Rewolucyjne głosy lat 80. w Nowym Jorku

Nowy Jork, 22 października 2009 — Instytut Kultury Polskiej w Nowym Jorku zaprasza na 11 polskich wydarzeń artystycznych wśród 29 imprez festiwalu upamiętniającego 20. rocznicę obalenia komunizmu, zat. Performing Revolution in Central and Eastern Europe (Rewolucja artystyczna w Europie Środkowo-Wschodniej), który odbywał się będzie w Nowym Jorku od listopada 2009 r. do marca 2010 r.

Trwający 5 miesięcy festiwal organizowany jest pod patronatem New York Public Library for the Performing Arts (Nowojorskiej Biblioteki Publicznej – Oddziału Sztuk Scenicznych), we współpracy z przedstawicielstwami kulturalnymi 7 krajów oraz wiodącymi nowojorskimi instytucjami kulturalnymi i uniwersytetami.

Celem festiwalu jest ukazanie w jaki sposób działania artystyczne w latach 80. – zwłaszcza sztuki sceniczne – zmieniły nie tylko kulturę krajów Europy Środkowej i Wschodniej, ale przyczyniły się do obalenia znienawidzonego systemu. Oprócz wystawy dokumentującej rewolucję w sztukach performatywnych, którą zaprezentuje w swojej siedzibie New York Public Library for the Performing Arts w Lincoln Center, festiwal obejmie 28 wydarzeń w różnych instytucjach Nowego Jorku, prezentujących historię działań artystycznych wymierzonych w system komunistyczny w Czechach, Niemczech, Polsce, Rumunii, Słowacji, Słowenii i na Węgrzech oraz projekty młodych twórców wschodnioeuropejskich i amerykańskich, które powstały w odniesieniu do wydarzeń politycznych i kulturalnych tamtego czasu

W programie znajdą się spektakle teatralne i taneczne, koncerty, wystawy, pokazy filmowe, publikacje, czytania i konferencje. Niektóre wydarzenia ukażą jak opozycja artystyczna lat 80-tych przyczyniła się do głębokich zmian politycznych, które zaszły w 1989 r., inne będą odnosić się do kontekstów charakteryzujących także dzisiejsze rewolucje w kulturze.

Dobór krajów reprezentowanych w festiwalu wynika z obecności w Nowym Jorku ich przedstawicielstw kulturalnych – instytutów, a w przypadku Słowacji i Słowenii ataszatów kulturalnych w konsulatach, dysponujących odpowiednim know-how i możliwościami organizacyjno-finansowymi zdolnymi udźwignąć ciężar organizacji festiwalu.

Wśród najważniejszych wydarzeń festiwalu znajdą się: wznowienie – specjalnie na festiwal – legendarnego Piołunu Teatru Ósmego Dnia z 1985 r.; amerykańska premiera Pietruszki w wykonaniu Győr National Ballet z Węgier; Rebel Waltz, maraton muzyczny zespołów undergroundowych, które grały za żelazną kurtyną (w tym Dezerter z Polski); Dancing with the Berlin Wall – trzyczęściowy projekt choreografa Nejli Yatkina, oraz konferencja Po komunizmie: osiągnięcia i rozczarowania po 1989 na Columbia University, która oceni znaczenie rewolucji 1989 r. i jej konsekwencji.

Nowy Jork patrzy raczej w przyszłość niż w przeszłość. Bardzo małą część tutejszej publiczności można zainteresować rocznicami historycznymi, ale ogromna rzesza Nowojorczyków żyje kulturą, i mamy nadzieję że właśnie poprzez festiwal kulturalny – mówi Monika Fabijańska, dyrektor Instytutu Kultury Polskiej w Nowym Jorku – przypomnimy im raz jeszcze o randze wydarzeń sprzed 20 lat. Zadaniem Instytutu było nie tylko zagwarantowanie odpowiedniej obecności kultury polskiej festiwalu, ale także konsultowanie całości jego programu. Fakt, że to w Polsce odbyły się pierwsze wolne wybory w obozie komunistycznym jest w USA wciąż mało znany – z jednej strony ze względu na małą atrakcyjność symboliczną i medialną tego faktu w porównaniu do upadku Muru Berlińskiego, z drugiej dlatego, że Polska nie promuje idei Okrągłego Stołu. Tymczasem w USA z polskich zdobyczy najbardziej ceni się właśnie pokojowy charakter wielkiej przemiany systemu politycznego, który dał przykład innym krajom w regionie i zadecydował o historycznym znaczeniu bezkrwawej rewolucji solidarnościowej – ten fakt podczas dyskusji i prezentacji festiwalowych będziemy podkreślać.

