Do 23 marca 2009 roku w Mazowieckim Centrum Sztuki Współczesnej Elektrownia w Radomiu będzie można oglądać wystawę malarstwa i rysunku Mariana Bogusza – jednej z najważniejszych postaci sztuki i polskiego życia artystycznego po II wojnie światowej.
Wystawa prezentuje znaczący fragment kolekcji dzieł artysty, należących do Muzeum Regionalnego w Pleszewie – miejscu urodzenia artysty.
Marian Bogusz urodził się w 1920 roku. W latach 1946-1948 studiował w warszawskiej Akademii Sztuk Pięknych, gdzie był uczniem m.in. Jana Cybisa i Jana Sokołowskiego. Od 1947 roku współdziałał z warszawskim klubem Młodych Artystów i Naukowców. W okresie socrealizmu wycofał się z życia artystycznego, ograniczając swoją aktywność do działań na polu scenografii i wystawiennictwa.
W połowie lat 50. współpracował ze Zbigniewem Dłubakiem, Kajetanem Sosnowskim i Barbarą Zbrożyną. Razem współtworzyli Grupę 55. Bogusz, odgrywający w Grupie 55 kluczową rolę, był również współorganizatorem jednej z pierwszych polskich galerii promujących sztukę współczesną – Galerii Krzywe Koło, od 1956 roku działającej w warszawskim Staromiejskim Domu Kultury.
Bogusz przyczynił się także do organizacji trzech Wystaw Sztuki Nowoczesnej (Kraków, 1948/49; Warszawa, 1957 i 1959), współorganizował Plener Koszaliński w Osiekach (1963), Biennale Form Przestrzennych w Elblągu (1965), Sympozjum Wrocław ’70. Inicjował cykl Lubelskich Spotkań Plastycznych (1976 -1978).
Początki pracy artystycznej Bogusza przypadają na koniec lat 40. W tym okresie tworzył liczne kompozycje malarskie. Ich klimat określał specyficzny, daleki od rygoryzmu, układ abstrakcyjnych form. Później, w okresie działalności Grupy 55, zgodnie z jej programem, artysta łączył wyrazistość języka, ekspresję deformacji postaci, przedmiotów i architektury z chęcią nadawania swoim realizacjom metaforycznego sensu. W latach 60. porzucił wcześniejsze rozwiązania na rzecz malarstwa materii. Wyeliminował wątki metaforyczne i elementy aluzyjności.
Od tej pory artysta koncentrował się na autonomicznych wartościach dzieła sztuki, głównie jego fakturze i poszukiwaniach kolorystycznych, dokumentujących umiejętność wydobywania z plamy barwnej licznych niuansów. Część prac z tego okresu charakteryzuje się reliefową strukturą, która umożliwiała uzyskanie dodatkowych efektów optycznych.
Późniejszym realizacjom Bogusza patronowały koncepcje Władysława Strzemińskiego. Abstrakcyjne kompozycje z lat 70. były próbą syntezy wcześniejszych realizacji z koncepcją kompozycji opartych na klasycznych geometrycznych podziałach. Jego eksperymenty z przestrzenią malarską osiągnęły pełny wyraz w kompozycjach malowanych na aluminiowych blachach.
Mazowieckie Centrum Sztuki Współczesnej Elektrownia,
ul. Kopernika 1, Radom
