\u0144skiego)<\/span><\/span><\/span><strong>: <\/strong><\/p>\n<p align=\"JUSTIFY\">Pisali anonimy do profesora Pniewskiego, \u017ce Karpi\u0144ski to hochsztapler, \u017ce nic z jego konstrukcji nie wyjdzie. Jednak KAR-65 okaza\u0142 si\u0119 \u015bwietn\u0105 maszyn\u0105, kt\u00f3ra pracowa\u0142a dla fizyk\u00f3w 20 lat. Tymczasem Karpi\u0144ski ju\u017c mia\u0142 w g\u0142owie nast\u0119pn\u0105 konstrukcj\u0119 \u2013 komputer, kt\u00f3ry m\u00f3g\u0142by zmie\u015bci\u0107 si\u0119 w walizce. To by\u0142a niezwyk\u0142a wizja \u2013 \u00f3wczesne urz\u0105dzenia zajmowa\u0142y wielkie \u015bciany w laboratoriach. <span style=\"font-size: xx-small;\"><span style=\"font-size: small;\">[20]<\/span><\/span><\/p>\n<p align=\"JUSTIFY\"><!--nextpage--><\/p>\n<p align=\"JUSTIFY\"><strong>Jacek Karpi\u0144ski w wywiadzie dla \u201eKultury\u201d warszawskiej: <\/strong><\/p>\n<p align=\"JUSTIFY\">Mam nadziej\u0119, \u017ce [&#8230;] KAR-65 spe\u0142ni swoj\u0105 rol\u0119, pobudzaj\u0105c inicjatyw\u0119 \u2013 je\u015bli nie ludzi bezpo\u015brednio odpowiedzialnych za stan techniki obliczeniowej, to w ka\u017cdym razie tych, kt\u00f3rym zale\u017cy na efektach gospodarczych. [&#8230;] Mo\u017cna KAR-65 stosowa\u0107 m.in. do oblicze\u0144 numerycznych i do przetwarzania danych, co jest niezb\u0119dne dla zarz\u0105dzania wsp\u00f3\u0142czesn\u0105 gospodark\u0105, bo z tysi\u0105cami i milionami nap\u0142ywaj\u0105cych informacji nie spos\u00f3b poradzi\u0107 sobie bez maszyny, je\u015bli chce si\u0119 podj\u0105\u0107 s\u0142uszn\u0105 decyzj\u0119. Mo\u017cna te\u017c przy pomocy KAR-a sterowa\u0107 produkcj\u0105 i mo\u017cna prowadzi\u0107 obliczenia naukowe. [&#8230;]\n<figure id=\"attachment_8420\" aria-describedby=\"caption-attachment-8420\" style=\"width: 540px\" class=\"wp-caption alignnone\"><a href=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2012\/lukasz-bertram-takiego-komputera-nie-ma\/karp-001-gray-oronsko-2012-04-11\/\" rel=\"attachment wp-att-8420\"><img loading=\"lazy\" class=\"size-medium wp-image-8420\" title=\"Warszawa, 1958. Zesp\u00f3\u0142 konstruktor\u00f3w wok\u00f3\u0142 urz\u0105dzenia AKAT-1. Fot. z miesi\u0119cznika \u201ePolska\u201d\" src=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2012\/04\/karp-001-gray-oronsko-2012-04-11-540x522.jpg\" alt=\"Warszawa, 1958. Zesp\u00f3\u0142 konstruktor\u00f3w wok\u00f3\u0142 urz\u0105dzenia AKAT-1. Fot. z miesi\u0119cznika \u201ePolska\u201d\" width=\"540\" height=\"522\"\/><\/a><figcaption id=\"caption-attachment-8420\" class=\"wp-caption-text\">Warszawa, 1958. Zesp\u00f3\u0142 konstruktor\u00f3w wok\u00f3\u0142 urz\u0105dzenia AKAT-1. Fot. z miesi\u0119cznika \u201ePolska\u201d<\/figcaption><\/figure>\n<p align=\"JUSTIFY\">Cho\u0107 nasza gospodarka \u201eobiektywnie\u201d bardzo komputer\u00f3w potrzebuje, to \u201esubiektywnie\u201d o tym nie wie. Je\u015bli potrzeba jakiej\u015b drogiej p\u0142uczki do miedzi, je\u015bli zepsuje si\u0119 jaka\u015b cz\u0119\u015b\u0107 automatu, znajd\u0105 si\u0119 ka\u017cde pieni\u0105dze na zakup, bo ta\u015bma stoi i \u201ekrzyczy\u201d. No i s\u0142usznie. Natomiast brak maszyn cyfrowych \u201enie krzyczy\u201d przy praktykowanych u nas metodach zarz\u0105dzania. Dopiero ich zastosowanie mog\u0142oby ujawni\u0107, jak bardzo nie sta\u0107 nas na zaniedbania. A wtedy przyszed\u0142by te\u017c inny spos\u00f3b traktowania tej ga\u0142\u0119zi nauki i przemys\u0142u, nie jako margines gospodarczy, nie dla wykazania si\u0119 wizyt\u00f3wk\u0105 kraju, \u201ekt\u00f3ry-to-ma\u201d, ale na r\u00f3wni z siark\u0105 czy w\u0119glem. [&#8230;] Najracjonalniejszym rozwi\u0105zaniem wydaje mi si\u0119 maria\u017c importowanej technologii z krajow\u0105 my\u015bl\u0105 konstrukcyjn\u0105.<\/p>\n<p align=\"JUSTIFY\">Warszawa, marzec 1969 [28]\n<p align=\"JUSTIFY\"><strong>W\u0142adys\u0142aw Turski <\/strong><span style=\"color: #000000;\"><span style=\"font-size: x-small;\"><span style=\"font-size: small;\">(pracownik Centrum Obliczeniowego PAN)<\/span><\/span><\/span><strong> podczas dyskusji w redakcji \u201e\u017bycia Gospodarczego\u201d: <\/strong><\/p>\n<p align=\"JUSTIFY\">M\u00f3wi si\u0119 cz\u0119sto, \u017ce zaspokajamy ju\u017c potrzeby zak\u0142ad\u00f3w naukowych pod wzgl\u0119dem wyposa\u017cenia w maszyny matematyczne, \u017ce obecnie problem sprowadza si\u0119 li tylko do dostarczenia tych maszyn na potrzeby gospodarki. Niestety, maszyny znajduj\u0105ce si\u0119 w zak\u0142adach naukowych s\u0105 na nader niskim poziomie. Nie mamy ani jednej w pe\u0142ni nowoczesnej maszyny matematycznej, kt\u00f3r\u0105 mogliby\u015bmy pokaza\u0107 studentom chocia\u017cby przez szybk\u0119. Czeka nas niebawem w tym przypadku przykre zaskoczenie, gdy\u017c przysz\u0142a kadra jest kszta\u0142cona w kompletnym zacofaniu.<\/p>\n<p align=\"JUSTIFY\">Warszawa, kwiecie\u0144 1969 [12]\n<p align=\"JUSTIFY\"><strong>Jacek Karpi\u0144ski podczas dyskusji w redakcji \u201e\u017bycia Gospodarczego\u201d:<\/strong><\/p>\n<p align=\"JUSTIFY\">Jakie\u017c to b\u0119d\u0105 kadry przysz\u0142ych budowniczych Polski \u2013 kszta\u0142cone na prymitywnych, przestarza\u0142ych maszynach, na kt\u00f3rych nie mo\u017cna stosowa\u0107 wsp\u00f3\u0142czesnych metod [&#8230;]? Post\u0119p tworzy post\u0119p, zacofanie utwierdza w zacofaniu [&#8230;]. Uwa\u017cam, \u017ce proponowane nam [&#8230;] rozwi\u0105zania s\u0105 nieekonomiczne, nieperspektywiczne, bazuj\u0105ce na przestarza\u0142ych koncepcjach logicznych. Maszyny, na kt\u00f3rych opiera si\u0119 te projekty [&#8230;], przestan\u0105 by\u0107 produkowane najdalej w ci\u0105gu 2 lat, jako przestarza\u0142e i nieop\u0142acalne. [&#8230;] Za par\u0119 lat na ca\u0142ym \u015bwiecie wejd\u0105 do powszechnego u\u017cycia maszyny \u201eczwartej generacji\u201d, od obecnej \u201etrzeciej generacji\u201d r\u00f3\u017cni\u0105ce si\u0119 g\u0142\u00f3wnie tym, \u017ce b\u0119d\u0105 ta\u0144sze, szybsze, prostsze i bardziej niezawodne. B\u0119d\u0105 zbudowane z modu\u0142\u00f3w cyfrowych, z ma\u0142ych maszyn \u2013 jak z cegie\u0142ek. [&#8230;] Takie konstrukcje s\u0105 nam potrzebne na \u201epojutrze\u201d.<\/p>\n<p align=\"JUSTIFY\">Warszawa, kwiecie\u0144 1969 [12]\n<p align=\"JUSTIFY\"><strong>Jacek Karpi\u0144ski w li\u015bcie do Janusza Hrynkiewicza <\/strong><span style=\"color: #000000;\"><span style=\"font-size: x-small;\"><span style=\"font-size: small;\">(ministra przemys\u0142u maszynowego)<\/span><\/span><\/span><strong>:<\/strong><\/p>\n<p align=\"JUSTIFY\">Po trzech rozmowach z Panem Ministrem na temat bojkotowania i stawiania na indeksie mnie i wynik\u00f3w mojej pracy, pozwalam sobie jeszcze raz zwr\u00f3ci\u0107 si\u0119 do Pana w tej sprawie. Ot\u00f3\u017c po:<\/p>\n<ol>\n<li>dwukrotnym niedopuszczeniu do druku w \u201ePolsce\u201d artyku\u0142u doc. dr. L[echa] Michejdy na temat zastosowania maszyny KAR-65 w Instytucie Fizyki Do\u015bwiadczalnej UW;<\/li>\n<li>wyrzuceniu z \u201eMaszyn Matematycznych\u201d [&#8230;], z zeszytu po\u015bwi\u0119conego polskim maszynom cyfrowym, opisu KAR-65 [&#8230;];<\/li>\n<li>wielokrotnym eliminowaniu artyku\u0142\u00f3w red. A[leksandra] Boche\u0144skiego i red. S[tefana] Bratkowskiego z moim nazwiskiem lub nazw\u0105 KAR-65; [&#8230;]<\/li>\n<\/ol>\n<p align=\"JUSTIFY\">pozwalam sobie uprzejmie zapyta\u0107 Pana Ministra, do kogo mam si\u0119 zwr\u00f3ci\u0107 o przywr\u00f3cenie mi pe\u0142ni praw obywatelskich i czy mog\u0119 w dalszym ci\u0105gu pracowa\u0107 zawodowo w dziedzinie maszyn matematycznych w Polsce?<\/p>\n<p align=\"JUSTIFY\">Warszawa, 28 kwietnia 1970 [23]\n<p align=\"JUSTIFY\"><strong>Z artyku\u0142u wst\u0119pnego do pierwszego numeru \u201e\u017bycia i Nowoczesno\u015bci\u201d, dodatku do \u201e\u017bycia Warszawy\u201d redagowanego przez Stefana Bratkowskiego: <\/strong><\/p>\n<p align=\"JUSTIFY\">Zrobili\u015bmy dot\u0105d jako nar\u00f3d, jako spo\u0142ecze\u0144stwo, bardzo wiele \u2013 przeskoczyli\u015bmy w ci\u0105gu 25 lat etap historii, r\u00f3wny p\u00f3\u0142wieczu, je\u015bli nie wi\u0119cej; dysponujemy dzi\u015b wielkim potencja\u0142em przemys\u0142owym [&#8230;] a co najwa\u017cniejsze \u2013 mamy ludzi, ogromn\u0105 liczb\u0119 ludzi o wysokich kwalifikacjach, zdolno\u015bciach i energii. Ale ten potencja\u0142 \u2013 ustrojowy, techniczny, intelektualny \u2013 nie jest dostatecznie wykorzystany. I chodzi o to, by m\u00f3g\u0142 by\u0107 wykorzystany. Nie dla sportu i nie dla pr\u00f3\u017cnej satysfakcji. [&#8230;]\n<p align=\"JUSTIFY\">S\u0105 tacy, kt\u00f3rzy twierdz\u0105, \u017ce je\u015bli nie chcemy sta\u0107 w miejscu, to musimy nadchodz\u0105c\u0105 dekad\u0119 uczyni\u0107 dekad\u0105 NOWYCH UMIEJ\u0118TNO\u015aCI. W zarz\u0105dzaniu gospodark\u0105, w technikach planowania, w organizacji, w praktycznym stosowaniu dorobku nauki, kr\u00f3tko m\u00f3wi\u0105c \u2013 w ka\u017cdej dziedzinie [&#8230;]. Rewolucji naukowo-technicznej nie przeprowadza si\u0119 ani przy pomocy g\u0142osowania, ani przy pomocy demonstracji, ani dekret\u00f3w czy te\u017c najlepiej brzmi\u0105cych przem\u00f3wie\u0144. Robi si\u0119 j\u0105 poprzez nowy spos\u00f3b my\u015blenia i praktyczne wcielanie w \u017cycie nowych po\u017cytecznych idei. [&#8230;]\n<p align=\"JUSTIFY\">Je\u015bli [&#8230;] \u2013 wbrew pokusie \u015bwi\u0119tego spokoju \u2013 uwierzy\u0142e\u015b w to, \u017ce wyzwanie, stawiane nam przez epok\u0119, mo\u017ce by\u0107 wielk\u0105 nasz\u0105 spo\u0142eczn\u0105 przygod\u0105 i szans\u0105 [&#8230;] \u2013 pami\u0119taj, \u017ce na tych \u0142amach znajdziesz swoich przyjaci\u00f3\u0142 i sojusznik\u00f3w.<\/p>\n<p align=\"JUSTIFY\">Warszawa, 21 maja 1970 [30]\n<p align=\"JUSTIFY\"><!