Od 2 lutego 2010 roku w Galerii Międzynarodowego Centrum Kultury w Krakowie można oglądać wystawę Dom miłośnika sztuki. Kultura artystyczna Czech i Moraw 1870-1930. Wystawa przygotowywana przez Międzynarodowe Centrum Kultury we współpracy z Muzeum Sztuki w Ołomuńcu jest prezentacją dzieł architektury, malarstwa, rzeźby, grafiki i rzemiosła artystycznego twórców związanych z mecenatem znanych koneserów sztuki na terenie Czech i Moraw przełomu XIX i XX wieku.
Motywem przewodnim wystawy stała się idea słynnego konkursu architektonicznego Dom dla miłośnika sztuki ogłoszonego przez wydawcę Alexandra Kocha w roku 1900 na łamach niemieckiego magazynu poświęconego sztuce wystroju wnętrz. Konkurs, który skupił uwagę najwybitniejszych wówczas architektów stał się symbolem epoki – nowego pojmowania piękna, syntezy sztuk, odrodzenia rzemiosła pod wpływem ruchu Arts and Crafts.
Na wystawę złożą się prace artystów czeskich związanych z Paryżem m.in. obrazy, grafiki, rysunki Alfonsa Muchy, Františka Kupki, Ludka Marolda, Vojtěcha Preissiga i rzeźby Jozefa Mařatki. Nie zabraknie najwybitniejszych artystów czeskiej secesji: Antonína Hudečka, Stanislava Sucharda, Ota Bubeníčka.i Josefa Váchala. Osobne miejsce poświęcono architektonicznej twórczości Dušana Samo Jurkoviča – z pochodzenia Słowaka, który w 1902 roku poproszony został o projekt przebudowy w starosłowiańskim duchu morawskiego uzdrowiska Luhačovice. Z kolei modele willi Primavesich w Ołomuńcu i Koutach, litografie Egona Schielego i Gustava Klimta, rzeźby Antona Hanaka, użytkowe drobiazgi projektu Josefa Hoffmanna i Kolomana Mosera przypomną o ścisłych związkach Moraw z Wiedniem i artystami Wiener Werkstätte.
Do ekspozycji włączono barwne drzeworyty japońskie (ze zbiorów Muzeum Sztuki w Ołomuńcu) – ważne źródło inspiracji dla secesyjnych artystów. W dziale poświęconym sztuce czeskiego ekspresjonizmu i kubizmu zobaczymy obrazy Emila Filli, Antoniego Procházki, Bohumila Kubišty, rzeźby Ottona Gutfreunda oraz kubistyczne meble projektu Pavla Janaka i Josefa Gočara. Wśród mebli nie zabraknie słynnych thonetów – giętych mebli, krzeseł, foteli bujanych wyprodukowanych w morawskich fabrykach Thoneta w Koryčanach i Bystřicach, a także mebli zaprojektowanych przez Ottona Wagnera, Josefa Hoffmana i Adolfa Loosa. Ekspozycję zamknie prezentacja funkcjonalizmu – architektonicznych modeli domów zaprojektowanych przez Lubomíra Šlapete i willi Tugendhata w Brnie projektu Miesa van der Rohe oraz zestaw mebli Marcela Breuera i Jindřicha Halabali.
W sumie na wystawie pokazanych zostanie ponad 300 eksponatów. Prezentacja zostanie wzbogacona o bogaty program wydarzeń towarzyszących, w tym wykłady i seminaria oraz dzień otwarty dla publiczności a także warsztaty dla dzieci i lekcje seminaryjne dla młodzieży.
Ekspozycji towarzyszył bogato ilustrowany album (wersja polsko-angielska) w twardej oprawie.
O przesłaniu, jakie niesie ta wystawa tak pisze prof. Jacek Purchla, dyrektor MCK we wstępie do albumu:
Podjęta przez Międzynarodowe Centrum Kultury współpraca z naszymi przyjaciółmi z Muzeum Sztuki w Ołomuńcu i jej owoc w postaci wystawy Kultura artystyczna Czech i Moraw 1870–1930 mają na celu otworzyć przed polską publicznością nową perspektywę na wkład naszych najbliższych sąsiadów w kulturę artystyczną XX wieku, a także pobudzić do szerszej refleksji nad kulturowym wymiarem Europy Środkowej.
Zmysłowa dekadencja fin de siècle’u i kolejne prowokacje awangardy artystycznej początku XX wieku instynktownie kojarzą nam się przede wszystkim z atmosferą wielkich metropolii epoki: Paryżem, Wiedniem czy Berlinem. Ten stereotyp pozbawia nas często właściwej perspektywy na policentryczność, bogactwo i różnorodność geografii artystycznej ówczesnej Europy. Uwaga ta dotyczy także nas samych i naszego najbliższego sąsiedztwa. Szczególnym przykładem tego zjawiska może być choćby krzycząca nieobecność awangardy czeskiej przełomu XIX i XX wieku w polskich kolekcjach, muzeach i wydawnictwach książkowych – w naszej pamięci zbiorowej! To nie tylko dowód na wielki deficyt dialogu z naszymi sąsiadami, ale też istotna luka w naszej wiedzy o kulturze europejskiej ostatniego stulecia.
Kuratorzy wystawy: Anežka Šimková, dr Monika Rydiger
W zabytkowych piwnicach MCK w dniach od 2 do 26 lutego oglądać można wystawę Czeskie Naj przygotowaną przez Centrum Czeskiego w Warszawie jako wydarzenie towarzyszące ekspozycji Dom miłośnika sztuki. Składa się z 33 tablic prezentujących miejsca i wyroby, którymi szczyci się Republika Czeska.
2 lutego – 25 kwietnia 2010
Galeria Międzynarodowego Centrum Kultury
Kraków, Rynek Główny 25
