{"id":9786,"date":"2012-09-26T12:44:30","date_gmt":"2012-09-26T11:44:30","guid":{"rendered":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/?p=9786"},"modified":"2020-11-06T10:43:17","modified_gmt":"2020-11-06T09:43:17","slug":"jolanta-chwastyk-kowalczyk-nie-formatujmy-swiata-wedle-jednej-doktryny-artluk","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2012\/jolanta-chwastyk-kowalczyk-nie-formatujmy-swiata-wedle-jednej-doktryny-artluk","title":{"rendered":"Nie formatujmy \u015bwiata wedle jednej doktryny…"},"content":{"rendered":"

Transformacja ustrojowa Polski trwaj\u0105ca od 1989 roku zmieni\u0142a krajow\u0105 scen\u0119 polityczn\u0105 oraz konfiguracje elit intelektualnych. Kamienie milowe w postaci wolnych wybor\u00f3w parlamentarnych i samorz\u0105dowych oraz wysi\u0142ku budowania pa\u0144stwa demokratycznego, pluralizmu politycznego i ideologicznego, likwidacji G\u0142\u00f3wnego Urz\u0119du Kontroli Prasy, Publikacji i Widowisk, a co za tym idzie \u2013 oficjalnego, prawnego zniesienia cenzury, plan Leszka Balcerowicza[1]<\/sup><\/a>, dopuszczenie Polski do struktur NATO (1999), wst\u0105pienie do Unii Europejskiej (2004), post\u0119puj\u0105ca globalizacji, nieograniczone mo\u017cliwo\u015bci kontaktu ze \u015bwiatem Zachodnim, podejmowanie pracy za granic\u0105 \u2013 przyczyni\u0142y si\u0119 do przeobra\u017ce\u0144 \u015bwiadomo\u015bciowych naszych rodak\u00f3w.<\/p>\n

\"Pokaz.<\/a>
Pokaz. Pismo Krytyki Artystycznej, fot. P. \u0141ubowski<\/figcaption><\/figure>\n

Zjawisko elit, ich rola, powstawanie i funkcjonowanie, rodzaje opieraj\u0105ce si\u0119 na r\u00f3\u017cnych kryteriach obiektywnych (np. pozycja w strukturze spo\u0142ecznej) i subiektywnych (np. opinie r\u00f3\u017cnych grup spo\u0142ecznych)[2]<\/sup><\/a> ich wyr\u00f3\u017cniania oraz mitologizacji, zosta\u0142o ju\u017c w pi\u015bmiennictwie naukowym wnikliwie zbadane i opisane[3]<\/sup><\/a>. Wszyscy autorzy zgodnie definiuj\u0105 elit\u0119 jako kategori\u0119 czy zbi\u00f3r os\u00f3b, wyr\u00f3\u017cniaj\u0105cych si\u0119 pod jakim\u015b wzgl\u0119dem w swoim otoczeniu, a przez to znajduj\u0105cych si\u0119 najwy\u017cej w hierarchii spo\u0142ecznej[4]<\/sup><\/a>. Janusz Sztumski formu\u0142uje poj\u0119cie elity w naukach socjologicznych i politologicznych jako \u201egremia przyw\u00f3dcze, wyr\u00f3\u017cniaj\u0105ce si\u0119 w\u015br\u00f3d mas ludzkich danego spo\u0142ecze\u0144stwa, spo\u015br\u00f3d kt\u00f3rych zostaj\u0105 owe gremia wy\u0142onione poprzez selekcje spo\u0142eczne\u201d[5]<\/sup><\/a>. Tworzenie si\u0119 elit jest zjawiskiem dynamicznym, p\u0142ynnym, powszechnym i obserwowanym we wszystkich zbiorowo\u015bciach spo\u0142ecznych, zr\u00f3\u017cnicowanych stopniem rozwoju cywilizacyjnego oraz system\u00f3w politycznych. Mo\u017cemy zatem m\u00f3wi\u0107 na przyk\u0142ad o elitach urodzenia, presti\u017cu (w\u0142asne dokonania), w\u0142adzy (politycznych), wojskowych, intelektualnych, artystycznych, duchowie\u0144stwie itp. oraz o establishmencie (kluczowe pozycje w strukturze w\u0142adzy) czy elitach lokalnych. Na oczywisty fakt istnienia r\u00f3\u017cnic jako\u015bciowych mi\u0119dzy r\u00f3\u017cnymi elitami a reszt\u0105 spo\u0142ecze\u0144stwa zwr\u00f3ci\u0142 uwag\u0119 Jos\u00e9 Ortega y Gasset[6]<\/sup><\/a>. Poszczeg\u00f3lne elity spe\u0142niaj\u0105 r\u00f3\u017cne funkcje w \u017cyciu danego spo\u0142ecze\u0144stwa oraz zaspakajaj\u0105 jego potrzeby i aspiracje.<\/p>\n