--nextpage--><\/p>\n<p align=\"JUSTIFY\"><strong>Jacek Karpi\u0144ski: <\/strong><\/p>\n<p align=\"JUSTIFY\">Wymy\u015bli\u0142em modularn\u0105 maszyn\u0119 [K-202], jednostk\u0119 centraln\u0105 [&#8230;] wyposa\u017con\u0105 w pami\u0119\u0107 sta\u0142\u0105 i operacyjn\u0105, do kt\u00f3rej mo\u017cna sobie doczepi\u0107 65 tysi\u0119cy modu\u0142\u00f3w sterowania i wykonawczych. Co\u015b kapitalnego na przyk\u0142ad dla przemys\u0142u. U Pniewskiego jednak zbudowa\u0107 komputera ju\u017c si\u0119 nie da\u0142o. Instytut [Fizyki Do\u015bwiadczalnej] nie m\u00f3g\u0142 da\u0107 na to pieni\u0119dzy. [&#8230;] Na pocz\u0105tku pr\u00f3bowa\u0142em zainteresowa\u0107 wojsko. Mia\u0142em znajomego pu\u0142kownika. Projekt bardzo mu si\u0119 spodoba\u0142. Tylko \u2013 kto to ma wyprodukowa\u0107? Poszed\u0142em do Zjednoczenia MERA<span style=\"color: #000000;\"> <a class=\"fn-ref-mark\" href=\"#footnote-1\" id=\"refmark-1\"><sup>[1]<\/sup><\/a><\/span> i trafi\u0142em tam na dyrektora Jerzego Huka. Huk uzna\u0142 projekt za interesuj\u0105cy i powo\u0142a\u0142 do jego oceny komisj\u0119 pod kierownictwem Marka Greniewskiego \u2013 syna profesora Henryka Greniewskiego. Ojciec udawa\u0142 cybernetyka, a syn \u2013 eksperta od elektroniki. Po paru tygodniach komisja stwierdzi\u0142a, \u017ce projekt nie nadaje si\u0119 do realizacji, bo technologii, jak\u0105 proponuj\u0119, nie ma i by\u0107 nie mo\u017ce. Jak by mog\u0142a by\u0107, Amerykanie na pewno by ju\u017c j\u0105 wykorzystywali. Jednym s\u0142owem: MERA mojej maszyny produkowa\u0107 nie chce. <span style=\"font-size: xx-small;\"><span style=\"font-size: small;\">[22]<\/span><\/span><\/p>\n<figure id=\"attachment_8421\" aria-describedby=\"caption-attachment-8421\" style=\"width: 540px\" class=\"wp-caption alignnone\"><a href=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2012\/lukasz-bertram-takiego-komputera-nie-ma\/karpinski-004-gray-oronsko-2012-04-11\/\" rel=\"attachment wp-att-8421\"><img loading=\"lazy\" class=\"size-medium wp-image-8421\" title=\"Warszawa, druga po\u0142owa lat 60. Jacek Karpi\u0144ski z zespo\u0142em przy komputerze KAR-65. Fot. ze zbior\u00f3w Doroty Karpi\u0144skiej\" src=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2012\/04\/karpinski-004-gray-oronsko-2012-04-11-540x560.jpg\" alt=\"Warszawa, druga po\u0142owa lat 60. Jacek Karpi\u0144ski z zespo\u0142em przy komputerze KAR-65. Fot. ze zbior\u00f3w Doroty Karpi\u0144skiej\" width=\"540\" height=\"560\"\/><\/a><figcaption id=\"caption-attachment-8421\" class=\"wp-caption-text\">Warszawa, druga po\u0142owa lat 60. Jacek Karpi\u0144ski z zespo\u0142em przy komputerze KAR-65. Fot. ze zbior\u00f3w Doroty Karpi\u0144skiej<\/figcaption><\/figure>\n<p align=\"JUSTIFY\"><strong>Antoni Bossowski <\/strong><span style=\"color: #000000;\"><span style=\"font-size: x-small;\"><span style=\"font-size: small;\">(dyrektor O\u015brodka Informatyki Ministerstwa Spraw Wewn\u0119trznych <a class=\"fn-ref-mark\" href=\"#footnote-2\" id=\"refmark-2\"><sup>[2]<\/sup><\/a><\/span><\/span><\/span><span style=\"color: #000000;\"><span style=\"font-size: x-small;\"><span style=\"font-size: small;\">)<\/span><\/span><\/span><strong>: <\/strong><\/p>\n<p align=\"JUSTIFY\">Karpi\u0144ski zacz\u0105\u0142 budowa\u0107 K-202, mia\u0142 pierwsze elementy i napotka\u0142 na powa\u017cne trudno\u015bci \u2013 mianowicie mia\u0142 zakaz wyjazdu za granic\u0119. Poszed\u0142em wtedy do ministra spraw wewn\u0119trznych Franciszka Szlachcica. Opowiedzia\u0142em mu o Jacku, o jego pracy nad minikomputerem, kt\u00f3ry mo\u017ce by\u0107 wielkim dorobkiem dla Polski i o tym, jakie ma trudno\u015bci. Minister podni\u00f3s\u0142 s\u0142uchawk\u0119, powiedzia\u0142 komu trzeba i od tego dnia Jacek m\u00f3g\u0142 wyje\u017cd\u017ca\u0107 swobodnie. Od tego czasu Szlachcic si\u0119 nim zainteresowa\u0142 i dop\u00f3ki by\u0142 ministrem, Jacek pracowa\u0142. Potem [w grudniu 1971] Szlachcic poszed\u0142 na sekretarza KC, a nast\u0119pnie go odsun\u0119li i Jackowi przesta\u0142o si\u0119 wie\u015b\u0107. Drugiego Szlachcica ju\u017c nie mia\u0142. [4]\n<p align=\"JUSTIFY\"><strong>Jacek Karpi\u0144ski: <\/strong><\/p>\n<p align=\"JUSTIFY\">M\u00f3j dobry znajomy, angielski handlowiec Howard Lord, pokaza\u0142 projekt w Londynie. Tam uznano, \u017ce jest to najlepsza konstrukcja logiczna na \u015bwiecie. Poproszono, \u017cebym osobi\u015bcie przedstawi\u0142 za\u0142o\u017cenia. I natychmiast pojawi\u0142a si\u0119 propozycja produkcji.<\/p>\n<p align=\"JUSTIFY\">Jak g\u0142upi, zakichany patriota, powiedzia\u0142em \u201edzi\u0119kuj\u0119\u201d, w\u0142o\u017cy\u0142em brytyjskie opinie do kieszeni i wr\u00f3ci\u0142em do Polski. Poszed\u0142em do Stefana Bratkowskiego i pytam, co robi\u0107. Tu nie chc\u0105 produkowa\u0107, tam chc\u0105. Ale ja chc\u0119 robi\u0107 komputery w Polsce! Stefan obieca\u0142 porozmawia\u0107 z [&#8230;] [przewodnicz\u0105cym Komitetu Nauki i Techniki] Janem Kaczmarkiem. Kaczmarek przyj\u0105\u0142 mnie, uzna\u0142 projekt za interesuj\u0105cy i obieca\u0142 porozmawia\u0107 z Hukiem. Koniec ko\u0144c\u00f3w okaza\u0142o si\u0119, \u017ce produkowa\u0107 mo\u017cna, ale ani MERA, ani Komitet nie dadz\u0105 pieni\u0119dzy.<\/p>\n<p align=\"JUSTIFY\">Stefan zaproponowa\u0142 uk\u0142ad: brytyjskie pieni\u0105dze, sprzeda\u017c i marketing \u2013 konstrukcja i produkcja w Polsce. To by\u0142o dla wszystkich do przyj\u0119cia. MERA podpisa\u0142a umow\u0119 z firmami Data-Loop i MB Metals i stworzy\u0142a Zak\u0142ad [Do\u015bwiadczalny] Minikomputer\u00f3w. Ja zosta\u0142em kierownikiem zak\u0142adu i jednocze\u015bnie konsultantem strony brytyjskiej. <span style=\"font-size: xx-small;\"><span style=\"font-size: small;\">[22]<\/span><\/span><\/p>\n<p align=\"JUSTIFY\"><strong>Z umowy Przedsi\u0119biorstwa Handlu Zagranicznego \u201eMetronex\u201d z firm\u0105 Data-Loop:<\/strong><\/p>\n<p align=\"JUSTIFY\">Obie strony przyjmuj\u0105 do wiadomo\u015bci, \u017ce Podstawowy Projekt stworzony przez in\u017c. Jacka Karpi\u0144skiego b\u0119d\u0105cego konsultantem Data-Loop, jest w\u0142asno\u015bci\u0105 Data-Loop. Obie strony zgadzaj\u0105 si\u0119, \u017ce produkcja K-202 b\u0119dzie podj\u0119ta w Polsce i \u017ce ca\u0142a produkcja, technologia, <em>hardware<\/em>, <em>software<\/em> b\u0119d\u0105 pod wy\u0142\u0105czn\u0105 kontrol\u0105 in\u017c. Jacka Karpi\u0144skiego, kt\u00f3ry b\u0119dzie odpowiedzialny za ca\u0142y projekt K-202.<\/p>\n<p align=\"JUSTIFY\">Maj 1971 [23]\n<p align=\"JUSTIFY\"><strong>Jacek Karpi\u0144ski: <\/strong><\/p>\n<p align=\"JUSTIFY\">Co prawda nawsadzali mi zaraz do tego Zak\u0142adu ubowc\u00f3w, ale jako\u015b dawa\u0142em sobie z tym rad\u0119. Najpierw zaprosi\u0142 mnie [sekretarz Komitetu Warszawskiego PZPR] Jerzy \u0141ukaszewicz [&#8230;]. Wyrazi\u0142 uznanie dla mojej dziejowej misji i zaproponowa\u0142 mi dyrektora administracyjnego, oczywi\u015bcie \u2013 je\u015bli si\u0119 zgodz\u0119. Potem zaprosi\u0142 mnie jeszcze jaki\u015b nast\u0119pny towarzysz i te\u017c mi kogo\u015b wcisn\u0105\u0142. I tak obsadzili mi ca\u0142\u0105 administracj\u0119, od dyrektor\u00f3w po ksi\u0119gow\u0105.<\/p>\n<p align=\"JUSTIFY\">Ale in\u017cynier\u00f3w na szcz\u0119\u015bcie sam sobie dobiera\u0142em. Trzonem zespo\u0142u byli: Ela Jezierska, Andrzej Ziemkiewicz, Zbys\u0142aw Szwaj, Teresa Pajkowska, Krzysztof Jaros\u0142awski. Pracowali\u015bmy po 12\u201315 godzin na dob\u0119; bez nich nie by\u0142oby mo\u017cliwe wykonanie K-202 z oprogramowaniem w ci\u0105gu jednego roku. Zapa\u0142 do pracy wi\u0119kszo\u015bci zespo\u0142u by\u0142 niespotykany. <span style=\"font-size: xx-small;\"><span style=\"font-size: small;\">[22] <\/span><\/span><\/p>\n<p align=\"JUSTIFY\"><strong>Zbys\u0142aw Szwaj <\/strong><span style=\"color: #000000;\"><span style=\"font-size: x-small;\"><span style=\"font-size: small;\">(wsp\u00f3\u0142pracownik Jacka Karpi\u0144skiego)<\/span><\/span><\/span><strong>: <\/strong><\/p>\n<p align=\"JUSTIFY\">Byli\u015bmy zgranym zespo\u0142em m\u0142odych student\u00f3w, zapale\u0144c\u00f3w. Karpi\u0144ski by\u0142 dyktatorem w kwestii rozwi\u0105za\u0144 konstrukcyjnych, cz\u0119sto pyta\u0142 nas o opinie, ale i tak robi\u0142 po swojemu. Pasjonowa\u0142a nas ta robota. Cz\u0119sto spali\u015bmy w Zak\u0142adzie. Razem sp\u0119dzali\u015bmy wolny czas. Zarabiali\u015bmy tyle, co wszyscy \u2013 grosze. Karpi\u0144ski mia\u0142 wiele patent\u00f3w, z kt\u00f3rych dostawa\u0142 pieni\u0105dze, wi\u0119c cz\u0119sto nam dawa\u0142 na jedzenie albo ubranie. <span style=\"font-size: xx-small;\"><span style=\"font-size: small;\">[17]<\/span><\/span><\/p>\n<p align=\"JUSTIFY\">By\u0142o to zupe\u0142nie inne spojrzenie na produkcj\u0119, na tworzenie, na \u017cycie. Karpi\u0144ski potrafi\u0142 powiedzie\u0107: musimy opracowa\u0107 w pilnym trybie jak\u0105\u015b spraw\u0119, zrobimy to wi\u0119c w Zakopanem. I jechali\u015bmy do Zakopanego, gdzie siedzieli\u015bmy przez tydzie\u0144 w zadymionym pokoju \u2013 ale stamt\u0105d wyje\u017cd\u017ca\u0142o si\u0119 ju\u017c z gotowym projektem. To samo dzia\u0142o si\u0119 w Warszawie. W tamtych czasach to by\u0142 ewenement. <span style=\"font-size: xx-small;\"><span style=\"font-size: small;\">[24]<\/span><\/span><\/p>\n<p align=\"JUSTIFY\">\n<p align=\"JUSTIFY\">\n<p align=\"JUSTIFY\"><!--nextpage--><\/p>\n<p align=\"JUSTIFY\"><strong>Waldemar Jarosi\u0144ski: <\/strong><\/p>\n<p align=\"JUSTIFY\">Nasz poprzedni zesp\u00f3\u0142 cz\u0119\u015bciowo si\u0119 rozbi\u0142 \u2013 cz\u0119\u015b\u0107 posz\u0142a z Jackiem [do Zak\u0142adu Do\u015bwiadczalnego Minikomputer\u00f3w], my zostali\u015bmy w PAN-ie. Ale Jacek nie zrezygnowa\u0142 z nas i my mu opracowywali\u015bmy wiele rzeczy, na przyk\u0142ad moim zadaniem by\u0142o zrobienie ca\u0142ego zasilacza. Potem u nas by\u0142a \u201eszyta\u201d pierwsza pami\u0119\u0107.<\/p>\n<p align=\"JUSTIFY\">Dostawali\u015bmy cz\u0119\u015bci z Anglii, wi\u0119c nareszcie pracowali\u015bmy na podzespo\u0142ach z Zachodu. Przysz\u0142y doskona\u0142e wentylatorki, cichute\u0144kie, nie te grzmoty co u nas, kt\u00f3re nie do\u015b\u0107, \u017ce wysiada\u0142y, to chodzi\u0142y g\u0142o\u015bno. Polska gospodarka nie by\u0142a w stanie tego wytworzy\u0107. My byli\u015bmy na etapie germanu<span style=\"color: #000000;\"><a class=\"fn-ref-mark\" href=\"#footnote-3\" id=\"refmark-3\"><sup>[3]<\/sup><\/a><\/span>, a tam ju\u017c wszed\u0142 krzem. <span style=\"font-size: xx-small;\"><span style=\"font-size: small;\">[15] <\/span><\/span><\/p>\n<p align=\"JUSTIFY\"><strong>J\u00f3zef Kozielecki w \u201ePolityce\u201d: <\/strong><\/p>\n<p align=\"JUSTIFY\">Straty materialne i psychologiczne zwi\u0105zane z marnotrawstwem mo\u017cliwo\u015bci ludzkich \u2013 chocia\u017c niewymierne \u2013 s\u0105 powa\u017cne. Gdyby\u015bmy umieli lepiej wykorzysta\u0107 zdolno\u015bci technik\u00f3w i in\u017cynier\u00f3w, z pewno\u015bci\u0105 nasza lokata w dziedzinie wynalazczo\u015bci by\u0142aby wy\u017csza. Obecnie rocznie jeden wynalazek przypada na oko\u0142o 7 tysi\u0119cy Polak\u00f3w, podczas gdy w Czechos\u0142owacji [&#8230;] na 2 tysi\u0105ce, a we Francji na oko\u0142o 3 tysi\u0105ce mieszka\u0144c\u00f3w. [&#8230;]\n<p align=\"JUSTIFY\">Powstaje w tym miejscu do\u015b\u0107 k\u0142opotliwe pytanie: komu zale\u017cy na pe\u0142nym i celowym wykorzystaniu tych ludzi? Kto jest ekonomicznie i spo\u0142ecznie zainteresowany w zapobieganiu marnotrawstwu w tej dziedzinie? [&#8230;] Gra o jutro jest przede wszystkim gr\u0105 o wykorzystanie potencja\u0142u intelektualnego tego kraju.<\/p>\n<p align=\"JUSTIFY\">Warszawa, czerwiec 1971 [18]\n<p align=\"JUSTIFY\"><strong>Jacek Karpi\u0144ski: <\/strong><\/p>\n<p align=\"JUSTIFY\">Wystawi\u0142em [prototyp] K-202 na Targach Pozna\u0144skich. Mia\u0142em pi\u0119kne, du\u017ce stoisko. Obok wystawiali 8-bitowe Odry ELWRO<span style=\"color: #000000;\"> <a class=\"fn-ref-mark\" href=\"#footnote-4\" id=\"refmark-4\"><sup>[4]<\/sup><\/a><\/span>. Gierek przyszed\u0142 do mnie z ca\u0142\u0105 \u015bwit\u0105, [premierem Piotrem] Jaroszewiczem, paroma ministrami. Rozmawiali\u015bmy z kwadrans.<\/p>\n<p>\u2013 No to jak? \u2013 zapyta\u0142. \u2013 Zrobicie?