10 października 2010 roku o godzinie 12.30 w ramach Wyszehradzkich Poranków Filmowych w Centrum Sztuki WRO we Wrocławiu będzie można zobaczyć filmy Viktora Kubala.
Viktor Kubal (1923-1997) to nie tylko ojciec założyciel słowackiej szkoły animacji, ale też jeden z najważniejszych reżyserów filmu animowanego na świecie. Kubal to artysta prawdziwie wszechstronny – był nie tylko autorem oprawy plastycznej swych filmów, ale także ich reżyserem, scenarzystą, operatorem i montażystą. Artystyczne szlify zdobywał w bratysławskiej szkole plastycznej, natomiast kilka lat później, podczas pracy w Školfilmie, stworzył swoje pierwsze filmy animowane Únos (1942), Studňa lásky (1943), Tajomný dedo (1946) czy Hurá na nich (1946).
Od 1965 roku pracował w Studio filmu animowanego w Bratysławie. Warto dodać, że Kubal sporą część swej twórczości poświęcił dzieciom. Taka postawa jest również znamienna dla innych twórców słowackiej animacji tamtego czasu. Omawiany nurt dokonań reżysera rozpoczyna między innymi cykl animacji o przygodach Jasia Groszka. Opowieść początkowo bazująca na tekście baśni o Tomcio Paluchu, stopniowo przekształciła się w autorskie dzieło słowackiego artysty.
W latach 70. i 80., najbardziej płodnym okresie twórczym Kubala, powstały jego pierwsze pełnometrażowe animacje: Zbojník Jurko(1976) i Krvavá pani (1980). Tę pierwszą można uznać za swoistą syntezę poprzednich dzieł reżysera, który łączy tu parodię z lirycznym obrazem bohatera. W owym czasie Viktor Kubal stworzył też dwa cykle wieczorynek: Puf a Muf (1971–1973) oraz Panák z križovatky (1980–1981). Jego animacje odznaczają się dużą dawką humoru i groteski, ale także charakterystyczną miękką kreską.
Cykl filmów Viktora Kubala zaprezentujemy dzięki uprzejmości Słowackiego Instytutu Filmowego (SFI). Instytut powstał w 1963 roku w Bratysławie, początkowo działał wspólnie z Czechosłowackim Instytutem Filmowym (CFI). Od roku 1991 funkcjonuje niezależnie, od 2001 roku jako instytucja członkowska Międzynarodowej Federacji Archiwów Filmowych. Szereg badań SFI pozwolił stworzyć tworząc obszerną bazę i archiwum narodowej kinematografii.
Program pokazu
Janko Hraško (Jaś Groszek), 1972
Jaś Groszek przychodzi na świat i już w pierwszych minutach życia podejmuje się bohaterskiego czynu. Pierwszy odcinek serii animacji o przygodach chłopczyka tak małego jak kciuk dorosłego człowieka.
Dita vo vzduchu (Dita w powietrzu), 1970
Seria animacji powstająca w latach 1967-1970 poświęcona znanej postaci słowackich gazet, małej, dowcipnej Dicie. W tej części przygód dzielna dziewczynka udaje się w powietrzną pogoń za sroką, która przywłaszczyła sobie jej największy skarb.
Dvaja dobrí kamaráti (Dwóch dobrych przyjaciół), 1972
Okazuje się, że dążenie do celu jest dużo przyjemniejsze niż spełnianie najskrytszych marzeń. To ostatnie może nawet doprowadzić do rozpadu najbardziej udanej przyjaźni! Parodia na specyfikę formuły westernu.
Dita na fronte (Dita na froncie), 1969
Dzielna Dita przybywa na wojenny front, by swymi oryginalnymi metodami wyperswadować żołnierzom zasadność kontynuowania niszczycielskiej potyczki. Niestety, odnosi tylko połowiczny sukces…
Zem (Ziemia), 1966
Dzięki smutnej opowieści o pewnym rolniku dowiemy się, dlaczego warto dbać o przyrodę.
Na pravé poludnie (W samo południe), 1988
O tym, jak życie może nabrać kolorów i dlaczego mechaniczne wykonywanie obowiązków nie zawsze służy naszej pracy. Gorzka satyra na biurokrację.
Idol, 1989
O dwu możliwych postawach wobec pseudoautorytetów.
Edycja wyszehradzka Poranków Filmowych prezentuje najważniejsze i najciekawsze filmy animowane z krajów Grupy Wyszehradzkiej – Czech, Słowacji, Węgier i Polski. Równolegle, w każdą sobotę, program poranków będzie można oglądać w warszawskim KINO.LAB – CSW Zamek Ujazdowski.
Niedzielne Poranki Filmowe
Jesień 2010 – Edycja Wyszehradzka
19 września – 5 grudnia 2010
Wszystkie niedziele, zawsze o 12:30, wstęp wolny
Centrum Sztuki WRO, ul. Widok 7
