7 i 8 listopada 2009 roku w Muzeum Historii Fotografii w Krakowie nastąpi prezentacja nieznanego dzieła Jana Matejki. Są to dwa obrazy olejne na jednym płótnie o gabarytach zewnętrznych 56,2 x 46,2 cm. Awers (na zewnątrz blejtramu) przedstawia studium portretowe młodego mężczyzny w szesnastowiecznej weneckiej czerwonej czapce, ze strusim piórem na wierzchu. Rysy twarzy tego mężczyzny przypominają rysy twarzy autoportretowych, idealizowanych wizji Matejki z jego szkicu Jan i Teodora Matejkowie z 1867 r. oraz z rysunku lwowskiego Portret własny Jana Matejki z 1873 r.
Studium autoportretowe w czerwonej czapce, które będzie można zobaczyć powstało zapewne pomiędzy 1867 a 1870 r. pod wpływem adorowanego w paryskim Luwrze przez Matejkę Koncertu wiejskiego Giorgione/Tycjana (ok. 1515) oraz najprawdopodobniej Portretu młodego mężczyzny w czerwonej czapce Tycjana (ok. 1516). Studium mogło było powstać zaraz po powrocie Matejki do Polski w październiku 1867 r. Mogło też powstać trzy lata później, po jego kolejnej samotnej podróży do Paryża. Paryż tętnił wówczas tycjanowsko-giorgionowskimi nastrojami. Ptasie pióro na czapce to zapewne reminiscencja takiej ozdoby przy włoskim berecie młodego Zygmunta Augusta, którą przydał mu Matejko na rysunku Portret 13-letniego Zygmunta Augusta w stroju włoskim z 1867 r.
Rewers wewnątrz blejtramu to wykonany tzw. półsuchym pędzlem olejny szkic do znanego portretu generała Łukasza Dobrzańskiego z 1873 r. Dzieło Matejki mniej więcej sto lat temu trafiło do rąk Józefa Kuczyńskiego i wisiało na ścianie w jego mieszkaniu w wybudowanej przezeń kamienicy w Krakowie, po jego śmierci mieszkaniu jego syna Andrzeja, krakowskiego prawnika. Dziś jest w rękach wnuka Adama. Wieść rodzinna trzech pokoleń Kuczyńskich przechowała pamięć o Matejce jako autorze dzieła, tym bardziej, że zdawało się, iż jest ono niesygnowane. Tymczasem wykonane ostatnio przez laboratorium LANBOZ w Muzeum Narodowym w Krakowie badania ujawniły typową dla Jana Matejki sygnaturę: JM.
Pokazowi nieznanego dzieła Jana Matejki ze zbiorów rodzinnych Adama Kuczyńskiego towarzyszy wystawa Kuczyński Zakład Artyst. Fotograficzny Kraków Rynek Pałac Spiski – wystawa portretów ze zbiorów Muzeum Historii Fotografii im. Walerego Rzewuskiego.
Józef Antoni Kuczyński (1877-1952) krakowski fotograf, przyjaciel artystów, miłośnik i kolekcjoner dzieł sztuki, animator środowiska krakowskich fotografów. Fotograf rzemieślnik i fotograf artysta – fotografik używając określenia Jana Bułhaka. Zawodu uczył się w Krakowie u Juliusza Miena i Józefa Sebalda, oraz podróżując po Europie i podejmując pracę w rzemieślniczych zakładach m.in. w Dreźnie, Paryżu, Wiedniu. Poznał nowe trendy w fotografii – tendencję malarską i techniki szlachetne. Ta siedmioletnia wędrówka po świecie wpłynęła na jego rozwój zawodowy i wrażliwość artystyczną. Całe życie pracował zawodowo i równolegle rozwijał pasje artystyczne. W Krakowie w l. 1907-1912 wspólnie z J. Gürtlerem prowadził zakład fotograficzny w Pałacu Spiskim przy Rynku Głównym, a potem w l. 1912 -1939 pod tym samym adresem prowadził firmę samodzielnie. Był uznanym portrecistą.
Po udostępnieniu ekspozycji, o godzinie 12.30 odbędzie się panel dyskusyjny który poprowadzi prof. dr hab. Tomasz Gryglewicz z Uniwersytetu Jagiellońskiego.
Obraz Jana Matejki będzie można oglądać 7 listopada w godzinach 10.00 – 22.00 oraz 8 listopada w godzinach 10.00 – 16.00, Muzeum Historii Fotografii, ul. Józefitów 16, Kraków