<br \/>\n\u2013 Zrobimy \u2013 odpowiedzia\u0142em. \u2013 Ale czy pomo\u017cecie?<br \/>\n\u2013 Pomo\u017cemy!<\/p>\n<p align=\"JUSTIFY\">Do ELWRO w og\u00f3le nie podszed\u0142. To by\u0142 dla nich straszny policzek.<\/p>\n<p align=\"JUSTIFY\">Pozna\u0144, czerwiec 1971 [22]\n<p align=\"JUSTIFY\"><strong>J\u00f3zef Tejchma <\/strong><span style=\"color: #000000;\"><span style=\"font-size: x-small;\"><span style=\"font-size: small;\">(cz\u0142onek Biura Politycznego KC PZPR)<\/span><\/span><\/span><strong>: <\/strong><\/p>\n<p align=\"JUSTIFY\">Pami\u0119tam pewien nastr\u00f3j, nawet w gmachu KC, takiej nadziei, \u017ce mo\u017ce to jest to, \u017ce mo\u017ce co\u015b wa\u017cnego \u2013 polskiego \u2013 pojawi si\u0119 w dziedzinie technologii, jaki\u015b wynalazek \u2013 \u017ce czym\u015b si\u0119 wyr\u00f3\u017cnimy w Europie. <span style=\"font-size: xx-small;\"><span style=\"font-size: small;\">[10]<\/span><\/span><\/p>\n<p align=\"JUSTIFY\"><strong>Henryk Boruci\u0144ski w tygodniku \u201ePerspektywy\u201d: <\/strong><\/p>\n<p align=\"JUSTIFY\">Prototyp K-202 nie tylko spe\u0142ni\u0142 wymogi za\u0142o\u017ce\u0144, ale je znacznie przewy\u017cszy\u0142. Powsta\u0142 minikomputer na elementach elektronicznych czwartej generacji, stanowi\u0105cy w swojej klasie najbardziej uniwersaln\u0105 maszyn\u0119 \u015bwiata. Liczy z szybko\u015bci\u0105 miliona operacji na sekund\u0119 i w tym dor\u00f3wnuj\u0105 mu tylko ameryka\u0144ski minikomputer Super Nova i angielski Modular One. [&#8230;]\n<p align=\"JUSTIFY\">Przedstawiciele wroc\u0142awskich zak\u0142ad\u00f3w ELWRO, produkuj\u0105cych Odr\u0119, poczuli si\u0119 zagro\u017ceni w swoim monopolu. Nies\u0142usznie. W gruncie rzeczy maszyny te ze sob\u0105 nie konkuruj\u0105, jak nie konkuruj\u0105 ze sob\u0105 obrabiarka z lini\u0105 technologiczn\u0105. Inny u\u017cytkownik, inne wymogi, inne mo\u017cliwo\u015bci. [&#8230;] Otrzymujemy do r\u0119ki instrument, kt\u00f3ry pozwoli nam goni\u0107 najlepszych. By\u0142oby b\u0142\u0119dem dawa\u0107 go naszym konkurentom, pozostawiaj\u0105c sobie drewniane liczyde\u0142ka.<\/p>\n<p align=\"JUSTIFY\">Warszawa, czerwiec 1971 [3]\n<p align=\"JUSTIFY\"><strong>Andrzej Bonarski w miesi\u0119czniku \u201ePolska\u201d: <\/strong><\/p>\n<p align=\"JUSTIFY\">Przygoda in\u017cyniera Karpi\u0144skiego z systemem K-202 obfitowa\u0142a w dramatyczne napi\u0119cia. Najistotniejsze jest jednak to, \u017ce minikomputer istnieje, pracuje i b\u0119dzie przez polski przemys\u0142 produkowany seryjnie. Mo\u017cliwo\u015bci eksportowe na najbli\u017csze lata s\u0105 praktycznie nieograniczone. Wszyscy chc\u0105 kupowa\u0107 K-202; w tej chwili maszyna ta uchodzi za szczyt \u015bwiatowy w tej klasie komputer\u00f3w.<\/p>\n<p align=\"JUSTIFY\">Warszawa, pa\u017adziernik 1971 [2]\n<p align=\"JUSTIFY\"><strong>Z raportu Pracowni Prognoz Rozwoju O\u015brodka Badawczo-Rozwojowego Informatyki: <\/strong><\/p>\n<p align=\"JUSTIFY\">By\u0142o powa\u017cn\u0105 szkod\u0105, \u017ce Polska nie wyst\u0105pi\u0142a na tej wystawie [sprz\u0119tu informatycznego i technicznego w Pary\u017cu] z aktualnym prototypem K-202, poniewa\u017c [&#8230;] mo\u017cliwo\u015bci ekspansji tej maszyny przewy\u017cszaj\u0105 najkorzystniejsze nawet przewidywania. [&#8230;] K-202 oparty jest o najnowocze\u015bniejsze elementy i podzespo\u0142y elektroniczne dost\u0119pne na rynkach \u015bwiatowych, co ujawni\u0142o si\u0119 szczeg\u00f3lnie mocno przy konfrontacji z producentami francuskimi i niemieckimi, kt\u00f3rzy o niekt\u00f3rych [&#8230;] jeszcze nie wiedzieli. Wiceprezydent Control Data Corporation (druga co do wielko\u015bci firma w \u015bwiecie po IBM) powiedzia\u0142, \u017ce K-202 wyprzedza to, co si\u0119 przygotowuje na \u015bwiecie, co najmniej o p\u00f3\u0142 roku i \u017ce jest lepszy o 30 procent od wszystkiego, co mo\u017cna kupi\u0107 obecnie. [&#8230;] Z ch\u0119ci\u0105 kupiliby licencj\u0119.<\/p>\n<p align=\"JUSTIFY\">Warszawa, pa\u017adziernik 1971 [23]\n<p align=\"JUSTIFY\"><strong>Jacek Karpi\u0144ski w li\u015bcie do Edwarda Gierka <\/strong>(I Sekretarza KC PZPR)<strong>: <\/strong><\/p>\n<p align=\"JUSTIFY\">Musz\u0119 Wam zameldowa\u0107, \u017ce borykam si\u0119 ci\u0105gle z licznymi trudno\u015bciami pozamerytorycznymi, kt\u00f3re op\u00f3\u017aniaj\u0105 prac\u0119 i wyka\u0144czaj\u0105 psychicznie mnie i wszystkich, kt\u00f3rym rozw\u00f3j naszej gospodarki naprawd\u0119 le\u017cy na sercu! [&#8230;]\n<p align=\"JUSTIFY\">Proponowa\u0142bym przedyskutowanie nast\u0119puj\u0105cych wniosk\u00f3w [na VI Zjazd PZPR w grudniu 1971]:<\/p>\n<p align=\"JUSTIFY\">\u2013 usamodzielni\u0107 przedsi\u0119biorstwa pa\u0144stwowe, jako podstawowy element gospodarki narodowej, w ca\u0142okszta\u0142cie dzia\u0142alno\u015bci, a wi\u0119c w pracach rozwojowych, konstrukcyjnych, produkcji, zaopatrzeniu, handlu w obrocie krajowym i zagranicznym, wraz z dzia\u0142ami pomocniczymi, jak szkolenie, serwis itp.; [&#8230;]\n<p align=\"JUSTIFY\">\u2013 dyrektorowi przedsi\u0119biorstwa udzieli\u0107 ca\u0142kowitego zaufania, ale na\u0142o\u017cy\u0107 na niego pe\u0142n\u0105 odpowiedzialno\u015b\u0107 materialn\u0105 i moraln\u0105 za wyniki jego pracy \u2013 [&#8230;] dotyczy to r\u00f3wnie\u017c kierownik\u00f3w wszystkich szczebli aparatu pa\u0144stwowego;<\/p>\n<p align=\"JUSTIFY\">\u2013 sko\u0144czy\u0107 z kompromituj\u0105cym zwyczajem obsadzania stanowisk wed\u0142ug \u201eklucza\u201d, nie bacz\u0105c na zawodowe kwalifikacje kandydata, aby by\u0142 dobrym towarzyszem partyjnym lub \u201edobrym znajomym\u201d; wielu ofiarnych i wysoko kwalifikowanych fachowc\u00f3w bezpartyjnych zas\u0142uguje r\u00f3wnie\u017c na pe\u0142ne zaufanie.<\/p>\n<p align=\"JUSTIFY\">Warszawa, listopad 1971 [23]\n<p align=\"JUSTIFY\"><strong>Z notatki w \u201eTrybunie Ludu\u201d:<\/strong><\/p>\n<p align=\"JUSTIFY\">Polski minikomputer K-202, konstrukcji in\u017c. Jacka Karpi\u0144skiego, \u201ewyp\u0142yn\u0105\u0142\u201d na mi\u0119dzynarodowe wody. 29 bm. w Zak\u0142adach Wytw\u00f3rczych Aparatury Pomiarowej ERA w Warszawie nast\u0105pi\u0142o oficjalne przekazanie prototypu minikomputera przedstawicielowi brytyjskiej firmy MB Metals, kt\u00f3ra b\u0119dzie prowadzi\u0107 sprzeda\u017c maszyny na terenie ca\u0142ego \u015bwiata.<\/p>\n<p align=\"JUSTIFY\">K-202, z kt\u00f3rego mo\u017cna zbudowa\u0107 system obliczeniowy o \u201emaxi\u201d mo\u017cliwo\u015bciach, w pe\u0142ni zas\u0142uguje na nazw\u0119 minikomputera. Z racji niewielkich wymiar\u00f3w najszybszy polski komputer odb\u0119dzie swoj\u0105 pierwsz\u0105 podr\u00f3\u017c zagraniczn\u0105 jako&#8230; r\u0119czny baga\u017c lotniczy. Jednostka centralna ma bowiem rozmiary 48 x 21 x 56 cm, tj. wielko\u015b\u0107 walizki.<\/p>\n<p align=\"JUSTIFY\">Warszawa, 30 grudnia 1971 [26]\n<p align=\"JUSTIFY\">\n<p align=\"JUSTIFY\">\n<p align=\"JUSTIFY\"><!--nextpage--><\/p>\n<p align=\"JUSTIFY\"><strong>Stefan Bratkowski w relacji: <\/strong><\/p>\n<p align=\"JUSTIFY\">Mia\u0142em rozmow\u0119 z kim\u015b z Wydzia\u0142u Przemys\u0142u KC, w kt\u00f3rej zapyta\u0142 on: <em>\u201eWy chcecie powiedzie\u0107, \u017ce taka ma\u0142a skrzynka mie\u015bci wi\u0119cej ni\u017c te ogromne IBM-owskie komputery?\u201d<\/em>. To przekracza\u0142o ich wyobra\u017ani\u0119. I podobnie jak u W\u0119grzyna pojawia\u0142a si\u0119 dzika zawi\u015b\u0107 o powodzenie. <span style=\"font-size: xx-small;\"><span style=\"font-size: small;\">[8]<\/span><\/span><\/p>\n<p align=\"JUSTIFY\"><strong>Zbys\u0142aw Szwaj: <\/strong><\/p>\n<p align=\"JUSTIFY\">Ten Zak\u0142ad promieniowa\u0142. Ale jednocze\u015bnie grupa ludzi m\u0142odych, zintegrowanych, inteligentnych, pod wodz\u0105 Karpi\u0144skiego, o takim \u017cyciorysie \u2013 z inteligenckiej, patriotycznej rodziny, kaleka z powstania \u2013 by\u0142a zagro\u017ceniem dla ca\u0142ego systemu. I dlatego te\u017c coraz wi\u0119cej ludzi chcia\u0142o to kontrolowa\u0107.<\/p>\n<p align=\"JUSTIFY\">Jacek mia\u0142 coraz mniej do powiedzenia we w\u0142asnej sprawie. Zacz\u0119li si\u0119 wok\u00f3\u0142 niego kr\u0119ci\u0107 r\u00f3\u017cni ludzie z nadania, aby nadzorowa\u0107 jego dzia\u0142alno\u015b\u0107. By\u0142o ich ci\u0105gle wi\u0119cej, przybywa\u0142o, osaczali go ze wszystkich stron. On na to nie mia\u0142 wp\u0142ywu, nadal byli\u015bmy go\u015b\u0107mi w MERZE; nie m\u00f3g\u0142 stworzy\u0107 w\u0142asnej \u201efirmy\u201d. <span style=\"font-size: xx-small;\"><span style=\"font-size: small;\">[24]<\/span><\/span><\/p>\n<p align=\"JUSTIFY\"><strong>Jerzy Ziele\u0144ski w \u201e\u017byciu i Nowoczesno\u015bci\u201d: <\/strong><\/p>\n<p align=\"JUSTIFY\">Zupe\u0142nie niepostrze\u017cenie kariera naukowa sprz\u0119g\u0142a si\u0119 z karier\u0105 administracyjn\u0105. Powsta\u0142y liczne piramidki, na kt\u00f3rych, jak na Olimpach, siedli cz\u0119sto g\u0119sto ludzie [&#8230;] uchodz\u0105cy w danej dziedzinie za wyroczni\u0119, w istocie od dawna nieprowadz\u0105cy w\u0142asnych bada\u0144 na serio, zajmuj\u0105cy si\u0119 g\u0142\u00f3wnie celebracj\u0105 i urz\u0119dowaniem. Wiedza ich szybko zwietrza\u0142a, a na uczenie si\u0119 nowych rzeczy nie mieli ani czasu, ani ochoty. Wok\u00f3\u0142 nich za\u015b najwi\u0119kszy ruch czynili nie ich uczniowie najlepsi, ale najcwa\u0144si, pracownicy naukowi lub naukawi, kt\u00f3rzy ze wszystkich wiedz dwie ga\u0142\u0119zie opanowali najdok\u0142adniej: wygryzologi\u0119 og\u00f3ln\u0105 i kompilatorstwo stosowane. Prawdziwie zdolny cz\u0142owiek, a do tego nie daj Bo\u017ce jeszcze obstaj\u0105cy przy w\u0142asnym zdaniu, nie mia\u0142 szans, bo zagra\u017ca\u0142 tym na szczycie piramidki i tym obok.