{"id":8522,"date":"2012-04-23T20:00:02","date_gmt":"2012-04-23T19:00:02","guid":{"rendered":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/?p=8522"},"modified":"2013-01-15T17:14:56","modified_gmt":"2013-01-15T16:14:56","slug":"marcin-adamczak-walka-jakuba-z-aniolem-dumont-odra","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2012\/marcin-adamczak-walka-jakuba-z-aniolem-dumont-odra","title":{"rendered":"Walka Jakuba z anio\u0142em"},"content":{"rendered":"<p>Bruno Dumont jest luksusem, na istnienie kt\u00f3rego mo\u017ce pozwoli\u0107 sobie kinematografia francuska. Nad Sekwan\u0105 produkuje si\u0119 oko\u0142o dwustu pe\u0142nometra\u017cowych fabu\u0142 rocznie: z tak wielkiego tortu mo\u017cna zatem wykroi\u0107 od czasu do czasu kawa\u0142ek w postaci realizacji pierwszego filmu przez person\u0119, jak\u0105 by\u0142 Dumont w drugiej po\u0142owie lat dziewi\u0119\u0107dziesi\u0105tych. Oto czterdziestoletni niemal m\u0119\u017cczyzna, pozbawiony formalnego wykszta\u0142cenia filmowego, kilkakrotnie odrzucany w trakcie egzamin\u00f3w na IDHEC, realizator prostych reklam\u00f3wek dla trzeciorz\u0119dnych firm i nauczyciel filozofii w prowincjonalnym liceum staje po raz pierwszy za kamer\u0105 i realizuje \u017bycie Jezusa. C\u00f3\u017c, u nas nie wyk\u0142ada si\u0119 filozofii w liceach, ale sytuacja tego debiutu zakrawa na fenomen w rodzaju zapewnienia \u015brodk\u00f3w na profesjonaln\u0105 fabu\u0142\u0119, jakiemu\u015b, dajmy na to, poloni\u015bcie w \u015brednim wieku z powiatowego miasta, bez do\u015bwiadczenia filmowego i ze scenariuszem s\u0142abo przypominaj\u0105cym to, co aktualnie robi\u0105 profesjonali\u015bci z bran\u017cy. System francuski umo\u017cliwi\u0142 za\u015b nie tylko tego rodzaju debiut, ale te\u017c pozwoli\u0142, dzi\u0119ki sprawnie funkcjonuj\u0105cej machinie festiwalowej oraz recepcji krytycznej, wydoby\u0107 z filmu Dumonta nietuzinkowo\u015b\u0107, a w jego autorze dostrzec zjawisko warte wspierania, w efekcie zapewniaj\u0105c mu mo\u017cno\u015b\u0107 regularnego tworzenia kolejnych film\u00f3w w dwu-trzyletnim rytmie.<\/p>\n<figure id=\"attachment_8524\" aria-describedby=\"caption-attachment-8524\" style=\"width: 540px\" class=\"wp-caption alignnone\"><a href=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2012\/marcin-adamczak-walka-jakuba-z-aniolem\/dumont-poza-szatanem-2012\/\" rel=\"attachment wp-att-8524\"><img loading=\"lazy\" class=\"size-medium wp-image-8524\" title=\"Bruno Dumont, \u201ePoza Szatanem\u201d (\u017ar\u00f3d\u0142o: materia\u0142 prasowy dystrybutora)\" src=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2012\/04\/dumont-poza-szatanem-2012-540x778.jpg\" alt=\"Bruno Dumont, \u201ePoza Szatanem\u201d (\u017ar\u00f3d\u0142o: materia\u0142 prasowy dystrybutora)\" width=\"540\" height=\"778\" \/><\/a><figcaption id=\"caption-attachment-8524\" class=\"wp-caption-text\">Bruno Dumont, \u201ePoza Szatanem\u201d (\u017ar\u00f3d\u0142o: materia\u0142 prasowy dystrybutora)<\/figcaption><\/figure>\n<p>Dumont sytuowany jest najcz\u0119\u015bciej przez krytyk\u0119 w gronie francuskich tw\u00f3rc\u00f3w tzw. \u201ekina nowej ekstremy\u201d, fakt tego rodzaju kwalifikacji budzi jednak szereg w\u0105tpliwo\u015bci. Zestawiaj\u0105c Dumonta z cho\u0107by tak emblematyczn\u0105 dla tej formacji postaci\u0105 Gaspara No\u00e9, trudno wskaza\u0107 jakie\u015b mniej og\u00f3lne cechy ich \u0142\u0105cz\u0105ce, poza tymi, \u017ce obaj s\u0105 re\u017cyserami oraz Francuzami. Cz\u0119sto nader mia\u0142kie my\u015blowo i b\u0119d\u0105ce jedynie formalnymi popisami filmy tw\u00f3rc\u00f3w \u201enowej ekstremy\u201d, jawi\u0105 si\u0119 jako odleg\u0142e od propozycji skupionego filozofa kina, zapatrzonego w Bressona i wci\u0105\u017c z nim dialoguj\u0105cego, jakim jest Dumont.