Przyjrzyjmy si\u0119 procesowi artykulacji swoich potrzeb duchowych i materialnych elit intelektualnych. Umo\u017cliwiaj\u0105 to mi\u0119dzy innymi media, b\u0119d\u0105ce \u201enie tyle oknem na rzeczywisto\u015b\u0107, co scen\u0105, na kt\u00f3rej politycy i dziennikarze wystawiaj\u0105 sztuki wedle w\u0142asnego scenariusza i we w\u0142asnym interesie\u201d[7]<\/sup><\/a>. Bli\u017cej zajmiemy si\u0119 ich wycinkiem \u2013 niszowym segmentem czasopism po\u015bwi\u0119conych sztuce, kt\u00f3re z dala od zapalczywej retoryki, uprzedze\u0144 politycznych, reinterpretacji zjawisk, polegaj\u0105cych na odczytywaniu przesz\u0142o\u015bci poprzez pryzmat uprzedze\u0144 ideologicznych przez czasopisma polityczno-spo\u0142eczne, szczeg\u00f3lnie skrajnie prawicowe. Niszowym \u2013 bowiem nie od dzi\u015b wiadomo, \u017ce zagadnienia naukowe, \u015bwiatopogl\u0105dowe, duchowe, religijne, moralne, estetyczne nie s\u0105 przedmiotem zainteresowania szerszych mas, jedynie inteligencji. Przyj\u0119to, \u017ce tym terminem okre\u015blamy grup\u0119 ludzi z wy\u017cszym wykszta\u0142ceniem lub b\u0119d\u0105cymi w trakcie jego zdobywania, z rozleg\u0142ymi horyzontami my\u015blowymi, z ciekawo\u015bci\u0105 \u015bwiata wykraczaj\u0105c\u0105 poza \u201ebarbarzy\u0144stwo specjalizacji\u201d (Ortega y Gasset) czyli w\u0105skospecjalistyczn\u0105 wiedz\u0119, z w\u0142asnym systemem warto\u015bci, przekona\u0144 i zachowa\u0144, z rozbudzonymi potrzebami czynnego uczestniczenia w \u017cyciu publicznym, kulturalnym[8]<\/sup><\/a>. Mieszcz\u0105 si\u0119 zatem w tej kategorii tzw. elity strategiczne, do kt\u00f3rych nale\u017c\u0105 uczeni, arty\u015bci, pisarze, ludzie kina, teatru, sportowcy[9]<\/sup><\/a> oraz przedstawiciele wolnych zawod\u00f3w \u2013 prawnicy, lekarze. Mo\u017cemy jednocze\u015bnie odnie\u015b\u0107 wra\u017cenie, \u017ce ekspansja \u015brodowisk polityki i biznesu w ci\u0105gu ostatnich dw\u00f3ch dekad w naszym kraju zepchn\u0119\u0142a spauperyzowane warstwy inteligenckie na dalsz\u0105 pozycj\u0119 w nowym \u0142adzie spo\u0142ecznym[10]<\/sup><\/a>. Zasadne zatem jest pytanie, czy zjawiska te odzwierciedlaj\u0105 czasopisma, b\u0119d\u0105ce forum ich publicznej wypowiedzi?<\/p>\n

Okres burzliwych przemian po 1989 roku oraz zniesienie cenzury przyni\u00f3s\u0142 rewolucyjn\u0105 zmian\u0119 na rynku prasy drukowanej. Zjawiska te zosta\u0142y opisane przez Walerego Pisarka, Tomasza Mielczarka, Tadeusza Kowalskiego, Bohdana Junga, Ryszarda Filasa, Ignacego Fiuta i innych[11]<\/sup><\/a>. Rozwa\u017cania te wielop\u0142aszczyznowo obejmowa\u0142y ca\u0142y rynek medi\u00f3w w demokratycznej Polsce. Jednak przez niespotykan\u0105 dot\u0105d w dziejach ludzko\u015bci dynamik\u0119 przemian technologicznych, przekszta\u0142cenia w\u0142asno\u015bciowe medi\u00f3w oraz ich ekonomik\u0119 w nieustabilizowanym prawnie \u015brodowisku gospodarczym i politycznym w naszym kraju, przyj\u0119cie Polski w struktury Unii Europejskiej \u2013 ta nowa jako\u015b\u0107 w sferze komunikacji spo\u0142ecznej, wymyka si\u0119 kompatybilnym i wyczerpuj\u0105cym mo\u017cliwo\u015bciom badawczym prasoznawc\u00f3w czy szerzej, medioznawc\u00f3w.<\/p>\n

Jest to zjawisko osobne, bowiem, jak wykaza\u0142 R. Filas, \u201ew por\u00f3wnaniu z rokiem 1988 (ostatnim pe\u0142nym w PRL) liczba tygodnik\u00f3w wzros\u0142a na koniec XX wieku mniej wi\u0119cej dwukrotnie, dwutygodnik\u00f3w \u2013 dwuip\u00f3\u0142krotnie, a miesi\u0119cznik\u00f3w \u2013 prawie trzykrotnie\u201d[12]<\/sup><\/a>. Dziennik\u00f3w w tym segmencie nie odnotowano.<\/p>\n

Najwi\u0119ksz\u0105 dynamik\u0119 powstawania nowych periodyk\u00f3w o sztuce odnotowujemy w latach 90. XX wieku, co jest zgodne z zaobserwowan\u0105 przez medioznawc\u00f3w tendencj\u0105, bowiem przy kurcz\u0105cym si\u0119 rynku dziennik\u00f3w, rozwin\u0119\u0142a si\u0119 oferta czasopism. Rozw\u00f3j poszczeg\u00f3lnych tytu\u0142\u00f3w czasopism po\u015bwi\u0119conych sztuce wpisa\u0142 si\u0119 w fazy zaproponowane przez R. Filasa : \u201eI \u2013 \u017cywio\u0142owego entuzjazmu nowych wydawc\u00f3w i nadawc\u00f3w [\u2026] od maja 1989 r. do po\u0142owy 1991 r.; II \u2013 pozornej stabilizacji i zmian podsk\u00f3rnych w prasie i radiu \u2013 od po\u0142owy 1991 r. do ko\u0144ca 1992 r.; III \u2013 otwartej walki o rynek medi\u00f3w, zw\u0142aszcza audiowizualnych \u2013 pocz\u0105tek 1993 r. do sierpnia 1994; IV \u2013 zagospodarowania rynku po I procesie koncesyjnym i inwazji tygodnik\u00f3w niemieckich \u2013 od wrze\u015bnia 1994 r. do ko\u0144ca 1996 r.; V \u2013 nowego podzia\u0142u rynku medi\u00f3w i post\u0119puj\u0105cej specjalizacji \u2013 1997-2000\u201d[13]<\/sup><\/a>.<\/p>\n

Od 1989 roku do tej pory pisma o sztuce<\/strong> nie by\u0142y obiektem zainteresowania bada\u0144 prasoznawczych. Nie mo\u017cna oprze\u0107 si\u0119 tak\u017ce na danych, kt\u00f3re pokazuje elektroniczny katalog czasopism (123 pozycje)[14]<\/sup><\/a> ani na tym, opracowanym przez Bibliotek\u0119 Narodow\u0105[15]<\/sup><\/a>, poniewa\u017c pod has\u0142em \u201epolskie czasopisma o sztuce\u201d pojawiaj\u0105 si\u0119, nie wiadomo wed\u0142ug jakiego klucza opracowane, czasopisma literacko-artystyczne, spo\u0142eczno-kulturalne, kulturalno-spo\u0142eczne, po\u015bwi\u0119cone sztuce oraz zawieraj\u0105ce problematyk\u0119 r\u00f3\u017cnych bran\u017cowych dziedzin sztuki. Najbardziej wiarygodne s\u0105 zatem badania z autopsji oraz bezpo\u015bredni lub telefoniczny czy mailowy kontakt z redakcjami.<\/p>\n

