31 maja 2010 roku rozpocznie się 50. Krakowski Festiwal Filmowy. Tegoroczna Nagroda Smok Smoków, wyróżnienie przyznawane przez Krakowski Festiwal Filmowy od 1998 roku wybitnym twórcom filmów dokumentalnych i animowanych, takim jak Jan Švankmajer, Werner Herzog czy Kazimierz Karabasz, przypadnie JONASOWI MEKASOWI – legendarnemu amerykańskiemu reżyserowi litewskiego pochodzenia, nazywanemu ojcem chrzestnym amerykańskiego kina awangardowego.
Jonas Mekas, prekursor i przedstawiciel, amerykańskiej awangardy filmowej otrzyma Nagrodę Smok Smoków w uznaniu za wkład w światowe kino. Artysta przyjął zaproszenie organizatorów i przyjedzie do Polski z końcem maja, by odebrać nagrodę podczas jubileuszowego wydania 50. Krakowskiego Festiwalu Filmowego. Będzie to jego pierwsza wizyta w Krakowie.
Krzysztof Gierat, dyrektor Festiwalu uzasadnia wybór: Jonas Mekas to ikona amerykańskiej awangardy, a Klatkę oglądaliśmy w PRL-u z wypiekami na twarzy, bo była dla nas uosobieniem wolności, nie tylko w sztuce. Ten sfilmowany spektakl Living Theater uświadamiał nam jak daleko – geograficznie i politycznie – jesteśmy od nowojorskiej sceny offowej, od Direct Cinema i braci Maysles, od New American Cinema i Mekasa. Teraz, co nas niezmiernie cieszy, Jonas Mekas przyjeżdża do Krakowa.
Uroczyste wręczenie Nagrody Smok Smoków Jonasowi Mekasowi będzie miało miejsce 1 czerwca w kinie Kijów.Centrum. Po ceremonii odbędzie się pokaz filmów Laureata, na który złożą się:
- Sceny z życia Andy Warhola (Scenes from Life of Andy Warhol: Friendship and Intersections)
- Wszystkiego najlepszego, John (Happy Birthday to John)
- Po tej stronie raju (This Side of Paradise. Fragments of an Unfinished Biography)
- Zefiro Torna, czyli sceny z życia George’a Maciunasa (Zefiro Torna: Scenes from the Life of George Maciunas
Kolejne odsłony retrospektywy filmów Mekasa oraz jego spotkania z publicznością będą miały miejsce w następnych dniach trwania Festiwalu.
Jonas Mekas, amerykański filmowiec, artysta, pisarz i poeta urodził się w 1922 roku na Litwie. Po wojnie studiował filozofię na uniwersytecie w Mainz, a w 1949 razem z młodszym bratem Adolfasem wyemigrował do USA. Osiadł w Nowym Jorku, gdzie niedługo potem rozpoczęła się jego przygoda z kinem. W słynnym stowarzyszeniu filmowym Cinema 16 prowadzonym przez Amosa Vogela zetknął się z kinem awangardowym. Swoje pierwsze filmy, będące rejestracją jego własnego życia, kręcił na kupionej za pożyczone pieniądze słynnej kamerze 16 mm Bolex.
Mekas jest uważany za jednego z najwybitniejszych przedstawicieli amerykańskiego filmu awangardowego, tzw. New American Cinema. W latach 60. razem z grupą innych filmowców m.in. Shirley Clarke, Stanem Brakhagem, Gregorym Markopoulosem i Lloydem Michaelem Williamsem, założył dwie ważne dla sztuki awangardowej instytucje – The Film-Makers’ Cooperative (FMC) oraz Filmmaker’s Cinematheque. Artysta jest laureatem wielu nagród i wyróżnień, m.in.: został odznaczony Orderem Sztuki i Literatury przez Ministra Kultury Francji (1992), czy Nagrodą Stowarzyszenia Krytyków Filmowych w Los Angeles za znaczący wkład w amerykańską kulturę filmową (2007).
50. Krakowski Festiwal Filmowy
31 maja – 6 czerwca 2010 roku, Kraków