<\/p>\n<p>Nie znaczy to, i\u017c spod r\u0119ki re\u017cysera<em> \u017bycia Jezusa<\/em> wychodz\u0105 same per\u0142y. Truizmem, po kt\u00f3ry trudno jednak tutaj nie si\u0119ga\u0107, jest stwierdzenie, i\u017c w kinie wsp\u00f3\u0142czesnym film wybitny od kompletnie nieudanego dziel\u0105 cz\u0119sto dwa kroki. Dumont nieustannie w pobli\u017cu obszaru tych dw\u00f3ch krok\u00f3w balansuje, l\u0105duj\u0105c po jednej lub drugiej z jego kraw\u0119dzi, cz\u0119\u015bciej po tej ja\u015bniejszej (<em>Ludzko\u015b\u0107, Hadewijch<\/em>), cho\u0107 zdarza si\u0119, \u017ce i po ciemniejszej (<em>29 palm<\/em>), kiedy to \u015bladem Antonioniego wyprawi\u0142 si\u0119 do USA i przywi\u00f3z\u0142 film r\u00f3wnie koszmarnie nieudany jak<em> Zabriskie Point<\/em>.<\/p>\n<div id='gallery-1' class='gallery galleryid-8522 gallery-columns-6 gallery-size-thumbnail'><figure class='gallery-item'>\n\t\t\t<div class='gallery-icon portrait'>\n\t\t\t\t<a href='https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2012\/marcin-adamczak-walka-jakuba-z-aniolem-dumont-odra\/dumont-poza-szatanem-2012'><img width=\"167\" height=\"240\" src=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2012\/04\/dumont-poza-szatanem-2012.jpg\" class=\"attachment-thumbnail size-thumbnail\" alt=\"Bruno Dumont, \u201ePoza Szatanem\u201d (\u017ar\u00f3d\u0142o: materia\u0142 prasowy dystrybutora)\" loading=\"lazy\" aria-describedby=\"gallery-1-8524\" \/><\/a>\n\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<figcaption class='wp-caption-text gallery-caption' id='gallery-1-8524'>\n\t\t\t\tBruno Dumont, \u201ePoza Szatanem\u201d (\u017ar\u00f3d\u0142o: materia\u0142 prasowy dystrybutora)\n\t\t\t\t<\/figcaption><\/figure><figure class='gallery-item'>\n\t\t\t<div class='gallery-icon landscape'>\n\t\t\t\t<a href='https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2012\/marcin-adamczak-walka-jakuba-z-aniolem-dumont-odra\/bruno-dumont-poza-szatanem-2012-001'><img width=\"360\" height=\"240\" src=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2012\/04\/bruno-dumont-poza-szatanem-2012-001.jpg\" class=\"attachment-thumbnail size-thumbnail\" alt=\"Bruno Dumont, \u201ePoza Szatanem\u201d (\u017ar\u00f3d\u0142o: materia\u0142 prasowy dystrybutora)\" loading=\"lazy\" aria-describedby=\"gallery-1-8538\" \/><\/a>\n\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<figcaption class='wp-caption-text gallery-caption' id='gallery-1-8538'>\n\t\t\t\tBruno Dumont, \u201ePoza Szatanem\u201d (\u017ar\u00f3d\u0142o: materia\u0142 prasowy dystrybutora)\n\t\t\t\t<\/figcaption><\/figure><figure class='gallery-item'>\n\t\t\t<div class='gallery-icon landscape'>\n\t\t\t\t<a href='https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2012\/marcin-adamczak-walka-jakuba-z-aniolem-dumont-odra\/bruno-dumont-poza-szatanem-2012-002'><img width=\"360\" height=\"240\" src=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2012\/04\/bruno-dumont-poza-szatanem-2012-002.jpg\" class=\"attachment-thumbnail size-thumbnail\" alt=\"Bruno Dumont, \u201ePoza Szatanem\u201d (\u017ar\u00f3d\u0142o: materia\u0142 prasowy dystrybutora)\" loading=\"lazy\" \/><\/a>\n\t\t\t<\/div><\/figure><figure class='gallery-item'>\n\t\t\t<div class='gallery-icon landscape'>\n\t\t\t\t<a href='https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2012\/marcin-adamczak-walka-jakuba-z-aniolem-dumont-odra\/bruno-dumont-poza-szatanem-2012-003'><img width=\"400\" height=\"240\" src=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2012\/04\/bruno-dumont-poza-szatanem-2012-003-400x240.jpg\" class=\"attachment-thumbnail size-thumbnail\" alt=\"Bruno Dumont, \u201ePoza Szatanem\u201d (\u017ar\u00f3d\u0142o: materia\u0142 prasowy dystrybutora)\" loading=\"lazy\" aria-describedby=\"gallery-1-8540\" \/><\/a>\n\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<figcaption class='wp-caption-text gallery-caption' id='gallery-1-8540'>\n\t\t\t\tBruno Dumont, \u201ePoza Szatanem\u201d (\u017ar\u00f3d\u0142o: materia\u0142 prasowy dystrybutora)\n\t\t\t\t<\/figcaption><\/figure><figure class='gallery-item'>\n\t\t\t<div class='gallery-icon landscape'>\n\t\t\t\t<a href='https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2012\/marcin-adamczak-walka-jakuba-z-aniolem-dumont-odra\/bruno-dumont-poza-szatanem-2012-004'><img