W\u015br\u00f3d kategorii \u201esztuka\u201d mo\u017cemy wyr\u00f3\u017cni\u0107 kilka rodzaj\u00f3w czasopism:<\/p>\n

    \n
  1. Czasopisma naukowe wydawane przez poszczeg\u00f3lne \u015brodowiska akademickie, maj\u0105ce Wydzia\u0142y Sztuk Pi\u0119knych, Nauk o Sztuce, Edukacji Plastycznej, Konserwatorskie, Instytuty Historii Sztuki itp. lub przez Akademie Sztuk Pi\u0119knych oraz wydawane przez ich student\u00f3w (wszystkie zawieraj\u0105 streszczenia w j\u0119zyku angielskim, czasami w j\u0119zyku niemieckim i francuskim)<\/li>\n
  2. Pisma, biuletyny, czasopisma bran\u017cowe po\u015bwi\u0119cone poszczeg\u00f3lnym dyscyplinom sztuki: rze\u017abie, malarstwu i grafice, sztuce u\u017cytkowej, architekturze, teatrowi, filmowi, muzyce, ta\u0144cowi wydawane przez r\u00f3\u017cne stowarzyszenia, zawi\u0105zki artystyczne, kluby, fundacje, instytucje, tw\u00f3rc\u00f3w, Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego, galerie, muzea, agencje promocji kultury<\/li>\n
  3. Katalogi sprzeda\u017cowo-aukcyjne i antykwaryczne oraz inne biznesowe dotycz\u0105ce sztuki<\/li>\n<\/ol>\n

    Nie b\u0119dziemy zajmowali si\u0119 tutaj magazynami maj\u0105cymi w podtytu\u0142ach: kultura i sztuka, sztuka i literatura, muzealnictwo i sztuka, sztuka i filozofia, sztuka i teatr, muzyka i sztuka, sztuka i ekologia, sztuka i historia, bowiem sw\u0105 rzeczywist\u0105 a nie sugerowan\u0105 zawarto\u015bci\u0105, odpowiadaj\u0105 kategorii czasopism spo\u0142eczno-kulturalnych. Skupimy si\u0119 tylko na tych, kt\u00f3re obejmuj\u0105 zagadnienia sztuk plastycznych, czyli malarstwo, grafik\u0119 i rze\u017ab\u0119, sztuk\u0119 u\u017cytkow\u0105, architektur\u0119, muzyk\u0119, teatr, film, zar\u00f3wno w aspekcie teoretycznym, krytycznym, jak i praktycznym.<\/p>\n

    Pierwsz\u0105 z wymienionych kategorii stanowi\u0105 43 tytu\u0142y<\/strong> czasopism naukowych, czyli zewn\u0119trznie recenzowanych, najcz\u0119\u015bciej punktowanych, wydawanych przez poszczeg\u00f3lne o\u015brodki akademickie w Polsce. Nie wszystkie maj\u0105 edycje sieciowe. Jednak kategoryzacja czasopism na uczelniach, wed\u0142ug najnowszych przepis\u00f3w, wymusi funkcjonowanie ich pe\u0142nych edycji w Internecie, przez co si\u0142\u0105 rzeczy powi\u0119ksz\u0105 zasi\u0119g oddzia\u0142ywania. Wcale to jednak nie znaczy, \u017ce stan\u0105 si\u0119 mniej elitarne. Wr\u0119cz przeciwnie \u2013 j\u0119zyk, zamieszczane w nich ilustracje, reprodukcje oraz poruszane zagadnienia determinuj\u0105 kr\u0105g odbiorc\u00f3w. Je\u015bli pismo lokalne ma edycj\u0119 internetow\u0105, zasi\u0119g jego oddzia\u0142ywania potraktowano z oczywistych wzgl\u0119d\u00f3w jako \u201eglobalny\u201d. Wracaj\u0105c do e-wyda\u0144 omawianych czasopism nale\u017cy zwr\u00f3ci\u0107 uwag\u0119 na fakt, \u017ce wi\u0119kszo\u015b\u0107 redakcji omawianych tytu\u0142\u00f3w i ich wersji elektronicznej nie zdo\u0142a\u0142a unikn\u0105\u0107 b\u0142\u0119d\u00f3w pope\u0142nianych w pocz\u0105tkowej fazie istnienia stron internetowych powi\u0105zanych z czasopismami w latach 70. i 80. XX wieku w USA, gdzie zamieszczano w sieci elektronicznej edycje ca\u0142kowicie odpowiadaj\u0105ce wersji drukowanej, tworz\u0105c w ten spos\u00f3b zamkni\u0119t\u0105, statyczn\u0105 ca\u0142o\u015b\u0107 z ograniczonymi mo\u017cliwo\u015bciami interaktywnymi[16]<\/sup><\/a>. Zaznaczy\u0107 nale\u017cy, \u017ce wybrane artyku\u0142y lub ca\u0142e numery poszczeg\u00f3lnych tytu\u0142\u00f3w polskich czasopism o sztuce s\u0105 to wersje dost\u0119pne w formacie PDF. Otwieraj\u0105c taki plik, mamy przed sob\u0105 wirtualne czasopismo, w kt\u00f3rym kartkujemy strony za pomoc\u0105 myszki lub touchpada. Jest to dok\u0142adne odwzorowanie tego, co zobaczymy w wydaniu papierowym. Zalet\u0105 jest utrzymana przez wydawc\u00f3w bezp\u0142atna forma dost\u0119pu do omawianych tytu\u0142\u00f3w, co nie jest norm\u0105. Dla przyk\u0142adu od 1 lipca 2010 r. brytyjski og\u00f3lnokrajowy dziennik \u201eThe Times\u201d oraz jego niedzielne wydanie \u201eSunday Times\u201d pobieraj\u0105 op\u0142aty za korzystanie z wersji serwis\u00f3w internetowych w wysoko\u015bci 1 funta dziennie albo 2 funt\u00f3w tygodniowo. Po wprowadzeniu op\u0142at teksty w \u201eThe Times\u201d ju\u017c nie s\u0105 widoczne w wynikach wyszukiwania Google\u2019a, Yahoo! czy Bing. Sprawdzi\u0142y si\u0119 szacunki ekspert\u00f3w firmy Wiggin, \u017ce witryny obu wyda\u0144 straci\u0142y 90% u\u017cytkownik\u00f3w[17]<\/sup><\/a>.<\/p>\n

