22 stycznia 2010 roku o godzinie 19.00 w Centrum Sztuki Współczesnej Znaki Czasu w Toruniu odbędzie się otwarcie międzynarodowej wystawy Przeszłość jest obcym krajem. Prace artystów materializują miejsca ze wspomnień, ożywiają wymyślone geografie, zadają pytanie o ich związek z tożsamością, ale także analizują i przedstawiają naturę procesów pamięci i zapominania.
Przestrzeń wystawy, zaaranżowana przez holenderskiego artystę Jeroena de Vries, nawiązuje do frenologii – powstałej na przełomie XVIII i XIX wieku malowniczej teorii naukowej, wiążącej geografię i ludzki umysł. Opisywała ona mózg jako mozaikę różniących się wielkością i strukturą obszarów, odpowiadających za poszczególne funkcje fizjologiczne człowieka. Franz Joseph Gall, niemiecki anatom oraz twórca koncepcji, uważał, że z kształtu i rozmiaru czaszki można wyczytać m.in. sprawność pamięci, płynność mowy lub bardziej abstrakcyjne właściwości, jak intensywność przywiązania do rodzinnego domu czy umiejętność rozbudzania w sobie nadziei. Im bardziej zaawansowany rozwój danych cech czy predyspozycji, tym większa wypukłość obszarów za nie odpowiedzialnych.
Zaproszeni do projektu artyści dokumentują różnego rodzaju miejsca, m.in. miejsca utopijne (np. Przywrócony raj Jaspera Rigole), archetypiczne (np. Kalendarz Agnieszki Polskiej), bliskie (np. dyptyki z serii Briesen Krzysztofa Zielińskiego), historyczne (np. Przepowiednia spełnia się Deimantas’a Narkevicius’a). Obrazują także przestrzenie niczyje, opisane przez antropologa Marca Augé jako nie – miejsca (np. Tutaj jest wszędzie Persijn’a Broersen’a i Margit Lukács). Mówią też o doświadczaniu tęsknoty za swoim miejscem na ziemi, jak otwierająca wystawę praca HomeSICK Sejli Kamerić.
Przeszłość jest obcym krajem nakreśli mapę odtworzonych lub wymyślonych miejsc, kumulacji różnych emocji – nostalgii, zwątpienia, ironii, radości – stawiając przed widzem pytanie: czym dzisiaj jest miejsce ?
W przeddzień otwarcia wystawy, w czwartek, 21 stycznia 2010 roku, organizatorzy zapraszają do Pokoju z kuchnią na spotkanie z twórcami biorącymi udział w projekcie.
O godzinie 17.00 odbędzie się kameralne spotkanie z artystami w Pokoju z kuchnią. Kocha, nie kocha – prezentacja kolektywu artystycznego Slavs and Tatars. Slavs and Tatars opowiedzą o swoich projektach, m.in. Kidnapping Mountains oraz prezentowanym na wystawie Kocha, nie kocha. Spotkanie będzie jednocześnie premierową prezentacją książki pod tym samym tytułem.
O godzinie 18.30 Dizajn od kuchni: Wprowadzenie do historii dizajnu wystawienniczego -Wykład Jeroena de Vries. Jeroen de Vries (ur. 1947 r.) – mieszka i pracuje w Amsterdamie i Belgradzie. Jest absolwentem wzornictwa przemysłowego na Gerrit Rietveld Academie i komunikacji wizualnej na Rijksacademie. Pracuje jako niezależny producent i aranżer wystaw, a także jako wykładowca.
I piętro CSW – przestrzeń wystawy, godzina 20.00 Spotkanie z twórcami, otwarta dyskusja nad znaczeniem artystycznych mediów w odtwarzaniu i tworzeniu (idei) miejsca w życiu współczesnych nomadów: turystów, migrantów i wirtualnych podróżników. Specjalny spacer po wystawie w towarzystwie autora aranżacji, kuratorek i artystów.
Artyści: Johanna Billing, Persijn Broersen & Margit Lukács, Banu Cennetoglu, Sejla Kamerić, Deimantas Narkevicius, Agnieszka Polska, Jasper Rigole, Slavs and Tatars, Jutta Strohmaier, Levi van Veluw, Ingrid Wildi, Krzysztof Zieliński, Edwin Zwakman