width=\"360\" height=\"240\" src=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2012\/04\/bruno-dumont-poza-szatanem-2012-004.jpg\" class=\"attachment-thumbnail size-thumbnail\" alt=\"Bruno Dumont, \u201ePoza Szatanem\u201d (\u017ar\u00f3d\u0142o: materia\u0142 prasowy dystrybutora)\" loading=\"lazy\" aria-describedby=\"gallery-1-8541\" \/><\/a>\n\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<figcaption class='wp-caption-text gallery-caption' id='gallery-1-8541'>\n\t\t\t\tBruno Dumont, \u201ePoza Szatanem\u201d (\u017ar\u00f3d\u0142o: materia\u0142 prasowy dystrybutora)\n\t\t\t\t<\/figcaption><\/figure><figure class='gallery-item'>\n\t\t\t<div class='gallery-icon landscape'>\n\t\t\t\t<a href='https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2012\/marcin-adamczak-walka-jakuba-z-aniolem-dumont-odra\/bruno-dumont-poza-szatanem-2012-005'><img width=\"360\" height=\"240\" src=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2012\/04\/bruno-dumont-poza-szatanem-2012-005.jpg\" class=\"attachment-thumbnail size-thumbnail\" alt=\"Bruno Dumont, \u201ePoza Szatanem\u201d (\u017ar\u00f3d\u0142o: materia\u0142 prasowy dystrybutora)\" loading=\"lazy\" aria-describedby=\"gallery-1-8542\" \/><\/a>\n\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<figcaption class='wp-caption-text gallery-caption' id='gallery-1-8542'>\n\t\t\t\tBruno Dumont, \u201ePoza Szatanem\u201d (\u017ar\u00f3d\u0142o: materia\u0142 prasowy dystrybutora)\n\t\t\t\t<\/figcaption><\/figure><figure class='gallery-item'>\n\t\t\t<div class='gallery-icon landscape'>\n\t\t\t\t<a href='https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2012\/marcin-adamczak-walka-jakuba-z-aniolem-dumont-odra\/bruno-dumont-poza-szatanem-2012-006'><img width=\"360\" height=\"240\" src=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2012\/04\/bruno-dumont-poza-szatanem-2012-006.jpg\" class=\"attachment-thumbnail size-thumbnail\" alt=\"Bruno Dumont, \u201ePoza Szatanem\u201d (\u017ar\u00f3d\u0142o: materia\u0142 prasowy dystrybutora)\" loading=\"lazy\" aria-describedby=\"gallery-1-8543\" \/><\/a>\n\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<figcaption class='wp-caption-text gallery-caption' id='gallery-1-8543'>\n\t\t\t\tBruno Dumont, \u201ePoza Szatanem\u201d (\u017ar\u00f3d\u0142o: materia\u0142 prasowy dystrybutora)\n\t\t\t\t<\/figcaption><\/figure><figure class='gallery-item'>\n\t\t\t<div class='gallery-icon landscape'>\n\t\t\t\t<a href='https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2012\/marcin-adamczak-walka-jakuba-z-aniolem-dumont-odra\/bruno-dumont-poza-szatanem-2012-007'><img width=\"360\" height=\"240\" src=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2012\/04\/bruno-dumont-poza-szatanem-2012-007.jpg\" class=\"attachment-thumbnail size-thumbnail\" alt=\"Bruno Dumont, \u201ePoza Szatanem\u201d (\u017ar\u00f3d\u0142o: materia\u0142 prasowy dystrybutora)\" loading=\"lazy\" aria-describedby=\"gallery-1-8544\" \/><\/a>\n\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<figcaption class='wp-caption-text gallery-caption' id='gallery-1-8544'>\n\t\t\t\tBruno Dumont, \u201ePoza Szatanem\u201d (\u017ar\u00f3d\u0142o: materia\u0142 prasowy dystrybutora)\n\t\t\t\t<\/figcaption><\/figure><figure class='gallery-item'>\n\t\t\t<div class='gallery-icon landscape'>\n\t\t\t\t<a href='https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2012\/marcin-adamczak-walka-jakuba-z-aniolem-dumont-odra\/bruno-dumont-poza-szatanem-2012-008'><img width=\"360\" height=\"240\" src=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2012\/04\/bruno-dumont-poza-szatanem-2012-008.jpg\" class=\"attachment-thumbnail size-thumbnail\" alt=\"Bruno Dumont, \u201ePoza Szatanem\u201d (\u017ar\u00f3d\u0142o: materia\u0142 prasowy dystrybutora)\" loading=\"lazy\" aria-describedby=\"gallery-1-8545\" \/><\/a>\n\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<figcaption class='wp-caption-text gallery-caption' id='gallery-1-8545'>\n\t\t\t\tBruno Dumont, \u201ePoza Szatanem\u201d (\u017ar\u00f3d\u0142o: materia\u0142 prasowy