24 czerwca 2010 roku o godz. 13.00 w Warszawie odbędzie się oficjalne zakończenie prac nad muralem poświęconym osobom uzależnionym od narkotyków. Uzależnienie od narkotyków ma także twarz… kobiety. Trzy z nich – Marta Gaszyńska, Emilia Kwiecińska i Marzena Żelazo – są bohaterkami graffiti Dariusza Paczkowskiego, które powstaje z okazji Międzynarodowego Dnia Solidarności z Osobami Uzależnionymi od Substancji Psychoaktywnych.
W ramach solidarności uzależnionymi, na graffiti występują także dr Karina Chmielewska z IPIN, Kasia Malinowska – Sempruch z Global Drug Policy program OSI, poseł Marek Balicki, muzyk Tomasz Lipiński i prof. Wiktor Osiatyński. Na skrzyżowaniu ul. Górczewskiej i Al. Prymasa Tysiąclecia powstaje graffiti poświęcone problematyce związanej z polskim prawem narkotykowym.
Przewodnim hasłem graffiti jest: Leczyć zamiast karać. Jego koncepcja oraz kształt powstawały w ramach warsztatów i zostały stworzone przez osoby uzależnione, pod okiem Dariusza Paczkowskiego z grupy 3fala.art.pl, który jest też autorem projektu.
Jak mówi Marta Gaszyńska, ze Stowarzyszenia jump’93, które właśnie realizowało projekt – Tematyka graffiti bezpośrednio nawiązuje do art. 62.1 Ustawy o Przeciwdziałaniu Narkomanii, który nakazuje karać każdego za posiadanie każdej ilości narkotyku nawet na karę do 3 lat więzienia. Jako uzależniona, znam problem i myślę, że należy wykorzystać każdą okazję by mówić o tym, że ten zapis należy zmienić, stąd mój udział w projekcie.
Taki zapis (wprowadzony w 2000 roku) najczęściej bowiem uderza w osoby młode, eksperymentujące z narkotykami oraz osoby uzależnione. W efekcie, w ciągu ostatnich 10 lat odnotowano wzrost karalności przede wszystkim wśród osób posiadających narkotyki na własny użytek (najczęściej były to narkotyki w ilościach od 0,3 do 3 gramów), podczas gdy wpływ na wykrywalność poważnych przestępstw narkotykowych był znikomy (Polska przy tak restrykcyjnym prawodawstwie należy jednocześnie do czołowych producentów amfetaminy w Europie).
Te nieskuteczne zapisy prawa rocznie kosztują polskie państwo 80 milionów złotych. Kasia Malinowska – Sempruch, dyrektor Global Drug Policy program OSI, która pojawiła się jako jedna z solidarnych z uzależnionymi dodaje:
Fragment polskiej ustawy dotyczący karania za posiadanie narkotyków jest jednym z najbardziej restrykcyjnych w Unii Europejskiej. Traktuje tak samo osobę uzależnioną, jak dilera – tymczasem wiadomo, że uzależniony zawsze będzie przy sobie miał narkotyk. Pytanie więc: czy uzależnienie, które jest chorobą wyleczy więzienie? Nie. W więzieniu może się ono niestety jedynie pogłębić.
Choć od długiego już czasu trwa debata publiczna nad koniecznością zmian w ustawie o przeciwdziałaniu narkomanii, zmiana ta nie następuje. Tymczasem, dowodem na skuteczność innych zapisów prawa jest jedna z bohaterek graffiti, Marzena Żelazo:
Wzięłam udział w tym graffiti i zdecydowałam się pokazać tam własną twarz, ponieważ w moim przekonaniu obecna ustawa przynosi więcej szkody niż korzyści. Moje życie to świadectwo tego, że z uzależnienia można wyjść dzięki leczeniu, edukacji, a nie dzięki penalizacji. Mam szczęście, że za moich czasów kiedy jeszcze brałam, prawo nie było tak restrykcyjne.
Powstanie graffiti było możliwe dzięki zgodzie Zarządu Dróg Miejskich oraz współpracy z festiwalem Street Art Doping. 26 czerwca to Międzynarodowy Dzień Solidarności z Osobami Uzależnionymi.
W 1987 roku Zgromadzenie Ogólne zadecydowało o obchodzeniu 26 czerwca jako Dnia Solidarności z Osobami Uzależnionymi od Substancji Psychoaktywnych. W ten sposób Zgromadzenie wyraziło swoją determinację w zakresie wzmocnienia działań i współpracy na rzecz uwolnienia międzynarodowej społeczności od problemu nadużywania środków odurzających i leków.
Leczyć zamiast karać
Warszawa
24 czerwca 2010 roku