    <\/p>\n

    Nak\u0142ady tych czasopism wahaj\u0105 si\u0119 od 80-100 egzemplarzy (np. \u201ePracownia Struktur Medialnych\u201d), poprzez 200, 500, 1000 (\u201eAspiracje\u201d), 1500-2000 (\u201eBiuletyn Informacyjny Konserwator\u00f3w Dzie\u0142 Sztuki\u201d, \u201eMedia Art: pismo artystyczne\u201d) czy 2200 (\u201eFormat\u201d). Im wi\u0119cej podmiot\u00f3w wydawniczych, tym nak\u0142ad jest wi\u0119kszy \u2013 przyk\u0142adem s\u0105 \u201eAspiracje\u201d, kt\u00f3re wydaj\u0105 trzy sto\u0142eczne uczelnie wy\u017csze: Akademia Sztuk Pi\u0119knych; Akademia Teatralna im. A. Zelwerowicza, Uniwersytet Muzyczny im. F. Chopina. Te niskie nak\u0142ady wynikaj\u0105 z trudno\u015bci finansowych poszczeg\u00f3lnych wydawc\u00f3w akademickich. Ta \u017cenuj\u0105ca sytuacja przek\u0142ada si\u0119 na cz\u0119stotliwo\u015b\u0107 ukazywania si\u0119 poszczeg\u00f3lnych tytu\u0142\u00f3w.<\/p>\n

    \"Gazeta<\/a>
    Gazeta Antykwaryczna, Fot. P. \u0141ubowski<\/figcaption><\/figure>\n

    Cz\u0119stotliwo\u015b\u0107 ukazywania si\u0119 czasopism po\u015bwi\u0119conych sztuce na naszym rynku zale\u017cy od mo\u017cliwo\u015bci finansowych wydawc\u00f3w oraz cz\u0119sto od umiej\u0119tno\u015bci pozyskiwania dotacji z r\u00f3\u017cnych \u017ar\u00f3de\u0142[18]<\/sup><\/a>. Spo\u015br\u00f3d badanych 43 tytu\u0142\u00f3w a\u017c 25 z nich (co stanowi 59, 52%) ukazuje si\u0119 jako nieregularniki, 7 \u2013 16,67% – jako kwartalniki, 6 \u2013 14,28% – redakcje deklaruj\u0105 jako roczniki, 3 \u2013 7,14% – s\u0105 p\u00f3\u0142rocznikami, 1 tytu\u0142 wydawany przez warszawskich student\u00f3w ASP \u2013 \u201eSekcja\u201d (2,38%) jest dwumiesi\u0119cznikiem; pojawi\u0142a si\u0119 r\u00f3wnie\u017c 1 (2,38%) efemeryda \u2013 \u201eBiuletyn Instytutu Sztuk Pi\u0119knych\u201d w Zielonej G\u00f3rze. Je\u017celi przyjrzymy si\u0119 zasi\u0119gowi czytelniczemu, to zauwa\u017cymy, \u017ce spo\u015br\u00f3d zbadanych 43 tytu\u0142\u00f3w a\u017c 27 z nich \u2013 co stanowi 62,8% – ma zasi\u0119g lokalny. Zdecydowanie zatem przewa\u017caj\u0105 inicjatywy docieraj\u0105ce do niewielkiego kr\u0119gu odbiorc\u00f3w.<\/p>\n

    Drug\u0105 kategori\u0119 czasopism o sztuce stanowi\u0105 periodyki i biuletyny wydawane przez r\u00f3\u017cne stowarzyszenia, zawi\u0105zki artystyczne, kluby, fundacje, instytucje, tw\u00f3rc\u00f3w, Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego, galerie, muzea, agencje promocji kultury w Polsce ukazuj\u0105ce si\u0119 po 1989 roku. Jest ich 65.<\/p>\n

    Ich nak\u0142ady wahaj\u0105 si\u0119 od 250 (\u201eZeszyty Muzeum Ziemi K\u0142odzkiej\u201d), 300 (krakowskie \u201eHybrydy\u201d), poprzez 1000, 1500, 4000, 5000 do 6000 egzemplarzy \u2013 warszawskie \u201eSpotkania z Zabytkami\u201d i wroc\u0142awskie \u201eTrendy. Taniec. Moda. Muzyka\u201d. Cz\u0119stotliwo\u015b\u0107 ukazywania si\u0119 wygl\u0105da nast\u0119puj\u0105co: najwi\u0119cej odnotowujemy kwartalnik\u00f3w, bo a\u017c 23 tytu\u0142y \u2013 co stanowi 35,38% ca\u0142o\u015bci; zbli\u017con\u0105 warto\u015b\u0107 z 20 tytu\u0142ami (30,76%) stanowi\u0105 nieregularniki; miesi\u0119cznik\u00f3w mamy 14 tytu\u0142\u00f3w (21,54%); dwumiesi\u0119cznik\u00f3w \u2013 8 (12,31%), p\u00f3\u0142rocznik\u00f3w \u2013 2 (3,08%), 1 rocznik (1,54%) oraz 1 tytu\u0142 (1,54%) ukazuj\u0105cy si\u0119 co 2 lata. Naturaln\u0105 kolej\u0105 rzeczy, po kilku latach funkcjonowania na rynku, z powodu niewystarczaj\u0105cych \u015brodk\u00f3w finansowych, jak r\u00f3wnie\u017c jego nasycenia czy braku zainteresowania odbiorc\u00f3w, niekt\u00f3re tytu\u0142y zosta\u0142y zawieszone.<\/p>\n

