Warszawska Galeria Zachęta przygotowuje pierwszą w Polsce, indywidualną wystawę gwiazdy współczesnej sztuki amerykańskiej, Billa Violi. Artysta należy do pionierów sztuki wideo i jest jednym z najważniejszych na świecie artystów tego medium. Jego twórczość przyczyniła się do rozwoju i uznania wideo za nową formę sztuki. W ciągu ponad 35 lat swojej pracy artystycznej Viola stworzył wiele przełomowych filmów i wideoinstalacji. Ich tematyka dotyka uniwersalnych doświadczeń, stanów wywołanych przez silne emocje, jak radość, smutek, lęk, gniew. Artysta prowokuje intelektualnie i emocjonalnie, skłania widza do głębokiej kontemplacji, angażując go wizualnie i dźwiękowo.
Inspiracją dla przetworzenia owych stanów przez współczesne środki przekazu jest sztuka dawna oraz religia: chrześcijaństwo, islam, czy buddyzm. Dzięki temu specyficznemu połączeniu treści osobistych z tym, co bliskie zbiorowości, prace Violi są czytelne dla szerokiego kręgu odbiorców na całym świecie.
Na realizowanej w Zachęcie wystawie zaprezentowanych zostanie 9 prac wideo, m.in. słynne Przywitanie/The Greeting (1995), wzorowane na manierystycznym obrazie Jacopa Pontorma Nawiedzenie/The Visitation (1528–1529). Będzie można także zobaczyć Przejście/The Crossing (1996) – dwie symultaniczne projekcje ukazujące po jednej stronie ekranu mężczyznę pochłanianego przez ogień, po drugiej – przez wodę. Obraz odsłania destrukcyjną moc żywiołów, ukazując jednocześnie ich działanie jako katharsis. Pokazujemy również Obrządek/Observance (2002) – pracę, która powstała po ataku 11 września i jest rodzajem studium reakcji emocjonalnych postaci obserwujących miejsce dramatu. Inna praca – Tratwa/The Raft (2004) – to projekcja ukazująca zmagania grupy ludzi z żywiołem wody. We Wniebowstąpieniu/Ascension (2000) obraz wody i postaci opadającej w głębinę stanowi metaforę przejścia ciała w sferę nieskończoności.
Inne dzieła pokazywane na wystawie to Milcząca góra/Silent Mountain (2002), Rezygnacja/Surrender (2001), Zamknięty ogród/The Locked Garden (2000) i Kwintet zdumionych/The Quintet of the Astonished (2000). Wszystkie te prace koncentrują się na badaniu i odtworzeniu stanów emocjonalnych, wyrażanych przez język ciała i ekspresję twarzy. Wzorowane są na religijnych przedstawieniach z późnego średniowiecza i renesansu, wykorzystujących konwencję „żywego obrazu”. Użycie ekranów plazmowych i LCD w tych dziełach odwołuje się do popularnych w sztuce tego czasu form dyptyku czy tryptyku, ale u Violi służy przedstawieniu całkiem współczesnych treści. Sfilmowane i przetworzone przez artystę aktualne doświadczenia zostały osadzone w tradycyjnych wzorcach artystycznych i religijnych, uzyskując wymiar ponadczasowy.
Kurator wystawy Maria Brewińska
Ekspozycja będzie czynna od 12 maja do 1 lipca 2007
Zachęta Narodowa Galeria Sztuki, Warszawa
pl. Małachowskiego 3, Warszawa
