Z okazji 50-tej rocznicy podpisania Konwentu Europejskiego oraz organizowanego we Wrocławiu, w dniach 8-13 grudnia br. spotkania ministrów kultury państw członkowskich Unii Europejskiej, odbędzie się cykl imprez kulturalnych, prezentujących sztukę i kulturę Węgier oraz Polski.
Złożą się na nie między innymi:
Wystawa ceramiki i szkła artystycznego Márii Petrás – 8 grudnia, godzina 17.00, Galeria Wieża Matematyczna Uniwersytetu Wroclawskiego
Koncert zespołu ludowego Tatros – 8 grudnia, godzina 18.00, Sala Wójtowska Starego Ratusza
„Wizytówka literacka” – program poświęcony literaturze węgierskiej, ze szczególnym uwzględnieniem prozy Imre Kertesza, Adama Bodora i Sandora Maraiego. Spotkanie to odbędzie się z udziałem najwybitniejszych polskich i węgierskich literaturoznawców, krytyków oraz tłumaczy przekładów. – 9 grudnia, godzina 17.00, Sala Wójtowska Starego Ratusza
Koncert orkiestry kameralnej Erdödy Chamber Orchestra pod batutą polskiego dyrygenta Łukasza Borowicza – 13 grudnia, godzina 19.00, Aula Leopoldyńska Uniwersytetu Wrocławskiego
Informacje o programie:
1. Erdödy Chamber Orchestra pod batutą Łukasza Borowicza
Jedna z najbardziej uznanych współczesnych orkiestr kameralnych na Węgrzech, prowadzona przez młodego i utalentowanego polskiego dyrygenta – Łukasza Borowicza. Jej twórczość jest swoistą panoramą polskiej i węgierskiej muzyki ostatnich dwóch stuleci, która wzajemnie na siebie oddziaływała i przenikała, zachowując jednocześnie stylistyczną różnorodność.
2. Maria Petras – pieśniarka ludowa, artysta ceramik
Urodziła się w Bako (Rumunia) w wielodzietnej rodzinie mołdawskich Csango.
Od 1988 roku, zmuszona trudną sytuacją rodzinna, utrzymuje się wyłącznie z malarstwa i grafiki.
W 1990 roku przyjeżdża po raz pierwszy na Węgry, jako członek delegacji Csango, na urodziny Petera Pala Domokosa. Przywiezione przez nią prace zwracają uwagę środowiska artystycznego. Już po roku zostaje studentką w Wyższej Szkole Sztuki Użytkowej w Budapeszcie na Wydziale Ceramiki. W 1995 roku otrzymuje dyplom z wyróżnieniem i kontynuuje naukę na studiach mistrzowskich. Jej praca dyplomowa – monumentalna rzeźba z ceramiki do dziś zdobi Klasztor Franciszkanów w Devai.
W 1997 roku odbyła się pierwsza z dziewięćdziesięciu jej wystaw indywidualnych zorganizowanych na Węgrzech.
Od tego czasu prace artystki prezentowane były pięciokrotnie we Włoszech, dwukrotnie we Francji i w Toronto. W najbliższej przyszłości ceramiki Marii Petras odwiedzą Rzym i kilka metropolii w Stanach Zjednoczonych.
Artystka bierze czynny udział w pracach organizacji na rzecz grupy etnicznej Csango.
Niestrudzenie popularyzuje ich kulturę w programach radiowych i telewizyjnych na Węgrzech oraz na licznych międzynarodowych festiwalach za granicą.
3. Koncert zespołu ludowego Tatros
Jeden z napopularniejszych zespołów ludowych na Węgrzech, założony w 1988 roku w Budapeszcie. Wykonuje muzykę tradycyjną – z elementami archaicznymi i obrzędowymi wykorzystywanymi w brzmieniu, śpiewie, tańcu.
4. „Wizytówka literacka”
Program poświęcony literaturze węgierskiej, ze szczególnym uwzględnieniem prozy Imre Kertesza, Adama Bodora i Sandora Maraiego. Spotkanie to odbędzie się z udziałem najwybitniejszych polskich i węgierskich literaturoznawców, krytyków oraz tłumaczy przekładów.
Imre Kertesz – lauerat literackiej nagrody Nobla (2002 rok) "za powieści, które przeciwstawiają osobiste doświadczenie jednostki brutalnym zrządzeniom historii". Urodził się 9 listopada 1929 roku w rodzinie żydowskiej.
W 1944 roku znalazł się w Oświęcimiu, skąd został przeniesiony do obozu w Buchenwaldzie, z którego został uwolniony w roku 1945. Po powrocie na Węgry, w 1948 roku, zaczął pracować w gazecie "Vilagossag", ale w 1951 został zwolniony, gdy gazeta przyjęła linię partii komunistycznej. Po odbyciu 2-letniej służby wojskowej Kertesz pracował jako niezależny pisarz i tłumacz autorów niemieckich, takich jak Nietzsche, Schnitzler, Freud, Roth, Wittgenstein, Hofmannstahl i Canetti.
Swoją najgłośniejszą powieść, "Los utracony", opublikowaną w 1975 roku oparł na swoich doświadczeniach z pobytu w Oświęcimiu i Buchenwaldzie. Powieść została uznany przez amerykańskich i europejskich krytyków za dzieło wybitne, jedną z najbardziej poruszających relacji obozowych. Przetłumaczono ją na 14 języków.
Pisarstwo Kertesza jest często porównywane do twórczości polskiego pisarza – Tadeusza Borowskiego – którą węgierski noblista bardzo ceni.Inne książki Kertesza, nie tłumaczone dotąd na polski, to m.in. "A nyomkeresoe" (1977) "Galyanaplo" (1992) i "Az angol labogo" (1991). Jego wykłady i eseje zostały zebrane m.in w książce "A holocaust mint cultura" (1993).Kertesz jest laureatem wielu węgierskich i zagranicznych nagród literackich, m.in. Brandenburger Literaturpries (1995), Liepziger Buchpreis (1997) oraz WELT-Literaturpreis (2000).
Adam Bodor – Sławny dziś i tłumaczony na wiele języków węgierski pisarz – rocznik 1936 – sam siebie określa jako Węgra siedmiogrodzkiego.
Sandor Marai (1900-1989), jeden z najwybitniejszych dwudziestowiecznych pisarzy węgierskich, którego twórczość jest obecnie odkrywana i entuzjastycznie przyjmowana w całej Europie. Wydał między innymi serię „Dzienników”, które rozpoczął zapiskami z 1943 roku i prowadził aż do śmierci.
Termin i miejsce: 8-13 grudnia 2004
Uniwersytet Wrocławski:
Aula Leopoldinum – Oratorium Marianum – Wieża Matematyczna
Muzeum Miejskie Wrocławia – Stary Ratusz
Organizatorzy:
Węgierski Instytut Kultury w Warszawie
Ośrodek Kultury i Sztuki we Wrocławiu
Agencja Artystyczna RAK