    Interesuj\u0105co prezentuje si\u0119 ostatnia kategoria czasopism o sztuce, czyli katalogi sprzeda\u017cowo-aukcyjne i antykwaryczne oraz inne biznesowe dotycz\u0105ce sztuki w Polsce powsta\u0142e po 1989 roku. Na wyr\u00f3\u017cnienie zas\u0142uguje tylko osiem spo\u015br\u00f3d nich. Tylko 2 z nich wydawane s\u0105 w Krakowie (25%), reszta w Warszawie (75%). Wszystkie maj\u0105 zasi\u0119g globalny, poniewa\u017c dost\u0119pne s\u0105 w wersji elektronicznej. Nak\u0142ady papierowe wynosz\u0105 od czterech do pi\u0119tnastu tysi\u0119cy egzemplarzy. Ukazuj\u0105 si\u0119 jako miesi\u0119czniki lub dwumiesi\u0119czniki.<\/p>\n

    Nale\u017cy zwr\u00f3ci\u0107 uwag\u0119 na wyszukan\u0105, bogat\u0105 szat\u0119 graficzn\u0105, stron\u0119 edytorsk\u0105 oraz zawarto\u015b\u0107 tre\u015bciow\u0105 czasopism po\u015bwi\u0119conych sztuce. Ich layout oraz poruszane zagadnienia zdecydowanie dokonuj\u0105 naturalnej selekcji odbiorc\u00f3w, kieruj\u0105c swe przes\u0142anie do elitarnych kr\u0119g\u00f3w, rozumiej\u0105cych kultur\u0119 wysok\u0105. Stoj\u0105 w opozycji do masowego zjawiska upowszechniania, standaryzacji oraz kszta\u0142towania my\u015blenia, postaw i zachowa\u0144 ludzkich wobec pewnego szablonu kultury masowej – czyli banalizacji tre\u015bci, natr\u0119tnej propagandy i reklamy, lansuj\u0105ce bezkrytyczn\u0105 postaw\u0119 \u017cyciow\u0105 skierowan\u0105 na \u201emie\u0107\u201d, nie \u201eby\u0107\u201d. Przekazywane na ich \u0142amach szerokie spektrum zagadnie\u0144 wywo\u0142uje rezonans w tych kr\u0119gach zbiorowo\u015bci, kt\u00f3re maj\u0105 rozbudzone potrzeby uczestniczenia w \u017cyciu kulturalnym oraz nale\u017cyte kompetencje czytelnicze. Periodyki te prezentuj\u0105c dokonania tw\u00f3rcze artyst\u00f3w z najrozmaitszych dziedzin sztuki, poprzez filtr tradycji i warto\u015bci cz\u0119sto prze\u0142amuj\u0105 r\u00f3\u017cne tabu. Cechuje je wigor intelektualny, moralna odwaga w ukazywaniu, \u017ce jest jedyna wolno\u015b\u0107 \u2013 wolno\u015b\u0107 my\u015bli i nieograniczonej wyobra\u017ani. Stosowana strategia prowokacji s\u0142u\u017cy poszukiwaniu to\u017csamo\u015bci w dynamicznie zmieniaj\u0105cej si\u0119 rzeczywisto\u015bci oraz zmierzeniu si\u0119 z w\u0142asnym dziedzictwem kulturowym. To w tym niszowym segmencie czasopism w\u0142a\u015bnie pomys\u0142y tw\u00f3rcze Katarzyny Kozyry, Doroty Nieznalskiej, Piotra Ukla\u0144skiego, czy Artura \u017bmijewskiego (film \u201eBerek\u201d) funkcjonuj\u0105 bez obawy o doniesienie do prokuratury za \u201eobraz\u0119 moralno\u015bci, uczu\u0107 religijnych\u201d itp. Lektura tych pism pokazuje, \u017ce sztuka i literatura nieskr\u0119powane autocenzur\u0105, cenzur\u0105 obyczajow\u0105, ko\u015bcieln\u0105 czy wszelk\u0105 inn\u0105, mog\u0105 by\u0107 autentyczne, eksperymentalne, erudycyjne, ale zarazem hermetyczne \u2013 bo zrozumia\u0142e tylko dla wykszta\u0142conego odbiorcy. Osobliwy jest kunszt narracji, maestria w operowaniu grotesk\u0105, umiej\u0119tno\u015b\u0107 przeobra\u017cenia scen pe\u0142nych realizmu w oniryczne, surrealne wizje, a nade wszystko kreatywno\u015b\u0107 leksykalna, j\u0119zyk, kt\u00f3rego oryginalno\u015b\u0107, pomys\u0142owo\u015b\u0107, zmys\u0142owa dosadno\u015b\u0107 i szar\u017ce s\u0142owotw\u00f3rcze nie maj\u0105 sobie r\u00f3wnych.<\/p>\n

    Transformacja polityczna i zwi\u0105zane z ni\u0105 przemiany gospodarcze w naszym kraju pokaza\u0142y, \u017ce twarde zasady funkcjonowania na rynku ekonomicznym dotycz\u0105 r\u00f3wnie\u017c sfery kultury, w tym wydawania czasopism. Pomimo, \u017ce polskie \u017cycie literackie i artystyczne, pozbawione mecenatu uleg\u0142o degradacji, \u017ce stowarzyszenia tw\u00f3rc\u00f3w nie dysponuj\u0105 wystarczaj\u0105cymi \u015brodkami na wydawanie swoich czasopism, na przestrzeni minionych 22 lat desperacko redakcje zdo\u0142a\u0142y utrzyma\u0107 si\u0119 na rynku.<\/p>\n

    Arty\u015bci i literaci wsp\u00f3\u0142pracuj\u0105cy z re\u017cimem komunistycznym, przyzwyczajeni do jego mecenatu, stopniowo znikn\u0119li z rynku literatury i sztuki. Pojawili si\u0119 nowi, kt\u00f3rzy rozumiej\u0105 funkcjonowanie reali\u00f3w ekonomicznych. Nie jest tajemnic\u0105, \u017ce segment czasopism po\u015bwi\u0119conych sztuce wymaga wsparcia. St\u0105d dramatyczne apele redakcji wydaj\u0105cych te czasopisma do prywatnych sponsor\u00f3w o zabezpieczenie finansowe tych niedochodowych, niskonak\u0142adowych, najcz\u0119\u015bciej lokalnych przedsi\u0119wzi\u0119\u0107 wydawniczych. Krajowe wspierane s\u0105 przez Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego, uczelnie wy\u017csze i inne instytucje zwi\u0105zane z kultur\u0105 lub biznesem.<\/p>\n

