W dniach od 20 do 24 października 2010 roku we Wrocławiu odbędzie się pierwsza edycja AFF – American Film Festival, w ramach której zaprezentowana zostanie pełna retrospektywa twórczości Johna Cassavetesa – reżysera, aktora i scenarzysty, jednego z najwybitniejszych niezależnych filmowców działających w obrębie kina amerykańskiego.
John Cassavetes, urodzony w Nowym Jorku reżyser filmowy, karierę rozpoczynał jako aktor w latach 50. XX wieku. Pod koniec dekady, przy wsparciu przyjaciół, nakręcił swój pierwszy autorski film Cienie. Sukces filmu spowodował zainteresowanie ze strony Hollywood. Po bolesnych doświadczeniach podczas kręcenia dwóch filmów (Spóźniony blues i Dziecko czeka) oraz z wilczym biletem, Cassavetes wrócił z Hollywood do Nowego Jorku. Kilka lat względnej bezczynności poprzedzały dojrzały okres jego twórczości. Do Hollywood wracał jedynie, by grać, zdobywając w ten sposób fundusze na swoje niezależne filmy. Łącznie nakręcił ich dziewięć. Prócz Cieni są to kolejno: Twarze, Mężowie, Minnie i Moskowitz, Kobieta pod presją, Zabójstwo chińskiego bukmachera, Premiera, Gloria, Strumienie miłości.
Cassavetes był długo w kinie amerykańskim postacią osamotnioną. Jego filmy odbiegały od głównego nurtu kina dyktowanego przez wytwórnie z Hollywood. Większość etapów powstawania filmu nadzorował sam – od pisania scenariuszy poprzez grę reżyserię aż do montażu. Zajmował się też dystrybucją swoich produkcji, pokazywał je na festiwalach w Nowym Jorku i San Francisco. Dbał o to, by o jego dziełach pisano w gazetach, oraz na campusach uniwersyteckich. Niejednokrotnie po seansach godzinami rozmawiał z widzami, prowokując dyskusje i polemiki.
Pod względem artystycznym Cassavetesa wyróżnia to, że postawił na rzeczywistość. Kino głównego nurtu, według niego, niewiele miało wspólnego z otaczającym światem. Cassavetesa zaś interesowało to, co działo się wokół niego. Rejestrował wydarzenia z życia codziennego, sytuacje z pozoru banalne: powrót męża po pracy do domu, randka, spotkanie z przyjaciółmi itd. Interesowali go wyśmiewani i pogardzani często w kinie przedstawiciele klasy średniej.
Amerykańskie kino niezależne bazuje na chwiejnej równowadze pomiędzy kompletnym odrzuceniem reguł hollywoodzkich, a umiarkowanym wykorzystaniu ich, tak by widz nie czuł się kompletnie skonfundowany podczas projekcji, Cassavetesowi jako pierwszemu na tak dużą skalę udało się ten balans uzyskać.
Retrospektywa twórczości Johna Cassavetesa w ramach American Film Festival we Wrocławiu
20 – 24 października 2010 r.