<\/p>\n<p align=\"JUSTIFY\">Warszawa, luty 1972 [29]\n<p align=\"JUSTIFY\"><strong>Antoni Bossowski: <\/strong><\/p>\n<p align=\"JUSTIFY\">Dw\u00f3ch takich by\u0142o w Instytucie Maszyn Matematycznych, pu\u0142kownik Roman Kulesza i Jerzy Janicki. Ja nie znam \u017cadnego dorobku tych dw\u00f3ch os\u00f3b, opr\u00f3cz rozrabiania. Pojawi\u0142 si\u0119 w nich strach, \u017ce to Karpi\u0144ski zrobi polski minikomputer, a nie ci, kt\u00f3rzy byli do tego przeznaczeni. <span style=\"font-size: xx-small;\"><span style=\"font-size: small;\">[4]<\/span><\/span><\/p>\n<p align=\"JUSTIFY\"><strong>Stefan Bratkowski w \u201e\u017byciu i Nowoczesno\u015bci\u201d: <\/strong><\/p>\n<p align=\"JUSTIFY\">\u201e\u017bycie Warszawy\u201d ani \u017cadna inna gazeta nie napisa\u0142y ani s\u0142owa o zainteresowaniu dla K-202 na tegorocznych Targach Lipskich, nie napisa\u0142y o sukcesie odniesionym podczas pokazu w Pradze czeskiej, nie by\u0142o te\u017c g\u0142o\u015bno o niezwyk\u0142ym sukcesie na najwa\u017cniejszej \u015bwiatowej wystawie sprz\u0119tu informatyki i automatyki, w londy\u0144skiej \u201eOlimpii\u201d w maju br. Nie by\u0142o g\u0142o\u015bno z tego wzgl\u0119du, by ludzie, kt\u00f3rych boli ka\u017cde s\u0142owo na ten temat, przestali m\u00f3wi\u0107 o \u201ereklamowaniu K-202\u201d przez pras\u0119. Niestety, owym ludziom to milczenie nie wystarcza i dlatego czas je przerwa\u0107; czas m\u00f3wi\u0107 pe\u0142nym g\u0142osem, poniewa\u017c ci, kt\u00f3rzy udowodnili, \u017ce potrafi\u0105, nie mog\u0105 wiecznie zajmowa\u0107 si\u0119 dowodzeniem, \u017ce nie s\u0105 wielb\u0142\u0105dami. [&#8230;]\n<p align=\"JUSTIFY\">Je\u015bli niekt\u00f3rzy m\u0142odzi ludzie z ELWRO zachowuj\u0105 si\u0119 niezbyt przyja\u017anie wobec warszawskich koleg\u00f3w, to ich mo\u017cna jako\u015b zrozumie\u0107; oni co\u015b jednak ju\u017c zrobili mimo te\u017c nie\u0142atwych warunk\u00f3w i ich ambicja w\u0142asna ma co\u015b za sob\u0105. Natomiast trudno zrozumie\u0107 kierownik\u00f3w IMM, kt\u00f3rzy nie maj\u0105c najmniejszego do\u015bwiadczenia gospodarczego przedstawiaj\u0105 humorystyczne wr\u0119cz \u201ekalkulacje\u201d; kt\u00f3rzy prezentuj\u0105 swym w\u0142adzom Karpi\u0144skiego jako rozrabiacza, maj\u0105cego ju\u017c przecie\u017c \u201ewszystko, co do produkcji K-202 potrzebne\u201d \u2013 cho\u0107 do transportu mi\u0119dzy pi\u0119cioma lokalami s\u0142u\u017cy&#8230; samoch\u00f3d osobowy kierownika zespo\u0142u; kt\u00f3rzy nie maj\u0105c poj\u0119cia o konstrukcji maszyn, \u201epoprawiaj\u0105\u201d rozwi\u0105zania w K-202 i nie mog\u0105 si\u0119 nadziwi\u0107, dlaczego Karpi\u0144ski nie umizga si\u0119 do nich i nie jest wobec nich \u201edyplomat\u0105\u201d&#8230;<\/p>\n<p align=\"JUSTIFY\">Nierozumiej\u0105cym, \u201eco za interes ma \u00ab\u017bycie i Nowoczesno\u015b\u0107\u00bb w tym K-202\u201d, wyja\u015bniam: taki sam, jak w post\u0119pie systemu inwestowania, taki sam, jak w rozwoju Bia\u0142ostocczyzny, taki sam jak w nowoczesno\u015bci elektroniki, taki sam, jak w Gie\u0142dzie Post\u0119pu Technicznego, taki sam, jak&#8230; po prostu w Polsce.<\/p>\n<p align=\"JUSTIFY\">Warszawa, czerwiec 1972 [9]\n<p align=\"JUSTIFY\"><strong>Diana Wierzbicka <\/strong><span style=\"color: #000000;\"><span style=\"font-size: x-small;\"><span style=\"font-size: small;\">(wsp\u00f3\u0142pracowniczka Jacka Karpi\u0144skiego)<\/span><\/span><\/span><strong>: <\/strong><\/p>\n<p align=\"JUSTIFY\">By\u0142 genialnym konstruktorem i dobrym organizatorem swojej pracy. Natomiast, \u017ceby \u201ewple\u015b\u0107 si\u0119\u201d w polityczno-gospodarcze struktury \u00f3wczesnego systemu \u2013 tego nie m\u00f3g\u0142 zrobi\u0107, nie chcia\u0142 \u0142ama\u0107 swoich zasad. A ju\u017c zupe\u0142nie nie by\u0142 dyplomat\u0105, a tu dyplomacja te\u017c by\u0142a potrzebna. Decydentowi nie mo\u017cna powiedzie\u0107: \u201ePanie, pan jest durny\u201d, a Jacek opowiada\u0142, \u017ce tak si\u0119 niekiedy zwraca\u0142 do os\u00f3b z wy\u017cszych szczebli. <em>\u201eKomputer b\u0119dzie g\u0142upcoodporny\u201d<\/em> \u2013 to tak\u017ce by\u0142o powiedzenie Jacka. Takie bezceremonialne traktowanie adwersarzy by\u0142o niestety jego zwyczajem. Zawsze mu si\u0119 tez wydawa\u0142o, \u017ce jest niezniszczalny, \u017ce da rad\u0119. A przeciwnikami byli ludzie, kt\u00f3rzy mieli swoj\u0105 pozycj\u0119 w \u00f3wczesnych uk\u0142adach. <span style=\"font-size: xx-small;\"><span style=\"font-size: small;\">[27]<\/span><\/span><\/p>\n<p align=\"JUSTIFY\"><strong>Zbys\u0142aw Szwaj: <\/strong><\/p>\n<p align=\"JUSTIFY\">Ta jego arogancja wobec \u00f3wczesnej w\u0142adzy. Cz\u0119sto powtarza\u0142, \u017ce prze\u017cy\u0142 okupacj\u0119, wi\u0119c komun\u0119 te\u017c prze\u017cyje. I wcale si\u0119 z tym nie kry\u0142. [&#8230;] Kiedy\u015b wizytowa\u0142a nas partyjna wierchuszka. Jednemu z partyjniak\u00f3w wypali\u0142 wprost, \u017ce jego wiedza wystarczy\u0142aby co najwy\u017cej do budowy nocnik\u00f3w. <span style=\"font-size: xx-small;\"><span style=\"font-size: small;\">[17]<\/span><\/span><\/p>\n<p align=\"JUSTIFY\"><strong>Stefan Bratkowski: <\/strong><\/p>\n<p align=\"JUSTIFY\">Mia\u0142em cich\u0105 nadziej\u0119, \u017ce wywiad PRL stanie po stronie Jacka, \u017ce dostarcz\u0105 informacji, i\u017c najwi\u0119ksz\u0105, najwa\u017cniejsz\u0105 rzecz\u0105 na Zachodzie, kt\u00f3ra ma przysz\u0142o\u015b\u0107, s\u0105 komputery. A okaza\u0142o si\u0119, \u017ce oni umieli przez Zacharskiego<span style=\"color: #000000;\"> <a class=\"fn-ref-mark\" href=\"#footnote-5\" id=\"refmark-5\"><sup>[5]<\/sup><\/a><\/span> wykrada\u0107 jakie\u015b tajemnice, ale tej podstawowej, kt\u00f3r\u0105 zna\u0142 ka\u017cdy popularyzator nauki \u2013 nie przekazali.<\/p>\n<p align=\"JUSTIFY\">W 1972 roku uda\u0142o mi si\u0119 doprowadzi\u0107 do objazdu innowacyjnych o\u015brodk\u00f3w, w kt\u00f3rym wzi\u0105\u0142 udzia\u0142 Szlachcic (nie by\u0142 ju\u017c wtedy ministrem), cz\u0142onek Biura Politycznego Stefan Olszowski i \u0141ukaszewicz. Byli u Jacka, byli u in\u017cyniera Nowaka od pras hydraulicznych, kt\u00f3rego te\u017c partia wyko\u0144czy\u0142a \u2013 z tym, \u017ce Nowak by\u0142 wra\u017cliwszy i trafi\u0142 w ko\u0144cu do zak\u0142adu psychiatrycznego, a Jacek, przyzwyczajony, znosi\u0142 to. Wtedy wyszed\u0142 obronn\u0105 r\u0119k\u0105, ale ten objazd sko\u0144czy\u0142 si\u0119 nienawi\u015bci\u0105 \u0141ukaszewicza do \u201e\u017bycia i Nowoczesno\u015bci\u201d. Okaza\u0142o si\u0119 te\u017c, \u017ce przeciwnicy Jacka si\u0119 mno\u017c\u0105, to by\u0142a ca\u0142a konfraternia wrog\u00f3w. Podejrzewam, \u017ce w\u015bciek\u0142o\u015b\u0107 \u0141ukaszewicza w stosunku do \u201e\u017bycia i Nowoczesno\u015bci\u201d te\u017c zawa\u017cy\u0142a, skoro my popierali\u015bmy Karpi\u0144skiego. Jedna niech\u0119\u0107 mno\u017cy\u0142a drug\u0105. W jakim\u015b stopniu z\u0142o\u017cy\u0142 si\u0119 na to stosunek wroc\u0142awskiego ELWRO, ich intrygi i przekabacanie Tadeusza Wrzaszczyka, ministra przemys\u0142u maszynowego, kt\u00f3ry nastawi\u0142 do Jacka negatywnie Jaroszewicza, i naturalnie zjednoczenie MERA. <span style=\"font-size: xx-small;\"><span style=\"font-size: small;\">[8]<\/span><\/span><\/p>\n<p align=\"JUSTIFY\"><strong>Andrzej Targowski <\/strong><span style=\"color: #000000;\"><span style=\"font-size: x-small;\"><span style=\"font-size: small;\">(zast\u0119pca dyrektora generalnego Krajowego Biura Informatyki)<\/span><\/span><\/span><strong> we wspomnieniach:<\/strong><\/p>\n<p align=\"JUSTIFY\">My\u015bmy bardzo mocno popierali w KBI produkcj\u0119 K-202, poniewa\u017c by\u0142 to minikomputer bardzo tani \u2013 taki, jaki by\u0142 potrzebny polskim przedsi\u0119biorstwom. Osobi\u015bcie przydzieli\u0142em par\u0119 razy spory fundusz dewiz na rozruch produkcji K-202, ale \u201edziwnym\u201d zbiegiem okoliczno\u015bci dewizy te \u201egin\u0119\u0142y\u201d gdzie\u015b po administracyjnej drodze [&#8230;]. Karpi\u0144ski, jak przysta\u0142o na rasowego producenta sprz\u0119tu, osobi\u015bcie zabiega\u0142 o kontrakty z u\u017cytkownikami, m.in. z FSO na \u017beraniu, ale gdy tylko zawar\u0142 kontrakt i pochwali\u0142 si\u0119 nim, zaraz kto\u015b z MERY (nierzadko by\u0142 to sam Huk) udawa\u0142 si\u0119 do owego u\u017cytkownika i powodowa\u0142 zerwanie kontraktu. <span style=\"font-size: xx-small;\"><span style=\"font-size: small;\">[25]<\/span><\/span><\/p>\n<p align=\"JUSTIFY\">\n<p align=\"JUSTIFY\"><!--nextpage--><\/p>\n<p align=\"JUSTIFY\"><strong>Jacek Karpi\u0144ski: <\/strong><\/p>\n<p align=\"JUSTIFY\">Kiedy u\u017cy\u0142em, zgodnie z mo\u017cliwo\u015bciami urz\u0105dzenia, nazwy \u201esystem\u201d K-202, a nie \u201ekomputer\u201d [&#8230;], Jerzy Huk \u017cachn\u0105\u0142 si\u0119: <em>\u201eJaki tam system! Jedyny system, kt\u00f3ry nas obowi\u0105zuje, to jednolity system Rady Wzajemnej Pomocy Gospodarczej \u2013 RIAD\u201d<\/em>. <span style=\"font-size: xx-small;\"><span style=\"font-size: small;\">[20]<\/span><\/span><\/p>\n<p align=\"JUSTIFY\">W 1970 roku Zwi\u0105zek Radziecki wyst\u0105pi\u0142 z inicjatyw\u0105 stworzenia jednego typu komputera dla ca\u0142ego Uk\u0142adu Warszawskiego. Nazwali go RIAD \u2013 Jednolity System Maszyn Matematycznych. Zer\u017cn\u0119li projekt z IBM-a 360, kt\u00f3ry wtedy nadawa\u0142 si\u0119 ju\u017c do muzeum, ale przynajmniej by\u0142 dobrze oprogramowany.<\/p>\n<p align=\"JUSTIFY\">Wymy\u015blili, \u017ce w ka\u017cdym kraju satelickim b\u0119dzie produkowany jeden typ komputera. W Polsce \u2013 RIAD-30, na W\u0119grzech \u2013 RIAD-10, w NRD \u2013 RIAD-20, a w Moskwie \u2013 RIAD-50.<br \/>\nNa jesieni 1972 roku przyjecha\u0142 do Polski z ca\u0142\u0105 delegacj\u0105 towarzysz \u0141awrionow, g\u0142\u00f3wny konstruktor RIAD-a, \u017ceby obejrze\u0107 K-202. Przyjecha\u0142, popatrzy\u0142 i powiedzia\u0142: <em>\u201eNiemo\u017cliwe!\u201d<\/em> Przecie\u017c u nich taka maszyna zajmowa\u0142a ca\u0142\u0105 \u015bcian\u0119! Pyta\u0142, czy komputer jest odporny na wstrz\u0105sy. Odpowiedzia\u0142em, \u017ce mo\u017cna na nim kamienie \u0142upa\u0107.<\/p>\n<p>\u2013 A jak z klimatyzacj\u0105? \u2013 bo i ich maszyny, i Odry wymaga\u0142y klimatyzacji.<br \/>\n\u2013 Nie potrzebuje.<br \/>\nI wypytywa\u0142 tak, a\u017c w ko\u0144cu wzi\u0105\u0142em szklank\u0119 wody i wyla\u0142em na komputer. Nic si\u0119 nie sta\u0142o.<br \/>\n\u2013 No tak \u2013 skonstatowa\u0142 z uznaniem. \u2013 Ale to nie jest RIAD, prawda?<br \/>\nOdpowiedzia\u0142em, \u017ce nie jest.<br \/>\n\u2013 A mo\u017cna to przerobi\u0107 na RIAD?<br \/>\n\u2013 Mo\u017cna. Na zasadzie emulacji [duplikowania funkcji systemu informatycznego przez inny system]. Ma teraz milion operacji na sekund\u0119, po emulacji b\u0119dzie mia\u0142 tylko 300 tysi\u0119cy, ale i tak b\u0119dzie szybszy ni\u017c RIAD-y. I b\u0119dzie dzia\u0142a\u0142 na waszym oprogramowaniu. <span style=\"font-size: xx-small;\"><span style=\"font-size: small;\">[22]<\/span><\/span><\/p>\n<p align=\"JUSTIFY\"><strong>Waldemar Jarosi\u0144ski: <\/strong><\/p>\n<p align=\"JUSTIFY\">By\u0142o zastrze\u017cenie Anglik\u00f3w, \u017ce sprzeda\u017c b\u0119dzie tylko przez nich, a Sowieci za\u017cyczyli sobie, \u017ce ca\u0142a produkcja ma i\u015b\u0107 do nich. Oni chcieli kupowa\u0107 wszystko. I ca\u0142a rzecz si\u0119 o to rozbi\u0142a \u2013 tak to potem Jacek t\u0142umaczy\u0142. <span style=\"font-size: xx-small;\"><span style=\"font-size: small;\">[15] <\/span><\/span><\/p>\n<p align=\"JUSTIFY\"><strong>Diana Wierzbicka: <\/strong><\/p>\n<p align=\"JUSTIFY\">Nie mog\u0142a powsta\u0107 w Polsce maszyna lepsza od RIAD-a, sprzedawana na Zach\u00f3d z pomini\u0119ciem Rady Wzajemnej Pomocy Gospodarczej. Zdaniem Jacka Rosjanie chcieli spraw\u0119 przej\u0105\u0107: \u201eProsimy bardzo, b\u0119dzie K-202, wspaniale!