Od 25 sierpnia do 7 września 2009 roku w Galerii Fotografii Łódzkiego Towarzystwa Fotograficznego potrwa wystawa: Linia graniczna. Projekt fotograficzny został zorganizowany z okazji obchodów 65. Rocznicy Likwidacji Litzmannstadt Ghetto. Projekt składa się z około 31 kolorowych zdjęć formatu 45-40×30 cm dwóch autorów: Zbigniewa Januszka i Sławomira Grzanka.
W 1987 roku znaleziono w antykwariacie w Wiedniu kilkaset kolorowych slajdów z czasów II wojny światowej. Okazało się, że slajdy pochodzą z Litzmannstadt Ghetto, a ich autorem był główny księgowy Walter Genewein. Zgodę na wykorzystanie slajdów organizatorzy otrzymali z Jüdisches Museum Frankfurt am Main. Wykorzystano także czarno-białe fotografie z zasobów Archiwum Miejskiego w Łodzi, Muzeum Tradycji Niepodległościowych oraz Muzeum Historii Miasta Łodzi. W projekcie wykorzystano zdjęcia przedstawiające zasieki – płot odgradzające Getto. Są one wkopiowane w kolorowe zdjęcia przedstawiające obecny stan tego samego miejsca. Dla ułatwienia orientacji w topografii Getta prezentowana jest mapa Getta Łódzkiego.
Tytułowa linia graniczna to nie tylko rzeczywiście istniejący płot z zasiekami postawiony przez Niemców w 1939 roku. To także coś więcej niż zwykła siatka czy drut kolczasty oddzielający od siebie wyznaczone obszary czy terytoria. Tym, co przemawia do świadomości, jest symboliczny wydźwięk tej rzeczywistości. Owo niewypowiedziane znaczenie uderza najsilniej po zestawieniu ze sobą dwóch światów utrwalonych na fotografiach – współczesnego gwaru, kolorów i swobody oraz minionego zatrwożenia zawisłego nad mieszkańcami getta. Po chwili refleksji obserwator nie widzi już dwóch niewspółmiernych, przypadkowo zestawionych zdjęć. Jego oczom ukazuje się granica, niemal równie namacalna jak rzeczywisty mur, stanowiąca cięcie między wczoraj a dziś, między życiem a śmiercią, oddzielająca dwa światy, dwa narody, dwie moralności. To linia, za którą wszystko wygląda inaczej, nabiera innych znaczeń, odcieni. To moment przewartościowania życia i człowieka, osiągnięcia psychologicznej wytrzymałości i ukazania możliwości poznania istoty ludzkiej. To w końcu punkt zwrotny zmuszający do postawienia najważniejszych pytań dotyczących ludzkiej egzystencji. Do takiej właśnie zadumy i próby odpowiedzi na owe pytania ma skłonić widza projekt. Sławomir Grzanek i Zbigniew Januszczak.
Od 25 sierpnia do 7 września 2009 roku
w Galerii Fotografii Łódzkiego Towarzystwa Fotograficznego