dystrybutora)\n\t\t\t\t<\/figcaption><\/figure><figure class='gallery-item'>\n\t\t\t<div class='gallery-icon landscape'>\n\t\t\t\t<a href='https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2012\/marcin-adamczak-walka-jakuba-z-aniolem-dumont-odra\/bruno-dumont-poza-szatanem-2012-009'><img width=\"360\" height=\"240\" src=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2012\/04\/bruno-dumont-poza-szatanem-2012-009.jpg\" class=\"attachment-thumbnail size-thumbnail\" alt=\"Bruno Dumont, \u201ePoza Szatanem\u201d (\u017ar\u00f3d\u0142o: materia\u0142 prasowy dystrybutora)\" loading=\"lazy\" aria-describedby=\"gallery-1-8546\" \/><\/a>\n\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<figcaption class='wp-caption-text gallery-caption' id='gallery-1-8546'>\n\t\t\t\tBruno Dumont, \u201ePoza Szatanem\u201d (\u017ar\u00f3d\u0142o: materia\u0142 prasowy dystrybutora)\n\t\t\t\t<\/figcaption><\/figure><figure class='gallery-item'>\n\t\t\t<div class='gallery-icon portrait'>\n\t\t\t\t<a href='https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2012\/marcin-adamczak-walka-jakuba-z-aniolem-dumont-odra\/bruno-dumont-2012-04-25'><img width=\"160\" height=\"240\" src=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2012\/04\/bruno-dumont-2012-04-25.jpg\" class=\"attachment-thumbnail size-thumbnail\" alt=\"Bruno Dumont (\u017ar\u00f3d\u0142o: materia\u0142 prasowy)\" loading=\"lazy\" aria-describedby=\"gallery-1-8547\" \/><\/a>\n\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<figcaption class='wp-caption-text gallery-caption' id='gallery-1-8547'>\n\t\t\t\tBruno Dumont (\u017ar\u00f3d\u0142o: materia\u0142 prasowy)\n\t\t\t\t<\/figcaption><\/figure><figure class='gallery-item'>\n\t\t\t<div class='gallery-icon landscape'>\n\t\t\t\t<a href='https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2012\/marcin-adamczak-walka-jakuba-z-aniolem-dumont-odra\/bruno-dumont-ludzkosc-2012-04-25'><img width=\"360\" height=\"240\" src=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2012\/04\/bruno-dumont-ludzkosc-2012-04-25.jpg\" class=\"attachment-thumbnail size-thumbnail\" alt=\"\u201eLudzko\u015b\u0107\u201d, Bruno Dumont (\u017ar\u00f3d\u0142o: materia\u0142 prasowy)\" loading=\"lazy\" aria-describedby=\"gallery-1-8548\" \/><\/a>\n\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<figcaption class='wp-caption-text gallery-caption' id='gallery-1-8548'>\n\t\t\t\t\u201eLudzko\u015b\u0107\u201d, Bruno Dumont (\u017ar\u00f3d\u0142o: materia\u0142 prasowy)\n\t\t\t\t<\/figcaption><\/figure><figure class='gallery-item'>\n\t\t\t<div class='gallery-icon landscape'>\n\t\t\t\t<a href='https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2012\/marcin-adamczak-walka-jakuba-z-aniolem-dumont-odra\/hadewijch-bruno-dumont-2011-001'><img width=\"360\" height=\"240\" src=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2012\/04\/hadewijch-bruno-dumont-2011-001.jpg\" class=\"attachment-thumbnail size-thumbnail\" alt=\"\u201eHadewijch\u201d, Bruno Dumont (\u017ar\u00f3d\u0142o: materia\u0142 prasowy)\" loading=\"lazy\" aria-describedby=\"gallery-1-8549\" \/><\/a>\n\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<figcaption class='wp-caption-text gallery-caption' id='gallery-1-8549'>\n\t\t\t\t\u201eHadewijch\u201d, Bruno Dumont (\u017ar\u00f3d\u0142o: materia\u0142 prasowy)\n\t\t\t\t<\/figcaption><\/figure><figure class='gallery-item'>\n\t\t\t<div class='gallery-icon landscape'>\n\t\t\t\t<a href='https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2012\/marcin-adamczak-walka-jakuba-z-aniolem-dumont-odra\/hadewijch-bruno-dumont-2011-002'><img width=\"360\" height=\"240\" src=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2012\/04\/hadewijch-bruno-dumont-2011-002.jpg\" class=\"attachment-thumbnail size-thumbnail\" alt=\"\u201eHadewijch\u201d, Bruno Dumont (\u017ar\u00f3d\u0142o: materia\u0142 prasowy)\" loading=\"lazy\" aria-describedby=\"gallery-1-8550\" \/><\/a>\n\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<figcaption class='wp-caption-text gallery-caption' id='gallery-1-8550'>\n\t\t\t\t\u201eHadewijch\u201d, Bruno