\u201d Chcieli jednak przej\u0105\u0107 kontrol\u0119 nad jego produkcj\u0105, a mo\u017ce i autorstwo. A Jacek na to nie chcia\u0142 si\u0119 zgodzi\u0107, wi\u0119c przeciwnicy musieli udowodni\u0107, \u017ce K-202 do niczego si\u0119 nie nadaje. Tej opinii nie podzieli\u0142o jednak wielu specjalist\u00f3w informatyk\u00f3w. <span style=\"font-size: xx-small;\"><span style=\"font-size: small;\">[27]<\/span><\/span><\/p>\n<p align=\"JUSTIFY\"><strong>Andrzej Bratkowski <\/strong><span style=\"color: #000000;\"><span style=\"font-size: x-small;\"><span style=\"font-size: small;\">(in\u017cynier, publicysta)<\/span><\/span><\/span><strong>: <\/strong><\/p>\n<p align=\"JUSTIFY\">Rosjanie, gdyby poznali rzecz bli\u017cej, sami by w to weszli \u2013 to by\u0142 spos\u00f3b, by obej\u015b\u0107 embargo na podzespo\u0142y do kraj\u00f3w demokracji ludowej i dla nich to te\u017c by\u0142oby szans\u0105. W wielu przypadkach powo\u0142ywano si\u0119 na towarzyszy sowieckich, kt\u00f3rzy kompletnie sprawy nie znali, ale tu wszyscy <em>ruki po szwam<\/em>, bo tamci towarzysze to by\u0142 argument. Poza tym, wiele firm \u2013 w g\u00f3rnictwie na przyk\u0142ad \u2013 mia\u0142o swoje dewizy i chcia\u0142o kupowa\u0107 bezpo\u015brednio od zagranicznych firm, a z tym \u0142\u0105czy\u0142y si\u0119 te\u017c wyjazdy, szkolenia na Zachodzie. <span style=\"font-size: xx-small;\"><span style=\"font-size: small;\">[5]<\/span><\/span><\/p>\n<p align=\"JUSTIFY\"><strong>Andrzej Targowski: <\/strong><\/p>\n<p align=\"JUSTIFY\">4 wrze\u015bnia [1972] odby\u0142a si\u0119 narada w gmachu KC z udzia\u0142em przedstawicieli najwy\u017cszych w\u0142adz, w sk\u0142adzie: Franciszek Szlachcic, [&#8230;] Stanis\u0142aw Kowalczyk \u2013 sekretarz KC, Tadeusz Wrzaszczyk [&#8230;], Jan Kaczmarek \u2013 minister nauki, Aleksander Kope\u0107 \u2013 wiceminister przemys\u0142u maszynowego, Ryszard Farfal \u2013 instruktor KC, Jacek Karpi\u0144ski, Jerzy Huk, Roman Kulesza, Jerzy Janicki [&#8230;], Antoni Bossowski, Stefan Bratkowski, no i ja. \u017beby zebra\u0107 taki sk\u0142ad bardzo zaj\u0119tych dzia\u0142aczy, narada odby\u0142a si\u0119 o dziesi\u0105tej wieczorem. Ju\u017c ten fakt wskazuje na powag\u0119 ca\u0142ej sytuacji.<\/p>\n<p align=\"JUSTIFY\">Spotkanie zacz\u0119\u0142o si\u0119 od polemiki Kuleszy z Bratkowskim i Kulesza zacz\u0105\u0142 si\u0119 czepia\u0107 sformu\u0142owa\u0144 Stefana. Janicki zgubi\u0142 si\u0119 w tak wysokim gronie dzia\u0142aczy i zacz\u0105\u0142 tytu\u0142owa\u0107 Jacka po angielsku \u201emister Karpi\u0144ski\u201d. Tak mocno na sercu le\u017ca\u0142a podpu\u0142kownikowi \u201enielegalna\u201d wsp\u00f3\u0142praca konstruktora z angielsk\u0105 firm\u0105. Sekretarz Kowalczyk, zdegustowany stylem wypowiedzi Kuleszy i Janickiego, zagrozi\u0142 przerwaniem narady. Wtedy Huk, \u015bwietny gracz polityczny, od razu zapewni\u0142 najwy\u017csze w\u0142adze, \u017ce MERA zrobi wszystko, aby K-202 sta\u0142 si\u0119 sukcesem. [&#8230;]\n<p align=\"JUSTIFY\">Po naradzie sytuacja wok\u00f3\u0142 K-202 nie poprawi\u0142a si\u0119. Dyrektorzy MERY nie umieli nic stworzy\u0107, ale za to \u015bwietnie wiedzieli, jak kogo\u015b zniszczy\u0107. [&#8230;] MERA, zamiast u\u0142atwi\u0107 prac\u0119 Karpi\u0144skiemu, zacz\u0119\u0142a, pod byle pozorem, prac\u0119 mu utrudnia\u0107. Jacek, \u015bwietny konstruktor, a nie gracz gabinetowy, wpada\u0142 coraz to cz\u0119\u015bciej w pozastawiane sid\u0142a. W r\u00f3\u017cnych listach i anonimach (sterowanych) wysuwane s\u0105 przeciw niemu najci\u0119\u017csze zarzuty, \u017ce jest malwersantem, a nawet zdrajc\u0105 ojczyzny. Ci\u0105gle s\u0105 to plotki, nikogo nie mo\u017cna z\u0142apa\u0107 za r\u0119k\u0119 i nikomu udowodni\u0107 z\u0142ej woli. [&#8230;]\n<p align=\"JUSTIFY\">Tymczasem MERA prowadzi intensywne rozmowy z ameryka\u0144sk\u0105 firm\u0105 Litton na temat zakupu licencji na minikomputer i tak\u017ce wdra\u017ca prace rozwojowe nad krajowym minikomputerem MOMIK. [&#8230;] Dublowanie prac i koszt\u00f3w dochodzi do zenitu.<\/p>\n<p align=\"JUSTIFY\">Warszawa, 1972 [25]\n<p align=\"JUSTIFY\"><strong>Roman Kulesza <\/strong><span style=\"color: #000000;\"><span style=\"font-size: x-small;\"><span style=\"font-size: small;\">(dyrektor naukowy Zjednoczenia Przemys\u0142u Automatyki i Aparatury Pomiarowej MERA, dyrektor IMM)<\/span><\/span><\/span><strong> w miesi\u0119czniku \u201eInformatyka\u201d: <\/strong><\/p>\n<p align=\"JUSTIFY\">W latach 1971\u201372 zosta\u0142 opracowany minikomputer K-202. Jego przeznaczenie dla kraju b\u0119dzie ograniczone do wybranych system\u00f3w, takich jak: automatyzacja prac in\u017cynierskich, sterowanie procesami technologicznymi. Przemys\u0142 nie przewiduje stosowania minikomputera K-202 w du\u017cych uniwersalnych systemach przetwarzania informacji.<\/p>\n<p align=\"JUSTIFY\">Warszawa, stycze\u0144 1973 [13]\n<p align=\"JUSTIFY\"><strong>Jacek Karpi\u0144ski: <\/strong><\/p>\n<p align=\"JUSTIFY\">Zacz\u0119\u0142a si\u0119 straszna nagonka na mnie i na K-202. Okropne mi robili \u015bwi\u0144stwa. Stara\u0142em si\u0119 o autonomi\u0119 dla mojego Zak\u0142adu. Nic z tego nie wysz\u0142o, przenie\u015bli mnie do Instytutu Maszyn Matematycznych.<\/p>\n<p align=\"JUSTIFY\">Musieli mnie zniszczy\u0107, bo o\u015bmiesza\u0142em i ELWRO, i IMM. ELWRO zatrudnia\u0142o 6 tysi\u0119cy ludzi, IMM \u2013 700. I nie potrafili zrobi\u0107 \u017cadnej przyzwoitej maszyny. [&#8230;] U mnie w 1973 roku pracowa\u0142o raptem 200 os\u00f3b. Przecie\u017c taki Huk wydawa\u0142 na ELWRO miliardy z\u0142otych! I nic z tego nie wychodzi\u0142o. Ja robi\u0142em rewelacyjne maszyny za grosze. To jakie on mia\u0142 wyj\u015bcie? Albo mnie zamkn\u0105\u0107, albo zamkn\u0105\u0107 ELWRO.<\/p>\n<p align=\"JUSTIFY\">A \u017ce i w ELWRO, i w IMM pe\u0142no by\u0142o towarzyszy i ubowc\u00f3w, mieli odpowiednie doj\u015bcia, \u017ceby mnie wyko\u0144czy\u0107. Ja przecie\u017c nigdy nie by\u0142em w partii. Wszyscy wiedzieli, \u017ce jestem ustawiony bokiem. Dyrektorem Zak\u0142adu Minikomputer\u00f3w zosta\u0142em tylko dlatego, \u017ce wymusili to Brytyjczycy. Jeszcze w 1972 roku MERA zaproponowa\u0142a, \u017ceby robi\u0107 K-202 w ELWRO. Mia\u0142em by\u0107 ich konsultantem. Czemu nie? Po kilku dniach dowiedzia\u0142em si\u0119, \u017ce musz\u0119 do nich napisa\u0107 pismo, bo oni do mnie si\u0119 nie zwr\u00f3c\u0105. Napisa\u0142em. I zaraz dosta\u0142em odpowied\u017a odmown\u0105. Bardzo zabawne. [&#8230;] Wk\u0142ad dolarowy w K-202 wynosi\u0142 1800 dolar\u00f3w, a w Odr\u0119 \u2013 30 tysi\u0119cy. <span style=\"font-size: xx-small;\"><span style=\"font-size: small;\">[22]<\/span><\/span><\/p>\n<p align=\"JUSTIFY\"><strong>Roman Kulesza w pi\u015bmie do Jacka Karpi\u0144skiego: <\/strong><\/p>\n<p align=\"JUSTIFY\">Przekazuj\u0119 w za\u0142\u0105czeniu wyci\u0105g z protoko\u0142u posiedzenia zespo\u0142u dyrekcyjnego odbytego w dniu 24 lutego br., zawieraj\u0105cego udzielenie Obywatelowi ostrze\u017cenia w rezultacie jego dzia\u0142alno\u015bci, jako kierownikowi Zak\u0142adu Do\u015bwiadczalnego Minikomputer\u00f3w. Jednocze\u015bnie przypominam Obywatelowi [&#8230;], \u017ce zosta\u0142 zobowi\u0105zany w terminie do dnia 17 marca br. do propozycji zmian organizacyjnych i merytorycznych zmierzaj\u0105cych do zabezpieczenia dalszej dzia\u0142alno\u015bci w\u0142a\u015bciwej i zgodnej z zarz\u0105dzeniem o powo\u0142aniu ZDM.<\/p>\n<p align=\"JUSTIFY\">Warszawa, 26 lutego 1973 [23]\n<p align=\"JUSTIFY\"><!--nextpage--><\/p>\n<p align=\"JUSTIFY\"><strong>Z. Lubak w \u201e\u017byciu Warszawy\u201d:<\/strong><\/p>\n<p align=\"JUSTIFY\">26 bm. odby\u0142o si\u0119 w Warszawie spotkanie u\u017cytkownik\u00f3w maszyn cyfrowych K-202 oraz wszystkich, kt\u00f3rzy czekaj\u0105 na zainstalowanie u siebie tego komputera. W tej chwili system K-202 [&#8230;] dzia\u0142a ju\u017c w kilku o\u015brodkach naukowych, zak\u0142adach produkcyjnych i biurach projektowych. [&#8230;] Komputery pracuj\u0105 m.in. w Centralnym O\u015brodku Badawczo-Projektowym Budownictwa Przemys\u0142owego \u201eBistyp\u201d [&#8230;], w Hucie Lenina, w \u201eBipromaszu\u201d (Pozna\u0144), w Instytucie Fizyki UW, w Instytucie Okr\u0119t\u00f3w, na Politechnice Gda\u0144skiej.<\/p>\n<figure id=\"attachment_8417\" aria-describedby=\"caption-attachment-8417\" style=\"width: 540px\" class=\"wp-caption alignnone\"><a href=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2012\/lukasz-bertram-takiego-komputera-nie-ma\/en_00910445_4594\/\" rel=\"attachment wp-att-8417\"><img loading=\"lazy\" class=\"size-medium wp-image-8417\" title=\"Warszawa, 7 kwietnia 1993. Jacek Karpi\u0144ski. Fot. Grzegorz Rogi\u0144ski \/ Reporter\" src=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2012\/04\/fot-7-karpinski-oronsko-2012-04-11-540x377.jpg\" alt=\"Warszawa, 7 kwietnia 1993. Jacek Karpi\u0144ski. Fot. Grzegorz Rogi\u0144ski \/ Reporter\" width=\"540\" height=\"377\"\/><\/a><figcaption id=\"caption-attachment-8417\" class=\"wp-caption-text\">Warszawa, 7 kwietnia 1993. Jacek Karpi\u0144ski. Fot. Grzegorz Rogi\u0144ski \/ Reporter<\/figcaption><\/figure>\n<p align=\"JUSTIFY\">Jak wynika\u0142o z dyskusji, system K-202 uzyska\u0142 wysok\u0105 ocen\u0119 u\u017cytkownik\u00f3w. Podkre\u015blono jego zalety: modularno\u015b\u0107, elastyczno\u015b\u0107 struktury [&#8230;], wieloprogramowo\u015b\u0107 [&#8230;]. Wszyscy u\u017cytkownicy podkre\u015blali du\u017c\u0105 niezawodno\u015b\u0107 systemu i jego wysok\u0105 wydajno\u015b\u0107. S\u0142owa uznania wyrazili u\u017cytkownicy pod adresem obecnego na sali [&#8230;] Jacka Karpi\u0144skiego. [&#8230;]\n<p align=\"JUSTIFY\">Aby \u0142atwiej m\u00f3c wymienia\u0107 ze sob\u0105 do\u015bwiadczenia, posiadacze K-202 postanowili za\u0142o\u017cy\u0107 Klub U\u017cytkownik\u00f3w Maszyn Cyfrowych K-202.<\/p>\n<p align=\"JUSTIFY\">Warszawa, 27 lutego 1973 [21]\n<p align=\"JUSTIFY\"><strong>Aleksander Boche\u0144ski w \u201eS\u0142owie Powszechnym\u201d:<\/strong><\/p>\n<p align=\"JUSTIFY\">W dw\u00f3ch poprzednich artyku\u0142ach [&#8230;] zwr\u00f3ci\u0142em z najwi\u0119kszym naciskiem uwag\u0119 na trudno\u015bci, na jakie natrafia produkcja K-202. \u201eMetronex \u2013 pisa\u0142em \u2013 nie zdo\u0142a\u0142 w ci\u0105gu roku wykona\u0107 zam\u00f3wie\u0144 importowych na cz\u0119\u015bci.\u201d [&#8230;] Otrzyma\u0142em zaproszenie od dyr. A[ndrzeja] Ziai, celem wyja\u015bnienia moich zarzut\u00f3w. [..] Wraz ze mn\u0105 zaproszony zosta\u0142 na konferencj\u0119 [&#8230;] Jacek Karpi\u0144ski [&#8230;].<\/p>\n<p align=\"JUSTIFY\">Jako przedmiot dyskusji zaproponowa\u0142em na wst\u0119pie nast\u0119puj\u0105ce zagadnienie: Czy Zak\u0142[ad] Do\u015bwiadczalny in\u017c. Karpi\u0144skiego zam\u00f3wi\u0142 cz\u0119\u015bci z importu, czy zosta\u0142y one w terminie sprowadzone, a je\u015bli nie \u2013 to dlaczego?<\/p>\n<p align=\"JUSTIFY\">[&#8230;]\n<p align=\"JUSTIFY\">Pani referent C. Dimmich przedstawi\u0142a nam wykaz zam\u00f3wie\u0144 od dnia 9 wrze\u015bnia do 28 grudnia 1972 roku i stwierdzi\u0142a, \u017ce wszystkie one zosta\u0142y wykonane z wyj\u0105tkiem dw\u00f3ch. [&#8230;]\n<p align=\"JUSTIFY\">Karpi\u0144ski zaznaczy\u0142, \u017ce [&#8230;] zam\u00f3wienie z 9 wrze\u015bnia 1972 i nast\u0119pne s\u0105 tylko drobnym u\u0142amkiem tych, kt\u00f3re Zak\u0142ad Do\u015bwiadczalny wystosowa\u0142 w dniach 5 maja, 30 maja, 14 czerwca 1972 itd. Zam\u00f3wienia te w og\u00f3le nie zosta\u0142y ulokowane, cho\u0107 od nich zale\u017ca\u0142a normalna produkcja i co nie mniej wa\u017cne dalsze prace konstrukcyjno-rozwojowe zespo\u0142u. In\u017cynier Karpi\u0144ski przytoczy\u0142 liczne monity, jakie wysy\u0142a\u0142 dla przyspieszenia tych dostaw. [&#8230;] Pozosta\u0142y&#8230; bez odpowiedzi.