Do 9 sierpnia 2009 roku o godzinie 18.00 w CSW Zamek Ujazdowski w Warszawie można oglądac wystawę Jadwigi Maziarskiej Atlas wyobrażonego. Struktura wystawy odwołuje się do idei atlasu i kolekcjonowania oraz kondycji artysty nowoczesnego jako naukowca, bricoleura i inżyniera. Jest próbą rekonstrukcji muzeum wyobraźni i fotograficznego zapośredniczenia w twórczości artystki.
Wystawa monograficzna Jadwigi Maziarskiej (1913-2003), której niezwykle różnorodna malarsko-rzeźbiarska i strukturalna twórczość, łącząca doświadczenia przedwojennej Grupy Krakowskiej i świadomość widzenia bliską Strzemińskiemu, stanowi bezprecedensowy fenomen i domaga się przewartościowań. Maziarska – wybitna prekursorka i przedstawicielka malarstwa materii w Polsce i na świecie – eksponowała materię malarską samą w sobie, również w formie kolażowej inkorporacji gotowych materiałów oraz materiałów niemalarskich w obręb płaszczyzny płótna, takich jak: wosk, tynk, żwir, drewno, worek. Wycinki, reprodukcje z czasopism, podręczników i albumów zbierane przez artystkę służyły jako projekty do obrazów i form przestrzennych od lat 40. do 90. stanowiąc swoisty atlas świata widzialnego i niewidzialnego.
Jadwiga Maziarska studiowała na Wydziale Prawa i Nauk Społecznych Uniwersytetu im. Stefana Batorego w Wilnie i na Wydziale Malarstwa ASP w Krakowie (równocześnie z Erną Rosenstein i Tadeuszem Kantorem). W 1957 została członkiem-założycielem II Grupy Krakowskiej. Współpracowała w Galerie Stadler i Galerie Louise Leiris w Paryżu. Brała udział w wielu wystawach w Polsce i zagranicą. Poza malarstwem tworzyła kolaże, reliefy, aplikacje, formy przestrzenne i rzeźby. W 2001 otrzymała Nagrodę im. Jana Cybisa.
Wystawie towarzyszy interwencja dwóch wybitnych artystów współczesnych – Zofii Kulik i Józefa Robakowskiego (którzy przygotowali na nią specjalne prace – komentarze do twórczości Maziarskiej) oraz obszerny katalog z tekstami Andrzeja Turowskiego, Agaty Bielik-Robson, Andrzeja Ledera, Anny Markowskiej i Doroty Jareckiej.
Każdy jest archontem własnego lub cudzego archiwum. Obrazy napierają. Dopadają nas, ale i przez nas są dopadane. Ukazują się nagle i znikają. Czy są realne czy wyobrażone? Z wielu fragmentów formują konstelacje, z których w końcu wyłaniają się zbiory – kolekcje – dzieła. Wyobraźmy sobie twórczość Jadwigi Maziarskiej jako Atlas Wyobrażonego. Składa się on z różnorodnych rytmów i formacji: wycinków, kolaży, fotoszkiców, obrazów, reliefów, tworów, obiektów, rzeźb, aplikacji, mikro i makrostruktur, kształtów, kadrów. To my go układamy, umieszczamy w polu widzenia, wywołujemy. Czy wyobrażone coś dokumentuje? Czy coś pamięta, przypomina lub przepowiada? Pokusa bycia archontem jest wielka, zwłaszcza że stawką jest przekład: uchwycenie dynamiki ruchu pomiędzy wyobrażeniowym (imaginaire) i symbolicznym (symbolique). Przypomina to proces wywoływania taśmy filmowej, oglądanie filmu – kadr za kadrem.
Najciekawsze wydarza się pomiędzy warstwami wyobrażonego. W przypadku Maziarskiej istnieje ono na dwóch poziomach: fotograficznego szkicu i obrazu olejnego zacierającego swe źródło. Właśnie tam dokonuje się próba wizualizacji tego, co niewyrażalne, co poza językiem. Maziarska zbierała wycinki prasowe, zdjęcia. Przez szereg lat pozostawały niewidoczne, choć wszystkie prace od lat 40. miały w nich swój początek. Barbara Piwowarska
Kurator: Barbara Piwowarska
Aranżacja wystawy: Józef Robakowski
Wystawa czynna do 9 sierpnia 2009 roku
Centrum Sztuki Współczesnej Zamek Ujazdowski
ul. Jazdów 2, 00-467 Warszawa
