Instytut Kultury Polskiej w Nowym Jorku organizuje w dniach 9 do 20 kwietnia 2008 roku Festiwal „Wielogłosowa Pieśń Pogranicza” (Borderlanders: Finding Their Voice), prezentujący po raz pierwszy na tak szeroką skalę w Stanach Zjednoczonych wyjątkową działalność Fundacji Pogranicze i jej Ośrodka „Pogranicze – sztuk, kultur, narodów” w Sejnach. W miasteczku położonym blisko granic z Litwą i Białorusią, od 1990 r. Fundacja Pogranicze dzięki innowacyjnym metodom pracy z lokalną społecznością buduje mosty pomiędzy ludźmi różnych religii, narodowości i kultur.
„Praca Fundacji Pogranicze to odkrywanie poprzez sztukę bogatego wielokulturowego dziedzictwa tego obszaru, niemal doszczętnie zniszczonego przez dwie wojny światowe” – Ian Fisher, The New York Times
W ramach Festiwalu „Wielogłosowa Pieśń Pogranicza” Instytut zaprezentuje: amerykańską premierę spektaklu „Kroniki Sejneńskie” w teatrze La MaMa E.T.C. (10-13 i 17-20 kwietnia), wieczór literacki w Bowery Poetry Club (14 kwietnia), filmy dokumentalne o ludziach pogranicza ze zbiorów Fundacji w Millennium Film Workshop, Inc. (9, 16 i 17 kwietnia), oraz spotkanie z założycielem i prezesem Fundacji Pogranicze, Krzysztofem Czyżewskim na uczelni New School for Social Research (16 kwietnia).
„Wszystkie wydarzenia zaplanowaliśmy na Lower East Side – podkreśla dyrektor Instytutu Kultury Polskiej, Monika Fabijańska – jako hołd dla wielokulturowego dziedzictwa historycznej dzielnicy Nowego Jorku, która w początku XX wieku stała się domem dla emigrantów ze Wschodniej Europy, w tym Litwinów, Polaków, Żydów, Rosjan, Białorusinów, Romów i Niemców z okolic Sejn. Swoją tożsamość ludzi pogranicza dodali oni do wielokulturowego tygla Ameryki. Przez długi czas ludzie z Sejn emigrowali; dziś Sejny „eksportują” do zróżnicowanych społeczności świata idee. Przez wiele lat Lower East Side była domem przybyszów ze Wschodniej Europy, dziś dawne synagogi i kościoły greko-katolickie oplata gąszcz chińskiego alfabetu, a legendarny Henry Street Settlement opiekuje się dziećmi emigrantów z Portoryko. Wspólnie z Fundacją myślimy o organizacji w przyszłości wspólnych z nimi warsztatów, na razie do projektu zaprosiliśmy nowojorskich pisarzy i artystów o wschodnioeuropejskich korzeniach.”
Celem Festiwalu „Wielogłosowa Pieśń Pogranicza” jest prezentacja idei i praktyk Fundacji Pogranicze, która przywracając pamięć o historii, genius locii i ludziach Kresów Wschodnich, wykorzystuje lokalne doświadczenia i pionierską metodę pracy społecznej w miejscach burzliwego ścierania się grup etnicznych i kultur na całym świecie – od Bośni przez Kaukaz po Indonezję. Złożona tożsamość, wygnanie, emigracja i rola kultury w pracy z wielokulturową społecznością są tematami łączącymi wydarzenia Festiwalu.
„Pogranicza zawsze będą obszarami walki, konfliktu czy napięcia. Trzeba ciężko się zmagać, by uczynić tę walkę zaczynem czegoś dobrego” – Krzysztof Czyżewski