<\/p>\n<p align=\"JUSTIFY\">[&#8230;]\n<p align=\"JUSTIFY\">Dyrektor Ziaja [&#8230;] o\u015bwiadczy\u0142, \u017ce dla niego zam\u00f3wienie liczy si\u0119 dopiero w\u00f3wczas, gdy Zjednoczenie lub IMM przydziel\u0105 limit dewizowy. Inne zam\u00f3wienia nic go nie obchodz\u0105, po czym zako\u0144czy\u0142 sakramentalnymi s\u0142owami: <em>\u201eJa jestem w porz\u0105dku\u201d<\/em>.<\/p>\n<p align=\"JUSTIFY\">Warszawa, 16 marca 1973 [1]\n<p align=\"JUSTIFY\"><strong>Jacek Karpi\u0144ski w notatce dla Tadeusza Wrzaszczyka <\/strong><span style=\"color: #000000;\"><span style=\"font-size: x-small;\"><span style=\"font-size: small;\">(ministra przemys\u0142u maszynowego)<\/span><\/span><\/span><strong>:<\/strong><\/p>\n<ol>\n<li>Minikomputer jest koniecznym elementem przy dowolnie przyj\u0119tych strategiach komputeryzacji kraju.<\/li>\n<li>Jedynym minikomputerem w Polsce, gotowym do produkcji i zastosowa\u0144 jest minikomputer K-202, jako uzupe\u0142nienie programu Jednolitego Systemu RIAD.<\/li>\n<li>Program rozwoju i zastosowa\u0144:<\/li>\n<\/ol>\n<p>a) natychmiastowe uruchomienie produkcji K-202 na potrzeby krajowe, kraj\u00f3w RWPG i na eksport do KK [kraj\u00f3w kapitalistycznych];<br \/>\nb) rozpocz\u0119cie prac konstrukcyjnych nad now\u0105, jeszcze bardziej ekonomiczn\u0105 maszyn\u0105 \u0142\u0105cz\u0105c\u0105 zalety K-202 i wchodz\u0105c\u0105 ca\u0142kowicie w Jednolity System [&#8230;] (projekt koncepcyjny takiej maszyny mam ju\u017c przygotowany).<\/p>\n<p align=\"JUSTIFY\">Warszawa, 24 marca 1973 [23]\n<p align=\"JUSTIFY\"><strong>Waldemar Jarosi\u0144ski: <\/strong><\/p>\n<p align=\"JUSTIFY\">On chcia\u0142 zrobi\u0107 superkomputer. Czyli taki, kt\u00f3ry nie dzia\u0142a z jakim\u015b programem, tylko ma w\u0142asny program wewn\u0119trzny i jest niezwykle szybki. Amerykanie takie maj\u0105, w NASA na przyk\u0142ad. On m\u00f3g\u0142by to zrobi\u0107, ci\u0105gle si\u0119ga\u0142 dalej. Mia\u0142 te\u017c pomys\u0142y co do przesy\u0142ania informacji mi\u0119dzy komputerami. <span style=\"font-size: xx-small;\"><span style=\"font-size: small;\">[15] <\/span><\/span><\/p>\n<p align=\"JUSTIFY\"><strong>Jacek Karpi\u0144ski: <\/strong><\/p>\n<p align=\"JUSTIFY\">Pu\u0142kownik Roman Kulesza, wr\u0119czy\u0142 mi wym\u00f3wienie. Wyprowadzili mnie pod karabinami do mojego zak\u0142adu \u2013 zawie\u017ali tam, pozwolili zabra\u0107 tylko osobiste rzeczy. Dyrektor administracyjny zrewidowa\u0142 mnie, \u017cebym czasem nie wyni\u00f3s\u0142 czego\u015b tajnego [&#8230;]: <em>\u201eId\u017a pan st\u0105d, won!\u201d<\/em>.<\/p>\n<p align=\"JUSTIFY\">Warszawa, marzec 1973 [10]\n<p align=\"JUSTIFY\"><strong>Waldemar Jarosi\u0144ski: <\/strong><\/p>\n<p align=\"JUSTIFY\">Chcieli\u015bmy wykorzysta\u0107 K-202 w Zak\u0142adzie Przetwarzania Informacji Obrazowej do naszego produktu \u2013 Cyfrowego Przetwornika Obraz\u00f3w. Gdy Jacka zwolniono, by\u0142em u niego w domu i wpadli\u015bmy na pomys\u0142, \u017ceby on napisa\u0142 do magazynu o wydanie nam K-202. To by\u0142a pierwsza kradzie\u017c komputera w Polsce, ale niby oficjalna, bo pismo by\u0142o z dat\u0105, kiedy on jeszcze by\u0142 dyrektorem.<\/p>\n<p align=\"JUSTIFY\">Raniutko pojechali\u015bmy i zabrali\u015bmy sprz\u0119t. Zrobi\u0142 si\u0119 jednak raban, wpad\u0142a milicja, wi\u0119c ja poprosi\u0142em naszego dyrektora Andrzeja Styrczul\u0119, kt\u00f3ry by\u0142 do\u015b\u0107 wysoko ustosunkowany partyjnie: <em>\u201eAndrzej, zarekwiruj go, schowaj w kasie pancernej u siebie, a\u017c si\u0119 sprawa wyja\u015bni, bo wszystko w papierach w porz\u0105dku\u201d<\/em>. Uwierzy\u0142 mi i potem K-202 zosta\u0142 wmontowany w CPO-2. To by\u0142a jedna z pierwszych konstrukcji na \u015bwiecie, byli\u015bmy wtedy szybsi ni\u017c Amerykanie. <span style=\"font-size: xx-small;\"><span style=\"font-size: small;\">[15] <\/span><\/span><\/p>\n<p align=\"JUSTIFY\"><!--nextpage--><\/p>\n<p align=\"JUSTIFY\"><strong>Stefan Bratkowski: <\/strong><\/p>\n<p align=\"JUSTIFY\">K-202 dos\u0142ownie skre\u015blono i kazano zapomnie\u0107. Kiedy pracowa\u0142o ju\u017c kilkadziesi\u0105t sztuk K-202, niejaki towarzysz [Stanis\u0142aw] Werewka z Wydzia\u0142u Przemys\u0142u Komitetu Centralnego zapewnia\u0142 mnie, \u017ce nie ma takiego komputera. Ja m\u00f3wi\u0119: Towarzyszu Werewka, si\u0105d\u017amy do samochodu, pojedziecie do miejsc, gdzie ten komputer pracuje.<\/p>\n<p align=\"JUSTIFY\">\u2013 Nie, nie ma takiego komputera! \u2013 krzycza\u0142 Werewka. \u2013 M\u00f3wi\u0119 wam, towarzyszu Bratkowski, takiego komputera po prostu nie ma! Zapami\u0119tajcie to sobie! <span style=\"font-size: xx-small;\"><span style=\"font-size: small;\">[20]<\/span><\/span><\/p>\n<p align=\"JUSTIFY\">Z wytycznych G\u0142\u00f3wnego Urz\u0119du Kontroli Prasy, Publikacji i Widowisk:<\/p>\n<p align=\"JUSTIFY\">W opracowaniach, notatkach itd. na temat przemys\u0142u elektronicznego w Polsce nie nale\u017cy dopuszcza\u0107 do publikowania:<\/p>\n<p align=\"JUSTIFY\">a) materia\u0142\u00f3w krytykuj\u0105cych program rozwoju elektroniki i sugeruj\u0105cych oparcie tego programu nie o wsp\u00f3\u0142prac\u0119 z ZSRR, a z krajami kapitalistycznymi. <span style=\"font-size: xx-small;\"><span style=\"font-size: small;\">[11]<\/span><\/span><\/p>\n<p align=\"JUSTIFY\"><strong>Tadeusz Wrzaszczyk w miesi\u0119czniku \u201eInformatyka\u201d:<\/strong><\/p>\n<p align=\"JUSTIFY\">Zgodnie z uchwa\u0142\u0105 VI Zjazdu PZPR dynamicznie rozwija si\u0119 informatyka polska. Prze\u0142omowym momentem w rozwoju polskiej elektroniki i informatyki jest podj\u0119cie produkcji maszyn matematycznych Jednolitego Systemu RIAD, realizowanego w ramach RWPG. Produkcja maszyn matematycznych wzrasta w tym 5-leciu ponad 12-krotnie. Rozpocz\u0119ciem produkcji maszyn systemu RIAD zamkn\u0119li\u015bmy d\u0142ugo trwaj\u0105cy okres dyskusji na temat modelu komputeryzacji kraju.<\/p>\n<p align=\"JUSTIFY\">Warszawa, marzec 1973 [14]\n<p align=\"JUSTIFY\"><strong>Jacek Karpi\u0144ski: <\/strong><\/p>\n<p align=\"JUSTIFY\">Jak mnie wylali, wezwa\u0142 mnie do siebie towarzysz Wrzaszczyk. M\u00f3wi\u0142, \u017ce bardzo mu przykro, i\u017c tak si\u0119 to wszystko sko\u0144czy\u0142o i \u017ce poniewa\u017c jestem \u015bwietnym fachowcem, on ma dla mnie posad\u0119. Zaproponowa\u0142, abym zosta\u0142 jego pe\u0142nomocnikiem i zaj\u0105\u0142 si\u0119 konteneryzacj\u0105! Powiedzia\u0142em mu, \u017ce si\u0119 na tym nie znam.<\/p>\n<p>\u2013 To si\u0119 pan pozna. Opakowania to dla Polski bardzo wa\u017cna sprawa. Pan przecie\u017c jest patriot\u0105.<br \/>\nPo czterech godzinach zgodzi\u0142em si\u0119. No, skoro to ma by\u0107 takie wa\u017cne dla Polski.<br \/>\n\u2013 Dobrze, panie ministrze \u2013 powiedzia\u0142em. \u2013 W gruncie rzeczy to jest ciekawa propozycja. B\u0119d\u0119 m\u00f3g\u0142 wykorzysta\u0107 m\u00f3j K-202.<br \/>\n\u2013 Niech pan zapomni o komputerach! \u2013 krzykn\u0105\u0142 Wrzaszczyk. [&#8230;]\n<p align=\"JUSTIFY\">Zaproponowano mi prac\u0119 konsultanta w Stanach. Wszystko pi\u0119knie, tylko paszportu mi nie dali. Stefan [Bratkowski] nam\u00f3wi\u0142 mnie, \u017cebym poszed\u0142 do towarzysza [Romualda] Jezierskiego [kierownika Wydzia\u0142u Nauki i O\u015bwiaty KC]. [&#8230;] Poszed\u0142em, porozmawia\u0142em. Obieca\u0142 interweniowa\u0107. Zadzwoni\u0142em za kilka dni \u2013 ju\u017c go nie by\u0142o. No, to Stefan m\u00f3wi: id\u017a do [Andrzeja] Werblana [cz\u0142onka Sekretariatu KC]. Werblan by\u0142 wtedy prawie jak Pan B\u00f3g. Przyj\u0105\u0142 mnie w tym naszym Bia\u0142ym Domu z honorami, wys\u0142ucha\u0142, obieca\u0142 pom\u00f3c i poprosi\u0142, abym zadzwoni\u0142 za tydzie\u0144. Zadzwoni\u0142em za tydzie\u0144, sekretarka powiedzia\u0142a, \u017cebym zadzwoni\u0142 za trzy dni. Zadzwoni\u0142em za trzy dni, us\u0142ysza\u0142em, \u017cebym wi\u0119cej ju\u017c do towarzysza Werblana nie dzwoni\u0142. [&#8230;]\n<p align=\"JUSTIFY\">Kiedy\u015b spotka\u0142em na Marsza\u0142kowskiej koleg\u0119 \u2013 dyrektora od informatyki w MSW [prawdopodobnie Antoniego Bossowskiego]. Bardzo przyzwoity facet. Powiedzia\u0142, \u017ce widzia\u0142 w ministerstwie moj\u0105 teczk\u0119. Na teczce by\u0142o podobno napisane r\u0119k\u0105 Jaroszewicza: \u201eNie wydawa\u0107 paszportu. Pow\u00f3d: sabota\u017cysta i dywersant gospodarczy\u201d. <span style=\"font-size: xx-small;\"><span style=\"font-size: small;\">[22] <\/span><\/span><\/p>\n<p align=\"JUSTIFY\">W 1978 roku mia\u0142em ju\u017c tej ca\u0142ej zabawy po dziurki w nosie. Wynaj\u0105\u0142em zrujnowan\u0105 cha\u0142up\u0119 pod Olsztynem i zacz\u0105\u0142em hodowa\u0107 \u015bwinie i kury. Raz na tydzie\u0144 je\u017adzi\u0142em na wyk\u0142ady na politechnik\u0119, bo nie chcia\u0142em traci\u0107 ostatnich sta\u0142ych dochod\u00f3w. <span style=\"font-size: xx-small;\"><span style=\"font-size: small;\">[22] <\/span><\/span><\/p>\n<p align=\"JUSTIFY\"><strong>Waldemar Jarosi\u0144ski: <\/strong><\/p>\n<p align=\"JUSTIFY\">Niby on si\u0119 zaj\u0105\u0142 tymi \u015bwiniami, ale jak tam raz u niego by\u0142em, to spotka\u0142em Howarda Lorda. I widzia\u0142em, \u017ce Jacek robi\u0142 dla niego jakie\u015b opracowania. On si\u0119 tym nie chwali\u0142, a ja nie pyta\u0142em. <span style=\"font-size: xx-small;\"><span style=\"font-size: small;\">[15]<\/span><\/span><\/p>\n<p align=\"JUSTIFY\"><strong>Jacek Karpi\u0144ski: <\/strong><\/p>\n<p align=\"JUSTIFY\">Dziennikarze znale\u017ali mnie tam w 1980 roku. Pewien znajomy robi\u0142 reporta\u017c z dyrektorem miejscowego PGR-u. Dyrektor powiedzia\u0142 mu, \u017ce jest tu w okolicy taki jeden dziwny facet, kt\u00f3ry przyje\u017cd\u017ca po karm\u0119 dla kur, ale nie wygl\u0105da na rolnika. I zaraz zlecia\u0142y si\u0119 gazety, telewizja. [&#8230;] Pani z telewizji zapyta\u0142a, co mi strzeli\u0142o do g\u0142owy, \u017ceby na zapad\u0142ej wsi hodowa\u0107 \u015bwinie. Odpowiedzia\u0142em, \u017ce wol\u0119 mie\u0107 do czynienia z prawdziwymi \u015bwiniami. Potem to posz\u0142o w Polskiej Kronice Filmowej! <span style=\"font-size: xx-small;\"><span style=\"font-size: small;\">[22] <\/span><\/span><\/p>\n<p align=\"JUSTIFY\"><strong>Z komentarza w Polskiej Kronice Filmowej: <\/strong><\/p>\n<p align=\"JUSTIFY\">Zaiste, bogatym niezmiernie jeste\u015bmy krajem, je\u017celi mo\u017cemy sobie pozwoli\u0107 na takie marnotrawstwo talent\u00f3w i wiedzy technicznej. \u017badnego innego kraju nie sta\u0107 na zatrudnienie wybitnego konstruktora elektronika przy hodowli kurcz\u0105t i prosi\u0105t. <span style=\"font-size: xx-small;\"><span style=\"font-size: small;\">[10]<\/span><\/span><\/p>\n<p align=\"JUSTIFY\"><strong>Jacek Karpi\u0144ski: <\/strong><\/p>\n<p align=\"JUSTIFY\">W 1981 roku w MERZE by\u0142 konkurs na dyrektora. Kto\u015b zaproponowa\u0142 moj\u0105 kandydatur\u0119. Dosta\u0142em prawie 90 procent g\u0142os\u00f3w. Tam pracowa\u0142o wtedy 1800 os\u00f3b! Ale nie by\u0142o zgody Ministerstwa Przemys\u0142u [Maszynowego]. W zamian zaproponowano mi stanowisko dyrektora IMM. Dziwna propozycja. Powiedzia\u0142em, \u017ce si\u0119 zastanowi\u0119. Na wszelki wypadek zapyta\u0142em o zdanie Stefana [Bratkowskiego]. Uwa\u017ca\u0142, \u017ce powinienem si\u0119 zgodzi\u0107, bo je\u015bli odm\u00f3wi\u0119, pojawi\u0105 si\u0119 zarzuty, \u017ce nie chc\u0119 wsp\u00f3\u0142pracowa\u0107. Zgodzi\u0142em si\u0119. Jednak na to z kolei nie wyrazi\u0142o zgody KC. Zamiast dyrektora naczelnego zaproponowali, \u017cebym zosta\u0142 dyrektorem technicznym. Odm\u00f3wi\u0142em. Co mo\u017ce zdzia\u0142a\u0107 dyrektor techniczny przy dyrektorze naczelnym idiocie?