25 stycznia 2010 roku o godzinie 18.00 w CSW Zamek Ujazdowski w Warszawie odbędzie sie otwarcie wystawy Jana Świdzińskiego W moim kontekście. Wybrane działania z fotografią i tekstem. Wystawa w Galerii Dokumentu CSW będzie czynna do 28 lutego 2010 roku.
Jan Świdziński traktuje fotografie w sposób szczególny: przeprowadza z nimi rodzaj materialnego i intelektualnego działania. Można powiedzieć, że posługuje się fotografiami jak rekwizytami w performansach. Fotografie są dla niego obiektami, detalami zaczerpniętymi z otaczającej rzeczywistości, i to rzeczywistości pojmowanej na tyle całościowo, że nieistotne stają się podziały na sferę sztuki i potoczności, na fakty i artefakty.
W działaniach Świdzińskiego walory formalne fotografii nie są istotne, traktuje je bowiem jako symptomy rzeczywistości, konkrety, które równie dobrze mogą kierować uwagę na ogólniejsze zjawiska, jak i być traktowane jako jedynie jednostkowe, niepowtarzalne kurioza. I wobec wybranego konkretu – symptomu formułuje Świdziński wypowiedź w formie napisanego tekstu lub mówionego performansu. Taka wypowiedź nie jest po prostu komentarzem, to raczej interwencja poddająca wybrany konkret przekształceniu w nowy fakt. Zaczerpnięte z różnych kontekstów fotografie Świdziński umieszcza w kontekście własnych spostrzeżeń i refleksji. Działanie z fotografią demonstruje modyfikację i otwarcie jej znaczeń, demonstruje postawę konkretnego człowieka wobec faktu, jakim jest konkretna fotografia. Tekst wraz z fotografią tworzą prostymi środkami przestrzeń dyskursu. Świdziński posługuje się znakami łatwo rozpoznawalnymi, ale o znaczeniach otwartych i uzależnionych od kontekstów, jakie przywołane zostaną przez widzów w zetknięciu z pracami artysty.
Prezentowany na wystawie wybór działań Świdzińskiego to dokumentalna kondesacja elementów twórczości wybranych z czterech dekad. Zawiera prace z lat 70. (Działanie z fotografią przedstawiającą Van Gogha, 1976 r., i Stale mówimy o człowieku, 1978 r.), jedną pracę z lat 80. (Absurdy…, 1985 r.), ale w wersji wykorzystującej specyfikę przestrzeni Galerii Dokumentu CSW, dwie prace z lat 90. (W porządku/ It’s O.K, 1994 r.; Anomia, 1998 r.), a po 2000 r. Mam wątpliwości (2002 r.) i fotograficzny zapis performansu z 2009 roku w Irlandii. Wystawa wpisana w przestrzeń między rozległymi salami wystawowymi a częścią biurową CSW jest jako całość swoistą interwencją w niejednorodne konteksty sztuki. Uzupełniona jest prezentacją obecności Jana Świdzińskiego w publikacjach, które ukazały się w 2009 roku, a są wśród nich dwie książki tego autora, które zanim ukazały się po polsku, wiele lat wcześniej zaistniały za granicą: Sztuka i jej kontekst oraz Sztuka, społeczeństwo i samoświadomość.
Jan Świdziński – ur. w 1923 r., artysta performer, autor instalacji, teoretyk sztuki, organizator i uczestnik wielu sympozjów i prezentacji sztuki performansu, autor książek wydanych w Kanadzie i Europie Zachodniej, m.in: Art, Society and Self-consciousness; Art as Contextual Art.; Quotations on Contextual Art; Freedom and Limitation; L’art et son contexte.
