Do 30 października w Galerii Zamkowej-Baszta Muzeum w Bielsku-Białej można oglądać prace Joanny Rzeźnik – Szkice w zamku. Szkice w zamku autorstwa Joanny Rzeźnik są instalacją wykonaną specjalnie dla Muzeum w Bielsku-Białej w ramach projektu Moje miasto. Bielsko-Biała. Montaż instalacji trwał dwa dni podczas których, artystka zmagała się z przestrzenią Galerii Zamkowej-Baszty. Zadanie nie było łatwe: zabytkowe wnętrze nie dawało możliwości swobodnej i spontanicznej pracy. Autorka nie mogła ingerować gwoździami i hakami w ściany, co byłoby pewnie bardzo pomocne przy rozpinaniu instalacji przestrzennej wykonanej z kolorowych sznurków rozpiętych na stelażu, którym jest przeźroczysta żyłka.
Delikatna konstrukcja nie dotykając sufitu ani podłogi wypełnia wnętrze Baszty. Barwne linie załamujące się pod różnymi kątami, atakują przestrzeń z różnym natężeniem; w pewnych miejscach widoczne są nagromadzone gęsto, krótkie odcinki, gdzieindziej zaś rozpiętych jest kilka prostych długich linii. Akcentem kompozycyjnym instalacji, jest zamocowane na żyłce, unoszące się nad podłogą, krosno malarskie (wys:110 cm; szer:90 cm), wzmocnione od środka listwami zbitymi na krzyż, przez które swobodnie przenikają kolorowe sznurki. Artystka wyraźnie wyznaczyła granicę swobodnego poruszania się widza wewnątrz instalacji; dalsza penetracja wymagałaby od zwiedzającego większego wysiłku: skłonów, czy wręcz czołgania się, a niektóre obszary zostały przez nią całkowicie zabudowane, a przez to niedostępne.
W Szkicach w zamku artystka rezygnuje z przysłowiowego ołówka i kartki papieru, rysuje sznurkiem w przestrzeni. Właściwie instalacja ta jest: szkicem przestrzennym wykonanym sznurkiem. Rysunek stanowiąc istotę tej pracy, jednocześnie wskazuje i podkreśla bezpośrednie związki z klasyczną, akademicką teorią sztuk pięknych, gdzie fundamentem sztuki był właśnie rysunek. Artystka wykorzystuje także doświadczenia, zdobycze sztuki współczesnej. Omawiana tu instalacja nie jest pozbawiona elementów sztuki performance; jej montaż był dwudniową akcją, podczas której artystka była w ruchu, przybierała dziwne pozy nie pozbawione akrobacji po to, aby spleść z sobą odpowiednio sznurki, zgodnie z jej intencją i emocją.
Oczywiste są tu także związki tej pracy ze sztuką environment, gdzie artysta buduje obiekt w przestrzeni, a widz ma możliwość bezpośredniego wejścia do wnętrza dzieła sztuki. Szkice w zamku to dzieło efemeryczne, tymczasowe. Jej realne istnienie przewidziane jest na okres 30 dni, i po tym czasie instalacja ta zostanie zniszczona, bez możliwości powtórzenia jej w przyszłości. O jej byciu świadczyć będzie jedynie dokumentacja: fotografie, video, opisy, projekty. W tym kontekście twórczość Joanny Rzeźnik bliska jest sztuce konceptualnej, gdzie ważny jest proces myślenia o powstaniu dzieła sztuki, a dokumentowanie tego procesu, zastępuje realne istnienie obiektu artystycznego. Iwona Koźbiał-Grzegorzek