    Redakcjom czasopism tego segmentu trudno sprosta\u0107 intelektualnym oczekiwaniom wsp\u00f3\u0142czesnego elitarnego czytelnika, kt\u00f3ry wymaga opisania i interpretowania rzeczywisto\u015bci nowymi \u015brodkami artystycznymi, nowymi poj\u0119ciami i nowymi \u015brodkami wyrazu. Uwa\u017cam, \u017ce omawiane czasopisma po\u015bwi\u0119cone sztuce mog\u0105 spe\u0142ni\u0107 oczekiwania elit intelektualnych, poniewa\u017c reprezentuj\u0105 postaw\u0119 \u201enieoceniajac\u0105\u201d. Ukazuj\u0105 kondycj\u0119 ludzk\u0105, krucho\u015b\u0107 cywilizacji, t\u0119sknot\u0119 za sensem \u017cycia, popieraj\u0105 czerpanie z zasob\u00f3w wyobra\u017ani, irracjonalno\u015bci, intuicji, talent\u00f3w, woli. Wyra\u017anie artyku\u0142uj\u0105 skomplikowane interakcje poprzez pr\u00f3by, przypadki, ewolucje do\u015bwiadcze\u0144 tw\u00f3rczych, zapo\u017cyczenia, zniekszta\u0142cenia wypowiedzi artystycznych, jak r\u00f3wnie\u017c bogactwo, z\u0142o\u017cono\u015b\u0107 i subtelno\u015b\u0107 j\u0119zyk\u00f3w wypowiedzi, kodyfikowanie i modyfikowanie, spory oraz poszukiwania nowych rozwi\u0105za\u0144. Umo\u017cliwiaj\u0105 preferencjom i oczekiwaniom inteligencji wywiera\u0107 wp\u0142yw na jej skal\u0119 dozna\u0144 estetycznych, proces\u00f3w my\u015blowych, wra\u017cliwo\u015b\u0107, intencje. Mog\u0105 pom\u00f3c wytworzy\u0107 potrzeb\u0119 obcowania ze sztuk\u0105, jej wielo\u015bci\u0105 interpretacji. Wpisuj\u0105 si\u0119 w system niezliczonych i wzajemnych interakcji, nieuchronnie zamkni\u0119tych w obr\u0119bie naturalnego kr\u0119gu, jakim jest elita intelektualna.<\/p>\n

    Czas poka\u017ce, jak ukszta\u0142tuje si\u0119 przysz\u0142o\u015b\u0107 p\u0142ynnego, ale wolnego od cenzury rynku czasopism po\u015bwi\u0119conych sztuce w naszym kraju i ile tytu\u0142\u00f3w znajdzie sta\u0142ego czytelnika przez pryzmat subiektywnych mentalno\u015bci, pomimo globalnego potencja\u0142u dotarcia do odbiorcy.<\/p>\n