Dumont (\u017ar\u00f3d\u0142o: materia\u0142 prasowy)\n\t\t\t\t<\/figcaption><\/figure>\n\t\t<\/div>\n\n<p>W przypadku Poza szatanem mamy jednak do czynienia z Dumontem w najlepszym wydaniu. Przede wszystkim imponuje u Francuza bezkompromisowo\u015b\u0107 i odwaga, jak\u017ce inna i jak znacznie dojrzalsza ni\u017c ta cechuj\u0105ca szko\u0142\u0119 formalnych eksces\u00f3w spod znaku Gaspara No\u00e9. Re\u017cyser pozwala sobie w swym filmie chocia\u017cby na ni mniej ni wi\u0119cej tylko scen\u0119 wskrzeszenia zmar\u0142ej, sfilmowanej jakby by\u0142o to wydarzenie najzwyczajniejsze w \u015bwiecie. Miar\u0105 powodzenia re\u017cyserskiego przedsi\u0119wzi\u0119cia jest przy tym fakt, i\u017c umieszczona w ko\u0144cowych partiach filmu scena, wpisuje si\u0119 ca\u0142o\u015b\u0107 tak sp\u00f3jn\u0105 i logiczn\u0105, \u017ce wskrzeszenie w przebiegu fabu\u0142y nam nie wadzi.<\/p>\n<p>Wzorem swego mistrza Bressona autor<em> Ludzko\u015bci<\/em> obsadza w swych filmach naturszczyk\u00f3w, pozwalaj\u0105cych nam zapomnie\u0107, \u017ce to tylko jeszcze jedna ods\u0142ona kinematograficznego spektaklu, zamkni\u0119ta w dw\u00f3ch godzinach seansu, kilku metalowych puszkach i dwudziestu kilku z\u0142otych za bilet uiszczonych w kasie. Dumont w ostatnim filmie jest tak \u015bwietny, bo z powodzeniem czy\u015bci swoj\u0105 palet\u0119, pozbywaj\u0105c si\u0119 w zasadzie wszystkich element\u00f3w niekoniecznych. Nie ma ju\u017c tutaj wojny w arabskim kraju czy motocyklowych gang\u00f3w, a fabu\u0142a zredukowana jest to absolutnego minimum, nieliczne dramatyczne wydarzenia za\u015b zatopione w tym, co naprawd\u0119 wa\u017cne \u2013 metafizycznych duchowych zmaganiach w codzienno\u015bci konstytuowanej przez dwa harmonijnie przeplataj\u0105ce si\u0119 wymiary rzeczywistego i nadzmys\u0142owego.<\/p>\n<p>Autor<em> \u017bycia Jezusa<\/em> to tw\u00f3rca traktuj\u0105cy kino \u015bmiertelnie powa\u017cnie, jako narz\u0119dzie refleksji filozoficznej o znaczeniu metafizycznym; wtedy, gdy jest w swej sztuce najlepszy, umieszcza j\u0105 w pejza\u017cu breto\u0144skiej prowincji, wprowadza we\u0144 figury Chrystusa i Szatana, a z przestrzeni sk\u0142adaj\u0105cej si\u0119 z pustki \u0142\u0105k, zbudowanych bez smaku dom\u00f3w, rozpadaj\u0105cych si\u0119 stod\u00f3\u0142 i zdezelowanych traktor\u00f3w, wydobywa kosmiczne dramaty. Dumont przywodzi na my\u015bl Gauguina z breto\u0144skiego okresu, co prawda umieszczaj\u0105c na flandryjskiej prowincji Chrystusa nie tyle \u017c\u00f3\u0142tego, co o \u017c\u00f3\u0142tych z\u0119bach, lecz duchowemu wymiarowi nadaj\u0105c w innym medium podobn\u0105 si\u0142\u0119 wyrazu.<\/p>\n<p><!--nextpage--><\/p>\n<p>Intensywno\u015b\u0107, hipnotyzuj\u0105ca prostota i oryginalno\u015b\u0107 zaprojektowanej kinematograficznej rzeczywisto\u015bci s\u0105 w przypadku <em>Poza szatanem<\/em> tak wielkie, i\u017c w zasadzie nie ma sensu w jakikolwiek spos\u00f3b streszcza\u0107 tu rysu fabu\u0142y. Jest to r\u00f3wnie bezcelowe, jak w przypadku z pozoru biegunowo przeciwnych, rozbuchanych przedsi\u0119wzi\u0119\u0107 Davida Lyncha z lat 90., rymuj\u0105cych si\u0119 jednak z na wskro\u015b minimalistycznym Dumontem w malowaniu nieprzeniknionej zagadkowo\u015bci uniwersum. Do\u015b\u0107 powiedzie\u0107, i\u017c ekranowe wydarzenia oscyluj\u0105 wok\u00f3\u0142 postaci tajemniczego, niechlujnego m\u0119\u017cczyzny, egzystuj\u0105cego na marginesach lokalnej wsp\u00f3lnoty, najwyra\u017aniej b\u0119d\u0105cego jednocze\u015bnie jej wyj\u0119tym spod prawa regulatorem, dzia\u0142aj\u0105cym poza zasad\u0105 dobra i z\u0142a, jak r\u00f3wnie\u017c poza zasadami racjonalno\u015bci i logiki, poza \u015bwiatem prawa czy medycyny, wedle zasad nieodgadnionych, pradawnych, niezmiennych od stuleci.