14 grudnia 2009 roku o godz. 18.00 w Centrum Sztuki Współczesnej Zamek Ujazdowski w Warszawie odbędzie się uroczyste otwarcie wystawy Bruce’a Naumana NIE / NO, instalacje. Wystawa stanowi przegląd prac powstałych w ciągu kilku ostatnich dziesięcioleci i odzwierciedla kolejne fazy jego rozwoju artystycznego. Obejmuje prace Artysty z kolekcji Tate w Londynie oraz Astrup Fearnley Museum w Oslo.
Punktem centralnym ekspozycji będzie słynna instalacja wideo Mapping the Studio II (Fat Chance John Cage), 2001, która jest podsumowaniem dotychczasowej twórczości Naumana i jedną z najważniejszych prac w sztuce światowej początku nowego stulecia.
W sztukę Bruce’a Naumana wpisana jest tendencja do pokazywania wnętrza rzeczy, do ujawniania informacji nieoficjalnych, które owo wnętrze ukrywa i które nie dają się podporządkować społecznie i kulturowo akceptowanym koncepcjom reprezentacji. Traktując owe konwencje jako materiał swoich prac, podejmując grę z językiem zastanej sztuki, w twórczości swojej dąży artysta do wskazywania i eksponowania szczelin i pęknięć w pozornie jednolitej i spójnej powierzchni przedstawienia. Owo dążenie już na początku jego działalności wyprowadziło go daleko poza granice malarstwa i tradycyjnie pojmowanej rzeźby, w kierunku tworzenia prac o charakterze minimalistycznym i konceptualnym, w kierunku form takich jak instalacja i performance.
Wystawa skupia się na ukazaniu podstawowych wątków refleksji podejmowanych w twórczości Naumana dotyczących mechanizmów przemocy dyskursywnej wobec ciała oraz związanych z nimi form nadzoru prowadzących do unicestwienia podmiotowości. Sztuka jest sprawą życia i śmierci – stwierdził artysta w jednym z wywiadów, wiążąc swoją twórczość z nurtem refleksji nad kondycją współczesnego człowieka.
Bruce Nauman urodził się 6 grudnia 1941 w Fort Wayne (Indiana), mieszka w Galisteo w Nowym Meksyku. Posługuje się takimi gatunkami sztuki jak rzeźba, wideo, instalacja, grafika, performance, fotografia, film (szczególnie lata 1967-1970) i rysunek. Studiował matematykę i fizykę na Uniwersytecie Wisconsin w Madison oraz sztukę na Uniwersytecie Kalifornijskim. W 1968 miał pierwszą wystawę indywidualną w Leo Castelli Gallery w Nowym Jorku. Wśród twórców, którzy wywarli znaczący wpływ na jego sztukę, Nauman przywołuje takie nazwiska jak Samuel Beckett, Ludwig Wittgenstein, John Cage, Philip Glass, La Monte Young, Meredith Monk. Współtworzył nurty takie jak minimalizm, konceptualizm, sztuka performance.
W 1993 Bruce Nauman otrzymał izraelską Nagrodę Wolfa w dziedzinie sztuki za swą wybitną pracę jako rzeźbiarza i niezwykły wkład w sztukę XX wieku. W 1999 otrzymał główną nagrodę Złotych Lwów na 48. Biennale w Wenecji. W 2004 stworzył instalację dźwiękową Tworzywa (Raw Materials) przygotowaną specjalnie do Sali Turbin w Tate Modern w Londynie. W 2009 Bruce Nauman reprezentował USA na 53. Biennale w Wenecji uzyskując główną nagrodę dla pawilonu narodowego.
Zarówno to, co jest zewnątrz – stwierdził artysta – jak i to, co jest wewnątrz, określa nasze reakcje fizyczne, fizjologiczne i psychologiczne – to, w jaki sposób postrzegamy przedmiot. W związku z tym w pracach swych Nauman zmierza do konfrontowania widza w najbardziej bezpośredni, fizyczny sposób, z obydwoma aspektami rzeczy – z widzialnym i zewnętrznym, oraz z ewokowanym przezeń niewidzialnym i wewnętrznym.
Dzieje się tak między innymi w instalacji Venice Fountains (Fontanny weneckie) (2007), w której artysta ustawia naprzeciwko siebie dwa – woskowy i gipsowy – wklęsłe odlewy własnej twarzy. Widoczne w nich usta służą jako dysze fontann, których misami są zwykłe przemysłowe zlewy. Podobnie jak przywołany wcześniej neon The True Artist Helps the World by Revealing Mystic Truths praca podaje w wątpliwość pojęcie inspiracji kojarzone tradycyjnie z postacią artysty.
Paweł Polit (fragment tekst z katalogu wystawy)
Otwarcie wystawy: 14.12, godz. 18.00
Wystawa czynna do 31.01.2010
Kurator: Paweł Polit
Wystawa powstała przy wsparciu finansowym Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego oraz Ambasady USA w Warszawie
Centrum Sztuki Współczesnej Zamek Ujazdowski
ul. Jazdów 2, 00-467 Warszawa