    Poka\u017c przypisy<\/span>    (\u21b5 returns to text)<\/p>\n
      \n
    1. Leszek Balcerowicz – minister finans\u00f3w w rz\u0105dzie Tadeusza Mazowieckiego; jego plan stawia\u0142 za cel \u201er\u00f3wnoczesne st\u0142umienie inflacji, uzyskanie r\u00f3wnowagi popytu i poda\u017cy na rynku, a w d\u0142u\u017cszej perspektywie – uruchomienie dynamiki rozwojowej w polskiej gospodarce\u201d. Za: D. Przastek, Spo\u0142ecze\u0144stwo polskie w dobie transformacji<\/em>, \u201eSpo\u0142ecze\u0144stwo i Polityka\u201d 2005, nr 2 (3), s. 54.\u21b5<\/a><\/li>\n
    2. C. Znamierowski, Elita i demokracja<\/em>, [w:] Elita, ustr\u00f3j, demokracja, Warszawa 2001, s. 28.\u21b5<\/a><\/li>\n
    3. Np. H. D. Lasswell, A. Kaplan, Power and Society. A Framework for Political Inquire,<\/em> New Haven-London 1950; H. D. Lasswell, The Comparative Study of Elites,<\/em> Stanford 1952; G. Mosca, Der Herrschende Klasse. Grundlagen der politischen Wissenschaft,<\/em> Salzburg 1953; V. Pareto, Allgemeine Soziologie<\/em>, T\u00fcbingen 1955; R. Michels, Political Parties. A Sociological Study of the Oligarchical Tendencies of Modern Democracy<\/em>, New York 1959; C. W. Mills, Elita w\u0142adzy,<\/em> Warszawa 1961; J. Sztumski, Elity – ich miejsce i rola w spo\u0142ecze\u0144stwie<\/em>, Katowice 1997; T. Sowell, Oni wiedz\u0105 lepiej. Samozadowolenie jako podstawa polityki spo\u0142ecznej,<\/em> Warszawa 2008.\u21b5<\/a><\/li>\n
    4. Por. te\u017c termin elita<\/em> w: Encyklopedia \u201ebia\u0142ych plam\u201d<\/em>, t. 5, Radom 2001, s. 271-280; Encyklopedia socjologii,<\/em> t. 1, Warszawa 1998, s. 184-189.\u21b5<\/a><\/li>\n
    5. J. Sztumski, Elity ich miejsce\u2026<\/em>, op.cit., s. 10.\u21b5<\/a><\/li>\n
    6. J. Ortega y Gasset, Bunt mas i inne pisma socjologiczne<\/em>, Warszawa 1982, s. 7-8.\u21b5<\/a><\/li>\n
    7. P. H. Weaver, Selling the Story, \u201c<\/em>New York Times\u201d, z dn. 29.07.1994, s. A 13.\u21b5<\/a><\/li>\n
    8. Por.: A. Zajaczkowski, Elity urodzenia,<\/em> Warszawa 1993, s. 64; O polskiej inteligencji- Debata nad jej stanem i perspektywami,<\/em> http:\/\/www.kulturaswiecka.pl\/node\/167, [dost\u0119p 23.01.2012]; niekt\u00f3rzy autorzy inteligencj\u0119 uto\u017csamiaj\u0105 z \u201enowa klasa \u015bredni\u0105\u201d czy \u201eknowledge class\u201d. Za: J. Leszkowicz-Baczy\u0144ski, Wsp\u00f3\u0142czesna inteligencja: syndrom sukcesu czy pora\u017cki? Szanse na edukacyjn\u0105 funkcj\u0119 specjalist\u00f3w<\/em>, \u201eEdukacja. Studia. Badania. Innowacje\u201d 2002, nr 2 (78), s. 17, 19.\u21b5<\/a><\/li>\n
    9. P. Sztompka, Socjologia: analiza spo\u0142ecze\u0144stwa<\/em>, Krak\u00f3w 2002, s. 598.\u21b5<\/a><\/li>\n
    10. A. Radziewicz-Winnicki, Problematyka elit intelektualnych – tak\u017ce w naukach o wychowaniu – w okresie globalizacji kulturowej (refleksje polemiczne)<\/em>, \u201eEdukacja. Studia. Badania. Innowacje\u201d 2002, nr 1 (77), s. 90; tego\u017c, Rola elit intelektualnych w czasie globalizacji kulturowej<\/em>, http:\/\/czytelnia.onet.pl\/0,1177944, [dost\u0119p 23.01.2012].\u21b5<\/a><\/li>\n
    11. W. Pisarek, Wst\u0119p do nauki o komunikowaniu,<\/em> Warszawa 2008; T. Mielczarek, Monopol. Pluralizm. Koncentracja. \u015arodki komunikowania masowego w Polsce w latach 1989-2006,<\/em> Warszawa 2007; T. Kowalski, W kierunku rynku. Zmiany w prasie codziennej na tle tendencji europejskich<\/em>, [w:] Podstawowe czynniki przemian polskiego rynku prasowego w latach 1995-2006,<\/em> pod red. J. Kani, Pozna\u0144 2006; T. Kowalski, B. Jung, Media na rynku. Wprowadzenie do ekonomiki medi\u00f3w,<\/em> Warszawa 2006; R. Filas, Pi\u0119\u0107 lat przemian medi\u00f3w masowych w Polsce: bilans wst\u0119pny,<\/em> \u201eZeszyty Prasoznawcze\u201d 1994, nr 1-2, s. 57-66; tego\u017c, Dziesi\u0119\u0107 lat przemian medi\u00f3w masowych w Polsce (1989-1999). Propozycja periodyzacji,<\/em> \u201eZeszyty Prasoznawcze\u201d 1999, nr 1-2, s. 31-58; tego\u017c, Czytelnictwo prasy u progu 2000 roku<\/em>, \u201eZeszyty Prasoznawcze\u201d 2000, nr 1-2, s. 206-222; tego\u017c, Aktywno\u015b\u0107 czytelnicza Polak\u00f3w prze\u0142omu wiek\u00f3w,<\/em> \u201eZeszyty Prasoznawcze\u201d 2001, nr 3-4, s. 7-36; tego\u017c, Ro\u015bnie dominacja medi\u00f3w elektronicznych \u2013 nowa faza przemian polskiego rynku,<\/em> \u201eZeszyty Prasoznawcze\u201d 2003, nr 3-4, s. 7-34; Rynek prasy codziennej w Polsce przed \u201eFaktem\u201d i z \u201eFaktem\u201d<\/em>, \u201eZeszyty Prasoznawcze\u201d 2005, nr 3-4, s. 7-32; tego\u017c, Polskie czasopisma XXI wieku \u2013 rozw\u00f3j czy kryzys?<\/em>, \u201eZeszyty Prasoznawcze\u201d 2007, nr 1-2, s. 8-47; tego\u017c, Polski rynek prasy codziennej w I dekadzie XXI wieku (w szczeg\u00f3lno\u015bci po roku 2003),<\/em> \u201eZeszyty Prasoznawcze\u201d 2008, nr 3-4, s. 7-26; tego\u017c, Dwadzie\u015bcia lat przemian polskich medi\u00f3w (1989-2009) w uj\u0119ciu periodycznym,<\/em> \u201eZeszyty Prasoznawcze\u201d 2010, nr 3-4, s. 27-54; I. Fiut, Prasa bezp\u0142atna w Polsce w latach 1999-2001. Nowe zjawiska rynkowe i czytelnicze,<\/em> \u201eZeszyty Prasoznawcze\u201d 2002, nr 1-2, s. 69-73; tego\u017c, Prasa bezp\u0142atna w Polsce w latach 1989-2009. Nowe zjawiska rynkowe i czytelnicze<\/em>, \u201eZeszyty Prasoznawcze\u201d 2009, nr 3-4, s. 8-24.\u21b5<\/a><\/li>\n
    12. R. Filas, Dwadzie\u015bcia lat przemian polskich medi\u00f3w\u2026,<\/em> op.cit., s. 32.\u21b5<\/a><\/li>\n
    13. Ibidem, s. 30.\u21b5<\/a><\/li>\n
    14. http:\/\/katalog.czasopism.pl\/index.php\/Kategoria:Sztuka, [dost\u0119p od wrze\u015bnia 2011 do lutego 2012].\u21b5<\/a><\/li>\n
    15. http:\/\/mak.bn.org.pl\/cgi-bin\/makwww.exe?BM=23&IM=05&WI=C, [dost\u0119p 04.11.2011].\u21b5<\/a><\/li>\n
    16. C. Gilbert, A Dilema in Response: Examining the Newspaper Industry\u2019s Response to the Internet,<\/em> niepublikowana praca doktorska, Harward University 2001, s. 54\u21b5<\/a><\/li>\n
    17. V. Makarenko, Nie zap\u0142ac\u0105 za \u201eThe Times\u201d w sieci?<\/em>, \u201eGazeta Wyborcza\u201d, z dn. 27.05.2010, s. 23; tego\u017c, \u201eThe Times\u201d ma mniej czytelnik\u00f3w w sieci<\/em>, \u201eGazeta Wyborcza\u201d, z dn. 20.07. 2010, s. 19; E. Hall, Tall Pay Wall for \u201eThe Times\u201d in the U.K. Hits Traffic Hard,<\/em> \u201eAdverrtising Age\u201d, z dn. 22. 07. 2010, http:\/\/adage.com\/globalnews\/article?article_id=145043, [dost\u0119p 23. 07. 2010].\u21b5<\/a><\/li>\n
    18. Potwierdzi\u0142o to wielu redaktor\u00f3w naczelnych w korespondencji e-mailowej z autork\u0105 w okresie od lipca do pa\u017adziernika 2010 roku.\u21b5<\/a><\/li>\n<\/ol>\n<\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