<\/p>\n<figure id=\"attachment_8546\" aria-describedby=\"caption-attachment-8546\" style=\"width: 540px\" class=\"wp-caption alignnone\"><a href=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2012\/marcin-adamczak-walka-jakuba-z-aniolem\/bruno-dumont-poza-szatanem-2012-009\/\" rel=\"attachment wp-att-8546\"><img loading=\"lazy\" class=\"size-medium wp-image-8546\" title=\"Bruno Dumont, \u201ePoza Szatanem\u201d (\u017ar\u00f3d\u0142o: materia\u0142 prasowy dystrybutora)\" src=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2012\/04\/bruno-dumont-poza-szatanem-2012-009-540x360.jpg\" alt=\"Bruno Dumont, \u201ePoza Szatanem\u201d (\u017ar\u00f3d\u0142o: materia\u0142 prasowy dystrybutora)\" width=\"540\" height=\"360\" \/><\/a><figcaption id=\"caption-attachment-8546\" class=\"wp-caption-text\">Bruno Dumont, \u201ePoza Szatanem\u201d (\u017ar\u00f3d\u0142o: materia\u0142 prasowy dystrybutora)<\/figcaption><\/figure>\n<p>Dumont wymyka si\u0119 przy tym banalno\u015bci jednoznacznych alegorii. Gra z widzem nie polega tu na zaprojektowaniu dla\u0144 \u0107wiczenia polegaj\u0105cego na przyporz\u0105dkowaniu filmowych figur do okre\u015blonych postaci z rezerwuaru europejskiej kultury: rzecz nie w tym, by niczym w mozolnym \u0107wiczeniu wyrysowa\u0107 jednoznacznie, kt\u00f3\u017c tu jest upad\u0142ym anio\u0142em, kt\u00f3\u017c Szatanem, uczniem, aposto\u0142em czy Chrystusem, a nast\u0119pnie przyklasn\u0105\u0107 sobie w ukontentowaniu i spokoju poprawnie rozwi\u0105zanej \u0142amig\u0142\u00f3wki.<em> Kino nie potrafi niczego powiedzie\u0107. Ono dzia\u0142a, wp\u0142ywa. Ogranicz si\u0119 do tego<\/em> \u2013 powiada w jednym z tekst\u00f3w Dumont. Wierny tej metodzie nie jest re\u017cyserem alegorycznego konceptu, lecz portretuje pe\u0142n\u0105 niepokoju, metafizyczn\u0105 rzeczywisto\u015b\u0107, pozostaj\u0105c bodaj najbardziej w dzisiejszym kinie konsekwentnym tropicielem pozainstytucjonalnej duchowo\u015bci.<\/p>\n<p>We wsp\u00f3\u0142czesnym kinie, w kt\u00f3rym teoretycznie wszystko zosta\u0142o ju\u017c wymy\u015blone i nakr\u0119cone, gdy tak zwany film artystyczny jest r\u00f3wnie\u017c pewn\u0105 konwencj\u0105, zwi\u0105zan\u0105 z okre\u015blonym obiegiem instytucjonalnym i gdy tak rzadko wychodzimy poza to, co wypracowano ju\u017c w ramach filmowego modernizmu lat sze\u015b\u0107dziesi\u0105tych, a kolejne rytmicznie pojawiaj\u0105ce si\u0119 nowe fale zasadzaj\u0105 si\u0119 na refrenowo powtarzaj\u0105cym si\u0119 wci\u0105\u017c ge\u015bcie odwrotu od kinematograficznej iluzji ku realizmowi, zjawiska takie jak kino Dumonta s\u0105 szczeg\u00f3lnie cenne. Na wsp\u00f3\u0142czesnym Salonie trzech najwa\u017cniejszych \u015bwiatowych festiwali i na jarmarku krytycznych ocen, tak rzadko spotyka si\u0119 kino wykraczaj\u0105ce poza spektakl i nieb\u0119d\u0105ce wykalkulowanym gestem, kino nie\u0142atwe, ale dalekie od pozy i minoderii; kino traktuj\u0105ce celuloidow\u0105 ta\u015bm\u0119 jako narz\u0119dzie medytacji, w kt\u00f3rej oszcz\u0119dne dozowanie filmowych \u015brodk\u00f3w wyrazu uwodzi moc\u0105 starego filmowego paradoksu do znudzenia powtarzanego przez profesor\u00f3w studentom szk\u00f3\u0142 filmowych, i\u017c w kr\u00f3lestwie X Muzy cz\u0119sto <em>mniej znaczy wi\u0119cej.<\/em><\/p>\n<p>Dumont na obecnym etapie swojej kariery, po sze\u015bciu filmach, przywodzi na my\u015bl malarza, kt\u00f3ry osi\u0105gn\u0105\u0142 krystaliczn\u0105 czysto\u015b\u0107 indywidualnego stylu; eliminuj\u0105c ze\u0144 wszystkie zb\u0119dne elementy doprowadzi\u0142 do doskona\u0142o\u015bci poetyk\u0119 rozwijan\u0105 od czas\u00f3w debiutu. Co b\u0119dzie teraz jego Tahiti, jego Martynik\u0105?<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Bruno Dumont jest luksusem, na istnienie kt\u00f3rego mo\u017ce pozwoli\u0107 sobie kinematografia francuska. Nad Sekwan\u0105 produkuje si\u0119 oko\u0142o dwustu pe\u0142nometra\u017cowych fabu\u0142 rocznie: z tak wielkiego tortu mo\u017cna zatem wykroi\u0107 od czasu do czasu kawa\u0142ek w postaci realizacji pierwszego filmu przez person\u0119, jak\u0105 by\u0142 Dumont w drugiej po\u0142owie lat dziewi\u0119\u0107dziesi\u0105tych.