27 czerwca 2009 roku o godzinie 18.00 w Muzeum Etnograficznym w Domu Esterki przy ul. Krakowskiej 46 w Krakowie odbędzie się wernisaż wystawy Wojciecha Wilczyka w ramach Festiwalu Kultury Żydowskiej. Fotografie ukazują budynki dawnych synagog i domów modlitw z terenów całej Polski. Są to czasem dobrze zachowane, odrestaurowane budynki. Jednak zdecydowanie częściej są to budowle zniszczone, wypatroszone z sacrum, pozbawione swej pierwotnej funkcji. Wstrząsający dokument o pamięci naszej powszedniej, o sparaliżowanej wrażliwości i niegodnym stosunku do miejsc świętych.
Wystawie towarzyszy promocja książki Wojciecha Wilczyka Niewinne oko nie istnieje z udziałem autora. Impreza odbędzie się 1 lipca (środa) o 18.30 w Lokatorze (ul. Krakowska 27, Kraków). Spotkanie poprowadzi Ewa Małgorzata Tatar.
Od pierwszej chwili, kiedy Adam Mazur pokazał mi fragment projektu Wojciecha Wilczyka zatytułowanego Niewinne oko nie istnieje wiedziałem, że jest świetny. W sumie bardzo prosty pomysł – sfotografować budynki synagog i domów modlitwy, czy też w wielu przypadkach ich pozostałości. Pomimo świadomości, że wiele z budynków kultu religijnego Żydów popadło przez lata w ruinę, wiele zostało zaadaptowanych na inne cele (biblioteki, domy kultury, kina, warsztaty rzemieślnicze – wymieniając tylko te najmniej zaskakujące) inwentaryzacja, jakiej dokonał Wilczyk, robi porażające wrażenie. Nasza pomysłowość nie ma granic. Jednak projekt Wilczyka nie składa się tylko z setek fotografii przedstawiających aktualny stan dawnych synagog i domów modlitwy. Jego częścią są także opisy miejsc, w których zlokalizowano obiekty żydowskiego kultu religijnego oraz zapisy rozmów, jakie z napotkanymi w trakcie wykonywania zdjęć osobami przeprowadził artysta. A że w naszym społeczeństwie prawie każdy zna się na medycynie, sztuce budowania czy też polityce, jest także wielu ekspertów w zakresie tematyki żydowskiej, rozmowy są zatem wielowątkowe, zaskakujące. Fotografie wraz z opisami miejsc i zapisami rozmów tworzą złożony, wieloznaczny projekt. Jacek Michalak, ze wstępu do książki.
Wojciech Wilczyk (ur. 1961 r.) – sbsolwent filologii polskiej na Uniwersytecie Jagiellońskim. Fotografuje od 1988. Autor esejów oraz tekstów krytycznych dotyczących plastyki i fotografii, pisanych dla Tygodnika Powszechnego, Gazety Wyborczej, Gazety Antykwarycznej, FA-artu, Opcji, fotoTAPETY oraz Obiegu Kurator wystawy pt. Fotorealizm w Galerii Zderzak, Kraków 2003, prezentującej fotograficzne dokumenty autorstwa: Sławoja Dubiela, Piotra Szymona, Andrzeja Ślusarczyka i Ireneusza Zjeżdżałki. W latach 1992-1996 realizował projekt pt. Pejzaż symboliczny, dotyczący rozbieranej koksowni Walenty (primo voto Wolfgang) w Rudzie Śląskiej. W latach 1998-1999 sportretował 21 autorów zaliczanych do tzw. roczników 60., dokonał wyboru ich tekstów, a następnie przygotował książkę pt. Antologia (wyd. Oficyna Literacka), liczącą 290 stron i ponad 80 portretowych fotografii. Między 1995 a 2004 rokiem realizował zapis poświęcony uczestnikom religijnych ceremonii w sanktuarium w Kalwarii Zebrzydowskiej (album ze zdjęciami z Kalwarii, wykonywanymi podczas obrzędów Wielkiego Tygodnia oraz sierpniowych uroczystości maryjnych, w przygotowaniu dla Wydawnictwa Kropka).
W latach 1999-2003 wykonał dokumentalny projekt pt. Czarno-Biały Śląsk, rejestrujący zmiany zachodzące na postindustrialnych terenach Górnego Śląska. W roku 2002 razem z Krzysztofem Jaworskim przygotował książkę pt. Kapitał (pełny tytuł KAPITAŁ w słowach i obrazach), zawierającą wybór wierszy tego pierwszego oraz fotografie wybrane z materiału zgromadzonego w trakcie realizacji projektu Czarno-Biały Śląsk. W latach 2003 – 2006 realizował równolegle dwa fotograficzne cykle. Kolorowy Życie po życiu poświęcony wycofanym z eksploatacji samochodom oraz czarno-biały Postindustrial dokumentujący zamknięte i popadające w ruinę obiekty przemysłowe na terenie Polski i Niemiec. W drugiej połowie roku 2006 rozpoczął realizację projektu pt. Niewinne oko nie istnieje, który na przykładzie architektury obiektów kultowych, penetruje obszar wizualnej pamięci o dawnych żydowskich sąsiadach. Przedsięwzięcie to zakończone w grudniu 2008, przyniosło ok. 5800 naświetlonych kadrów, z których wybrano 307 zdjęć przedstawiających zachowane na terenie współczesnej Polski, synagogi, bejt ha-midrasze oraz domy modlitwy. Stypendysta Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego w roku 2001 i Ministerstwa Kultury w roku 2005.
