Czarny alfabet to pierwsza w Polsce i w Europie zbiorowa prezentacja sztuki współczesnej tworzonej przez afroamerykańskich artystów, która odbędzie się w Warszawie. To próba gruntownej eksploracji tego jednego z najbardziej znaczących elementów kultury amerykańskiej, znanego zaledwie selektywnie lub niemal wcale nieznanego na „starym kontynencie”. Wystawa jest jednocześnie odpowiedzią na zainteresowanie polskiego społeczeństwa kulturą Stanów Zjednoczonych, w tym kulturą czarnych obywateli tego kraju, której tradycje w sferze wizualnej i muzycznej oraz jej współczesne przejawy wniosły unikalne osiągnięcia do dorobku światowego.
Czarny alfabet zaprezentuje polskiej publiczności najważniejszych artystów i tendencje w nowej sztuce amerykańskiej, która pomimo bliskich kontaktów pomiędzy Polską a Stanami Zjednoczonymi pozostaje u nas wciąż mało znana. Wystawa przekaże wizerunek innej Ameryki, odbiegający od jej oswojonego, stereotypowego wyobrażenia. Szczególnie istotna dla homogenicznego kontekstu kultury polskiej będzie możliwość konfrontacji z kwestią wielości kultur, ras i narodów oraz kreacji artystycznych współtworzących Amerykę. Wystawa łącząca sztukę afroamerykańską z perspektywą międzynarodową i naszymi własnymi, lokalnymi kontekstami, ma szansę wyrwać tę twórczość z getta amerykańskiej kultury i zintegrować ją z globalną siecią sztuki.
Wystawa czarny alfabet, jako pierwsze w Europie wprowadzenie do sztuki afroamerykańskiej, pomyślana została jako przegląd współczesnych pozycji artystycznych – szeroka prezentacja prac ponad trzydziestu artystów działających w różnych mediach (malarstwo, rzeźba, fotografia, wideo, wideoinstalacja, performance, projekty dźwiękowe, nowe media) i pochodzących z różnych scen artystycznych Stanów Zjednoczonych. Zaprezentuje najważniejsze konteksty i złożoność sztuki afroamerykańskiej, pełnej nowych pomysłów, energii, skonstruowanej z wielu heterogenicznych głosów i postaw, konceptualizowanej poprzez różnorodne pojęcia i tematy o społecznym, politycznym, kulturowym charakterze wraz z wpisanymi w nie problemami języka, słów, tekstów i pamięci. W mozaice zagadnień poruszanych przez artystów pojawiają się m.in. kwestie tożsamości, wielokulturowości, afrykanizmu, rasy, płci, feminizmu, ciała oraz dynamicznego wpływu pop kultury, a w szczególności hip-hopu. Wystawa pokaże także pozycje, które wprowadziły nowe, świeże konteksty i formy wypowiedzi, takie jak nowa figuracja, konceptualizm czy kontekstualizm. Narracja ekspozycji ujawni również związki sztuki afroamerykańskiej z ważnymi dla jej współczesnej tożsamości nurtami wolnościowymi z czasu walki o prawa obywatelskie, która zainicjowała transformację stosunków społecznych w kierunku równouprawnienia. W tej perspektywie pomysł alfabetu, rodzaj abc sztuki afroamerykańskiej, stanowić będzie ramę wystawy, w której skonceptualizowane zostaną główne konteksty, pomocne w przybliżeniu złożoności sztuki afroamerykańskiej.
Prezentowani artyści:
Laylah Ali, John Bankston, Sanford Biggers, Mark Bradford, Michael Paul Britto, Nick Cave, Zoe Charlton, Leonardo Drew, Ellen Gallagher, Trenton Doyle Hancock, David Hammons, Leslie Hewitt, Shaun Leonardo, Glenn Ligon, Kalup Linzy, Kerry James Marshall, Rodney McMillan, Lester Julian Merriweather, Kori Newkirk, Demetrius Oliver, Adam Pendleton, Jefferson Pinder, Robert Pruitt, Lorna Simpson, Xaviera Simmons, Susan Smith-Pinelo, Jeff Sonhouse, Kara Walker, Carrie Mae Weems, Fred Wilson, Kehinde Wiley, Paula Wilson, Hank Willis Thomas
Kurator wystawy: Maria Brewińska
Współpraca asystencka: Joanna Sokołowska
Realizacja wystawy: Anna Muszyńska, Krystyna Sielska
Czarny alfabet – konTEKSTY współczesnej sztuki afroamerykańskiej, Galeria Zachęta
23.09 – 19.11. 2006