<\/p>\n","protected":false},"author":30,"featured_media":8540,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[1],"tags":[1094,377,7270,665],"powerkit_post_featured":[],"coauthors":[755],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v18.7 - https:\/\/yoast.com\/wordpress\/plugins\/seo\/ -->\n<title>Walka Jakuba z anio\u0142em<\/title>\n<meta name=\"description\" content=\"Bruno Dumont jest luksusem, na istnienie kt\u00f3rego mo\u017ce pozwoli\u0107 sobie kinematografia francuska. Nad Sekwan\u0105 produkuje si\u0119 oko\u0142o dwustu...\" \/>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2012\/marcin-adamczak-walka-jakuba-z-aniolem-dumont-odra\" \/>\n<link rel=\"next\" href=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2012\/marcin-adamczak-walka-jakuba-z-aniolem-dumont-odra\/2\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\/\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/#website\",\"url\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/\",\"name\":\"Ownetic Magazine\",\"description\":\"Magazine\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":\"required name=search_term_string\"}],\"inLanguage\":\"pl-PL\"},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"@id\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2012\/marcin-adamczak-walka-jakuba-z-aniolem-dumont-odra#primaryimage\",\"url\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2012\/04\/bruno-dumont-poza-szatanem-2012-003.jpg\",\"contentUrl\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2012\/04\/bruno-dumont-poza-szatanem-2012-003.jpg\",\"width\":1200,\"height\":800,\"caption\":\"Bruno Dumont, \u201ePoza Szatanem\u201d (\u017ar\u00f3d\u0142o: materia\u0142 prasowy dystrybutora)\"},{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2012\/marcin-adamczak-walka-jakuba-z-aniolem-dumont-odra#webpage\",\"url\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2012\/marcin-adamczak-walka-jakuba-z-aniolem-dumont-odra\",\"name\":\"Walka Jakuba z anio\u0142em\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2012\/marcin-adamczak-walka-jakuba-z-aniolem-dumont-odra#primaryimage\"},\"datePublished\":\"2012-04-23T19:00:02+00:00\",\"dateModified\":\"2013-01-15T16:14:56+00:00\",\"author\":{\"@id\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/#\/schema\/person\/39c6d90892d8a8baa63d19f6d34d7124\"},\"description\":\"Bruno Dumont jest luksusem, na istnienie kt\u00f3rego mo\u017ce pozwoli\u0107 sobie kinematografia francuska. Nad Sekwan\u0105 produkuje si\u0119 oko\u0142o dwustu...\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2012\/marcin-adamczak-walka-jakuba-z-aniolem-dumont-odra#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2012\/marcin-adamczak-walka-jakuba-z-aniolem-dumont-odra\"]}]},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2012\/marcin-adamczak-walka-jakuba-z-aniolem-dumont-odra#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Walka Jakuba z anio\u0142em\"}]},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/#\/schema\/person\/39c6d90892d8a8baa63d19f6d34d7124\",\"name\":\"Marcin Adamczak\",\"description\":\"Marcin Adamczak \u2013 wyk\u0142ada w Instytucie Kulturoznawstwa UAM w Poznaniu, w PWSFTviT w \u0141odzi oraz na Uniwersytecie Gda\u0144skim. Dyrektor festiwalu Cinemaforum w Warszawie. Stypendysta Fundacji na Rzecz Nauki Polskiej (2010 i 2011). Laureat konkursu im. Krzysztofa M\u0119traka dla m\u0142odych krytyk\u00f3w filmowych (2011). Autor ksi\u0105\u017cek Globalne Hollywood, filmowa Europa i polskie kino po 1989 roku (2010) oraz Obok ekranu. Perspektywa bada\u0144 produkcyjnych a spo\u0142eczne istnienie filmu (2014). Publikowa\u0142 m.in. w \\\"Odrze\\\", \\\"Kwartalniku Filmowym\\\", \\\"Panoptikum\\\", \\\"EKRANach\\\", \\\"Kinie\\\", \\\"Magazynie Filmowym SFP\\\" oraz w kilkunastu tomach zbiorowych.