23 listopada 2010 roku o godzinie 19.00 w Instytucie Teorii Literatury, Teatru i Sztuk Audiowizualnych Uniwersytetu Łódzkiego odbędzie się, pierwszy z niekończącego się cyklu wykładów Perspektywy krytyczne, wykład Hegel a Marks, który wygłosi prof. Ryszard Panasiuk.
Szlaki spuścizny poheglowskiej znaczą fundamentalny podział myślenia w filozofii społecznej i politycznej po dziś dzień. Choć zwykliśmy łączyć pojęcia lewicy i prawicy z Rewolucją Francuską to na głębszym filozoficznym poziomie źródłem pęknięcia są spory uczniów i kontynuatorów Hegla. Gdy dla prawicy Heglowskiej koniec historii przyszedł wraz z samowiedzą systemu Hegla i urzeczywistnił się w państwie pruskim, dla młodoheglowskiej lewicy rozumowe poznanie praw rzeczywistości stanowiło dopiero początek jej świadomego kształtowania.
To z tej tradycji wywodzi się myślenie Marksa (który niedługo potem odciął się od swoich młodoheglowskich kolegów), które miało odcisnąć swe piętno na, nie tylko filozoficznej, rzeczywistości nadchodzących 150 lat. Jakie zatem relacje łączą współautora Manifestu Komunistycznego z dialektyczną tradycją niemieckiego idealizmu, która w systemie Hegla osiągnęła swój szczyt? Co ten, podejmowany już na niezliczoną ilość sposobów, trop czytania Marksa mówi nam dzisiaj o spuściźnie marksizmu i horyzontach filozofii społecznej?
Co spowodowało, że obaj twórcy marksizmu sięgnęli do dialektycznej logiki Hegla, by na jego konstrukcjach pojęciowych i systemie kategorii oprzeć swe teoretyczne budowle? (…)
De facto ich zależność od Heglowskiego pojmowania zarówno rzeczywistości samej, jak rozumienia nauki, była dalej idąca niż się to na ogół sądzi. Mimo iż odrzucali pogląd Hegla, że u podstawy rzeczywistości obecna jest samorozwijająca się według schematów logika idei, faktycznie przyjmowali ten sam model ontologiczny, zaś materialistyczna z ducha korekta nie dotyczyła natury procesu samorozwoju rzeczywistości, choć ta otrzymała miano materialnej
Fragment książki Ryszarda Panasiuka Przyroda – Człowiek – Polityka, s. 248
Prof. Ryszard Panasiuk – filozof, profesor zwyczajny Uniwersytetu Łódzkiego.W latach 1952-1957 studiował na Wydziale Filozoficznym Uniwersytetu Warszawskiego, gdzie napisał pracę magisterską pod kierunkiem Tadeusza Krońskiego. Pracę doktorską, przygotowaną pod kierunkiem Bronisława Baczki, dotyczącą filozofii politycznej młodoheglistów obronił na Wydziale Filozoficzno-Historycznym Uniwersytetu Łódzkiego. Habilitował się w 1979 r. na Uniwersytecie Warszawskim na podstawie rozprawy Dziedzictwo Heglowskie i marksizm. Tytuł naukowy profesora nadzwyczajnego otrzymał w 1982, profesora zwyczajnego – w 1989. Autor ponad 100 publikacji naukowych, w znakomitej większości z dziedziny filozofii społecznej niemieckiego kręgu kulturowego. Wielki znawca filozofii Hegla i Marksa.
Opublikował m.in.
- Filozofia i państwo. Studium myśli polityczno-społecznej lewicy heglowskiej i młodego Marksa 1838-1843, 1967;
- Lewica heglowska, 1969;
- Dziedzictwo heglowskie i marksizm, Książka i Wiedza, Warszawa 1979
- Hegel i Marks. Studia i szkice, Książka i Wiedza, Warszawa 198
23 listopada 2010 r., godz. 19.00
Pałac Biedermannna
(Instytut Teorii Literatury, Teatru i Sztuk Audiowizualnych UŁ)
ul. Franciszkańska 1/5 (wejście od ul. Północnej), sala 01 (parter), Łódź