<\/p>\n<p align=\"JUSTIFY\">I zn\u00f3w zacz\u0119\u0142a si\u0119 na mnie nagonka. Jakie\u015b artyku\u0142y w prasie, wywiady z babami ze wsi, kt\u00f3rym podobno krad\u0142em kury. To one krad\u0142y moje kury! Brednie jakie\u015b kompletne. Doszed\u0142em do wniosku, \u017ce musz\u0119 wyjecha\u0107. <span style=\"font-size: xx-small;\"><span style=\"font-size: small;\">[22] <\/span><\/span><\/p>\n<p align=\"JUSTIFY\"><strong>Stefan Bratkowski: <\/strong><\/p>\n<p align=\"JUSTIFY\">Poradzi\u0142em Jackowi, aby wyjecha\u0142 do Szwajcarii. Przez przyjaci\u00f3\u0142 uprzedzi\u0142em Stefana Kudelskiego<span style=\"color: #000000;\"> <a class=\"fn-ref-mark\" href=\"#footnote-6\" id=\"refmark-6\"><sup>[6]<\/sup><\/a><\/span>, u kt\u00f3rego by\u0142em przed 10 laty, \u017ce przyjedzie do niego taki genialny konstruktor. Z tej wsp\u00f3\u0142pracy niewiele wysz\u0142o, bo Stefan jednak by\u0142 w poprzedniej epoce, korzysta\u0142 co prawda z uk\u0142ad\u00f3w scalonych, ale nie czu\u0142 si\u0119 w tej technologii. Poza tym niewykluczone, \u017ce kwestia charakter\u00f3w te\u017c odegra\u0142a jak\u0105\u015b rol\u0119. W ka\u017cdym razie tam Jacek m\u00f3g\u0142 co\u015b zrobi\u0107, a tu by\u0142o jasne, \u017ce go przy pierwszej lepszej okazji zniszcz\u0105. <span style=\"font-size: xx-small;\"><span style=\"font-size: small;\">[8]<\/span><\/span><\/p>\n<p align=\"JUSTIFY\"><strong>Daniel Karpi\u0144ski <\/strong><span style=\"color: #000000;\"><span style=\"font-size: x-small;\"><span style=\"font-size: small;\">(syn Jacka Karpi\u0144skiego)<\/span><\/span><\/span><strong>: <\/strong><\/p>\n<p align=\"JUSTIFY\">Zacz\u0105\u0142 u Kudelskiego i kilka lat u niego pracowa\u0142 przy magnetofonach. Powiedzia\u0142 mu, \u017ce ju\u017c czas najwy\u017cszy przej\u015b\u0107 na technologi\u0119 cyfrow\u0105, zrobi\u0107 krok do przodu. Kudelski zna\u0142 si\u0119 na elektronice, ale analogowej, odpowiedzia\u0142 \u2013 nie, bo po co. Po tym si\u0119 pok\u0142\u00f3cili i rozdzielili.<\/p>\n<p align=\"JUSTIFY\">Potem ojciec pracowa\u0142 dla Logitecha nad rozpoznawaniem obrazu, sterowaniem robotem za pomoc\u0105 mowy itp. Problem by\u0142 ten sam, co zawsze \u2013 nigdy nie potrafi\u0142 si\u0119 dogada\u0107 z tymi, kt\u00f3rzy to sponsorowali. Pomys\u0142y by\u0142y dobre, prototypy by\u0142y dobre, ale nic z tego nie wychodzi\u0142o.<\/p>\n<p align=\"JUSTIFY\">W Szwajcarii zawsze pracowa\u0142 dla kogo\u015b, jako obcokrajowiec nie mia\u0142 prawa za\u0142o\u017cy\u0107 w\u0142asnej dzia\u0142alno\u015bci. Dlatego te\u017c uzna\u0142, \u017ce skoro po 1989 roku ma w Polsce otwarte drzwi, to wraca i b\u0119dzie pracowa\u0107 dla siebie. Ju\u017c w Szwajcarii zacz\u0105\u0142 prac\u0119 nad Pen\u00adreaderem, urz\u0105dzeniem rozpoznaj\u0105cym linia po linii tekst i przekazuj\u0105cym go do komputera. Gdy wr\u00f3ci\u0142 do Polski, chcia\u0142 uruchomi\u0107 produkcj\u0119. Wzi\u0105\u0142 kredyt, zastawi\u0142 dom, kt\u00f3ry mia\u0142 du\u017co wi\u0119ksz\u0105 warto\u015b\u0107 ni\u017c ten kredyt. Pierwsza transza nie starczy\u0142a na uruchomienie produkcji, tylko na podstawowe elementy. Ojciec powiedzia\u0142, \u017ce nie ma wyj\u015bcia, musi zacz\u0105\u0107. Wtedy akurat go okradli. Mimo \u017ce zak\u0142ad by\u0142 chroniony, wjechali, wyrwali kraty z okna. Drugiej transzy nie dosta\u0142 i oczywi\u015bcie produkcji nie rozpocz\u0105\u0142, za to straci\u0142 dom.<\/p>\n<p align=\"JUSTIFY\">\n<p align=\"JUSTIFY\"><!--nextpage--><\/p>\n<p align=\"JUSTIFY\">Zaraz potem zaj\u0105\u0142 si\u0119 kasami fiskalnymi. Po raz kolejny jego urz\u0105dzenia by\u0142y lepsze i ta\u0144sze od tego, co by\u0142o na rynku. Firma Libella sponsorowa\u0142a kas\u0119 K-102, zosta\u0142a ona doko\u0144czona, ruszy\u0142a produkcja. Tylko wtedy ta Libella stwierdzi\u0142a, \u017ce skoro urz\u0105dzenie jest gotowe, to pan Karpi\u0144ski nie jest ju\u017c potrzebny \u2013 i go wyrzucili. Pewnie umowa by\u0142a \u017ale skonstruowana. Ale oni te\u017c na tym stracili, bo ojciec zabra\u0142 ca\u0142\u0105 dokumentacj\u0119. Przez lata pr\u00f3bowali doko\u0144czy\u0107 produkcj\u0119, lecz im si\u0119 nie uda\u0142o. Z kasy fiskalnej nic nie wysz\u0142o.<\/p>\n<p align=\"JUSTIFY\">Nast\u0119pnie pojawi\u0142 si\u0119 sponsor zainteresowany rozpoznawaniem mowy. Ojciec zostawi\u0142 te wszystkie kasy i tym si\u0119 zaj\u0105\u0142 z moj\u0105 pomoc\u0105. By\u0142y wersje pr\u00f3bne, kt\u00f3re jako tako chodzi\u0142y, ale te\u017c nie zosta\u0142o to uko\u0144czone.<\/p>\n<p align=\"JUSTIFY\">P\u00f3\u017aniej jeszcze ojciec zaj\u0105\u0142 si\u0119 projektowaniem wiatrak\u00f3w. Wpad\u0142 na pomys\u0142, \u017ce te obecne s\u0105 po pierwsze bardzo drogie, a po drugie \u2013 ma\u0142o sprawne. Stwierdzi\u0142, \u017ce on mo\u017ce zrobi\u0107 wiatraki, kt\u00f3re b\u0119d\u0105 kilka razy sprawniejsze i ta\u0144sze. Robi\u0142 r\u00f3\u017cne do\u015bwiadczenia, mia\u0142 kilku sponsor\u00f3w, ale zacz\u0105\u0142 coraz bardziej chorowa\u0107 i nie m\u00f3g\u0142 doko\u0144czy\u0107 tych pomys\u0142\u00f3w. Do ko\u0144ca pr\u00f3bowa\u0142 robi\u0107 r\u00f3\u017cne rysunki, p\u00f3\u017aniej nie mia\u0142 ju\u017c si\u0142y nawet rysowa\u0107&#8230; <span style=\"font-size: xx-small;\"><span style=\"font-size: small;\">[16]<\/span><\/span><\/p>\n<p align=\"JUSTIFY\">Jacek Karpi\u0144ski zmar\u0142 we Wroc\u0142awiu 21 lutego 2010.<\/p>\n<p align=\"JUSTIFY\"><strong>Antoni Bossowski: <\/strong><\/p>\n<p align=\"JUSTIFY\">Dlaczego przegra\u0142? Bo by\u0142 znakomitym konstruktorem \u2013 nie znam innych tak wielkich konstruktor\u00f3w komputer\u00f3w \u2013 i beznadziejnym menad\u017cerem. Nie nadawa\u0142 si\u0119 zupe\u0142nie na organizatora, na szefa zespo\u0142u. Jako technik by\u0142 znakomity, jako cz\u0142owiek by\u0142 fajny. Ale mia\u0142 zbyt bujn\u0105 wyobra\u017ani\u0119 i nie umia\u0142 jej w\u0142o\u017cy\u0107 w \u017cadne ramy, nie mie\u015bci\u0142 si\u0119 w nich, nie potrafi\u0142 si\u0119 wcisn\u0105\u0107. Nie by\u0142 uporz\u0105dkowany w dzia\u0142aniu, raczej porywczy. Jak on pomy\u015bla\u0142, to wiadomo, \u017ce to by\u0142o najlepsze. Mia\u0142 zdecydowane zdanie, kt\u00f3rego si\u0119 nie ba\u0142 wypowiedzie\u0107, a to zwykle psu\u0142o mu opini\u0119. By\u0142 otwarty i szczery \u2013 i niestety cz\u0119sto si\u0119 nara\u017ca\u0142. <span style=\"font-size: xx-small;\"><span style=\"font-size: small;\">[4]<\/span><\/span><\/p>\n<p align=\"JUSTIFY\"><strong>Zbys\u0142aw Szwaj: <\/strong><\/p>\n<p align=\"JUSTIFY\">Elektronika by\u0142a tak\u0105 dziedzin\u0105, w kt\u00f3rej byli\u015bmy bardzo zale\u017cni od ZSRR i jego wskaza\u0144. Karpi\u0144ski robi\u0142 wy\u0142om w zamkni\u0119tym obiegu techniki, dokumentacji. On koniecznie chcia\u0142 wsp\u00f3\u0142pracowa\u0107 z lud\u017ami m\u0105drymi, a PZPR pcha\u0142o nas w drug\u0105 stron\u0119. Powsta\u0142 konflikt czysto polityczny. I dlatego nie mia\u0142 szans, by si\u0119 obroni\u0107. <span style=\"font-size: xx-small;\"><span style=\"font-size: small;\">[24]<\/span><\/span><\/p>\n<p align=\"JUSTIFY\"><strong>Stefan Bratkowski: <\/strong><\/p>\n<p align=\"JUSTIFY\">Ka\u017cdy, kto m\u00f3g\u0142 zagra\u017ca\u0107 strukturze wp\u0142yw\u00f3w i pozycji w aparacie, stawa\u0142 si\u0119 gro\u017any i by\u0142 niszczony. Ka\u017cda innowacja by\u0142a naturalnym wrogiem tego aparatu. Porozumienie w\u015br\u00f3d jego cz\u0142onk\u00f3w rodzi\u0142o si\u0119 w spos\u00f3b naturalny. Mi\u0119dzy sob\u0105 te\u017c rywalizowali, intrygowali, ale gdy pojawi\u0142o si\u0119 niebezpiecze\u0144stwo innowacji, kt\u00f3re mog\u0142o zniszczy\u0107 uk\u0142ad, nast\u0119powa\u0142 skoncentrowany atak. Ani ja, ani nikt z koleg\u00f3w nie znalaz\u0142 \u015blad\u00f3w nacisk\u00f3w sowieckich na spraw\u0119 K-202. Szlachcic powiedzia\u0142 mi, \u017ce to niszczenie by\u0142o wy\u0142\u0105cznie nasz\u0105 inicjatyw\u0105. Oni si\u0119 tylko na Rosjan powo\u0142ywali. <span style=\"font-size: xx-small;\"><span style=\"font-size: small;\">[8]<\/span><\/span><\/p>\n<p align=\"RIGHT\"><em>Wybra\u0142 i poda\u0142 do druku \u0141ukasz Bertram<\/em><\/p>\n<p><strong>\u0179r\u00f3d\u0142a wykorzystane w tek\u015bcie:<\/strong><\/p>\n<p>1. Aleksander Boche\u0144ski, <em>Uzdrowi\u0107 parali\u017c<\/em>, \u201eS\u0142owo Powszechne\u201d nr 64\/1973.<br \/>\n2. Andrzej Bonarski, <em>K-202 czyli sukces<\/em>, \u201ePolska\u201d nr 10\/1971.<br \/>\n3. Henryk Boruci\u0144ski, <em>Kto nast\u0119pny, czas ucieka&#8230;<\/em>, \u201ePerspektywy\u201d nr 26\/1971.<br \/>\n4. Antoni Bossowski, relacja nagrana przez \u0141ukasza Bertrama, Warszawa, 5 stycznia 2012.<br \/>\n5. Andrzej Bratkowski, relacja nagrana przez \u0141ukasza Bertrama, Warszawa, 26 stycznia 2012.<br \/>\n6. Stefan Bratkowski, <em>Jak pozna\u0142em Jacka Karpi\u0144skiego i przysz\u0142o\u015b\u0107 \u015bwiata komputer\u00f3w<\/em>, \u201eComputerworld\u201d nr 9\/1995.<br \/>\n7. Stefan Bratkowski, <em>Kim jeste\u015bmy, sk\u0105d przychodzimy i o co nam chodzi<\/em>,<em> <\/em>\u201e\u017bycie i Nowoczesno\u015b\u0107\u201d nr 173,1973.<br \/>\n8. Stefan Bratkowski, relacja nagrana przez \u0141ukasza Bertrama, Warszawa, 26 stycznia 2012.<br \/>\n9. Stefan Bratkowski, <em>Z ci\u0119\u017carem bry\u0142y&#8230;<\/em>, \u201e\u017bycie i Nowoczesno\u015b\u0107\u201d nr 108, 1972.<br \/>\n10. <em>Co si\u0119 sta\u0142o z polskim Billem Gatesem<\/em>, scenariusz i realizacja Piotr Lipi\u0144ski, 2009.<br \/>\n11. <em>Czarna ksi\u0119ga cenzury<\/em>, t. 1, Londyn 1977.<br \/>\n12. <em>Gdzie jeste\u015bmy, dok\u0105d zd\u0105\u017camy<\/em>, \u201e\u017bycie Gospodarcze\u201d nr 23\/1969.<br \/>\n13. \u201eInformatyka\u201d nr 1\/1973.<br \/>\n14. \u201eInformatyka\u201d nr 3\/1973.<br \/>\n15. Waldemar Jarosi\u0144ski, relacja nagrana przez \u0141ukasza Bertrama, Warszawa, 20 stycznia 2012.<br \/>\n16. Daniel Karpi\u0144ski, relacja nagrana przez \u0141ukasza Bertrama, Krak\u00f3w, 12 stycznia 2012.