\",\"url\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/author\/marcin-adamczak\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Walka Jakuba z anio\u0142em","description":"Bruno Dumont jest luksusem, na istnienie kt\u00f3rego mo\u017ce pozwoli\u0107 sobie kinematografia francuska. Nad Sekwan\u0105 produkuje si\u0119 oko\u0142o dwustu...","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2012\/marcin-adamczak-walka-jakuba-z-aniolem-dumont-odra","next":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2012\/marcin-adamczak-walka-jakuba-z-aniolem-dumont-odra\/2","schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/#website","url":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/","name":"Ownetic Magazine","description":"Magazine","potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/?s={search_term_string}"},"query-input":"required name=search_term_string"}],"inLanguage":"pl-PL"},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pl-PL","@id":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2012\/marcin-adamczak-walka-jakuba-z-aniolem-dumont-odra#primaryimage","url":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2012\/04\/bruno-dumont-poza-szatanem-2012-003.jpg","contentUrl":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2012\/04\/bruno-dumont-poza-szatanem-2012-003.jpg","width":1200,"height":800,"caption":"Bruno Dumont, \u201ePoza Szatanem\u201d (\u017ar\u00f3d\u0142o: materia\u0142 prasowy dystrybutora)"},{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2012\/marcin-adamczak-walka-jakuba-z-aniolem-dumont-odra#webpage","url":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2012\/marcin-adamczak-walka-jakuba-z-aniolem-dumont-odra","name":"Walka Jakuba z anio\u0142em","isPartOf":{"@id":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2012\/marcin-adamczak-walka-jakuba-z-aniolem-dumont-odra#primaryimage"},"datePublished":"2012-04-23T19:00:02+00:00","dateModified":"2013-01-15T16:14:56+00:00","author":{"@id":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/#\/schema\/person\/39c6d90892d8a8baa63d19f6d34d7124"},"description":"Bruno Dumont jest luksusem, na istnienie kt\u00f3rego mo\u017ce pozwoli\u0107 sobie kinematografia francuska. Nad Sekwan\u0105 produkuje si\u0119 oko\u0142o dwustu...","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2012\/marcin-adamczak-walka-jakuba-z-aniolem-dumont-odra#breadcrumb"},"inLanguage":"pl-PL","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2012\/marcin-adamczak-walka-jakuba-z-aniolem-dumont-odra"]}]},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2012\/marcin-adamczak-walka-jakuba-z-aniolem-dumont-odra#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Walka Jakuba z anio\u0142em"}]},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/#\/schema\/person\/39c6d90892d8a8baa63d19f6d34d7124","name":"Marcin Adamczak","description":"Marcin Adamczak \u2013 wyk\u0142ada w Instytucie Kulturoznawstwa UAM w Poznaniu, w PWSFTviT w \u0141odzi oraz na Uniwersytecie Gda\u0144skim. Dyrektor festiwalu Cinemaforum w Warszawie. Stypendysta Fundacji na Rzecz Nauki Polskiej (2010 i 2011). Laureat konkursu im. Krzysztofa M\u0119traka dla m\u0142odych krytyk\u00f3w filmowych (2011). Autor ksi\u0105\u017cek Globalne Hollywood, filmowa Europa i polskie kino po 1989 roku (2010) oraz Obok ekranu. Perspektywa bada\u0144 produkcyjnych a spo\u0142eczne istnienie filmu (2014). Publikowa\u0142 m.in. w \"Odrze\", \"Kwartalniku Filmowym\", \"Panoptikum\", \"EKRANach\", \"Kinie\", \"Magazynie Filmowym SFP\" oraz w kilkunastu tomach zbiorowych.","url":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/author\/marcin-adamczak"}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/8522"}],"collection":[{"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/users\/30"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=8522"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/8522\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/media\/8540"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=8522"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=8522"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=8522"},{"taxonomy":"powerkit_post_featured","embeddable":true,"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/powerkit_post_featured?post=8522"},{"taxonomy":"author","embeddable":true,"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/coauthors?post=8522"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}