Od 11 czerwca 2010 roku w Muzeum Narodowym w Warszawie można oglądać wystawę Ars Homo Erotica. Wystawa będzie pierwszą ekspozycją w historii polskiego wystawiennictwa, która przybliży tradycję i problemy sztuki homoerotycznej na przykładzie dzieł pochodzących ze zbiorów własnych Muzeum Narodowego w Warszawie i prac współczesnych artystów z krajów Europy Środkowo-Wschodniej.
Tytuł wystawy wskazuje na związek między sztuką a pożądaniem i miłością do tej samej płci. Wystawa ma przybliżyć problemy wokół aktualnej polityki praw mniejszości seksualnych. Celem wystawy pomyślanej jako projekt multimedialny jest wprowadzenie innego spojrzenia na historię kultury europejskiej i kolekcję muzealną.
Dzieła wybrane ze zbiorów warszawskiego Muzeum Narodowego oraz prace specjalnie zaproszonych artystek i artystów z Czech, Węgier, Słowacji, Litwy, Ukrainy, Chorwacji, Rumunii, Polski, Rosji, Niemiec i USA ukażą przekrój przez historię kultury z punktu widzenia homoerotycznej wyobraźni. Tym samym ekspozycja odsłoni zapomniane lub ukrywane miłosne i erotyczne narracje w sztuce dawnej i podkreśli homoerotyczną wrażliwość w sztuce współczesnej.
W podzielonej na dziewięć działów tematycznych wystawie zobaczyć będzie można ok. 250 prac, pochodzących z okresu od antyku do współczesności: wazy greckie z przedstawieniami igrających młodzieńców, akty męskie mistrzów rzeźby i malarstwa, współczesną sztukę lesbijską i gejowską.
W części pierwszej, zatytułowanej Czas walki, zaprezentowane będą artystyczne realizacje nawiązujące do społeczno-politycznych konfliktów wokół praw gejów i lesbijek w krajach Europy Środkowo-Wschodniej. Prezentacja dzieła Davida Černego pt. Entropa ukaże niektóre z obecnych współcześnie stereotypów narodowych w krajach Unii Europejskiej.
W kolejnej sekcji zatytułowanej Homoerotyczny klasycyzm kod homoerotyczny dostrzec będzie można w rzeźbach klasycznych i klasycystycznych pochodzących m.in. z kolekcji Muzeum Narodowego w Warszawie.
W części trzeciej homoerotycznemu spojrzeniu poddany zostanie Akt męski. Prezentacja dzieł z nurtu XIX-wiecznego akademizmu i współczesnych prac podejmujących temat męskiej nagości pozwoli zdekonstruować negatywny wizerunek aktu męskiego we współczesnej sztuce polskiej i przywrócić mu znaną w epoce antyku czy renesansu równoprawną z aktem kobiecym rangę w sztuce.
W kolejnych działach, zatytułowanych: Pary męskie i Ganimedes, ujrzeć będzie można rzeźby, obrazy i rysunki przedstawiające bohaterów mitologicznych. W kategorii pierwszej znajdą się dzieła posiadające ukryty kod artystyczny (np. Dawid z głową Goliata), w kolejnej zaś zgromadzone będą prace zawierające jawne treści homoerotyczne, jak np.: Zeus i Ganimedes, Hiacynt i Apollo, Achilles i Patrokles.
Szósta część wystawy poświęcona będzie najbardziej popularnemu chrześcijańskiemu tematowi ikonograficznemu związanemu z kodem sztuki homoerotycznej. Pochodzące z kolekcji MNW obrazy ilustrujące Świętego Sebastiana zostaną zestawione z dziełami artystów współczesnych: Karola Radziszewskiego, Krzysztofa Junga i Stasysa Eidrigevičiusa.
W Imaginarium lesbijskim historyczne i mityczne tematy obecne w sztuce dawnej związane z motywami lesbijskimi (Safona, Diana, Nimfy) wejdą w kulturowy dialog z współczesną fotografią i wideo o tej tematyce autorstwa Catherine Opie i Anny Daucikovej. Zaprezentowane zostaną także XIX-wieczne portrety kobiecej przyjaźni i erotyczne sceny w stylu Courbeta oraz przykłady współczesnej młodej sztuki lesbijskiej z Europy Środkowo-Wschodniej.
Na wystawie znajdą się też dzieła nawiązujące do tematyki Transgender/androgynia, obecnej zarówno w mitologii antycznej, jak i we współczesnym performance płci i doświadczeniu społecznym.
W ostatniej, dziewiątej sekcji zatytułowanej Archiwum zaprezentowana zostanie instalacja architektoniczna z plakatów pochodzących z Muzeum Plakatu w Wilanowie, które reklamowały filmy i sztuki teatralne znanych twórców homoseksualnych.
Kurator wystawy: dr Paweł Leszkowicz
Dr Paweł Leszkowicz jest autorem wystawy i książki pt. Miłość i demokracja. Rozważania o kwestii homoseksualnej w Polsce. Prowadził badania w Instytucie Sztuki Courtauld w Londynie i był stypendystą Fulbrighta w Centrum Badań o Demokracji w nowojorskim uniwersytecie New School for Social Research. Jego praca doktorska Ikonografia podmiotowości – Helen Chadwick została opublikowana w krakowskim wydawnictwie naukowym Aureus. Wystawy Miłość i demokracja i Imperium zmysłów pod patronatem Akademii Sztuk Pięknych w Poznaniu, a także GK Collection z kolekcji Grażyny Kulczyk (od Jacka Malczewskiego i Brunona Schulza do Andy Warhola i Katarzyny Kozyry) odbyły się w poznańskim Starym Browarze. Druga edycja Miłości i demokracji oraz ekspozycja Vogue były prezentowane w gdańskim Centrum Sztuki Współczesnej Łaźnia. Dr Leszkowicz jest również autorem wielu opracowań naukowych i popularnych o sztuce gejowskiej i lesbijskiej, a także artykułów w Wielkiej Encyklopedii Powszechnej PWN, Die Tageszeitung, Kunst und Kirche, Rocznikach Historii Sztuki, Zagadnieniach Naukoznawstwa, Obiegu i Czasie Kultury.
Ars Homo Erotica
Muzeum Narodowe w Warszawie
11 czerwca – 5 września 2010
