12 marca 2010 roku o godzinie 18.00 w Centrum Sztuki Współczesnej Zamek Ujazdowski w Warszawie odbędzie się otwarcie wystawy instalacji Moniki Weiss Sustenazo. Wystawa czynna będzie do 25 kwietnia 2010 roku.
Wystawa Sustenazo Moniki Weiss jest multimedialną instalacją zawierającą projekcje wideo, kompozycje dźwiękowe, rysunki, obiekty i fotografie. Prace eksponowane w piwnicach Zamku Ujazdowskiego, jedynej oryginalnej części budynku, która przetrwała do dzisiaj, zostały częściowo zainspirowane wydarzeniem, które miało miejsce na początku Powstania Warszawskiego. 6 września 1944 roku armia niemiecka zmusiła ponad 1800 pacjentów oraz pracowników medycznych do opuszczenia Szpitala Ujazdowskiego (obecnie CSW Zamek Ujazdowski), dając jedną noc na przygotowanie ewakuacji. Artystka łączy wybrane oryginalne dokumenty i materiały związane z exodusem szpitala z innymi obrazami i motywami. Kreuje nowe znaczenia, otwierając przestrzeń pamięci historycznej, umieszczając ją zarówno wobec ponadczasowej problematyki, jak i wobec współczesnego kontekstu.
Monika Weiss jest artystką, której sztuka bada relacje między historią i pamięcią. Przed powstaniem każdej pracy przeprowadza intensywny research, często współpracując z historykami lub archiwistami. Brytyjski krytyk sztuki Guy Brett twierdzi, że Weiss stwarza odmienne doświadczenie przestrzeni i czasu, który nie ma określonego końca lub celu, jest stały, trwa, umacniając się i pogłębiając ludzką obecność. Jej sztuka jest szczególnym i oryginalnym połączeniem technologicznych mediów (projekcja wideo) z archaicznym aktem rysowania. Dźwięk jest także istotnym elementem jej prac. Precyzyjnie skomponowany, przenosi bezdźwięczne sfilmowane akcje w inne rejony emocjonalne.
Sustenazo (w języku greckim: wzdychać, lamentować razem niesłyszalnie) bada wizualne, a także muzyczne aspekty antycznego rytuału Lamentu oraz jego powiązań z ekspresją historycznie przynależną kobietom, w szczególności jako przeciwstawioną motywowi heroizmu w narracjach wojny.
Kompozycje dźwiękowe artystki w Sustenazo włączają głosy żyjących do dzisiaj uczestników wygnania ze Szpitala Ujazdowskiego, zestawione z anonimowymi głosami Niemców czytających strofy Fausta Goethego. Używając konkretnego historycznego przykładu zbrodni popełnionej na szpitalu – jednej z wielu popełnianych w ramach działań wojennych – Sustenazo mówi o istocie szpitala jako o centrum uzdrawiania, co kontrastuje z aktami naruszania praw człowieka. Artystka kreuje poetycką przestrzeń zbudowaną z obrazów, obiektów i dźwięków, otwierając potencjalną przestrzeń dla naszych własnych wyobrażeń i wniosków.
Monika Weiss urodziła się w Warszawie w 1964 roku, mieszka i pracuje w Nowym Jorku. Jest profesorem nowych mediów i rysunku na Wydziale Sztuki w Washington College. Wśród wystaw indywidualnych Weiss zwraca uwagę Five Rivers, pierwszy przegląd jej twórczości, zorganizowany przez Lehman College Art Gallery, City University of New York w 2005 roku. Ostatnio jej prace były prezentowane między innymi w Muzeum Montanelli (Praga), Cisneros Fontanals Art Foundation (Miami), Frauenmuseum (Bonn), Kunsthaus Dresden and North Dakota Museum of Art (Grand Forks). W 2009 artystka została nagrodzona przez The New York Foundation for the Arts w dziedzinie sztuki interdyscyplinarnej. Monika Weiss jest reprezentowana przez Galerie Samuel Lallouz (Montreal) oraz Remy Toledo Projects (Nowy York).
Projekt został zrealizowany w efekcie pobytu twórczego Moniki Weiss w ramach artists – in – residence laboratory w CSW Zamek Ujazdowski w Warszawie, wiosną i jesienią 2009 roku.
Centrum Sztuki Współczesnej Zamek Ujazdowski
ul. Jazdów 2,
00 – 467 Warszawa
