21 maja 2009 roku o godzinie 18.00 w Audytorium Centrum Sztuki Współczesnej Zamek Ujazdowski w Warszawie odbędzie się wykład Tomasza Kozaka Prolegomena do późnej polskości. Prezentowany odczyt to fragment filmowo-filozoficznego przedsięwzięcia poświęconego idei polskości dialektycznej w literaturze Witolda Gombrowicza.
Wykład będzie próbą określenia podstawowych kategorii definiujących późną polskość. Kategorie te – zmierzch, ciemność, gąszcz, dwoistość, ambiwalencja, dionizyjskość i parabaza – zostaną wywiedzione nie tylko z pism Gombrowicza, lecz także z biograficznego doświadczenia samego Tomasza Kozaka. Doświadczenie to związane jest z krążącą w rodzinie artysty legendą, wykreowaną przez jego dziadka; Antoniego Zamojre.
Antoni Zamojre mieszkał w Argentynie w latach 1938-1956. Po powrocie do Polski zapadł na schizofrenię. Istotnym aspektem jego choroby stała się literacka mania autobiograficzna. Zamojre napisał 63 tomy wspomnień, w których zrelacjonował swoje argentyńskie perypetie. Jeden z tomów w całości poświęcił awanturniczym eksploracjom argentyńskiego półświatka, jakich rzekomo dokonywał w towarzystwie Witolda Gombrowicza. Antoni Zamojre popełnił samobójstwo w 1982 roku. Jego puścizna literacka oraz archiwum zaginęły. Pozostał z nich jeden krótki wiersz – Późna Polska – stworzony podobno przez samego Gombrowicza pewnej nocy w maju 1945 roku; w chwili, gdy świętował on zakończenie II wojny światowej w towarzystwie argentyńskich marynarzy. Wiersz ten, stanowiący motto wykładu Kozaka, wprowadzi do paranaukowej narracji osobisty wątek egzystencjalny, nader istotny w kontekście Gombrowiczowskiego dyskursu, który to, co prywatne splata z tym, co publiczne w dialektyczną całość.
Tomasz Kozak urodził się w 1971 roku. Jest malarzem, autorem filmów animowanych, artystą wideo, eseistą oraz redaktorem artystycznym kwartalnika filozoficznego Kronos. Pełni funkcję wykładowcy w Instytucie Sztuk Pięknych UMCS w Lublinie. W 2009 roku obronił pracę doktorską inspirowaną literaturą Tadeusza Micińskiego.
CSW Zamek Ujazdowski – Audytorium
Warszawa, ul. Jazdów 2