      Transformacja polityczna i zwi\u0105zane z ni\u0105 przemiany gospodarcze w naszym kraju pokaza\u0142y, \u017ce twarde zasady funkcjonowania na rynku ekonomicznym dotycz\u0105 r\u00f3wnie\u017c sfery kultury, w tym wydawania czasopism. <\/p>\n","protected":false},"author":212,"featured_media":9787,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[1],"tags":[1333,335,484,849],"powerkit_post_featured":[],"coauthors":[14157],"yoast_head":"\nNie formatujmy \u015bwiata wedle jednej doktryny...<\/title>\n<meta name=\"description\" content=\"Jolanta Chwastyk-Kowalczyk o polskich pismach artystycznych\" \/>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2012\/jolanta-chwastyk-kowalczyk-nie-formatujmy-swiata-wedle-jednej-doktryny-artluk\" \/>\n<link rel=\"next\" href=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2012\/jolanta-chwastyk-kowalczyk-nie-formatujmy-swiata-wedle-jednej-doktryny-artluk\/2\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\/\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/#website\",\"url\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/\",\"name\":\"Ownetic Magazine\",\"description\":\"Magazine\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":\"required name=search_term_string\"}],\"inLanguage\":\"pl-PL\"},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"@id\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2012\/jolanta-chwastyk-kowalczyk-nie-formatujmy-swiata-wedle-jednej-doktryny-artluk#primaryimage\",\"url\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2012\/09\/pokaz-pismo-2012-09-26.jpg\",\"contentUrl\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2012\/09\/pokaz-pismo-2012-09-26.jpg\",\"width\":850,\"height\":1219,\"caption\":\"Pokaz. Pismo Krytyki Artystycznej, fot. P. \u0141ubowski\"},{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2012\/jolanta-chwastyk-kowalczyk-nie-formatujmy-swiata-wedle-jednej-doktryny-artluk#webpage\",\"url\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2012\/jolanta-chwastyk-kowalczyk-nie-formatujmy-swiata-wedle-jednej-doktryny-artluk\",\"name\":\"Nie formatujmy \u015bwiata wedle jednej doktryny...\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2012\/jolanta-chwastyk-kowalczyk-nie-formatujmy-swiata-wedle-jednej-doktryny-artluk#primaryimage\"},\"datePublished\":\"2012-09-26T11:44:30+00:00\",\"dateModified\":\"2020-11-06T09:43:17+00:00\",\"author\":{\"@id\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/#\/schema\/person\/9997339de25b78ba43867c723bab317f\"},\"description\":\"Jolanta Chwastyk-Kowalczyk o polskich pismach artystycznych\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2012\/jolanta-chwastyk-kowalczyk-nie-formatujmy-swiata-wedle-jednej-doktryny-artluk#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2012\/jolanta-chwastyk-kowalczyk-nie-formatujmy-swiata-wedle-jednej-doktryny-artluk\"]}]},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2012\/jolanta-chwastyk-kowalczyk-nie-formatujmy-swiata-wedle-jednej-doktryny-artluk#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Nie formatujmy \u015bwiata wedle jednej doktryny…\"}]},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/#\/schema\/person\/9997339de25b78ba43867c723bab317f\",\"name\":\"Jolanta Chwastyk-Kowalczyk\",\"url\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/author\/jolanta-chwastyk-kowalczyk\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Nie formatujmy \u015bwiata wedle jednej doktryny...","description":"Jolanta Chwastyk-Kowalczyk o polskich pismach artystycznych","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2012\/jolanta-chwastyk-kowalczyk-nie-formatujmy-swiata-wedle-jednej-doktryny-artluk","next":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2012\/jolanta-chwastyk-kowalczyk-nie-formatujmy-swiata-wedle-jednej-doktryny-artluk\/2","schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/#website","url":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/","name":"Ownetic Magazine","description":"Magazine","potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/?s={search_term_string}"},"query-input":"required name=search_term_string"}],"inLanguage":"pl-PL"},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pl-PL","@id":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2012\/jolanta-chwastyk-kowalczyk-nie-formatujmy-swiata-wedle-jednej-doktryny-artluk#primaryimage","url":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2012\/09\/pokaz-pismo-2012-09-26.jpg","contentUrl":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2012\/09\/pokaz-pismo-2012-09-26.jpg","width":850,"height":1219,"caption":"Pokaz. Pismo Krytyki Artystycznej, fot. P. \u0141ubowski"},{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2012\/jolanta-chwastyk-kowalczyk-nie-formatujmy-swiata-wedle-jednej-doktryny-artluk#webpage","url":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2012\/jolanta-chwastyk-kowalczyk-nie-formatujmy-swiata-wedle-jednej-doktryny-artluk","name":"Nie formatujmy \u015bwiata wedle jednej doktryny...","isPartOf":{"@id":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2012\/jolanta-chwastyk-kowalczyk-nie-formatujmy-swiata-wedle-jednej-doktryny-artluk#primaryimage"},"datePublished":"2012-09-26T11:44:30+00:00","dateModified":"2020-11-06T09:43:17+00:00","author":{"@id":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/#\/schema\/person\/9997339de25b78ba43867c723bab317f"},"description":"Jolanta Chwastyk-Kowalczyk o polskich pismach artystycznych","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2012\/jolanta-chwastyk-kowalczyk-nie-formatujmy-swiata-wedle-jednej-doktryny-artluk#breadcrumb"},"inLanguage":"pl-PL","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2012\/jolanta-chwastyk-kowalczyk-nie-formatujmy-swiata-wedle-jednej-doktryny-artluk"]}]},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2012\/jolanta-chwastyk-kowalczyk-nie-formatujmy-swiata-wedle-jednej-doktryny-artluk#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Nie formatujmy \u015bwiata wedle jednej doktryny…"}]},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/#\/schema\/person\/9997339de25b78ba43867c723bab317f","name":"Jolanta Chwastyk-Kowalczyk","url":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/author\/jolanta-chwastyk-kowalczyk"}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/9786"}],"collection":[{"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/users\/212"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=9786"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/9786\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":48818,"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/9786\/revisions\/48818"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/media\/9787"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=9786"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=9786"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=9786"},{"taxonomy":"powerkit_post_featured","embeddable":true,"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/powerkit_post_featured?post=9786"},{"taxonomy":"author","embeddable":true,"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/coauthors?post=9786"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}