I Polska i świat zmieniły się od 1989 r. diametralnie. Chcemy spojrzeć na czas dramatycznych przemian raz jeszcze, dając amerykańskiej publiczności cały wachlarz wydarzeń: artystycznych, teatralnych, muzycznych, filmowych, literackich i dyskusji politycznych, które analizują znaczenie 1989 r. Wśród nich ważne dla czasu przemian dzieła, jak wznowienie – specjalnie na tę okazję – słynnego spektaklu „Piołun” Teatru Ósmego Dnia z 1985 r.; koncert legendarnej grupy punkowej Dezerter, której muzyka w latach 80-tych była formą politycznego buntu; czy przegląd filmów kina moralnego niepokoju. Pokażemy, że kultura nie tylko odgrywała żywą rolę w poszerzaniu swobód obywatelskich, ale że artyści mieli wpływ na nasze postawy moralne w stopniu, o jakim w spokojnych czasach mogą jedynie marzyć. Przyjrzymy się też czasowi przemian z perspektywy artystów, którzy urodzili się wystarczająco późno by nie doświadczyć dorosłego życia w komunizmie – jak np. Dorota Masłowska – ale którzy zmuszeni są budować własną tożsamość wobec historii, którą dziedziczą jako część własnej kultury”.

Polskie wydarzenia w ramach festiwalu: koncert grupy punkowej Dezerter (7 listopada), Piołun Teatru Ósmego Dnia z 1985 r. (11-15 listopada), wystawa multimedialna i sympozjum o rewolucji w polskim tańcu w latach 80-tych (7 stycznia – 13 lutego), przegląd kina moralnego niepokoju Nadciągające chmury: polskie kino 1977-1989: (3-11 lutego); prezentacje kultury polskiej w kontekście kultury innych krajów regionu: wystawa Rewolucyjne głosy prezentująca związki muzyki, teatru i tańca z wydarzeniami politycznymi lat 80-tych w Europie Środkowo-Wschodniej (18 listopada 2009 – 20 marca 2010), promocja antologii tekstów Mur w mojej głowie z udz. m.in. Doroty Masłowskiej (10 listopada), promocja pierwszej anglojęzycznej antologii dramatu Europy Środkowej lat 80-tych Dramaturdzy przed upadkiem Muru (16 listopada), Akty dysydenckie: 3 sztuki – prezentacja jednoaktówek Becketta, Havla i Mrożka (19-21 listopada), pokaz filmów o Pomarańczowej Alternatywie w przeglądzie filmów dokumentalnych (9 i 13 lutego), dwie konferencje na Columbia University (5 listopada i 26-27 lutego). Wszystkie polskie wydarzenia są opisane na kolejnych stronach.

Nowojorska Biblioteka Publiczna – Oddział Sztuk Scenicznych w Lincoln Center to największy na świecie zbiór służący do badań nad muzyką, tańcem, teatrem i archiwalnymi nagraniami dźwiękowymi; niewidoczny dla czytelnika system obsługi ponad 9-milionowej kolekcji uznaje się za arcydzieło.

Strona internetowa festiwalu: www.performingrevolution.org. Szczegółowe informacje o polskich projektach: www.Polishculture-NYC.org

Festiwal Performing Revolution in Central and Eastern Europe prezentowany jest przez New York Public Library for the Performing Arts w partnerstwie z Czech Center New York; Goethe-Institut New York; Hungarian Cultural Center; Instytutem Kultury Polskiej w Nowym Jorku; Romanian Cultural Institute New York; Consulate General of the Slovak Republic; Consulate General of Slovenia; Abrons Arts Center; Agentura dell’Arte; Dance New Amsterdam; Erste Bank Group; GOH Productions; Harriman Institute at Columbia University; HERE Arts Center; Joyce Theater; La MaMa, E.T.C.; (le) Poisson Rouge; Martin E. Segal Theatre Center; The Tank; Theatre Department at Barnard College, Columbia University; Untitled Theater Company #61; WaxFactory; i 92nd Street Y Harkness Dance Festival.

Sponsorami festiwalu są: Gladys Krieble Delmas Foundation i Trust for Mutual Understanding. Dodatkowego wsparcia finansowego udzielili Dorothy i Lewis B. Cullman.