11 grudnia 2008 roku o godz. 18.00 w CSW Zamek Ujazdowski w Warszawie zostanie otwarta wystawa Ulrike Öttinger. Wystawie towarzyszyć będzie retrospektywa filmów artystki. Ulrike Öttinger to jedna z najoryginalniejszych niemieckich niezależnych reżyserek światowej rangi. Urodziła się w 1942 w Konstancji nad Jeziorem Bodeńskim. W 1961 przeniosła się do Paryża, gdzie pracowała jako niezależna artystka i uczęszczała na Sorbonę na wykłady z historii sztuki, religioznawstwa i etnologii. Od 1973 zamieszkała w Berlinie, gdzie zrealizowała swoje pierwsze filmy.
Sławę zdobyła obrazem Madame X – Absolutystyczna władczyni, który otworzył jej surrealistyczny etap twórczości, w którym światy mitologiczny i realistyczny przenikają się w prowokacyjny sposób a przełamywanie barier kulturowych i konwencji staje się jednym z ważniejszych tematów, stąd filmy te bywają interpretowane jako feministyczne. We wczesnych filmach takich jak Image of Dorian Gray in the Yellow Press Öttinger posługuje się zaczerpniętymi z subkultury punkowskiej zamiłowaniem do kiczu i przesady, zatrudniając – często w rolach męskich – ikony niemieckiego pop-undergroundu, takie jak Tabea Bluenschein, Magdalena Montezuma, Veruschka von Lehndorff czy Nina Hagen, czy aktorów znanych z filmów Fassbindera, ale i aktorki o światowej sławie, jak Delphine Seyring.
Twórczość późniejsza, od filmu Joanna D’Arc of Mongolia (1989) wykazuje głębokie zainteresowanie kulturami wschodu i stawia pytanie o możliwość przekładu starożytnych tradycji na język współczesnej kultury. Charakteryzują ją ekspresjonistyczne traktowanie kostiumu, kompozycji i wyszukiwanie niezwykłych lokalizacji. Najnowszy film dokumentalny (z elementami fabularyzowanymi) Öttinger Prater (2007) przez pryzmat najsłynniejszego wesołego miasteczka powraca do kwestii marginalizowania osób innych, nieprzystosowanych, ale i traktuje o konieczności śmiechu i najprostszej rozrywki jako podstawowych potrzeb człowieka.
Wszystkie swoje produkcje Öttinger realizowała jako reżyserka, autorka zdjęć, scenariusza i producentka. W jej dorobku znalazły się prace o charakterze surrealistycznego teatru, cechujące się wymyślną stylizacją, a także portrety zjawisk etnologicznych, obejmują one zatem szerokie spektrum tematów od fikcji po dokument. Ulrike Öttinger jest laureatką wielu nagród filmowych. Tworzy także dla opery i teatru. Retrospektywy jej filmów prezentowano m.in. w Paryżu, Nowym Jorku, a także w 1997 w Warszawie.
Od początku swej artystycznej kariery Ulrike Öttinger zajmowała się również fotografią. Artystka prezentowała swe prace fotograficzne na wielkich wystawach jak Biennale di Venezia (1980), Documenta X (1997) i XI (2002) oraz III Berlin Biennale (2004). Wystawiała również indywidualnie, m.in. w Chicago, Rotterdamie, Madrycie, Berlinie i Nowym Jorku.
Wielkoformatowe zdjęcia, które powstawały równolegle do pracy na planie, posiadają swój własny niepowtarzalny charakter. W efekcie podróży po Chinach i Mongolii, wiele miejsca w pracach Öttinger zajmują obrazy z tego regionu. W centrum jej zainteresowania znajdują się na ogół rzeczy absurdalne, niedorzeczne, groteskowe. Intensywne kolory i niezwykłe inscenizacje kontrastują z surową konstrukcją obrazu. Scenopisy, dzienniki prac, kolaże notatek ilustrują proces tworzenia filmu. Wystawa w CSW przekłada feerię obrazów filmowych na muzealną inscenizację. Powstała przy ścisłej współpracy artystki i została dostosowana do przestrzeni Piwnic Zamku Ujazdowskiego. Wystawa po raz pierwszy zaprezentowana została jesienią 2007 w Deutsche Kinemathek – Museum für Film und Fernsehen.
Wystawa składa się z około 100 eksponatów ściśle związanych z twórczością filmową artystki: fotografii, kolaży, kostiumów, elementów scenografii, scenariuszy filmowych, projekcji filmowych. Wszystkim eksponatom towarzyszą teksty wyjaśniające ich pochodzenie i odnoszące się do filmów, które pokazywane będą w retrospektywnym przeglądzie w Kino.Labie w trakcie trwania wystawy.
Wystawa czynna do 1.02.09
Kurator: Urszula Śniegowska
Piwnice, Galeria Wejście
