19 października 2010 roku w Muzeum Sztuki i Techniki Japońskiej Manggha w Krakowie otwarta zostanie wystawa Martwa natura z japońską laleczką.
Ningyō – japońska laleczka to jeden z najbardziej intrygujących przedmiotów kultury japońskiej, pojawiający się bardzo często w wielu dziełach artystów europejskich już od drugiej połowy XIX wieku. W wieku XX i XXI stanowi fenomen popkultury, będący przedmiotem badań historyków sztuki, etnologów, kulturoznawców i socjologów.
Zorganizowana przez Muzeum Manggha wystawa Martwa natura z japońską laleczką prezentuje funkcjonowanie nie tylko tytułowej japońskiej laleczki (bijin-ningyō), lecz także rekwizytu japońskiego – kimon, wachlarzy, parawanów, drzeworytów, rzemiosła artystycznego, katagami (szablonów farbiarskich), tkanin, zbroi – w obrazach, rysunkach i grafikach, a także w literaturze. Zarówno kimono, parasolka i wachlarz, jak i wyrafinowane japońskie rzemiosło artystyczne: wyroby z laki, brązu, rzeźba polichromowana staną się tematami martwych natur wielu polskich artystów, polem eksperymentów formalnych, a modelka w japońskim kimonie – modnym, wręcz obowiązującym tematem ikonograficznym współczesnego malarstwa.
Wystawę zbudowano wokół dzieł-kluczy, między innymi pokazany zostanie najbardziej zagadkowy obraz Józefa Mehoffera Europa jubilans. Pozornie rodzajowa scena – odpoczynek pokojówki podczas pracy w mieszkaniu kolekcjonera – przeistacza się w alegoryczną opowieść, nawet międzykulturowy dialog, do którego – ku naszemu zaskoczeniu – nie mamy klucza.
Z kolei Japonka Józefa Pankiewicza to jedno z najważniejszych dzieł polskiego japonizmu. Pankiewicz interpretuje w nim zarówno mistrzowskie drzeworyty ukiyo-e, jak i arcydzieło japonizmu Whistlera – Księżniczkę z kraju porcelany – oraz dekoracyjne malarstwo nabistów. Ta starannie zaaranżowana kompozycja powstała w pracowni artysty w Akademii Sztuk Pięknych w Krakowie. Pozowała do niej żona malarza, Wanda.
Na wystawę wypożyczono dzieła z Fundacji Książąt Czartoryskich, Fundacji Signum, z Lwowskiej Galerii Sztuki, Muzeum Lalek w Pilźnie, Muzeum Narodowego w Kielcach, Muzeum Narodowego w Krakowie, Muzeum Narodowego w Poznaniu, Muzeum Narodowego w Warszawie, Muzeum Narodowego we Wrocławiu, Muzeum Narodowego w Szczecinie, Muzeum Okręgowego w Tarnowie, Muzeum Okręgowe w Toruniu, Muzeum Okręgowe w Sandomierzu oraz od kolekcjonerów prywatnych, między innymi Toma Podla z Seattle.
19 października 2010 roku – 23 stycznia 2011 roku
Muzeum Sztuki i Techniki Japońskiej Manggha
ul. Marii Konopnickiej 26, Kraków