<br \/>\n17. Jacek Konikowski, <em>Polski Bill Gates \u017cyje w biedzie<\/em>, \u201ePuls Biznesu\u201d nr 100\/2008.<br \/>\n18. J\u00f3zef Kozielecki, <em>Jak gospodarowa\u0107 my\u015bl\u0105cymi<\/em>, \u201ePolityka\u201d nr 23\/1971.<br \/>\n19. Przemys\u0142aw Kucharczak, <em>Zniszczy\u0107 konstruktora<\/em>, \u201eGo\u015b\u0107 Niedzielny\u201d nr 42\/2008.<br \/>\n20. Piotr Lipi\u0144ski, <em>Polski Bill Gates i \u015bwinie<\/em>, \u201eDu\u017cy Format\u201d nr 15\/2009.<br \/>\n21. Z. Lubak, <em>Klub u\u017cytkownik\u00f3w K-202. Wymiana do\u015bwiadcze\u0144. Wsp\u00f3lne szkolenia<\/em>, \u201e\u017bycie Warszawy\u201d nr 49\/1973.<br \/>\n22. <em>Martwi\u0119 si\u0119 tylko wtedy, je\u015bli mog\u0119 co\u015b zmieni\u0107&#8230;<\/em>, \u201eCRN Polska\u201d nr 10\/2007.<br \/>\n23. Wac\u0142aw Szczepa\u0144ski, <em>Targowica techniki<\/em>, \u201eKontrasty\u201d nr 6\/1981.<br \/>\n24. Zbys\u0142aw Szwaj, relacja nagrana przez \u0141ukasza Bertrama, Krak\u00f3w, 12 stycznia 2012.<br \/>\n25. Andrzej Targowski, <em>Informatyka bez z\u0142udze\u0144: 40 lat mi\u0119dzy informatyk\u0105 a polityk\u0105 i 20 lat mi\u0119dzy Polsk\u0105 a Ameryk\u0105<\/em>, Toru\u0144 2001.<br \/>\n26. \u201eTrybuna Ludu\u201d nr 364\/1971.<br \/>\n27. Diana Wierzbicka, relacja nagrana przez \u0141ukasza Bertrama, Warszawa, 11 stycznia 2012.<br \/>\n28. Wywiad z Jackiem Karpi\u0144skim, \u201eKultura\u201d [Warszawa] nr 9\/1969.<br \/>\n29. Jerzy Ziele\u0144ski, <em>Paszkwil na elit\u0119<\/em>, \u201e\u017bycie i Nowoczesno\u015b\u0107\u201d nr 90,1972.<br \/>\n30. \u201e\u017bycie i Nowoczesno\u015b\u0107\u201d nr 1,1970.<\/p>\n<div id=\"footnote-list\" style=\"display:inherit\"><span id=fn-heading>Poka\u017c przypisy<\/span> &nbsp;&nbsp;&nbsp;(\u21b5 returns to text)<\/p>\n<ol>\n<li id=\"footnote-1\" class=\"fn-text\">Zjednoczenie Przemys\u0142u Automatyki i Aparatury Pomiarowej MERA, podlegaj\u0105ce Ministerstwu Przemys\u0142u Maszynowego.<a href=\"#refmark-1\">\u21b5<\/a><\/li>\n<li id=\"footnote-2\" class=\"fn-text\">Utworzony w 1971 roku, w 1973 przemianowany na Biuro Informatyki. W jego ramach prowadzono prace mi\u0119dzy innymi nad systemem ewidencji ludno\u015bci PESEL.<a href=\"#refmark-2\">\u21b5<\/a><\/li>\n<li id=\"footnote-3\" class=\"fn-text\">Pierwiastek p\u00f3\u0142metaliczny wykorzystywany jako p\u00f3\u0142przewodnik przy produkcji tranzystor\u00f3w itp.<a href=\"#refmark-3\">\u21b5<\/a><\/li>\n<li id=\"footnote-4\" class=\"fn-text\">Wroc\u0142awskie Zak\u0142ady Elektroniczne ELWRO.<a href=\"#refmark-4\">\u21b5<\/a><\/li>\n<li id=\"footnote-5\" class=\"fn-text\">Kpt. Marian Zacharski, dzia\u0142aj\u0105c w latach 70. i 80. jako agent wywiadu PRL w USA, zdoby\u0142 cenne informacje o ameryka\u0144skich technologiach wojskowych.<a href=\"#refmark-5\">\u21b5<\/a><\/li>\n<li id=\"footnote-6\" class=\"fn-text\">Stefan Kudelski, ur. 1929, szwajcarski wynalazca polskiego pochodzenia, tw\u00f3rca s\u0142ynnej serii magnetofon\u00f3w Nagra.<a href=\"#refmark-6\">\u21b5<\/a><\/li>\n<\/ol>\n<\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Jacek Karpi\u0144ski, kt\u00f3rego losy przedstawiamy, by\u0142 w swojej dziedzinie \u2013 informatyce \u2013 postaci\u0105 niezwyk\u0142\u0105. Tworzone przeze\u0144 nowatorskie systemy komputerowe mog\u0142y otworzy\u0107 przed polsk\u0105 gospodark\u0105 mo\u017cliwo\u015b\u0107 udzia\u0142u w najwa\u017cniejszym wy\u015bcigu technologicznym ostatniego p\u00f3\u0142wiecza. Mog\u0142y przynie\u015b\u0107 prze\u0142om i ekonomiczny, i spo\u0142eczny. Peerel okaza\u0142 si\u0119 jednak na to odporny.<\/p>\n","protected":false},"author":193,"featured_media":8421,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[1],"tags":[529,1264,589,1263],"powerkit_post_featured":[],"coauthors":[14188],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v18.7 - https:\/\/yoast.com\/wordpress\/plugins\/seo\/ -->\n<title>Takiego komputera nie ma<\/title>\n<meta name=\"description\" content=\"Jacek Karpi\u0144ski, by\u0142 w swojej dziedzinie \u2013 informatyce \u2013 postaci\u0105 niezwyk\u0142\u0105.Tworzone przeze\u0144 nowatorskie systemy komputerowe mog\u0142y otworzy\u0107\" \/>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2012\/lukasz-bertram-takiego-komputera-nie-ma-jacek-karpinski-karta\" \/>\n<link rel=\"next\" href=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2012\/lukasz-bertram-takiego-komputera-nie-ma-jacek-karpinski-karta\/2\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\/\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/#website\",\"url\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/\",\"name\":\"Ownetic Magazine\",\"description\":\"Magazine\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":\"required name=search_term_string\"}],\"inLanguage\":\"pl-PL\"},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"@id\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2012\/lukasz-bertram-takiego-komputera-nie-ma-jacek-karpinski-karta#primaryimage\",\"url\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2012\/04\/karpinski-004-gray-oronsko-2012-04-11.jpg\",\"contentUrl\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2012\/04\/karpinski-004-gray-oronsko-2012-04-11.jpg\",\"width\":1000,\"height\":1038,\"caption\":\"Warszawa, druga po\u0142owa lat 60. Jacek Karpi\u0144ski z zespo\u0142em przy komputerze KAR-65. Fot. ze zbior\u00f3w Doroty Karpi\u0144skiej\"},{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2012\/lukasz-bertram-takiego-komputera-nie-ma-jacek-karpinski-karta#webpage\",\"url\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2012\/lukasz-bertram-takiego-komputera-nie-ma-jacek-karpinski-karta\",\"name\":\"Takiego komputera nie ma\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2012\/lukasz-bertram-takiego-komputera-nie-ma-jacek-karpinski-karta#primaryimage\"},\"datePublished\":\"2012-04-11T17:00:42+00:00\",\"dateModified\":\"2020-11-09T11:22:55+00:00\",\"author\":{\"@id\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/#\/schema\/person\/b0674017e57bc384e3d71d0201165957\"},\"description\":\"Jacek Karpi\u0144ski, by\u0142 w swojej dziedzinie \u2013 informatyce \u2013 postaci\u0105 niezwyk\u0142\u0105.Tworzone przeze\u0144 nowatorskie systemy komputerowe mog\u0142y otworzy\u0107\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2012\/lukasz-bertram-takiego-komputera-nie-ma-jacek-karpinski-karta#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2012\/lukasz-bertram-takiego-komputera-nie-ma-jacek-karpinski-karta\"]}]},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2012\/lukasz-bertram-takiego-komputera-nie-ma-jacek-karpinski-karta#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Takiego komputera nie ma\"}]},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/#\/schema\/person\/b0674017e57bc384e3d71d0201165957\",\"name\":\"\u0141ukasz Bertram\",\"url\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/author\/lukasz-bertram\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Takiego komputera nie ma","description":"Jacek Karpi\u0144ski, by\u0142 w swojej dziedzinie \u2013 informatyce \u2013 postaci\u0105 niezwyk\u0142\u0105.Tworzone przeze\u0144 nowatorskie systemy komputerowe mog\u0142y otworzy\u0107","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2012\/lukasz-bertram-takiego-komputera-nie-ma-jacek-karpinski-karta","next":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2012\/lukasz-bertram-takiego-komputera-nie-ma-jacek-karpinski-karta\/2","schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/#website","url":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/","name":"Ownetic Magazine","description":"Magazine","potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/?s={search_term_string}"},"query-input":"required name=search_term_string"}],"inLanguage":"pl-PL"},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pl-PL","@id":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2012\/lukasz-bertram-takiego-komputera-nie-ma-jacek-karpinski-karta#primaryimage","url":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2012\/04\/karpinski-004-gray-oronsko-2012-04-11.jpg","contentUrl":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2012\/04\/karpinski-004-gray-oronsko-2012-04-11.jpg","width":1000,"height":1038,"caption":"Warszawa, druga po\u0142owa lat 60. Jacek Karpi\u0144ski z zespo\u0142em przy komputerze KAR-65. Fot. ze zbior\u00f3w Doroty Karpi\u0144skiej"},{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2012\/lukasz-bertram-takiego-komputera-nie-ma-jacek-karpinski-karta#webpage","url":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2012\/lukasz-bertram-takiego-komputera-nie-ma-jacek-karpinski-karta","name":"Takiego komputera nie ma","isPartOf":{"@id":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2012\/lukasz-bertram-takiego-komputera-nie-ma-jacek-karpinski-karta#primaryimage"},"datePublished":"2012-04-11T17:00:42+00:00","dateModified":"2020-11-09T11:22:55+00:00","author":{"@id":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/#\/schema\/person\/b0674017e57bc384e3d71d0201165957"},"description":"Jacek Karpi\u0144ski, by\u0142 w swojej dziedzinie \u2013 informatyce \u2013 postaci\u0105 niezwyk\u0142\u0105.Tworzone przeze\u0144 nowatorskie systemy komputerowe mog\u0142y otworzy\u0107","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2012\/lukasz-bertram-takiego-komputera-nie-ma-jacek-karpinski-karta#breadcrumb"},"inLanguage":"pl-PL","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2012\/lukasz-bertram-takiego-komputera-nie-ma-jacek-karpinski-karta"]}]},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2012\/lukasz-bertram-takiego-komputera-nie-ma-jacek-karpinski-karta#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Takiego komputera nie ma"}]},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/#\/schema\/person\/b0674017e57bc384e3d71d0201165957","name":"\u0141ukasz Bertram","url":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/author\/lukasz-bertram"}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/8411"}],"collection":[{"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/users\/193"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=8411"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/8411\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":48966,"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/8411\/revisions\/48966"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/media\/8421"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=8411"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=8411"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=8411"},{"taxonomy":"powerkit_post_featured","embeddable":true,"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/powerkit_post_featured?post=8411"},{"taxonomy":"author","embeddable":true,"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/coauthors?post=8411"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}