Wystawa waz to pierwsza prezentacja zrekonstruowanej części kolekcji, którą stworzył Stanisław Kostka Potocki, wybitny polityk, reformator edukacji i pierwszy polski archeolog prowadzący systematyczne badania naukowe. Jest to największa i najlepiej znana polska osiemnastowieczna kolekcja waz greckich, udostępniona publiczności już w 1805 roku, kiedy Stanisław Kostka Potocki stworzył Muzeum w Pałacu w Wilanowie, jedno z pierwszych muzeów na ziemiach polskich.
Na wystawie można zobaczyć zabytki z wielu kolekcji muzealnych: Muzeum Pałacu w Wilanowie, Muzeum Narodowego w Warszawie, Zamku Królewskiego w Warszawie, Biblioteki Narodowej w Warszawie, Muzeum Zamek w Łańcucie, Biblioteki Instytutu Archeologii Uniwersytetu Warszawskiego, Działu Starych Druków Biblioteki Uniwersytetu Warszawskiego, Muzeum Pałacu w Nieborowie. Ponadto organizatorom udało się pozyskać cenne i rzadko wystawiane obiekty z kolekcji prywatnych.
Na wystawie prezentowane będą wazy czarno- i czerwonofigurowe, które powstały między VII a III wiekiem p.n.e. Kolekcja bezcennych oryginałów uzupełniona jest również o kopie wykonane w XVIII w., niezwykle popularne w ówczesnej Europie.
Prezentowane naczynia znajdowały zastosowanie w życiu codziennym, były wykorzystywane w starożytnej Grecji do przenoszenia i przechowywania różnych płynów, między innymi wody, wina, oliwy i wonnych olejków, a także zboża. Wazy dekorowane są głównie scenami zaczerpniętymi z mitologii, niekiedy także z życia codziennego (sceny igrzysk sportowych, zaślubin, itp.).
Kolekcja waz antycznych, które znajdują się w Muzeum Pałacu w Wilanowie, wiąże się z osobistymi zainteresowaniami Stanisława Kostki Potockiego, który podróżował do Włoch pod koniec XVIII wieku. Sprowadził wówczas do rezydencji wilanowskiej około 100 waz, z których wiele pochodziło z wykopalisk prowadzonych przez niego w Noli pod Neapolem w latach osiemdziesiątych XVIII w.
Wyjazdy i odkrycia, których dokonał Stanisław Kostka Potocki, były częścią jego szerszych badań nad kulturą antyczną. Potocki zajął się m.in. rekonstrukcją nadmorskiej willi Pliniusza młodszego, Laurentiny, której opis zachował się w przekazach literackich. Jego naukowe ustalenia i wykonane pod jego kierunkiem rysunki do dziś zachowują aktualność. Stanisław Kostka Potocki był także utalentowanym znawcą malarstwa i grafiki nowożytnej Europy oraz sztuki Dalekiego Wschodu. Jego pasja i umiejętność obserwacji, cechy wytrawnego kolekcjonera oraz badacza i krytyka sztuki, były wyjątkowe na gruncie polskim w tym okresie. W kontekście europejskim zainteresowania kulturą antyczną hrabiego Potockiego odzwierciedlały tendencje kształtowania się ówczesnych studiów archeologicznych i akademickiej historii sztuki.
Kurator wystawy: prof. Witold Dobrowolski
Wernisaż: 25 czerwiec 2007, godzina 18.30
Czas trwania wystawy: 26 czerwiec – 23 wrzesień 2007
Oranżeria w Muzeum Pałacu w Wilanowie
